Phố cổ lúc 0 giờ

(NBCL)  Có một bài hát ca ngợi rằng “Hà Nội đẹp nhất về đêm”. Tôi cũng yêu cái tĩnh lặng của đêm Hà Nội. Trái với dáng vẻ xô bồ của Hà Nội vào ban ngày. Đêm Hà Nội thường chỉ có tiếng rao bán bánh mì, tiếng xào xạc của lá rơi, tiếng chổi tre đêm khuya trên con đường tĩnh lặng. Nhưng đêm Hà Nội giờ đây đã không còn sự tĩnh lặng như vốn có. Du khách một lần ghé qua Hà Nội, đã bắt đầu yêu cái nhịp sống náo nhiệt, tràn ngập sắc màu của vỉa hè phố cổ, lúc 0 giờ…

15-10ngam-anh-ha-noi-ve-dem-lung-linh-anh-den2

1. Từ năm 2004, Hà Nội đã thí điểm tuyến phố đi bộ từ Hàng Đào đến chợ Đồng Xuân. 10 năm sau (3/10/2014), không gian đi bộ được mở rộng thêm 6 tuyến phố trong khu bảo tồn cấp I của phố cổ Hà Nội (gồm Hàng Buồm, Hàng Giấy, Lương Ngọc Quyến, Mã Mây, Đào Duy Từ, Tạ Hiện). Những phố này đơn giản chỉ chặn xe lại để thành phố đi bộ, không thêm một động tác can thiệp nào khác của chính quyền, lập tức cả khu vực biến thành thiên đường du lịch. Phố Mã Mây đẹp lộng lẫy, đèn hoa sáng rực, long lanh kỳ ảo, khác hẳn những loại đèn đóm xanh đỏ thô thiển của các phường, quận vẫn thường đem ra giăng toe toét khu vực Hồ Gươm, Tràng Tiền. Hàng quán bày bàn ghế rộng rãi ra vỉa hè, trông ấm cúng, sạch sẽ chẳng khác gì Venice. Khách đi dạo nườm nượp, ngồi ăn uống cũng đông nghịt. Từ chủ hàng đến khách khứa, ai nấy đều hân hoan, lịch sự.

Những cửa hàng đa dạng, từ kích thước, phong cách thiết kế, đến mặt hàng bày bán, nay càng thêm hấp dẫn, rực rỡ nhờ có thể mở rộng ra vỉa hè và du khách có thể từ từ ngắm nghía mà không sợ bị xe tông vào người. Giữa phố, một nhóm thanh niên biểu diễn hiphop, dân tình xúm xít xem, vui đáo để, mà về cơ bản, mọi phố trong phố cổ Hà Nội đều có thể đẹp đẽ như vậy sau nửa tiếng cấm xe… Từ Mã Mây đi sang Đào Duy Từ, Lương Ngọc Quyến, Tạ Hiện, chỗ nào cũng sầm uất, nhộn nhịp như đi trẩy hội. Ngã tư quốc tế Tạ Hiện, Lương Ngọc Quyến, tây ta ngồi vỉa hè đông tới cả mấy trăm người. Chúng tôi cũng chọn một bàn ngồi. Gọi bia chai, mang ra bia lạnh toát, chuẩn không cần chỉnh. Đồ ăn uống đều nhanh nhẹn, bình dân, chất lượng không có gì phải phàn nàn. Thi thoảng, lại có những chị bán rong đi qua, nào mã thầy, bánh rán, nào mận chín, xoài xanh. Lại có cả cái xe nho nhỏ anh bán bò bía ngọt miền Nam góp thêm xôm trò.

2. 8 giờ tối, tại Trung tâm giao lưu Văn hóa phố cổ ở 50 Đào Duy Từ có chương  trình câu chuyện âm nhạc phố cổ. Phòng hội trường tầng 3 vừa đẹp, vừa ấm cúng, rất hiện đại mà vẫn giữ tinh thần không gian Việt Nam. Khách ngồi chiếu phía trước, ngồi ghế đằng sau. Sân khấu trang trí giản dị, thâm trầm mà lịch sự. Buổi diễn hơn một giờ, lướt qua đủ thể loại từ ca trù, chầu văn đến tuồng, chèo, xẩm. Cả buổi diễn không dùng trang âm, micro, chỉ dùng đúng âm thanh của giọng ca, đàn, sáo, phách, sênh. Các nghệ sỹ biểu diễn là nghệ sỹ nhân dân, nghệ sỹ ưu tú, phong tư cốt cách nhìn thoáng đã thấy đàng hoàng, đĩnh đạc, phục trang thì nền nã, thâm trầm.

