(CLO) - Ngày 17/12, TAND tỉnh Tiền Giang diễn ra phiên xét xử vụ án bị cáo Võ Văn Minh (xã An Cư, huyện Cái Bè, tỉnh Tiền Giang) về hành vi cưỡng đoạt tài sản của Cty TNHH Thương mại Dịch vụ Tân Hiệp Phát (Cty THP). Phiên tòa thu hút  sự quan tâm đặc biệt từ dư luận...

Phiên tòa được chờ đợi Trước khi phiên tòa diễn ra, có rất nhiều luồng dư luận về vụ việc này. Có ý kiến cho rằng, việc bắt giữ, khởi tố bị cáo Võ Văn Minh là không đúng với trình tự tạm giam và tố tụng, vì đây là thỏa thuận dân sự, chưa đủ các yêu tố để cấu thành nên tội cưỡng đoạt tài sản, không mang yếu tố hình sự. Cũng có nghi vấn được đặt ra: Có hay không việc nhà sản xuất Tân Hiệp Phát dùng chiêu bài thỏa thuận tiền để mua sự im lặng của người tiêu dùng khi họ đang  muốn trưng bày điều bất lợi của doanh nghiệp này; trì hoãn chờ đến giờ chót thì dùng “chiêu gậy ông đập lưng ông” bằng cách tố giác hành động nhận tiền của người tiêu dùng?. Cùng với những luồng ý kiến đó là  hành động “té nước theo mưa” của một nhóm người đứng sau Võ Văn Minh, cố tình lợi dụng vụ việc này để "lái" dư luận theo hướng “bênh vực người nghèo thiếu hiểu biết”  và bằng mọi cách "biến" vụ việc này thành  làn sóng tẩy chay doanh nghiệp. Kế hoạch được lập ra  có mục đích, có công cụ chống đối bài bản như lập fanpage trên Facebook “Tẩy chay Tân Hiệp Phát” được thành lập ngày 01/02/2015 và ngày 06/02/2015, đồng loạt xuất hiện những sản phẩm chứa dị vật mà chưa xác định là nguồn gốc chính hãng hay giả mạo…

[caption id="attachment_70556" align="aligncenter" width="349"]Phia tòa thu hút sự quan tâm đặc biệt từ dư luân Phía tòa thu hút sự quan tâm đặc biệt từ dư luân[/caption]

Những luồng ý kiến trên đã gây ra nhiều tổn thất cho chính người đang đứng trước vòng lao lý và doanh nghiệp đang lao đao vượt qua sự tổn thất về kinh tế. Chính đại diện Ban lãnh đạo của Cty THP đã khẳng định thiệt hại của công ty trong năm qua lên đến hàng trăm tỷ đồng. Như vậy, tại phiên tòa này, người tiêu dùng VN sẽ có câu trả lời cho hầu hết những câu hỏi đặt ra suốt 1 năm qua: chai nước có ruồi là hàng giả hay chính là sản phẩm cùa công ty THP, THP có thực sự “máu lạnh khi nhất quyết đưa người tiêu dùng của mình vướng vào vòng lao lý; yêu cầu của Võ Văn Minh là yêu cầu chính đáng của người tiêu dùng hay là một hành vi đe dọa nhằm cưỡng đoạt tài sản; sản phẩm THP có thực sự đạt chất lượng như những kết luận điều tra về an toàn vệ sinh thực phẩm đã được THP công bố hay không? Vì vậy, sự công minh của phiên tòa sẽ là một câu trả lời thích đáng nhất để trả lại sự công bằng cho các bên liên quan, đảm bảo cả quyền lợi của người tiêu dùng và nhà sản xuất.

Đau khổ vòng lao lý

Liên quan tới chai Number 1 có ruồi, ngày 9/10/2015, Phó Viện trưởng VKSND tỉnh Tiền Giang, bà Nguyễn Thị Ánh đã ký Cáo trạng (số 337/KSĐT) và tống đạt cáo trạng này cho bị can Võ Văn Minh, đối tượng theo VKS là phạm tội “Cưỡng đoạt tài sản”. Cũng theo cáo trạng (điểm a khoản 4 điều 135 bộ Luật Hình sự), Võ Văn Minh phải đối diện với mức hình phạt là từ 10-12 năm tù.

