Danh ca Thanh Tuyền: Qúy từng hạt cơm sau sóng gió cuộc đời

(CLO) Sau gần 4 năm vắng bóng ở Việt Nam, Thanh Tuyền- nữ danh ca của dòng nhạc Bolero vang bóng một thời vừa gặp lại để tri ân khán giả trong 3 đêm nhạc tại TP.HCM.

1a
Thanh Tuyền- nữ danh ca của dòng nhạc Bolero vừa gặp lại khán giả trong 3 đêm nhạc tại TP.HCM.

Dù đã gần bước vào tuổi 70, danh ca Thanh Tuyền không chỉ giữ được vóc dáng cân đối, mà giọng ca của bà vẫn cao vút, đầy mê đắm. Vào mỗi đêm nhạc, Thanh Tuyền đã đưa khán giả trở lại với không gian xưa nhiều hoài niệm với Dấu Chân Kỉ Niệm, Đà Lạt Chiều Hoàng Hôn, Ở Hai Đầu Nỗi Nhớ, Nỗi Buồn Hoa Phượng, Không Bao Giờ Quên Anh, Phố Vắng Em Rồi, và trong đó có nhiều nhạc phẩm do các nhạc sĩ viết tặng riêng cho giọng ca Thanh Tuyền như Nỗi Buồn Hoa Phượng, Chiều Buồn Ngày Xuân..

Thanh Tuyền tâm sự: “Mỗi suất hát đối với tôi là một liều thuốc tuyệt vời. Ca sĩ ngộ lắm. Ở gia đình có bệnh hoạn, đau buồn gì thì tuyệt đối lên sân khấu không bao giờ mang lại những nỗi buồn cho khán giả, không bao giờ chia sẻ những điều không vui. Người nghệ sĩ phải mang lại những gì tốt đẹp nhất cho khán giả:.

Thanh Tuyền còn có một kỉ niệm đáng nhớ với ca khúc Chiều Buồn Ngày Xuân.  Những đắng cay trong cuộc đời riêng được Thanh Tuyền tâm sự với nhạc sĩ Lam Phương và câu chuyện ấy đã được ông chuyển tải trong một ca khúc đặc biệt. Vì thế mỗi lần hát Chiều Buồn Ngày Xuân, đôi mắt ca sĩ lại ngấn lệ khi nghĩ về một giai đoạn khốn khó trong cuộc đời của mình.

9999
Thanh Tuyền tâm sự: “Mỗi suất hát đối với tôi là một liều thuốc tuyệt vời”

Gặp bà trong buổi tập luyện cho đêm nhạc ngày 11/11 tại phòng trà We, danh ca Thanh Tuyền chia sẻ:

Ngày đầu tiên bà đi hát ở Sài Gòn như thế nào? Bà có nhớ những kỉ niệm khi mình may mắn nổi tiếng sau một đêm?

– Thầy của tôi là Nguyễn Văn Đông đã viết hồi kí khá rõ rồi đấy. Hồi đó thầy đưa tôi về đất Sài Gòn này, khoảng bảy tháng sau, thôi thì chỗ mấy góc đường Sài Gòn đều treo hình của tôi. Thời đó chưa có truyền hình nên tôi có đi ăn bò kho, uống nước mía lề đường thì cũng không ai biết tôi nổi tiếng. Lúc được biết đến thì tôi chưa hề biết phấn son, mọi thứ đến quá nhanh. Đến nỗi bây giờ nghe lại những đĩa thâu hồi đó tôi thấy sao mà non nớt quá. Quá non như trái còn xanh. Nhưng vậy mà nổi tiếng. Mà nổi tiếng vậy thôi chứ khi phòng trà Quốc tế Bồng Lai mời đi hát, tôi không biết đánh son phấn thế nào. Thầy tôi phải giúp tôi trang điểm. Thầy chưa từng đánh son phấn cho người đàn bà mà lại đánh son cho tôi. Nghe những câu chuyện về cuộc đời tôi nên nhạc sĩ Thanh Sơn đã tặng cho tôi bài Nỗi Buồn Hoa Phượng. Thời đó, bài hát thâu cho hãng đĩa Sóng Nhạc bán khắp miền Nam đắt khách kinh hồn.

99999999999999

NSND Lệ Thủy từng kể vào thời hoàng kim của các gánh hát có những lúc nhận tiền từng bao tải. Điều này có rơi vào trường hợp của bà không?

