Sẽ có gói 50-60 nghìn tỷ hỗ trợ nông nghiệp:
Cởi trói cho nông nghiệp công nghệ cao!

(NBCL) Tại Hội nghị Xây dựng nền công nghiệp nông nghiệp Việt Nam do Câu lạc bộ Nông nghiệp công nghệ cao (DAA Việt Nam – đơn vị trực thuộc Trung ương Hội Doanh nhân Trẻ Việt Nam), Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc đã chỉ đạo cần đẩy mạnh phát triển nông nghiệp công nghệ cao Việt Nam. Trong bối cảnh hội nhập, nông nghiệp nước ta đang đứng trước yêu cầu phát triển theo chiều sâu với quy mô lớn. Bởi vậy, đẩy mạnh phát triển nông nghiệp công nghệ cao được coi là chìa khóa tái cơ cấu nông nghiệp, là lời giải cho bài toán về an toàn thực phẩm, chất lượng nông sản ở Việt Nam hiện nay.

Mọi nông dân Việt Nam bất kể vùng miền nào, bất kể quy mô nào, tính chất như thế nào cũng được khuyến khích áp dụng công nghệ cao vào sản xuất nông nghiệp.
Mọi nông dân Việt Nam bất kể vùng miền nào, bất kể quy mô nào, tính chất như thế nào cũng được khuyến khích áp dụng công nghệ cao vào sản xuất nông nghiệp.

Gói tín dụng 50 – 60 nghìn tỷ

Tại hội nghị, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cho rằng, tới đây cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4 sẽ nổ ra quyết liệt trên toàn cầu, riêng Việt Nam chúng ta có 3 thế mạnh rất quan trọng: Đó là nông nghiệp hữu cơ, nông nghiệp sạch, nông nghiệp công nghệ cao; công nghệ thông tin và du lịch. Hoan nghênh ý tưởng của Câu lạc bộ Nông nghiệp công nghệ cao (DAA Việt Nam trực thuộc Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam) về phát triển nông nghiệp công nghệ cao, Thủ tướng nói rằng, Việt Nam có đầy đủ điều kiện, khát vọng xây dựng một nền nông nghiệp hiện đại, đa chức năng, có khả năng cạnh tranh quốc tế; nỗ lực phấn đấu vươn lên, từng bước đứng trong nhóm các quốc gia nông nghiệp phát triển hàng đầu thế giới. Việt Nam trở thành trung tâm cung ứng sản phẩm nông nghiệp công nghệ cao, có vị thế quan trọng trong mạng sản xuất và chuỗi giá trị toàn cầu.

Căn cứ một số đề nghị của DAA, Thủ tướng nêu rõ thông điệp: Không phải địa phương nào được quy hoạch trong các vùng nông nghiệp công nghệ cao thì mới được phép đầu tư vào nông nghiệp công nghệ cao. Thay vào đó, cần phải bảo đảm rằng mọi nông dân Việt Nam bất kể vùng miền nào, bất kể quy mô nào, tính chất như thế nào cũng được khuyến khích áp dụng công nghệ cao vào sản xuất nông nghiệp.

Đặc biệt, về đề xuất của các doanh nghiệp liên quan đến hỗ trợ tín dụng, Thủ tướng quyết ngay: Phải có một gói tín dụng 50 – 60 nghìn tỷ đồng để phục vụ công việc này với cơ chế vay thuận lợi, thông thoáng nhất, nhưng không chỉ cho một ngân hàng thương mại làm việc này mà cho nhiều ngân hàng thương mại cùng tham gia. Bởi nguyên tắc quan trọng của kinh tế thị trường là cạnh tranh, từ đó, mới nâng cao chất lượng tín dụng, chống tiêu cực, chi phí không chính thức.

Do Việt Nam đã ký kết 12 Hiệp định Thương mại tự do, là thành viên WTO, Thủ tướng đồng ý với ý kiến các doanh nghiệp là Việt Nam cần có hàng rào kỹ thuật đúng quy định và các cam kết hội nhập để bảo vệ nông sản trong nước. Thủ tướng cũng nhất trí với các ý kiến là cần thiết phải sửa điều 193 Luật Đất đai về điều kiện nhận chuyển nhượng, nhận góp vốn, thuê quyền sử dụng đất nông nghiệp để thực hiện dự án đầu tư sản xuất, kinh doanh phi nông nghiệp và Thông tư 23 của Bộ Tài nguyên và Môi trường về đất đai để tạo điều kiện phát triển nông nghiệp. “Phải tổ chức lại sản xuất của các hợp tác xã, hộ cá thể, chứ để các hộ nhỏ li ti như hiện nay thì khó cạnh tranh trong kinh tế thị trường”, Thủ tướng nói.