[caption id="attachment_70558" align="aligncenter" width="660"]Đại diện của Doanh nghiệp Tân Hiệp phát đã xin giảm nhẹ hình phạt cho bị cáo Minh Đại diện của Doanh nghiệp Tân Hiệp phát đã xin giảm nhẹ hình phạt cho bị cáo Minh[/caption]

Võ Văn Minh (SN 1980, hộ khẩu xã An Cư, huyện Cái Bè, tỉnh Tiền Giang) cùng với chị ruột là Võ Thị Thảo thuê địa điểm bán bún riêu tại ngã ba An Cư (xã An Cư, huyện Cái Bè, tỉnh Tiền Giang). Theo đó, bị cáo Minh và chị gái là bà Thảo mỗi người bán 1 tuần, riêng Thảo có bán thêm nước uống C2, Trà xanh, Number 1… Vào ngày 3/12/2014, khi bị cáo Võ Văn Minh lấy chai nước Number 1 (loại chai nhựa 350 ml) của Công ty THP để bán cho khách thì thấy có con ruồi bên trong chai nước. Bị cáo Võ Văn Minh đã mang cất giấu ở dưới bàn nước để không ai phát hiện.

Hai ngày sau (ngày 5/12/2014), Bị cáo Minh gọi điện cho công ty THP với nội dung buộc công ty THP phải giao cho bị cáo Minh 1 tỷ đồng, sau đó giảm xuống thành 500 triệu đồng nhằm đạt thỏa thuận: Công ty THP nhận lại được chai nước bên trong có con ruồi, anh Võ Văn Minh thì im lặng. Trong trường hợp công ty Tân Hiệp Phát không giao tiền thì Minh sẽ khiếu kiện đến Ban Bảo Vệ Người Tiêu Dùng Bình Dương, đăng tải trên báo chí, chương trình 60s hàng ngày và in 5 ngàn tờ rơi nêu nội dung chai nước có ruồi với mục đích khiến công ty THP mất uy tín, không thể kinh doanh trên thị trường.

Sau các buổi làm việc vào ngày 06/12/2014, ngày 16/12/2014, ngày 20/1/2015, hai bên vẫn chưa có các giải quyết thống nhất: phía THP không đồng ý giải pháp dùng tiền đổi sản phẩm bị lỗi. Ngày 27/01/2015, công ty THP phân công 03 nhân viên mang theo 500 triệu đồng đến gặp Bị cáo Minh tại quán giải khát Quê Hương (ấp Hậu Vinh, xã Hậu Thành, huyện Cái Bè, tỉnh Tiền Giang) và đưa số tiền này cho Bị cáo Minh. Hoàn tất việc nhận tiền, Bị cáo Minh đã làm biên nhận tiền, mang toàn bộ số tiền này đặt vào cốp xe AirBlade (BS 63X7-3996). Tại thời điểm này, Công an tỉnh Tiền Giang đã xuất hiện, bắt quả tang Minh và tang vật.

Điểm bất lợi cho bị cáo Minh là trong qua trình điều tra vụ án, kết quả chai nước Number 1 do cơ quan điều tra giám định là: phát hiện thấy dấu vết biến dạng nắp chai; phát hiện thấy dấu vết xước lạ bên trong chai nước; mực nước trong chai thấp hơn mực nước bình thường của sản phẩm do công ty THP sản xuất; các dị vật bên trong chai nước là các bộ phận của cá thể ruồi. Theo cáo trạng của VKS, Hành vi của Bị cáo Minh là đủ căn cứ phạm tội “Cưỡng đoạt tài sản” và VKS truy tố Võ Văn Minh khung hình phạt Điểm a Khoản 4 Điều 135 Bộ luật Hình sư với khung hình phạt từ 12-20 năm tù.

