Nhà báo Nguyễn Linh Giang

Sử dụng biện pháp nghiệp vụ của công an để vạch mặt tệ mãi lộ

Vào đầu tháng 4- 2009, lúc đó tôi đang là phóng viên báo Pháp Luật Việt Nam (Bộ Tư pháp), công tác tại Văn phòng đại diện phía Nam. Tôi nhận được lời đề nghị của đồng nghiệp Thái Đoàn (lúc đó đang công tác ở báo Đại Đoàn Kết) gặp gỡ để bàn bạc một đề tài hay. Hóa ra, Thái Đoàn có nguồn tin bạn đọc phản ánh về việc CSGT tỉnh Ninh Thuận, mà khét tiếng nhất là trạm Du Long lâu nay làm mãi lộ trắng trợn đối với cánh xe tải đường dài. Thái Đoàn đã từng ra đó tìm hiểu, nhưng một mình nên không tác nghiệp được.

Sau khi bàn bạc, hai anh em lên xe khách trong đêm, đi ra TX.Cam Ranh (Khánh Hòa). Tại sao phải ra Cam Ranh? Bởi vì, từ Cam Ranh đi ngược trở lại 20 km là điểm giáp ranh giữa Khánh Hòa và Ninh Thuận - đây là “cung đường mãi lộ”. Sáng hôm sau, chúng tôi thuê một chiếc xe máy, cải trang làm một tài xế xe ôm và một người nông dân, theo đường Quốc lộ 1A, chạy xe máy trở lại hướng Phan Rang. Vì sao phải cải trang làm nông dân? Theo phản ánh thì xe CSGT Ninh Thuận thường “làm luật” tại các quãng đường vắng, hai bên đường đều đồng không mông quạnh, chỉ có nông dân đi làm đồng mới khỏi bị nghi ngờ khi “tác nghiệp”.

Sau 3 ngày đi mật phục, tư liệu của chúng tôi đã khá đầy đặn. Trước khi rời Ninh Thuận vào TP.HCM, tôi bàn với Thái Đoàn là phải gặp lãnh đạo Công an tỉnh Ninh Thuận để “hỏi cho ra lẽ”. Chúng tôi gọi điện thoại, đăng ký gặp Đại tá Huỳnh Thế Kỳ, Giám đốc Công an tỉnh Ninh Thuận. Ông Kỳ tiếp chúng tôi khá nhã nhặn, ông thừa nhận chuyện CSGT làm mãi lộ là có, tuy nhiên chỉ mới nghe phản ánh, còn lãnh đạo Công an tỉnh chưa có chứng cứ nên chưa xử lý được (?). Chúng tôi bí mật ghi âm cuộc làm việc. Khi buổi chiều làm việc xong, Giám đốc Công an tỉnh Ninh Thuận có mời chúng tôi nghỉ lại qua đêm nhưng chúng tôi xin cáo từ, ra Quốc lộ 1A đón xe khách về thẳng TP.HCM.

Thể hiện bài viết và hiệu quả mạnh mẽ của bài báo

Tư liệu đã có rồi, thế nhưng thể hiện bài viết như thế nào đây? Không thể nói thẳng ra CSGT Ninh Thuận làm tiền các tài xế xe tải đường dài (mặc dù theo phản ánh, mỗi lần dừng lại thì tài xế phải chung chi cho CSGT từ 100 ngàn đến 150 ngàn đồng). Suy nghĩ mãi, cuối cùng tôi chọn cách viết là ghi lại quá trình tác nghiệp từ đầu đến cuối đợt đi. Điểm mấu chốt mà chúng tôi đặt ra trong bài là CSGT Ninh Thuận đã kiểm tra ô tô tải sai quy trình. Việc kiểm tra mỗi xe chỉ trong vòng 10 giây, thậm chí chỉ 5 giây thì kiểm tra cái gì?

Bài báo: “Mật phục tệ mãi lộ” đã được báo Pháp Luật Việt Nam đăng trên trang nhất, kèm theo hình ảnh ấn tượng. Tôi viết xong bài vào ngày 17- 4- 2009 thì ngày 20- 9- 2009 báo đã đăng. Phải nói là việc xử lý bài viết kịp thời của Ban biên tập báo PLVN đã góp phần tăng thêm hiệu quả của bài báo.

Sau khi báo PLVN đăng bài báo: “Mật phục tệ mãi lộ”, theo yêu cầu của Bộ Công an, lãnh đạo Công an tỉnh Ninh Thuận đã có văn bản báo cáo với Bộ Công an xung quanh vấn đề bài báo nêu, hứa sẽ xác minh và xử lý nghiêm các cán bộ CSGT vi phạm. Thanh tra Công an tỉnh Ninh Thuận đã thành lập đoàn công tác, tiến hành đi xác minh các xe tải mà báo PLVN đã nêu trong bài viết. Kết quả là Công an tỉnh Ninh Thuận đã xử lý kỷ luật các cán bộ CSGT có sai phạm ở trạm Du Long, cho một lãnh đạo của trạm này nghỉ hưu trước tuổi và điều chuyển công tác một cán bộ ở đây đi một đơn vị khác.

Đã hơn 3 năm trôi qua, thế nhưng mỗi lần nhớ đến đợt đi làm phóng sự điều tra về CSGT làm mãi lộ, tôi vẫn cảm thấy máu nghề nghiệp trong mình rần rần chảy. Đợt đi tác nghiệp cực nhọc, vất vả nhưng tôi rất vui vì bài báo đã có tác dụng nhanh, thiết thực.

Nguyễn Linh Giang