Lập ngân hàng về quỹ đất

Thủ tướng cho biết, Chính phủ đang thí điểm thành lập ngân hàng về quỹ đất và xem xét việc hình thành thị trường quyền sử dụng đất để nâng cao hiệu quả khai thác sử dụng đất. Cùng với tín dụng, cần thành lập phát triển một số quỹ bảo hiểm nông nghiệp, quỹ hỗ trợ nông dân, doanh nghiệp nông nghiệp.

Thủ tướng cũng nhấn mạnh chủ trương tăng cường liên kết giữa 4 nhà, trong đó liên kết giữa nhà nông và nhà đầu tư là nòng cốt, đặc biệt là xây dựng cho được chuỗi liên kết trong sản xuất, bảo quản, chế biến và phân phối nông sản, tham gia hiệu quả vào mạng sản xuất, chuỗi giá trị nông nghiệp toàn cầu. Thủ tướng đề nghị nông nghiệp công nghệ cao trong cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4 là nền nông nghiệp không chỉ ứng dụng công nghệ cứng, tức là thiết bị, máy móc mà phải biết tranh thủ công nghệ mềm là công nghệ thông tin, mạng xã hội, các phương thức kết nối phi truyền thống…

Thủ tướng giao nhiệm vụ cụ thể cho các bộ, ngành, địa phương. Theo đó, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn rà soát, tiếp tục hoàn thiện quy hoạch nông nghiệp công nghệ cao theo hướng mở, hiệu quả bền vững; nghiên cứu, có chính sách ưu đãi cho các khu nông nghiệp công nghệ cao.

Bộ Tài nguyên và Môi trường kịp thời tháo gỡ các vướng mắc, tạo thuận lợi cho quá trình tích tụ ruộng đất, có chính sách cho nông dân góp vốn bằng giá trị quyền sử dụng đất cho doanh nghiệp; rà soát, hoàn thiện chính sách ưu đãi về đất đai để thúc đẩy doanh nghiệp đầu tư phát triển nông nghiệp công nghệ cao.

Bộ Công Thương đẩy mạnh xúc tiến thương mại đối với sản phẩm nông nghiệp Việt Nam cả trong nước và quốc tế, thúc đẩy tăng kim ngạch xuất khẩu nông sản chất lượng cao có giá trị. Nghiên cứu các loại nhà kính, một số công cụ sản xuất phục vụ nông nghiệp công nghệ cao để phát triển ngành cơ khí, khoa học công nghệ trong nước, đồng thời giảm giá thành đầu tư trong nông nghiệp.

Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện, ban hành cơ chế đầu tư tín dụng trong phát triển nông nghiệp công nghệ cao, nhất là nghiên cứu, chuyển giao công nghệ sản xuất, bảo quản, chế biến nông sản, hình thành quỹ phát triển nông nghiệp công nghệ cao. Một số bộ ngành khác cùng các địa phương cũng được yêu cầu phải đồng hành cùng dự án, kiên quyết xóa bỏ các rào cản về thủ tục hành chính để nền nông nghiệp Việt Nam trong tương lai phải thực sự lớn mạnh, có vị thế trên toàn cầu.

Dẫn vốn vào dự án lớn

Làm sao để nguồn vốn đến với tam nông nhiều hơn, hiệu quả hơn? Làm sao để có thể dẫn vốn vào các dự án nông nghiệp lớn phát huy tác động lan tỏa? Giới chuyên gia nhận định, cần nhất là rà soát và hoàn chỉnh các chính sách về tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo chủ trương của Chính phủ, chính sách về thu hút doanh nghiệp đầu tư vào ngành nông nghiệp và khu vực nông thôn, đặc biệt là chính sách tích tụ ruộng đất. Các bộ ngành và chính quyền địa phương thúc đẩy ký kết hợp đồng liên kết và có chế tài bảo đảm thực hiện hợp đồng liên kết giữa doanh nghiệp, hợp tác xã và người dân để tránh việc phá vỡ hợp đồng.