-Tôi hát cho đoàn Kim Cương không có bao tải tiền đâu. Chỉ có mỗi tuần nhận được 1 kí đường, 1 bịch bột ngọt, 2 lon sữa. Tôi, Thái Châu, Họa Mi, Lệ Thu, Phương Hồng Quế hát xong là lãnh nhu yếu phẩm nhưng mà vui vì một bản nhạc mà tôi hát nguyên cả năm. 365 ngày, ngày nào cũng hát có một bản mở màn cho vở kịch thôi. Ví dụ kịch của đoàn Kim Cương làm bài Lá Sầu Riêng thì tôi hát Nổi Lửa Lên Em. Qua năm sau hát Khúc Tâm Tình Người Hà Tĩnh. Ngày nào tôi cũng đến hát đúng một bài rồi đi về. Hát mỗi đêm mà sao cũng có người coi hoài. Mà sao cũng kì ghê. Có một ca khúc với vở kịch đó mà khán giả cứ xem hoài không chán. Đó là năm 1976.

vì đam mê quá nên lúc nào tôi cũng giữ giọng hát như là báu vật.
Vì quá đam mê ca hát nên lúc nào danh ca cũng giữ giọng hát như là báu vật

Tại sao bà có nghệ danh Thanh Tuyền?

Tôi tên thật là Như Mai. Lúc đó Sài Gòn có rất nhiều ca sĩ tên Mai nên mọi người muốn đặt tên khác. Thầy Nguyễn Văn Đông nói rằng tôi ở Đà Lạt có suối, thác, thông reo nên đặt là Tuyền nghĩa là suối, Thanh là cao nguyên xanh. Từ đó có tên Thanh Tuyền.

Nghệ sĩ thường sống thiên về cảm xúc. Làm sao bà có thể giữ cảm xúc tròn đầy suốt mấy mươi năm đứng trên sân khấu hát mà vẫn trẻ trung, vẫn đầy lửa như vậy?

-Tôi nghĩ trời sinh tôi ra để hát. Định mệnh trong máu tôi rồi. Hễ nhạc nổi lên là cảm xúc đầy ắp trong tim. Tôi lớn rồi, không trẻ trung như các em trẻ nữa. Sân khấu đã cho mình quá nhiều điều, nhờ đó mà mình mới có được tình cảm của mọi người nên ca sĩ không bao giờ dám nói bỏ sân khấu. Nếu ơn trên còn cho tôi hát thì tôi vẫn tiếp tục cho đến khi không thể nữa thì thôi.

Mặc dù đi hát thường xuyên và đã nhiều năm trôi qua nhưng bà vẫn giữ được chất giọng rất tốt, có thể nói là không khác so với lúc mới nổi tiếng. Bà có thể tiết lộ bí quyết giữ giọng hát của mình?

-Tôi chỉ biết trả lời là vì đam mê quá nên lúc nào tôi cũng giữ giọng hát như là báu vật. Chẳng hạn trước mỗi buổi diễn, tôi luôn lo lắng mình sẽ bệnh bất ngờ, cho nên giữ gìn từ ăn uống, giấc ngủ. Mọi chuyện đều có thể bỏ qua hết để tập trung trên sân khấu. Tôi còn học hỏi nhiều lắm. Cái gì cũng học. Học ca sĩ Mỹ, Hoa, học ở nhiều nước khác…Tôi đã có chất giọng rồi thì tôi xem những rung cảm của họ diễn như thế nào. Nhưng nói chung nếu chỉ học hỏi mà không yêu nghề thì cũng không đi đến đâu. Tôi hát một bài giống như là Thiền vậy.

8888
Thanh Tuyền hát là để tri ân khán giả đã yêu thương

Bà hy vọng mình sẽ gặt hái được điều gì sau lần quay trở về quê hương?

Tôi chỉ muốn sau chuyến đi tour thì khán giả thương tôi hơn, cũng như tôi thương họ. Tôi không đặt ra mục tiêu gì cả. Khán giả lạ lắm, không thể diễn tả hết được. Họ thương mình từ ngày còn tóc xanh, cho đến bây giờ đã già lụm cụm. Phải dùng chữ “nặng tình” để nói về những tình cảm đó.

Có những ca khúc đã hát gắn bó với bà mấy chục năm như Nỗi Buồn Hoa Phượng, Đà Lạt Chiều Hoàng Hôn, Ở Hai Đầu Nỗi Nhớ, Không Bao Giờ Quên Anh… Mỗi lần thể hiện lại các ca khúc này có mang lại cảm xúc mới mẻ cho bà không?

Mới mẻ nhất là có nhiều chất liệu hơn xưa. Mỗi một giai đoạn khác nhau. Người ta nói kinh nghiệm trên sân khấu, bản thân, cuộc đời. Nhiều bài của tôi nổi tiếng ngày xưa đã được các thế hệ ca sĩ trẻ tiếp tục hát. Nhưng khi tôi về nước thì những khán giả của tôi lại muốn đích thân tôi hát cho họ nghe. Tôi có nhiều bài mới hay lắm nhưng họ không muốn nghe. Họ chỉ thích nghe những ca khúc đã gắn với kỉ niệm một thời, những bài hát khiến họ thương giọng ca Thanh Tuyền.