Chỉ vì một sự cố, tiêu tan giấc mộng chiếm lĩnh châu Á?

Từng được mệnh danh là đối thủ số 1 của Pepso, Coca Cola tại Việt Nam khi chiếm lĩnh thị trường giải khát bằng các sản phẩm đồ uống chiết xuất từ nguyên liệu thiên nhiên và có lợi cho sức khỏe người tiêu dùng, từ đó gặt hái hàng loạt giải thưởng uy tín trong nước và quốc tế: “Giải thưởng 3 năm liền thương hiệu nổi tiếng ASEAN”; Cúp vàng và giải thưởng “Sản phẩm tốt nhất Đông Nam Á”; lọt vào top 50 trong số 500 DN năng động, có tốc độ tăng trưởng cao - FAST 500; Thương hiệu quốc gia 2014... Nhưng chỉ sau vụ con ruồi đang được xét xử như nêu trên, mục tiêu  đạt doanh thu 1 tỷ USD vào năm 2018, trở thành một trong những tập đoàn hàng đầu châu Á ở lĩnh vực nước giải khát, bao bì và thực phẩm ăn liền dường như bị lung lay. Chỉ trong vòng 1 năm, Tân Hiệp Phát phải than trời khi đối diện với cơn phẫn nộ của người tiêu dùng VN, mà thấy rõ ràng nhất là sự lan truyền các thông tin bất lợi cho THP trên kênh thông tin internet. Mức thiệt hại lên đến hàng triệu đô la từ vụ “con ruồi THP” sẽ được xem là một khủng hoảng truyền thông điển hình.

Bên cạnh việc thất thoát từ doanh thu do uy tín bị ảnh hưởng, công ty THP còn phải mất rất nhiều công sức, nhân lực, thời gian và đương nhiên là chi phí để củng cố lại tinh thần của nhân viên, đối tác, nhà cung cấp nguyên liệu, khách hàng, mà đáng lý ra, với uy tín và ưu thế của mình, THP phải tập trung nguồn lực ấy vào việc đẩy mạnh kinh doanh, nghiên cứu sản phẩm mới, tìm kiếm thị trường nước ngoài, nâng cao chất lượng và mẫu mã, tham gia hoạt động cộng đồng… Và gần như có một nghịch lý, gần như lúc công ty THP càng cố đưa ra chứng cứ để bảo vệ mình thì lại gặp sự phản ứng gay gắt.  Ngày 14/2, Sở Y tế tỉnh Bình Dương đã có kết luận thanh tra về An toàn thực phẩm tại công ty THPlà đạt chuẩn an toàn, tuy nhiên kết luận này lại vấp phải làn sóng nghi ngờ về kết luận điều tra.

Đến tháng 6/2015, công ty THP tiếp tục công bố kết luận thanh tra toàn diện của Thanh tra Bộ Y tế trong việc thực hiện các quy định về an toàn thực phẩm tại công ty mình: Nguyên liệu, phụ gia thực phẩm dùng cho sản xuất có nguồn gốc rõ ràng, có hóa đơn chứng từ đầy đủ, được bảo quản theo đúng quy định của nhà sản xuất; phụ gia thực phẩm đang sử dụng đều nằm trong danh mục cho phép của Bộ Y tế; Bao bì chứa đựng thực phẩm được công bố hợp quy, công bố phù hợp quy định ATTP theo quy định …. thì vẫn chưa nhận được cái nhìn thiện cảm từ phía không ít người tiêu dùng. Thậm chí, ngay khi THP thực hiện chương trình “Thử là tin” ngày 15/3/2015 để mở cửa đón gần 200 khách hàng đến tham quan dây chuyền sản xuất của công ty thì vẫn chưa chặn đứng được làn sóng công kích THP.

