Thanh Niên – Tờ báo khởi nguồn của báo chí cách mạng

(NBCL) Ngày 21/6/1925, tại Quảng Châu (Trung Quốc), báo “Thanh Niên” do lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc sáng lập ra số đầu tiên – khơi nguồn cho dòng báo chí cách mạng Việt Nam từ những năm đầu thế kỷ XX.

558124adf4867e619a16b05a

Theo Giáo sư Trần Văn Giàu, trong “Lịch sử giai cấp công nhân Việt Nam”, đây là “tờ báo bí mật đầu tiên của người cách mạng Việt Nam bằng chữ quốc ngữ, viết bằng giấy sáp, in bằng bàn in tay”. Báo Thanh Niên ra đời đã phá vỡ độc quyền báo chí của thực dân Pháp, mở đường cho dòng báo chí cách mạng Việt Nam hình thành và phát triển. Báo Thanh Niên ra số 1 vào ngày 21-6-1925, trụ sở báo ở số nhà 13A, đường Văn Minh, Quảng Châu, Trung Quốc.

Đồng chí Nguyễn Ái Quốc vừa là Tổng biên tập, vừa trực tiếp viết nhiều tin, bài cho tờ báo. Người còn vẽ cả tranh phê bình, châm biếm cho tờ báo. Báo Thanh Niên thời gian đầu ra mỗi tuần một kỳ trên 100 bản về sau do điều kiện khó khăn nên số sau cách số trước có khi 3 tuần, khi 5 tuần. Măng sét báo viết hai chữ Thanh Niên bằng Hán văn và Việt văn. Góc trái mỗi tờ báo là ngôi sao 5 cánh, trong đó ghi số báo. Phần lớn là 2 trang, một số ít ra 4 trang.

Là cơ quan ngôn luận của Hội Việt Nam cách mạng Thanh niên nhưng từ số 1 đến số 108 không thấy có tiêu đề của tờ báo, cho đến số 108 ngày 28/7/1929 mới thấy có tiêu đề của tờ báo là “Cơ quan của Đảng Việt Nam cách mạng thanh niên”, ở vị trí ngôi sao năm cánh được thay bằng một ngôi sao và hình búa liềm.

Nội dung chính trị của báo Thanh Niên có thể tóm tắt sáu điểm chính:

1- Vạch rõ mâu thuẫn giữa dân tộc ta và các dân tộc thuộc địa với chủ nghĩa đế quốc là không thể điều hòa được.

2- Khẳng định con đường của cách mạng Việt Nam.

3- Lực lượng cách mạng là toàn dân, lấy công nông làm nền tảng.

4- Người cách mạng phải hy sinh vì sự nghiệp, và phải có phương pháp cách mạng đúng.

5- Cần có Đảng Cộng sản lãnh đạo và tổ chức quần chúng cách mạng. 6- Cách mạng Việt Nam đi theo con đường Cách mạng Tháng Mười mới giành thắng lợi. Trên các số báo, hầu hết các bài ít nhiều đều có mục đích khơi sâu lòng căm thù quân cướp nước để cổ vũ nhân dân nổi dậy làm cách mạng. Đến tháng 4-1927, báo Thanh Niên ra được 88 số. Tháng 4/1927, khi Tưởng Giới Thạch làm phản, khủng bố cách mạng Trung Quốc và những người Việt Nam yêu nước hoạt động trên đất Quảng Châu, vì lý do đó và Nguyễn Ái Quốc phải dời nơi này để bí mật đi Liên Xô. Do vây, Tổng bộ Hội Việt Nam cách mạng Thanh niên chuyển đi Hồng Công.

Tại đây, báo Thanh Niên tiếp tục được xuất bản, nhưng thời hạn không ổn định, cho đến cuối năm 1929, Tổng bộ Hội Việt Nam cách mạng Thanh niên ngừng hoạt động, báo cũng ngừng xuất bản. Số báo cuối cùng là số bao nhiêu, ra ngày nào, thì có rất nhiều tài liệu rất khác nhau, vì vậy hiện nay chúng ta chưa xác định được.

Dưới sự chỉ đạo của đồng chí Nguyễn Ái Quốc, báo Thanh Niên đã có vai trò to lớn trong việc chuẩn bị về chính trị, tư tưởng và tổ chức cho sự thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam, người lãnh đạo và tổ chức mọi thắng lợi của cách mạng Việt Nam. Báo Thanh Niên được bí mật chuyển về nước bằng con đường tàu thủy, lưu hành trong các chi bộ của Việt Nam Thanh niên Cách mạng Đồng chí Hội, trong những người có cảm tình với Hội, trong các cơ sở cách mạng của Việt kiều ở Pháp, Thái Lan, Trung Quốc.

Báo đã có ảnh hưởng sâu rộng trong đời sống chính trị của nhân dân ta. Tổ chức Việt Nam Thanh niên Cách mạng Đồng chí Hội ở trong nước dùng tờ báo để vận động, tuyên truyền, giác ngộ và huấn luyện kết nạp hội viên. Tờ báo đến mỗi cơ sở lại được chép tay nhân lên thành nhiều bản.

Sự ra đời của báo Thanh niên đã mở đầu lịch sử truyền thống vẻ vang của báo chí cách mạng Việt Nam. Với những ý nghĩa to lớn đó, ngày 2/5/ 1985 Ban Bí thư Trung ương Đảng đã ra Quyết định số 52/QĐ-TW, lấy ngày 21/6 hàng năm làm “Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam”.

PV

Bình luận