Thực tế trong thời gian qua, nhiều doanh nghiệp được ví như là sếu đầu đàn ( Hòa Phát, VinGroup, Thành Thành Công, TH…) đã đầu tư mạnh vào nông nghiệp công nghệ cao. Song chỉ từng ấy cái tên chưa đủ và chưa xứng với tiềm năng nông nghiệp Việt Nam. Bởi theo mục tiêu đề ra, đến năm 2020, cả nước có 200 doanh nghiệp nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, 10 khu nông nghiệp công nghệ cao. Song ông Ngô Tiến Dũng, Tổng thư ký Hiệp hội Nông nghiệp công nghệ cao, hiện cả nước mới chỉ có 22 doanh nghiệp nông nghiệp công nghệ cao, trong số hàng ngàn doanh nghiệp nông nghiệp. Nguyên nhân là, các doanh nghiệp còn gặp nhiều khó khăn về vốn và ưu đãi đầu tư công nghệ, trong khi đây lại là lĩnh vực đòi hỏi chi phí đầu tư lớn, thời gian thu hồi vốn lâu.

Giới chuyên gia bình luận, ngành ngân hàng cần thực hiện các chính sách cụ thể để khuyến khích doanh nghiệp ứng dụng công nghệ cao trong nông nghiệp nhiều hơn nữa. Với những doanh nghiệp có tổ chức quy hoạch vùng sản xuất, tạo quỹ đất sạch thì cần được tháo gỡ kịp thời vướng mắc về vốn.

Theo TS. Nguyễn Đỗ Anh Tuấn, Viện trưởng Viện Chính sách và Chiến lược phát triển nông nghiệp – nông thôn (Bộ NN&PTNT), việc triển khai ứng dụng khoa học công nghệ phục vụ sản xuất nông nghiệp không chỉ có Nhà nước và các cơ quan nghiên cứu khoa học, mà rất cần sự tham gia của các doanh nghiệp, nông dân. Doanh nghiệp ngày càng đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao trình độ công nghệ trong ngành, đồng thời tạo ra những cơ hội mới cho nông dân tiếp cận công nghệ cao. Đặc biệt, đưa doanh nghiệp vào sản xuất kinh doanh nông nghiệp sẽ góp phần giải quyết được vấn đề vốn, đầu ra cho sản phẩm nông nghiệp.❏

 Khánh An


ong-nguyen-xuan-cuongÔNG NGUYỄN XUÂN CƯỜNG – BỘ TRƯỞNG BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN:

Mục tiêu đề xuất năm 2016 – 2020 Việt Nam có 1 triệu DN và con số này chắc chắn sẽ đạt được, trong đó sẽ có những nhóm như DAA Việt Nam. 30 năm qua, Việt Nam từ một đất nước thiếu ăn đã sản xuất đủ lương thực, thực phẩm cho người dân và dành một phần xuất khẩu với doanh thu 30 tỷ USD. Tuy nhiên, nông nghiệp Việt Nam vẫn dựa trên quy mô hộ nhỏ lẻ là chính, năng suất lao động thấp, sản xuất bấp bênh. Hiện nay, ngành nông nghiệp đang chịu ảnh hưởng của biến đổi khí hậu, khiến không gian sản xuất bị thu hẹp, kiến trúc sản xuất cũng bị thay đổi, nông sản nhập khẩu đang là mối lo lớn.

Do đó, muốn phát triển, phải tập trung tái cấu trúc nông nghiệp theo hướng chọn hạt nhân là DN, doanh nhân, hợp tác xã… để hình thành ngành nông nghiệp tập trung. Hiện tại, những chủ trương của Chính phủ về tái cơ cấu đã được thực hiện, hình thành những DN đầu tàu để xây dựng một nền công nghiệp nông nghiệp.

ÔNG TRƯƠNG GIA BÌNH – CHỦ TỊCH DAA VIỆT NAM:ong-truong-gia-binh

Chúng tôi mong muốn đưa ra cách làm mới trong nông nghiệp theo hướng ứng dụng công nghệ cao, xây dựng chuỗi liên kết giá trị. Cách làm mới này sẽ góp phần thay đổi ngành nông nghiệp Việt Nam từ sản xuất truyền thống sang NNCNC, từ ngành có giá trị gia tăng và tốc độ tăng trưởng thấp sang ngành có giá trị vượt trội so với các ngành nông nghiệp truyền thống và hình thành một chuỗi giá trị nông nghiệp hiệu quả, cạnh tranh cung cấp sản phẩm có chất lượng.

ong-vo-quan-huyÔNG VÕ QUAN HUY – GIÁM ĐỐC CÔNG TY TNHH HUY LONG AN MỸ BÌNH:

Các DN làm nông nghiệp đang bị vướng nhiều khâu, đặc biệt là đất đai. Muốn vay ngân hàng để đầu tư phát triển kinh doanh cũng rất khó, bởi theo quy định, chỉ khi có quyền sử dụng đất mới có thể thế chấp vay, còn tài sản trên đất thì không được ngân hàng chấp nhận.

