Trình bày Tờ trình về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Phùng Xuân Nhạ cho biết, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục tập trung vào 3 nhóm chính sách và 7 vấn đề cần sửa đổi, bổ sung.

leftcenterrightdel
 Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân phát biểu khai mạc Phiên họp thứ 22 Ủy ban Thường vụ Quốc hội - Ảnh quochoi.vn

Báo cáo thẩm tra do Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng Phan Thanh Bình trình bày tán thành với sự cần thiết của việc sửa đổi, bổ sung Luật Giáo dục; cho rằng hồ sơ Dự án Luật đã cơ bản bảo đảm các đầu mục văn bản so với quy định. Tuy nhiên, để cung cấp thêm thông tin cho các đại biểu Quốc hội trong việc xem xét và quyết định các chính sách mới, đề nghị Ban soạn thảo và các cơ quan hữu quan bổ sung thêm các luận cứ, đánh giá đầy đủ các tác động do việc thực hiện chính sách mới mang lại, trong đó có đánh giá tác động về vấn đề bình đẳng giới trong Dự án Luật.

Về phạm vi sửa đổi, Thường trực Ủy ban cơ bản nhất trí với quan điểm: Trên cơ sở rà soát toàn diện các chính sách, quy định của Luật Giáo dục hiện hành; kết quả tổng kết việc thực hiện Luật Giáo dục thời gian qua, Dự thảo Luật tập trung sửa đổi những nội dung thật sự bức xúc, đáp ứng đòi hỏi của thực tiễn. Tuy nhiên, Thường trực Ủy ban nhận thấy, việc sửa đổi, bổ sung như trong Dự thảo Luật chưa đáp ứng được kỳ vọng của xã hội, chưa giải quyết thấu đáo các vấn đề đặt ra trong Tờ trình.

leftcenterrightdel
 Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Phùng Xuân Nhạ trình bày Tờ trình về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục.

Thảo luận tại phiên họp, các đại biểu đề nghị Ban soạn thảo tiếp tục nghiên cứu, bám sát các quan điểm chỉ đạo của Đảng và Nhà nước để thể chế hóa các chính sách cơ bản, tập trung làm rõ triết lý giáo dục, các điều kiện bảo đảm để phát triển giáo dục có chất lượng. Đồng thời, cần nghiên cứu để đưa ra những quy định mang tính dự báo, đặt nền móng và tạo cơ sở pháp lý để triển khai những chính sách giáo dục mới.

Về chương trình, sách giáo khoa giáo dục phổ thông, Thường trực Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng đề nghị cần có những quy định mang tính nguyên tắc ngay trong Luật Giáo dục về tiêu chuẩn, quy trình biên soạn, chỉnh sửa chương trình, sách giáo khoa giáo dục phổ thông; nguyên tắc lựa chọn và sử dụng sách giáo khoa; quy định về cơ chế tài chính trong việc biên soạn, in, phát hành sách giáo khoa (trợ giá, đấu thầu, đặt hàng…) bảo đảm công bằng, minh bạch, phù hợp với Luật Xuất bản và pháp luật có liên quan.

Liên quan đến chính sách thu hút học sinh, sinh viên sư phạm, dự thảo Luật đề xuất thay thế quy định miễn học phí cho học sinh, sinh viên sư phạm bằng quy định được vay tín dụng sư phạm để đóng học phí và chi trả sinh hoạt phí. Sau khi tốt nghiệp, nếu công tác trong ngành giáo dục đủ thời gian theo quy định sẽ không phải trả khoản vay tín dụng sư phạm. 

Thường trực Ủy ban cho rằng, dù thực hiện chính sách cấp tín dụng hay miễn học phí, để giải quyết các bất cập về lãng phí ngân sách, thời gian, nguồn nhân lực và nâng cao chất lượng đào tạo sư phạm, cần tổ chức tốt công tác quy hoạch các cơ sở đào tạo sư phạm và nhân lực ngành giáo dục, làm căn cứ để đầu tư đúng và đủ, bảo đảm việc làm cho sinh viên sau khi tốt nghiệp; sửa đổi các quy định về tuyển sinh, đào tạo sư phạm để nâng cao chất lượng đầu vào; nâng cao vị thế nhà giáo, tăng tính hấp dẫn của nghề giáo, cùng với chính sách ưu đãi trong đào tạo, bồi dưỡng để thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao cho ngành giáo dục trong thời gian tới.