777777777777

Dòng nhạc Bolero đang hồi sinh mạnh mẽ trong đời sống âm nhạc nước nhà. Bà có xem chương trình tìm kiếm những giọng ca mới không? 

Hồi năm 1965- 1966 cả miền Nam đặt tôi là “Nữ hoàng Bolero”. Nhưng lúc đó có nhiều người có thành kiến với dòng nhạc này, họ nói “nhạc sang”, “nhạc sến”. Thật sự thì làm gì có nhạc sang, nhạc sến. Mọi người thử tìm trong 7 nốt nhạc, có nốt nào là sến, nốt nào là sang đâu. Tại vì mọi người có thành kiến, rồi không hiểu. Tôi là ca sĩ thì bất cứ dòng nhạc nào cũng hát được hết, nhưng tôi có duyên với Bolero nhất. Bây giờ dòng nhạc này đang quay trở lại cho thấy sức sống lâu dài vì đi sâu vào tình cảm thực tế của mỗi người. Tôi thấy nhiều em trẻ bây giờ hát rất hay nhưng cũng có nhiều em hát để mà hát. Bolero là dòng nhạc chân thật, bình dị, đòi hỏi tình cảm, đòi hỏi người hát phải để hồn vào đó, phải chết sống với bài hát thì mới hay được. Tuy nhiên hiện nay có nhiều người hát dòng nhạc này thì tôi mong nó sẽ còn mãi mãi, vì Bolero là “Đặc sản”, chỉ có ở Việt Nam.

Dòng nhạc Bolero dễ hát với mọi người nhưng khó hát hay. Bà làm thế nào để đạt đến đỉnh cao với danh xưng “Nữ hoàng Bolero” khó ai có thể vượt nổi?

Tôi cũng không biết thế nào. Đây là món quà Trời cho. Hồi xưa, lúc khởi đầu đi hát thì tôi không nghĩ mình sẽ hát dòng nhạc này, tôi chỉ hát những bài ca rất bình thường. Nhưng nhiều nhạc sĩ “đo ni đóng giày” cho chất giọng cao, tình cảm của tôi rồi sáng tác cho một, hai bài và sau đó rất nhiều như Nỗi Buồn Hoa Phượng, Chiều Buồn Ngày Xuân…

6666

Bây giờ có một số nghệ sĩ cùng lứa với bà về nước làm giám khảo các chương trình, cuộc thi trong nước. Bà có xem không và nghĩ sao về điều này?

Tôi cũng xem. Có một số bạn cũng gặp tôi và mời làm giám khảo. Tôi muốn suy nghĩ thêm vì không muốn cảm giác nhìn người thắng – người thua. Tôi không muốn nhìn thấy cảnh người thắng thì vui, người thua thì buồn. Chắc tùy duyên thôi. Tôi cũng chưa biết làm giám khảo thế nào nữa.

Đợt này về nước bà có tiếp tục các hoạt động từ thiện thường xuyên của gia đình không?

Từ đó đến giờ tôi có bao nhiêu thì cho bấy nhiêu. Mình mang nợ cuộc đời thì mình phải đi trả. Cuộc đời cho tôi quá nhiều rồi. Bây giờ hễ có thời gian là tôi và gia đình đều đi làm từ thiện. Mà chúng tôi làm từ những người mình có, chứ không kêu gọi, xin xỏ ai vì như thế là mắc nợ thêm. Tôi thấy quý từng hạt cơm sau sóng gió cuộc đời và tôi đi làm từ thiện để trả ơn cuộc đời…

44444444444444

Lần này về nước có kỉ niệm gì khiến bà bồi hồi ?

Dù ở đâu thì Sài Gòn lúc nào cũng ở trong tim tôi. Lúc ở bên Mỹ, tôi vẫn nhớ Sài Gòn. Tôi nhớ nhất những ngôi nhà cũ đã ở ngày xưa ngay Hàng Xanh mà mỗi lần đi ngang không vào được.

Món ăn nào của Sài Gòn làm bà nhớ nhất?

Tôi nhà quê, bình dân lắm. Tôi không quan trọng, cầu kì ăn uống. Mình con nhà nghèo mà. Ăn thì cũng nhớ những món kỉ niệm. Có những kỉ niệm hồi trẻ không bao giờ quên, như lúc nào trong nhà cũng phải có ba khía, rau luộc nên bây giờ lúc nào dọn trên mâm của tôi cũng có mấy món này.

Cám ơn bà về những chia sẻ!

Thu Hiền