Vì vậy, tôi kiến nghị Chính phủ có chính sách giao quyền sử dụng đất cho nông dân, DN nhỏ và vừa để họ có cơ sở làm việc với đối tác. Điều quan trọng không kém là cần có những rào cản kỹ thuật để đối tác không làm khó DN trong nước.

ong-tran-ba-duongÔNG TRẦN BÁ DƯƠNG – CHỦ TỊCH HĐQT CÔNG TY CP Ô TÔ TRƯỜNG HẢI:

Ngành nông nghiệp Việt Nam sẽ không thể phát triển tiếp nếu không có mô hình công nghiệp trong nông nghiệp. Các DN thành công trong công nghiệp phải có trách nhiệm dấn thân vào nông nghiệp để tạo ra mô hình chuẩn trong sản xuất nông nghiệp. Đã dấn thân thì phải chọn cái khó để làm và tôi quyết định sẽ làm lúa.Chúng tôi nghiên cứu làm nông nghiệp không phải hoàn toàn từ nuôi trồng mà còn từ vận chuyển và thu hoạch, khâu này đang thất thoát và làm chất lượng xuống rất thấp. Công nghệ cao nằm ở tiêu chuẩn của sản phẩm, nếu nắm được tiêu chuẩn và có công nghệ phù hợp với thói quen canh tác, khí hậu Việt Nam thì sẽ thành công.


 Diễn đàn: 

Cú huých cho nông nghiệp công nghệ cao

Đây là minh chứng rõ ràng nhất cho một Chính phủ hành động, kiến tạo, vì doanh nghiệp (DN), vì người dân như thông điệp của Thủ tướng.

Khẳng định sẽ sửa quy định làm khó khăn trong việc tích tụ ruộng đất, nút thắt lớn nhất để ứng dụng công nghệ cao vào nông nghiệp, nâng sức cạnh tranh cho nông sản Việt; “quyết” luôn gói hỗ trợ trị giá 50.000 – 60.000 tỉ đồng tại hội nghị và yêu cầu 5 – 6 ngân hàng tham gia chứ không dồn vào một đầu mối để rồi lại nảy sinh tình trạng “cấp phát”; cam kết bất cứ ai đầu tư vào nông nghiệp công nghệ cao cũng được ưu đãi… Những vướng mắc lớn, lưu cữu nhiều năm trời được giải quyết “rẹt rẹt” khiến những người tham dự… ngẩn ngơ.

Chưa hết, phần việc của bộ nào, ngành nào cũng được Thủ tướng giao đích danh. Điều này rất quan trọng bởi thực tế cho thấy rất nhiều vấn đề “trên thông” nhưng ở dưới lại không thoáng, lại trì trệ. Giờ đã có đầu mối, đơn vị nào chậm trễ hay cố tình gây khó trong việc thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng thì DN và người dân hoàn toàn có quyền phản ánh, thậm chí khiếu nại. Chỉ có thế, bộ máy mới thông suốt, công việc mới suôn sẻ, các vướng mắc mới được giải quyết để tạo ra một môi trường kinh doanh minh bạch. Từ đó giảm chi phí thời gian, chi phí cơ hội, chi phí vật chất cho người dân, DN.

Có thể nói Chính phủ hành động đang tạo nguồn cảm hứng để lôi kéo các “đại gia” từ mọi ngành nghề đổ vốn vào nông nghiệp. Từ “ông trùm” xe hơi Trường Hải, “vua thép” Hòa Phát, “ông lớn” bất động sản Vingroup… cho đến cánh chim đầu đàn về công nghệ thông tin FPT là những DN được đánh giá sẽ tạo nên sự thay đổi cả về chất và lượng cho ngành nông nghiệp nước nhà. Bởi họ có vốn, có công nghệ, có thương hiệu, uy tín… Họ kiểm soát được chất lượng sản phẩm mà người nông dân làm ra. Họ có điều kiện tiếp xúc đối tác, họ biết cách thức xúc tiến thương mại, định hướng được thị trường…

Như vậy, yếu tố “cần” đã có. Cái còn thiếu là yếu tố “đủ”. Đó chính là chính sách để tích tụ ruộng đất, các cơ chế đột phá về thủ tục, về tín dụng… và đặc biệt về sự ủng hộ của Chính phủ cho lĩnh vực thế mạnh của VN là nông nghiệp nhưng lâu nay bị đối xử không công bằng. Chúng ta đều biết sản xuất nông nghiệp mà làm cá thể, manh mún thì không thể áp dụng công nghệ, không thể chuyển đổi cơ cấu.

