Ông Nguyễn Hữu Nghĩa (Ảnh: Tiền Phong)

Tuy nhiên, đây chỉ là con số chốt vào ngày 31/3 chứ chưa tính hết 6 tháng đầu năm.

Sở dĩ thời điểm chốt con số nợ xấu quá xa so với hiện nay, ông Nghĩa cho biết vì Ngân hàng Nhà nước (NHNN) yêu cầu các tổ chức tín dụng (TCTD) báo cáo hàng quý và thường phải chậm hơn một tháng rưỡi thì các nhà băng mới hoàn tất báo cáo. Ngoài ra, NHNN cần có thời gian xử lý dữ liệu nên gần 2 tháng sau mới có số liệu.

Theo báo cáo của các TCTD, tính đến ngày 31/3/2012, nợ xấu là hơn 117.000 tỷ đồng, chiếm 4,47% tổng dư nợ. Trong khi đó, tại diễn đàn Quốc hội, Thống đốc NHNN báo cáo nợ xấu toàn ngành khoảng 10%.

Về sự chênh lệch giữa có số liệu nợ xấu, ông Nghĩa giải thích do cách xác định nợ gồm cả tiêu chí định tính và định lượng nên có thể cùng bảng cân đối một báo cáo tài chính nhưng giữa các TCTD có sự đánh giá khác nhau. Ngoài ra, các TCTD có một bộ phận không nhỏ cố ý vi phạm quy định trích lập dự phòng nhằm giảm chi phí dự phòng, làm chênh lệch báo cáo tài chính lớn hơn.

Nợ xấu hiện nay chủ yếu rơi vào lĩnh vực sản xuất công nghiệp, xây dựng do thị trường bất động sản đóng băng quá dài. Dư nợ cho vay kinh doanh bất động sản, tính đến cuối tháng 5 là khoảng 197.000 tỉ đồng (tổng số dư nợ là 2,6 triệu tỉ đồng). Nợ xấu cho vay đầu tư kinh doanh bất động sản khoảng 12.000 tỉ đồng, tương đương 10,3% trong tổng nợ xấu hệ thống ngân hàng.

Dư nợ cho vay đầu tư kinh doanh chứng khoán có xu hướng giảm, đến ngày 31/5 còn gần 12.000 tỉ đồng, nợ xấu 485 tỉ đồng, tương đương 4,1% tổng dư nợ cho vay chứng khoán.

Theo báo cáo của các TCTD, có 84% nợ xấu có tài sản bảo đảm, giá trị tài sản bảo đảm cỡ bằng 135% giá trị của nợ xấu. Tính đến cuối tháng 5, tỉ lệ trích lập dự phòng rủi ro là 67.300 tỉ đồng, chiếm 57% nợ xấu. Điều này giúp giảm bớt lo ngại về tỷ lệ nợ xấu trong hệ thông ngân hàng.

Tuy nhiên trong số 117.000 tỉ đồng nợ xấu, nợ thuộc nhóm 5 (có khả năng mất vốn), có rủi ro cao nhất, chiếm 40%. “Nhưng tôi cũng xin báo cáo luôn nợ nhóm 5 không có nghĩa là nợ chắc chắn bị mất vốn bởi đã được trích lập dự phòng rủi ro và có tài sản bảo đảm”, ông Nghĩa lưu ý.

Về biện pháp xử lý nợ xấu, ông Nguyễn Hữu Nghĩa cho biết NHNN chỉ đạo các TCTD chủ động phối hợp với khách hàng đánh giá, rà soát các khoản vay và có phương án xử lý phù hợp với điều kiện của khách hàng để giảm bớt khó khăn cho cả hai bên. Việc thực hiện giãn nợ cũng phải tính toán, đặc biệt không chuyển nhóm nợ đối với các khách hàng không trả nợ đúng hạn theo hợp đồng. TCTD cần trích lập và sử dụng dự phòng rủi ro theo đúng quy định để xử lý các khoản nợ xấu. Tài sản bảo đảm cho các khoản vay hiện rất lớn nên một trong những biện pháp cần làm ngay là xử lý các tài sản để thu hồi vốn, tăng khả năng thanh khoản cho TCTD.

Dự kiến vào tháng 8 tới, NHNN sẽ ban hành văn bản về trích lập dự phòng rủi ro, quy định về cho vay; thanh tra giám sát. Hiện NHNN tiến hành nghiên cứu về quy chế cấp tín dụng phù hợp với điều kiện hiện nay của hệ thống ngân hàng. NHNN sẽ thực hiện một loạt các đề án như: TCTD bán nợ cho công ty mua bán nợ của Bộ Tài chính; Chính phủ mua lại các dự án BĐS phục vụ an sinh xã hội, nhà ở, văn phòng cho các cơ quan công vụ…

Nguyễn Sơn (Tổng hợp)