Xuất hiện tình tiết mới

Tại phiên tòa còn xuất hiện thêm một vấn đề nữa mà trước đây ít ai đề cập: Võ Văn Minh có thực sự là người tiêu dùng bị thiệt hại hay không? Và việc mà cộng đồng mạng đang ủng hộ cho người tiêu dùng bị hại ấy liệu có hợp lý hay không?

Khi một người nào đó bị vướng vào vòng lao lý, trước hết là do chính họ đã gây ra lỗi, rồi mới bị pháp luật xử lý. Nếu như Võ Văn Minh đã uống (và có thể bị ngộ độc phải đi bệnh viện, hoặc có thể bị ảnh hưởng tiềm ẩn có hại cho sức khỏe sau này...) thì mới được gọi là “người tiêu dùng bị thiệt hại”, trong khi đó, tại phiên tòa, Võ Văn Minh khẳng định chưa hề dùng sản phẩm, chưa hề thiệt hại gì về sức khỏe, mà chỉ đòi tiền để giữ “im lặng”, như vậy, Võ Văn Minh không hề đại diện cho tư cách của “người tiêu dùng bị thiệt hại”, mà chỉ là tòng phạm, lừa dối người tiêu dùng (nếu như thỏa hiệp với công ty THP thành công và sản phẩm bị lỗi chính là của chính THP). Nếu bao che cho hành vi “dùng tiền để đổi sự im lặng” thì đó mới là cách ứng xử phi đạo đức trong kinh doanh, và phản bội lại chính cộng đồng người tiêu dùng. Nếu kiểm định thấy “vật chứng” đã bị chính Võ Văn Minh ngụy tạo thì đương sự còn bị thêm tội “làm hàng giả để tống tiền nhà sản xuất”.

Liên quan đến nguyên nhân khiến dư luận phẫn nộ: Công ty THP gài khách hàng bằng cách vừa đưa tiền, vừa báo công an để bắt người nhận tiền, bà Trần Ngọc Bích- đại diện của Tân Hiệp Phát đã trả lời tại tòa: Ở lần gặp thứ 3, anh Võ Văn Minh vẫn yêu cầu công ty phải đưa tiền và tiếp tục đe dọa nếu không đưa thì sẽ nhận hậu quả nghiêm trọng. Thời điểm đó là gần đến tết, tôi bị áp lực lo lắng cho thương hiệu của công ty, lo cho công ăn việc làm của hơn 3.000 lao động nên tôi đã có đơn đề nghị gửi cơ quan công an hỗ trợ. Khi đó Công an Tiền Giang có ghi nhận vụ việc. Sau khi gửi đơn, không có liên hệ với cơ quan công an.

Về phía Hội Đồng Xét Xử, chủ tọa phiên tòa khẳng định: “Bị cáo nói hù chính là đe dọa. Bị cáo nhận biết rõ công ty có uy tín, bị cáo có nghĩ đến điều đó. Vì vậy bị cáo hù người ta đúng không. Bị cáo đòi 1 tỷ đồng khi chai nước có giá khoảng 10 nghìn đồng bị cáo có thấy quá đáng không, có vi phạm pháp luật không, có vi phạm đạo đức xã hội không”? Với những cây hỏi của HĐXX, bị cáo Minh đã thừa nhận hành vi cố ý hăm dọa doanh nghiệp. Với những nội dung mà cáo trạng của VKS đưa ra, cùng với những lời khai tại tòa, bị cáo Minh đang đứng trước khả năng bị vướng vào vòng lao lý, và thật đáng tiếc khi anh lại chính là lao động chính trong nhà, chưa có tiền án tiền sự.

Đại diện Cty Tân Hiệp Phát cũng chia sẻ rằng đây là tình huống không mong muốn. “Chúng tôi không có yêu cầu buộc anh Minh bồi thường thiệt hại. Xin HĐXX xem xét bất kỳ tình huống nào có thể giảm nhẹ, khoan hồng hình phạt đối với bị anh Minh. Vì anh Minh cũng có gia đình, vợ con”.

Phiên xét xử sẽ được tiếp tục vào ngày 18/12/2015.

Hạnh Dung