Chẳng thế mà bao lâu nay, Bộ NN-PTNT vẫn loay hoay chưa thể thực hiện được việc này. Vì vậy đây đó các DN tâm huyết với nông nghiệp vẫn phải “lách” cách nọ, cách kia để có cánh đồng lớn, để ứng dụng công nghệ, để tạo ra những sản phẩm chất lượng. Nhưng cũng vì “lách”, họ khó thế chấp đất đai vào các nhà băng lấy vốn tái đầu tư vào nông nghiệp. Cũng vì tích tụ không hợp pháp, họ phải đối mặt với rủi ro chính sách ngoài các rủi ro đặc thù của ngành này… Nói như vậy để thấy, những quyết sách ngay tại hội nghị về đất đai, tín dụng, thủ tục hành chính của Thủ tướng đã và sẽ là cú hích cho DN có vốn thì đổ vốn, có công nghệ thì ứng dụng công nghệ, có tâm huyết thì dồn tâm huyết vào nông nghiệp công nghệ cao.

Quyết tại hội nghị, ngoài việc “vướng đâu gỡ đó”, cái lớn nhất chính là tạo được niềm tin cho người dân và cú huých cho DN về một Chính phủ hành động.

Nguyên Hằng (Báo Thanh niên)


Cần tháo gỡ khó khăn về chính sách thu hút đầu tư hấp dẫn

ong-ngo-tien-dungTheo mục tiêu đề ra, đến năm 2020, cả nước có 200 doanh nghiệp nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, 10 khu nông nghiệp công nghệ cao. Tuy nhiên, theo ông Ngô Tiến Dũng, Tổng thư ký Hiệp hội Nông nghiệp công nghệ cao, hiện cả nước mới chỉ có 22 doanh nghiệp nông nghiệp công nghệ cao, trong số hàng ngàn doanh nghiệp nông nghiệp. Nguyên nhân là, các doanh nghiệp còn gặp nhiều khó khăn về vốn và ưu đãi đầu tư công nghệ, trong

khi đây lại là lĩnh vực đòi hỏi chi phí đầu tư lớn, thời gian thu hồi vốn lâu.

Vì vậy, để tạo được sức lan tỏa, cũng như sự vào cuộc mạnh mẽ của các doanh nghiệp trong lĩnh vực này, cần có chính sách thu hút đầu tư hấp dẫn hơn. Trong thời gian tới, để các doanh nghiệp nông nghiệp công nghệ cao phát triển mạnh mẽ hơn nữa, cần tập trung những vấn đề trọng tâm sau:

Thứ nhất, phải có cơ chế ưu đãi cao nhất về thuế, đất đai, hạ tầng, tín dụng… Thậm chí, có thể ban hành những chính sách ưu đãi đặc biệt cho doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực này trong một thời gian nhất định.

Thứ hai, phải nhanh chóng lấp đầy khoảng trống đầu tư trong lĩnh vực nghiên cứu sinh học, nghiên cứu ứng dụng công nghệ. Đầu tư về khoa học – công nghệ cho nông nghiệp hiện rất thấp (năm 2015 khoảng 0,3% GDP; năm 2020 ước đạt 0,5% GDP).

Thứ ba, cần có chính sách đào tạo lại lao động cho những vùng đưa công nghệ cao vào nông nghiệp. Nếu doanh nghiệp đứng ra đào tạo trực tiếp thì phải có chính sách hỗ trợ kinh phí đào tạo, đồng thời có chính sách đi kèm để giải quyết lao động dư thừa.

Thứ tư, phải ban hành quy chuẩn kỹ thuật và chứng nhận về sản phẩm nông nghiệp công nghệ cao. Đồng thời, nhãn mác sản phẩm phải ghi đầy đủ xuất xứ nguyên liệu đầu vào. Một khi quy định về nhãn mác hàng hóa không còn nhập nhèm, sản phẩm công nghệ cao có lợi thế cạnh tranh, doanh nghiệp mới dám bỏ vốn đầu tư.❏