Eisenhower – Cha đẻ của vali hạn nhân

Theo báo chí quốc tế, là quốc gia đầu tiên sở hữu vũ khí hạt nhân, chính người Mỹ cũng là người đầu tiên nghĩ ra chiếc VLHN, bắt đầu từ thời của Tổng thống Eisenhower (1953-1961). Báo chí Mỹ mô tả VLHN của người đứng đầu Nhà trắng là một chiếc tráp bằng da màu đen, bên trong là một vali bằng titan siêu chắc nặng 18kg, kích thước 45x35x25cm với khóa bằng mật mã - do Hãng Zero Halliburton sản xuất. Chiếc vali này không được phép rời xa viên sĩ quan trợ lý đặc biệt của tổng thống. Viên trợ lý này luôn “dính chặt” với chiếc VLHN bằng một chiếc vòng đặc biệt gắn vào cổ tay. Có tất cả 5 viên trợ lý như vậy trực liên tục suốt ngày đêm theo ca - tất cả được lựa chọn hết sức kỹ lưỡng từ các sĩ quan không quân và lực lượng bảo vệ bờ biển Mỹ. Họ phải trải qua các thủ tục kiểm tra chi tiết nhất về tiểu sử và những mối quan hệ. Những sĩ quan này được phép mang vũ khí, có quyền khai hỏa mà không cần cảnh báo để tiêu diệt đối phương, và điều quan trọng nhất - luôn luôn phải ở bên cạnh Tổng thống. Chính vì vậy, viên trợ lý xách VLHN luôn phải bên cạnh Tổng thống.

Bên trong chiếc vali nhỏ trên là một máy phát sóng vệ tinh và một số tài liệu, dựa trên cơ sở đó Tổng thống cần phải đưa ra quyết định về việc sử dụng vũ khí hạt nhân. Trong số này có một “cuốn sách đen” dày 30 trang ghi những phương án sơ lược của kế hoạch đòn đánh hạt nhân. Trong vali còn có danh sách những hầm ngầm bí mật mà Tổng thống có thể sử dụng trong trường hợp nước Mỹ phải hứng chịu đòn tấn công hạt nhân, kèm theo đó là chỉ dẫn liên lạc với Lầu Năm Góc và đề xuất về các bước hành động tiếp theo. Để cho mệnh lệnh được thực thi, Tổng thống phải có bước xác nhận bản thân mình nhờ một “mật mã vàng” đặc biệt - lưu trong một chiếc thẻ nhựa tương tự như chiếc thẻ tín dụng ngày nay. Thực ra đó chính là mật mã riêng của Tổng thống dưới dạng các con số và chữ cái, có thể ra lệnh cho tất cả những cá nhân có trách nhiệm nhấn nút phóng tên lửa từ các hầm chứa hay tàu ngầm.

Tổng thống cũng đánh mất… mã số va li

Tháng 10 năm 2010, một bí mật gây sửng sốt và chưa bao giờ được tiết lộ về cựu Tổng thống Mỹ Bill Clinton đã bị tướng Hugh Shelton- cựu chủ tịch tham mưu trưởng liên quân Mỹ- nói ra trong cuốn hồi ký của mình. Trong ký sự của mình, tướng Hugh Shelton khẳng định: “Mã số để mở vali bị mất trong nhiều tháng. Đó là một vấn đề lớn khi đó”. Ngoài ông Hugh Shelton, Trung tá Robert Patterson cũng khẳng định thông tin trên. Ông là một trong nhiều người có nhiệm vụ cầm VLHN đi cùng Tổng thống. Theo lời ông, Tổng thống Bill Clinton khi đó ban đầu nói là mình để thẻ ở tầng hai Nhà trắng. Ngay lập tức, nhiều người tìm khắp tầng hai nhưng không thấy. Mãi về sau, Tổng thống mới thừa nhận mình có lẽ đã đánh rơi thẻ chỗ nào đó và cũng không nhớ rõ lần cuối nhìn thấy nó là ở đâu. Hiện chưa rõ là người Mỹ sau đó có tìm được thẻ hay không; hay làm thế nào mà họ mở được VLHN…

Trước ông Bill Clinton, cựu Tổng thống Jimmy Carter từng làm giới lãnh đạo quân sự phải đứng tim, khi để quên chiếc thẻ “mật mã vàng” của mình trong túi một chiếc áo khoác, được gửi đến hiệu tẩy hấp đồ. Còn cựu tổng thống Reagan lại nhét thẻ trong ví để ở túi quần sau, và sau vụ ám sát hụt nhằm vào ông ta, người ta đã không thể tìm lại được chiếc thẻ mật mã trên. Hay như Tổng thống Ford bỏ mặc chiếc vali cùng trợ lý đặc biệt của mình trên khoang máy bay ở Paris.

