Công dân bàn luận - Bạn đọc viết - Buôn làng cử nhân

Bà K' Đuôi cùng chồng dưới căn nhà khang trang do con cái đi học về xây cho

Buôn Ka Ming thuộc xã Giung Ré, Di Linh, Lâm Đồng là nơi sinh sống của đồng bào dân tộc K’Ho. Mặc dù cuộc sống còn nhiều khó khăn, song những nỗ lực không mệt mỏi vì tương lai của con cái và những phấn đấu không ngừng về giấc mơ được học cái chữ Bác Hồ của những con người nơi đây đã làm nên một “buôn cử nhân” như mọi người vẫn thường hay gọi. Cả buôn có 395 hộ, trong đó có 108 người đã tốt nghiệp hoặc đang theo học ĐH, CĐ, TH, có 1 thạc sĩ, 120 em học PTTH.Rủ nhau đi học cái chữ Bác Hồ
Trước đây người dân Ka Ming còn nghèo, chỉ biết ngày này tháng nọ với cái cuốc con trâu, hết lên rẫy bẻ bắp rồi lại vào rừng kiếm củi. Cứ thế, trai gái trong buôn lớn lên quen dần với việc lao động phụ giúp gia đình, lấy vợ-chồng rồi sinh con mà không ai quan tâm đến việc đi học. Khi đất nước giải phóng, theo sự kêu gọi của cán bộ, bà con rủ nhau động viên con cái đi học kiếm cái chữ Bác Hồ với mong muốn cải thiện cuộc sống, tìm một tương lai tươi sáng hơn.

“Từ dạo đó, cuộc sống tuy vẫn khó khăn nhưng cảnh cha mẹ lưng đeo gùi nặng, tay cầm xà gạt, cái cuốc, dắt con đến trường mỗi sớm rồi mới lên rẫy là chuyện thường thấy ở buôn làng đồng bào K’ho chúng tôi”, già làng K’Sen Tam Bour bồi hồi nhớ lại.Từng làm Phó chủ tịch mặt trận xã Giung Ré, và nay là già làng nên ông K’Sen Tam Bour chứng kiến được bước tiến học hành của những người con buôn làng Ka Ming.

Đi đầu trong phong trào học hành của buôn Ka Ming là gia đình chị họ của già làng, bà K’Đuôi. Vốn là giáo viên cấp 1 nên bà K’Đuôi rất quan tâm đến việc học của các con và những trai gái trong buôn. Bà tâm sự: “Không biết chữ thì làm sao biết trong nhà mình còn bao nhiêu thóc, bao nhiêu phân mà tính toán làm ăn”. Đời sống dù còn khó khăn, vất vả trăm bề nhưng bà K’Đuôi luôn tự hào và vui vẻ khi con cái bà đứa nào cũng siêng năng học hành, chồng bà cũng siêng năng làm nương rẫy cùng bà nuôi đàn con ăn học đến nơi đến chốn.

Vào buôn là gặp… cử nhân

Vẻ mặt rạng ngời niềm hạnh phúc, bà K’Đuôi tâm sự: “Niềm tin của người gieo mầm cũng đến ngày thành quả khi bốn trong bảy người con đã đỗ cử nhân và có công việc ổn định gồm: Cô giáo cấp 2 K’Dốp, thẩm phán tòa án Lâm Đồng K’Tìm, bác sĩ K’Hor, còn K’Tịp thì làm ở ban Dân tộc tỉnh Lâm Đồng. Các đứa khác thì đứa học trung cấp giờ đang làm kiểm lâm, còn lại đều học xong cấp 3".

Chính vì thế mà người dân trong buôn cứ soi vào nhà K’Đuôi mà khuyên răn con cái học hành. Già làng trước đây là ông K’Brou Tam Bou đóng góp cho buôn làng hai trí thức gồm một cử nhân báo chí và một bác sỹ. Bản thân già làng K’Sen Tam Bour cũng nuôi thành tài kỹ sư kinh tế nông nghiệp K’Song, và bác sĩ K’Sung đang công tác tại bệnh viện huyện Đạ Tẻ.

Hầu hết những trí thức của buôn làng Ka Ming sau khi học xong đều trở về phục vụ cho tỉnh nhà. Ndong B’Rừm, con ông K’Brou Tam Bou, học xong liền về làm biên tập viên chương trình tiếng K’Ho ở đài phát thanh huyện Di Linh. Cô giáo K’Dốp, con bà K’ Đuôi, đã dạy ở một trường tiểu học tại xã Giung Ré nhiều năm nay… Nói như kỹ sư kinh tế nông nghiệp K’Song, “Các anh em chúng tôi đều yêu mảnh đất mình được sinh ra, học xong mang tri thức về phục vụ bà con đồng bào quê mình, đó là một niềm vui lớn nhất của chúng tôi”.

Trưởng thôn K’Tu học hết lớp 10, hiện có 5 đứa con đang đi học tâm sự: “Cho chúng học để chúng hiểu biết, có hiếu, có nghĩa hơn. Chúng cứ theo gương những anh chị thành tài đi trước, tự bảo nhau chăm chỉ học hành, tự nguyện đến lớp chứ không còn cảnh thầy cô phải xuống từng nhà vận động như trước đây”.
Không chỉ nuôi con cái ăn học, bà con buôn Ka Ming còn góp công sức cho sự phát triển giáo dục ở quê hương. Họ từng góp 60 triệu đồng xây phân hiệu trường tiểu học tại buôn, góp 21 triệu đồng xây một trường mẫu giáo. “Điều chúng tôi mong muốn nhất là buôn có một hội khuyến học để khuyến khích con cháu học giỏi trong buôn”, Trưởng thôn K’Tu chia sẻ.

Buôn làng Ka Ming đã thay da đổi thịt từng ngày với các con đường được trải nhựa thẳng tắp, cùng những ngôi nhà khang trang do những người con buôn làng ăn học thành tài về xây cho gia đình. Những ngày tháng tư lịch sử, họ quây quần bên nhau, chúc phúc, chia sẻ kinh nghiệm làm ăn cùng ước nguyện những ngày sắp tới nhiều may mắn, đặc biệt là cầu mong con cái chăm ngoan học giỏi để xây dựng cái buôn làng nơi miền sơn cước đầy nắng gió này ngày một thêm giàu đẹp.

Tạm biệt buôn Ka Ming -“buôn cử nhân”, buôn cách mạng đầy huyền thoại, chúng tôi vẫn nhớ như in câu nói của già làng K’Sen Tam Bour trước lúc chia tay về cái buôn hiếu học tuyệt vời của mình: “Dường như cả buôn làng đều tự hiểu rằng chỉ có cái chữ, có tri thức khoa học mới dẫn dắt mọi người vượt qua lạc hậu, đói nghèo và vươn tới một tương lai tươi sáng hơn”.

Văn Ký-Thường An