Về đào tạo ngành, nghề đặc thù, Thường trực Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng đề nghị Ban Soạn thảo nghiên cứu để có những quy định mang tính nguyên tắc về chương trình, phương pháp, thời gian đào tạo, văn bằng, cũng như về cơ sở đào tạo, chức danh giảng dạy của giảng viên… đối với các lĩnh vực đào tạo đặc thù, mang tính thực hành cao (như y tế, nghệ thuật, thể thao…), bổ sung giải thích thuật ngữ ngành đào tạo đặc thù, tạo hành lang pháp lý cho việc hướng dẫn và tổ chức thực hiện.

Về lĩnh vực tài chính cho giáo dục, Phó Chủ tịch Quốc hội Phùng Quốc Hiển cho rằng, Hiến pháp 2013 quy định “giáo dục tiểu học là bắt buộc, Nhà nước không thu học phí”. Như vậy, các trường tiểu học công lập sẽ không được thu học phí của học sinh. Tuy nhiên, chính sách về cơ chế tài chính đối với các trường tiểu học ngoài công lập (tư thục, dân lập, các trường có vốn đầu tư nước ngoài, các trường phi lợi nhuận) lại chưa được đề cập. Trên thực tế, mức phí ở các trường tiểu học ngoài công lập thu hiện nay rất khác nhau. Do vậy, Luật sửa đổi bổ sung một số điều của Luật Giáo dục cần quy định cụ thể vấn đề này.

Cũng quan tâm đến vấn đề tài chính trong giáo dục, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Vũ Hồng Thanh cho biết, Nhà nước chủ trương “phát triển giáo dục là quốc sách hàng đầu” và “đầu tư cho giáo dục là đầu tư cho phát triển”, tuy nhiên nguồn kinh phí bố trí cho lĩnh vực này còn chưa hợp lý. Do vậy, đề nghị Ban Soạn thảo cần nghiên cứu quy định rõ tỷ trọng và nội dung đầu tư ngân sách nhà nước cho giáo dục và đào tạo, làm căn cứ để giám sát hiệu quả sử dụng tài chính trong giáo dục.

Thường trực Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng cũng đề nghị bổ sung quy định về vai trò của ngành giáo dục trong việc tham gia xây dựng kế hoạch tài chính, giám sát, kiểm tra việc phân bổ và sử dụng ngân sách nhà nước dành cho giáo dục.

leftcenterrightdel
 Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng Phan Thanh Bình trình bày Báo cáo thẩm tra sơ bộ dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục

Để đảm bảo tính thống nhất trong hệ thống pháp luật, các đại biểu đề nghị Ban Soạn thảo rà soát các quy định của Luật để tránh mâu thuẫn, chồng chéo với quy định của các Luật khác; điều chỉnh các lỗi kỹ thuật, bảo đảm tính nhất quán trong các quy định của Luật; tách riêng một điều về giải thích từ ngữ trong Luật Giáo dục. 

Bên cạnh đó, rà soát kỹ lưỡng các vấn đề, nội dung dự kiến được quy định chi tiết; nghiên cứu để đưa ngay vào Luật các quy định mang tính nguyên tắc, làm căn cứ hướng dẫn thi hành; luật hóa những nội dung được thực hiện ổn định và phù hợp với thực tiễn, đặc biệt là đối với lĩnh vực giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông, giáo dục thường xuyên và đầu tư, tài chính, xã hội hóa trong giáo dục...

Phát biểu kết luận, Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Tòng Thị Phóng đề nghị các cơ quan hữu quan tiếp thu ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội; đề nghị Ban Soạn thảo xem xét cân đối lại các luận cứ của Tờ trình; đồng thời rà soát kỹ các nội dung sửa đổi để hoàn chỉnh dự án Luật, đảm bảo tính kế thừa, tính khả thi khi áp dụng vào thực tiễn.

Trước đó, sáng 12/3, sau khi tiến hành các thủ tục khai mạc Phiên họp thứ 22, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã xem xét, cho ý kiến về việc ban hành Nghị định của Chính phủ quy định hỗ trợ kinh phí sử dụng sản phẩm, dịch vụ công ích thủy lợi; xem xét, thảo luận và cho ý kiến về các vấn đề còn ý kiến khác nhau của Dự án Luật Đo đạc và bản đồ.

PV