Tổng thống nhậm chức, đừng quên… va li hạt nhân

Ngày 7/5/2012, tổng thống đắc cử Vladimir Putin tiến hành lễ nhậm chức tại điện Kremlin, chính thức bắt đầu nhiệm kỳ thứ ba trong vai trò người đứng đầu nước Nga. Trong buổi lễ nhậm chức được tổ chức hết sức trang trọng này, ngoài những phần nghi lễ trang trọng bắt buộc như việc tân tổng thống đọc lời tuyên thệ cam kết phục vụ đất nước, còn có một chi tiết không thể thiếu: lễ trao chiếc VLHN huyền thoại, từ người tiền nhiệm Dmitry Medvedev. Thiết bị liên lạc cầm tay sử dụng mật mã có tên gọi Cheget này cho phép người giữ vai trò tổng tư lệnh quân đội Nga đưa ra chỉ thị, có thể dẫn tới việc tiến hành một cuộc tấn công hạt nhân nhằm vào đối phương.

Được coi là một di sản của thời kỳ Chiến tranh Lạnh giữa Moscow và Washington, tại Nga, chiếc cặp này được phát triển lần đầu tiên vào năm 1983; năm 1984 lần đầu tiên được sử dụng bởi một nhà lãnh đạo Xô Viết và từ bấy đến nay, Cheget luôn ở cạnh các đời tổng thống Nga trong suốt các nhiệm kỳ. Thậm chí, nó sát cánh cùng các tổng thống Nga ngay cả trong những chuyến công du nước ngoài. Báo chí Nga còn đồn thổi rằng nước Nga hiện tại có 3 chiếc Cheget. Ngoài một chiếc bên Tổng thống, hai chiếc còn lại thuộc về Tổng tham mưu quân đội Nga và Bộ trưởng Quốc phòng. Trung tâm chỉ huy chiến lược phải nhận được một tín hiệu đã mã hóa từ mỗi chiếc cặp này trước khi có thể tiến hành một cuộc tấn công hạt nhân.

Tại nước Pháp, ngày 15/5/2012 cũng diễn ra một chuyển giao tương tự. Sau lễ nhậm chức, tại điện Elysée, tân Tổng thống François Hollande và người tiền nhiệm Nicolas Sarkozy đã có cuộc bàn giao tối mật về các mật mã gắn với các kho vũ khí hạt nhân đánh chặn của Pháp. Cuộc bàn giao tổng thể này chỉ có duy nhất một người chứng kiến là tướng Benoît Puga, Tổng tham mưu trưởng quân đội Pháp. Các thông tin trên báo chí Pháp cho biết chiếc VLHN này gắn chặt với nguyên thủ nhà nước trong mọi tình huống di chuyển thực địa. Theo giới chuyên gia, chiếc cặp này trước hết chứa một hệ thống liên lạc bảo mật và an toàn cho phép liên lạc với chủ nhân của nó bất kể người này ở đâu. Logic của thiết bị này hoạt động trên nguyên tắc bảo đảm “tính liên tục thường trực của vũ khí hạt nhân” ở bất cứ tình huống, hoàn cảnh và địa điểm nào có mặt Tổng thống Cộng hòa. Tất nhiên, một nguồn tin am hiểu hồ sơ hạt nhân còn cho biết: “Tổng thống Cộng hòa Pháp không phải là người duy nhất được biết mật mã của chiếc VLHN này”.

Ngày 20/1/2009, ông Barack Obama đã đi vào lịch sử Mỹ sau khi tuyên thệ nhậm chức để trở thành tổng thống gốc Phi đầu tiên của nước này. Sau khi tuyên thệ, ông Obama sẽ chịu trách nhiệm quản lý chiếc vali kim loại có tên “nuclear football”, trong đó chứa các mật mã và máy tính để tổng thống có thể truyền lệnh tấn công hạt nhân bất cứ lúc nào. Một quan chức quân đội có nhiệm vụ mang chiếc cặp này và luôn ở cạnh tổng thống trong phạm vi 15m.

Thu Hà