Một nhà báo bị cản trở, hành hung khi tác nghiệp (Ảnh: GDVN)

Nổi lên rồi tan nhanh như bong bóng xà phòng

Tình trạng các nhà báo bị đe dọa, hành hung bằng nhiều cách khác nhau đang dần lan mạnh như một căn bệnh, như việc phóng viên báo Giáo dục Việt Nam khi đến địa bàn lấy tin cũng bị một số người giằng máy quay, máy ảnh và đấm thẳng vào mặt; một nhà báo khi ghi hình nhóm công an xã đang làm nhiệm vụ thì bị phản ứng dẫn đến giằng co, bị còng số 8 khóa tay dẫn về trụ sở giải quyết. Ngông cuồng hơn, trong vụ việc xảy ra vào chiều 14/2/2012, khi các phóng viên của báo Vietnamnet tới Cty Vivaxan điều tra về việc một lao động mất tích đã bị người của Cty này hành hung và có những lời lẽ miệt thị. Thậm chí đám người này còn giật túi máy quay, xé nát túi máy ảnh của phóng viên rồi ném ra ngoài. Một số nhân viên còn tỏ ra hung hăng, đòi gọi đầu gấu đến “xử” nhóm phóng viên đang tác nghiệp, cũng như tuyên bố hùng hồn: “Ở đất này bọn tao không sợ thằng nào cả”.

Cho đến giờ vẫn còn rất nhiều vụ việc khác chưa được nêu ra, các phóng viên khốn đốn và đổ máu vì nạn tấn công nhà báo…Sự ngông cuồng, coi thường pháp luật của các đối tượng trên là rõ ràng, tuy nhiên chưa có một vụ việc nào được đem ra mổ xẻ, xét xử và nghiêm trị đến nơi đến chốn, tất cả chỉ như bong bóng xà phòng, chỉ thổi lên được một chút rồi vỡ tan, mọi việc lại…đâu vào đấy. Nghề nghiệp của các nhà báo là vậy, họ phải lăn xả vào các điểm nóng, bảo vệ sự thật. Thế nhưng, khi các nhà báo vì hoạt động nghiệp vụ bị tấn công, hành hung thì vẫn chưa có hành lang pháp lý để xử lý những kẻ chủ đích. Có chăng, qua bài báo cũng chỉ là vài dòng comment của người dân, cơ quan chức năng “hứa hẹn” xử lý, để rồi cứ lần lữa mãi rồi vụ việc cũng nhanh chóng chìm vào im lặng. Thực trạng này đã khiến nhiều phóng viên trẻ đầy nhiệt huyết với nghề đôi lúc cũng thấy lo ngại khi tác nghiệp ở những địa bàn “nóng”.

Chế tài nào đủ mạnh để bảo vệ nhà báo khi tác nghiệp?

Sau những vụ việc nhà báo khi tác nghiệp bị tấn công, đe dọa, thậm chí hành hung ngày càng gia tăng, đã có nhiều diễn đàn được mở ra với mục đích tìm giải pháp, làm sao để hạn chế, ngăn chặn “nạn” này. Thậm chí, từ năm 2010, Hội Nhà báo VN và Báo Nhà báo & Công Luận đã tổ chức một cuộc Hội thảo “Tình hình hành hung, cản trở nhà báo tác nghiệp”. Tại hội thảo, vấn đề được hầu hết đại biểu nêu ra là “Vì sao nhiều nhà báo hoạt động tác nghiệp bị cản trở, hành hung trong thời gian qua? Phải chăng đang có kẽ hở trong luật pháp?”, cuối cùng đa số đều nhận định:

“Trước vấn nạn này, cần thống nhất, sửa đổi và bổ sung kịp thời quy định rõ ràng về hoạt động tác nghiệp của nhà báo là thi hành công vụ”. Thế nhưng, cho đến nay, quy định thì chưa thấy đâu, các vụ tấn công nhà báo đều không được xử lý đến nơi, đến chốn theo đúng pháp luật, đa phần kẻ phạm pháp đều lọt lưới một cách ngoạn mục, vụ việc cứ dần dần đi vào quên lãng. Có lẽ vì điều này mà không ít phóng viên nghiêng về kiểu làm báo qua email, trong salon và máy lạnh, chỉ còn lại các nhà báo tâm huyết với nghề vẫn đang cô độc với cuộc chiến tìm sự thật.

Nhiều vụ việc cho thấy, các nhà báo còn thường xuyên bị các đối tượng đánh hội đồng, cướp phương tiện tác nghiệp để xóa bằng chứng, hơn thế khi đến trình báo tại các cơ quan chức năng ở địa phương cũng bị “vùi dập”. Thậm chí, ngày càng nhiều đối tượng tham gia hành hung nhà báo, từ bọn côn đồ, bảo kê, ngay cả lực lượng cưỡng chế cũng sẵn sàng tham gia mà chưa cần biết lý do và hậu quả để lại. Trong những ngày qua, giới báo chí và dư luận đều bất bình trước việc hai nhà báo VOV khi tác nghiệp tại xã Xuân Quang, huyện Văn Giang (Hưng Yên) vào sáng 24/2/2012 đã bị lực lượng công vụ hành hung, gây thương tích. Theo đó, việc hành hung trên ngoài việc thể hiện trình độ một số người trong lực lượng cưỡng chế đã thiếu hiểu biết về pháp luật còn thể hiện tính côn đồ, du côn với người dân. Ngay cả việc đã xưng danh nhà báo và mục đích tác nghiệp, nhưng nhà báo Nguyễn Ngọc Năm vẫn bị đánh, bị còng tay và tống lên xe thùng giải về trụ sở lấy lời khai như một kẻ phạm tội. Cũng qua đó, nhiều ý kiến cho rằng, hiện tại nếu không có các chế tài đủ mạnh để xử lý triệt để vấn đề này thì đến một lúc nào đó tình trạng cản trở, hành hung phóng viên khi tác nghiệp sẽ làm đội ngũ người làm báo nao núng, chùn bước.

Đã đến lúc cần phải coi việc hành hung tấn công nhà báo trong quá trình tác nghiệp là chống lại người thi hành công vụ, đồng thời phải được pháp luật xử lý nghiêm minh, ngoài việc răn đe những đối tượng khác, đây cũng là một biện pháp bảo vệ quyền tác nghiệp và danh dự của nhà báo. Có như vậy, báo chí mới yên tâm để cống hiến, đấu tranh, phát huy ngòi bút của mình một cách xứng đáng và hiệu quả nhất.

Đào Bình - Minh Nhật