Được biết, anh là một trong ít nhà báo ngồi ghế trưởng ban thư kí của báo Lao Động lâu nhất từ trước đến nay. Tôi hình dung về một tờ báo xuất bản hàng ngày lượng công việc đè nặng trên vai người thư kí tòa soạn?

Đúng như bạn nghĩ. Công việc của người thư kí tòa soạn ở một tờ báo hàng ngày và cũng khá lớn như báo Lao động quả thực vô cùng áp lực. Áp lực trước hết là thời gian. Nếu không đi công tác (rất hạn chế) hay nghỉ phép, ốm đau, mỗi tuần đều đặn 6/7 ngày, tôi bắt đầu rời nhà từ lúc 7h sáng ngày hôm nay và kết thúc công việc lúc 0h30- 1h sáng hôm sau. Buổi sáng phải chủ trì giao ban chuyên môn, kiểm điểm lại số báo ngày hôm trước, sau đó “bàn mưu tính kế” cho số báo ngày hôm sau. Về phòng làm việc là ôm điện thoại, máy tính để chỉ đạo cụ thể hơn cho các vùng miền, các ban chuyên môn, các cộng tác viên, thậm chí tới từng phóng viên thực hiện… Từ 12h trưa đến 3h chiều gọi là thời gian tạm buông công việc (dĩ nhiên là nếu không có họp hành gì), sau đó là tiếp tục biên tập bài vở, phân công, theo dõi kiểm tra và trình duyệt nội dung từng trang báo cho đến khi đưa tất cả các trang báo đi nhà in. Một ngày với tôi cứ xoay vần như chong chóng vậy.

Anh có nhắc đến việc…”bày mưu tính kế”?

Nói nôm na là vậy. Điều này lại liên quan đến một áp lực lớn hơn, đó là áp lực về nội dung. Người thư kí toà soạn tham gia vào việc định hướng thông tin cho các số báo. Thông tin đối với báo ngày muốn hay phải thời sự, phải độc đáo, hấp dẫn. Độc đáo là cùng một sự kiện mình khai thác hướng nào, khía cạnh nào. Quan trọng nhất phải dự đoán được các tờ báo “địch” đang cạnh tranh với mình sẽ làm như thế nào. Mình phải tìm hướng khác đi chứ không thể làm y trang như họ. Sau nữa là những trăn trở tìm ra “quả đấm thép” trong số báo. Đó là các bài đinh, các vấn đề “nóng” sẽ được tung ra ngày hôm sau. Độc giả không dành thời gian đọc hết toàn bộ tờ báo, họ chỉ chọn lựa một số ít và chúng ta cần “níu” chân họ bằng các tin tức hay, hấp dẫn.

Còn câu chuyện anh ví nghề của mình như…người đi trên dây là sao?

Đó là khi xử lí các vấn đề nhạy cảm. Các vấn đề liên quan đến đối ngoại, các vụ việc chống tiêu cực, an ninh quốc gia, chủ quyền biển đảo… nếu không “chắc tay” sẽ rất dễ sai phạm và nhầm lẫn. Nhiều vấn đề có thể nói là đòn cân não, đưa nhanh thì cạnh tranh cao hơn nhưng lại dễ sai sót, còn chậm thì thông tin nguội, nguy hại cho tờ báo. Nghề thư kí như người đi trên dây vậy, nếu đi nhanh quá cũng ngã, đi chậm quá cũng ngã, dừng lại cũng ngã, hụt chân cũng ngã. Thư kí tòa soạn giỏi là phải cố gắng đi nhanh nhưng không được ngã…Cứ tưởng tượng như vậy thì thấy nghề này nhọc nhằn, nguy hiểm và nhiều áp lực đến thế nào…

Trộm nghe, từ 1.6, báo Lao động đẩy mạnh phát hành báo ra các sạp. Tôi đang nghĩ đến bài toán khó giữa việc vừa bán được nhiều báo ra thị trường nhưng vẫn phải giữ được uy tín, tôn chỉ mục đích của tờ báo, khi thị hiếu của công chúng đã có nhiều thay đổi trước cơn bão…giật gân câu khách?

Vấn đề đó không chỉ riêng tôi mà cả ban lãnh đạo tòa báo đều trăn trở. Xưa nay, báo Lao động thường bị coi là tờ báo “già” trong việc chọn đề tài và cách thể hiện. Nhưng tôi nghĩ mỗi tờ báo đều có độc giả riêng phù hợp. Báo Lao động thì hướng đến độc giả là nhà quản lý, cán bộ công đoàn, công nhân lao động, các doanh nghiệp, những người quan tâm đến vấn đề quốc kế dân sinh… Đó là nhóm độc giả đích.

Chúng tôi cũng suy nghĩ nhiều, nếu mình chạy theo xu hướng giật gân câu khách thì sẽ đánh mất bản sắc và lượng độc giả cố định. Mà nếu như mình cứ giữ mãi như thế thì sẽ thành bảo thủ. Bởi vậy, dựa trên tiêu chí “bản lĩnh, trí tuệ, phát triển”, chúng tôi sẽ luôn tìm kiếm sự kiện, mở rộng vấn đề, đi vào chiều sâu sự kiện, phản biện sự kiện…chứ không chạy theo “mốt” câu khách. Mặt khác, tờ báo cũng đang hướng đến những vấn đề gắn với dân sinh, hạn chế những vấn đề vĩ mô, khô cứng. Như thế chúng tôi có thể giữ được độc giả truyền thống, vừa mở rộng lượng độc giả trong xã hội.

Vâng, xin cảm ơn anh!

Hà Vân (thực hiện)