Thắng lớn trong đợt IPO lần đầu tiên

Trong đợt IPO lần này, Facebook chào bán 421,2 triệu cổ phiếu với khoảng 60% đến từ các cổ đông nội bộ và các cổ đông hiện hữu khác. Trước giờ IPO, mức giá được kỳ vọng là khoảng 34 – 38 USD/cổ phiếu. Và cuối cùng các nhà đầu tư chấp thuận mua ở mức 38 USD. Kết quả này giúp Facebook trở thành công ty thuộc lĩnh vực internet IPO thành công nhất từ trước đến nay, đồng thời là đợt IPO lớn thứ 2 trong lịch sử nước Mỹ, chỉ sau tập đoàn thẻ tín dụng Visa và vượt qua cả hãng ô tô GM.  

Tờ Wall Street Journal nhận định sự kiện IPO của Facebook được xem như là khoảnh khắc "lên ngôi" của đợt bùng nổ công nghệ gần đây nhất tại thung lũng Silicon. Đợt IPO này đã nâng tổng giá trị thị trường của Facebook lên mức 104 tỷ USD và có thể còn tiếp tục tăng khi chính thức được giao dịch. Điều đó có nghĩa là công ty mới 8 năm tuổi này đã vượt mặt nhiều “đại gia” tên tuổi trên thị trường chứng khoán. Cụ thể, Facebook đang có giá trị gấp 10 lần Nokia, bằng 2 lần HP, một trong những nhà sản xuất máy tính lớn nhất thế giới. HP hiện chỉ có giá trị khoảng 44 tỷ USD. Một nhà sản xuất máy tính tên tuổi khác là Dell (26 tỷ USD) cũng mới bằng 1/4 mạng xã hội do Mark Zuckerberg sáng lập. Starbucks, nhà bán lẻ cà phê số 1 tại Mỹ cũng chỉ được định giá 40 tỷ USD, thua xa Facebook. Thậm chí kể cả Disney, tập đoàn sở hữu kênh thể thao ESPN cùng hàng loạt công ty giải trí, hãng phim khác cũng chỉ có thị giá 80 tỷ USD.

Về phần CEO Mark Zuckerberg, đợt IPO này đã giúp anh trở thành tỷ phú giàu thứ 29 thế giới bởi lượng cổ phần và quyền chọn anh nắm giữ hiện được định giá tới 19,1 tỷ USD. Theo Bloomberg, với khối tài sản khổng lồ này, Mark vượt qua các bậc “đàn anh” Sergey Brin và Larry Page, những người sáng lập ra Google.

“Vua Internet”  và những thách thức

Gần tám năm trước, đợt IPO của Google “chỉ” huy động được 1,67 tỉ USD, thua xa Facebook. Khi đó giá trị thị trường của gã khổng lồ tìm kiếm này vào khoảng 23 tỉ USD. Giới truyền thông quốc tế mô tả Facebook đã hạ bệ Google để chiếm ngôi “vua Internet”. Với 900 triệu người sử dụng tại Mỹ và các nước, Facebook là “quốc gia” đông dân thứ ba trên thế giới sau Trung Quốc và Ấn Độ. Nó cũng là một trong số không nhiều công ty Internet đạt lợi nhuận cao. Năm 2011, mạng xã hội này đạt doanh số 3,7 tỉ USD và lợi nhuận 1 tỉ USD. Bloomberg dự đoán Facebook sẽ cán mức giá trị 920 tỉ USD vào năm 2020.

Thành công là vậy, nhưng  theo giới quan sát, vị “Vua” mới của thế giới Internet cũng sẽ phải đối mặt với không ít thách thức. Đơn cử như tại đợt IPO lần này, dù Facebook phát hành số lượng cổ phiếu lớn, song các cổ đông sẽ không có nhiều tiếng nói trong việc điều hành công ty. Mark Zuckerberg vẫn sẽ giữ gần 56% quyền bỏ phiếu tại công ty, vẫn nắm giữ quyền kiểm soát chặt chẽ đối với mọi hoạt động của Facebook. Một số công ty công nghệ như Yahoo! từng vấp phải khó khăn do sự can thiệp của các cổ đông đến hoạt động quản lý của công ty.

Nhiều nhà đầu tư cũng chưa an tâm với tương lai của Facebook, đặc biệt là khả năng tăng trưởng lợi nhuận của trang mạng xã hội này. Với 900 triệu người sử dụng, Facebook mới chỉ huy động được 5 USD/năm về doanh số và 1 USD/năm về lợi nhuận từ mỗi người sử dụng. “Facebook cần đạt doanh thu hằng năm 30-40 tỉ USD, cao gấp 10 lần hiện nay, mới đáp ứng kỳ vọng của thị trường - BBC dẫn lời chuyên gia Victor Basta thuộc hãng Magister Advisors nói - Vấn đề là sẽ kiếm số tiền đó ở đâu?”.

Thị trường quảng cáo trên mạng trị giá 1.000 tỉ USD là mục tiêu của Facebook. Tuy nhiên tăng trưởng doanh thu chủ lực từ quảng cáo trực tuyến trên Facebook đang chậm lại trong những tháng gần đây. Trang mạng xã hội này vấp phải sự cạnh tranh dữ dội của các đối thủ sừng sỏ như Amazon, Apple và Google. Facebook khẳng định các khu vực phát triển chủ yếu của hãng sẽ là điện thoại di động và máy tính bảng. Tuy nhiên, giới chuyên gia cho rằng hai lĩnh vực này lại không phải dễ ăn! Một vấn đề nữa là Facebook sẽ phải tìm cách giữ chân người sử dụng trong khi nỗ lực tăng lợi nhuận.