Một số hoạt động về đêm ở phố cổ Hà Nội
Một số hoạt động về đêm ở phố cổ Hà Nội

Tính đến thời điểm này, chương trình “Chuyện nhạc phố cổ ” ra mắt công chúng Thủ đô đã quá một năm. Với hình thức biểu diễn các tác phẩm nghệ thuật truyền thống, không dùng đến các phương tiện khuếch đại âm thanh đã đưa người xem trở về với khấu cổ của những bộ môn như chèo, tuồng, hát văn, ca trù… Được tổ chức định kỳ mỗi tháng 1 lần tại Trung tâm Giao lưu Văn hóa phố cổ, “Chuy n nh c ph c ” đã trở thành điểm hẹn âm nhạc cho du khách trong và ngoài nước yêu mến các môn nghệ thuật truyền thống Việt Nam. Đóng góp vào sự thành công của chương trình này đó là các nghệ sỹ của nhóm Đông Kinh cổ nhạc. Trong suốt 1 năm qua, khán giả đã được “say” trong từng lời ca, nhịp phách của những tên tuổi như NSND Xuân Hoạch, NSND Mẫn Thu, NSND Thu Hoài, NSƯT Thanh Bình, NSƯT Bích Liên, NSƯT Thúy Ngần… Không chỉ phục dựng lại lối hát cổ, trong khuôn khổ chương trình còn tái hiện lại nghi thức thưởng thức nhạc cổ thông qua việc “bỏ thẻ” để tặng thưởng cho những ai hát hay, đàn giỏi như các cụ đã áp dụng trước đây. Cách thức tổ chức này như một “cỗ máy thời gian”, đưa người nghe, người xem trở về không gian âm nhạc giống như hàng trăm năm trước.

3. Từ ngày 1/9, thành phố Hà Nội đã thực hiện thí điểm tạo không gian phố đi bộ từ  19h đến 24h vào 3 ngày cuối tuần tại 26 tuyến phố đến hết năm 2016. Cùng với đó là các hoạt động kinh doanh, vui chơi giải trí, nghệ thuật đường phố, sinh hoạt cộng đồng, wifi miễn phí và quán bar, nhà hàng được mở cửa đến 2h sáng. Từ khi đi vào hoạt động đến nay, phố đi bộ xung quanh hồ Hoàn Kiếm đã trở thành một địa điểm đặc biệt thu hút du khách bốn phương. Điều này đã nhận được rất nhiều sự đồng thuận của người dân và các hộ kinh doanh, đặc biệt là các du khách quốc tế. Du khách không chỉ được tham quan các địa danh nổi tiếng mà còn được hòa mình vào những trò chơi dân gian, hoạt động văn hóa văn nghệ sôi động. Không gian đi bộ quanh hồ Gươm những ngày cuối tuần sinh động hơn bởi sức sống của nghệ thuật âm nhạc đường phố. Từ nhạc dân tộc, nhạc cổ điển tới nhảy hiện đại ở khắp các tuyến phố và kéo dài lên các phố cổ. Du khách đi bộ đổ về nơi đây đông vui, được thoải mái lựa chọn để nghe, xem các trò chơi như kéo co, ô ăn quan hay các trò chơi hiện đại hơn như đi xe điện tự cân bằng. Bên cạnh đó, các cá nhân, câu lạc bộ tự biểu diễn cũng hưởng ứng không gian đi bộ như các nghệ sỹ violon đường phố, khiêu vũ người cao tuổi, vẽ truyền thần… Hòa vào không gian đi bộ, người dân không chỉ được xem, nghe mà còn trực tiếp tham gia trải nghiệm các hoạt động. Một du khách nước ngoài chia sẻ với chúng tôi: “Sự thay đổi này thật tuyệt, đặc biệt là với những du khách nước ngoài như chúng tôi. Chúng tôi có nhiều thời gian để vui chơi, khám phá và tìm hiểu về những nét văn hóa của Hà Nội. Những du khách như chúng tôi cần sự thay đổi như thế này”.

Góc Ngã tư Quốc tế Tạ Hiện
Góc Ngã tư Quốc tế Tạ Hiện

Từ khi thực hiện thí điểm phố đi bộ, lượng du khách trong và ngoài nước, người dân đến tham quan không gian đi bộ và tham gia các hoạt động trung bình ban ngày lưu lượng khoảng 3.000 người đến 5.000 người, buổi tối khoảng trên 10.000 người. Điều đó cho thấy, không gian văn hóa cộng đồng này bước đầu đã khẳng định được tính hiệu quả, đáp ứng được kỳ vọng của cả cơ quan quản lý cũng như đông đảo người dân. Cứ vào 3 ngày cuối tuần, người dân lại kéo đến đây đông như trẩy hội, các lối đi chật kín người. Mặc dù đông nhưng mọi người đều cảm nhận được sự bình yên khi thong dong thả bộ trên các tuyến phố, được cảm nhận hồ Hoàn Kiếm tĩnh lặng về đêm, được ghi hình những khoảnh khắc thú vị với nhau. Phố đi bộ đã dần trở thành tụ điểm lý tưởng để giao lưu văn hóa văn nghệ và sinh hoạt cộng đồng ở trung tâm Hà Nội.

Từ một chủ trương mang tính đột phá của Hà Nội đã nhanh chóng, thực sự tạo ra sự chuyển biến và khởi sắc đầy kỳ vọng được nhân dân, xã hội đồng thuận và du khách nước ngoài hết sức hoan nghênh. Từ sự khởi đầu tốt đẹp này, Hà Nội sẽ tiếp tục phải hoàn thiện đề án, cơ chế chính sách để phát huy mạnh mẽ một chủ trương hợp lòng dân nhằm tạo thêm động lực mới cho sự phát triển của đời sống văn hóa du lịch Thủ đô hiện nay cũng như trong tương lai.

Bích Việt