Thủ tướng: Bãi bỏ những “rào cản” thể chế kìm hãm phát triển nông nghiệp, nông thôn

(CLO) Sáng 26/12, tại Hà Nội, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc dự Hội nghị tổng kết thực hiện kế hoạch năm 2016 và triển khai kế hoạch năm 2017 của Bộ NN & PTNT. Tham dự có lãnh đạo một số bộ, ngành và 63 tỉnh, thành phố trên cả nước tại các đầu cầu truyền hình trực tuyến.

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị tổng kết năm 2016 và triển khai kế hoạch năm 2017 của Bộ Nông nghiệp&PTNT
Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị tổng kết năm 2016 và triển khai kế hoạch năm 2017 của Bộ NN & PTNT. Ảnh: VGP

Báo cáo của Bộ NN &PTNT tại Hội nghị cho thấy, năm 2016 sản xuất nông nghiệp gặp rất nhiều khó khăn: Rét đậm, rét hại lịch sử trong vòng 60 năm ở 14 tỉnh miền núi phía Bắc hồi đầu năm; hạn lịch sử tại các tỉnh Nam Trung bộ và Tây Nguyên; hạn, mặn lớn lịch sử 100 năm ở Đồng bằng sông Cửu Long; đợt mưa lũ lịch sử tại 8 tỉnh Nam Trung bộ vừa qua…

Thiên tai đã khiến 253 người chết, 700.000 ha lúa và hoa màu, 400.000 ha cây ăn quả bị hư hại, 1.410 tàu thuyền bị chìm và phá hủy, giá trị thiệt hại 39.000 tỷ đồng. Trong 6 tháng đầu năm, ngành nông nghiệp tăng trưởng âm 0,18%. Hàng loạt các mặt hàng chủ lực, vốn là thế mạnh xuất khẩu như: lúa gạo, càphê, cao su, sắn, tôm… đều sụt giảm cả về sản lượng và giá trị.

Tuy nhiên, nửa cuối năm, ngành nông nghiệp đã có nỗ lực vượt bậc nên cả năm đạt mức tăng trưởng 1,2%; xuất khẩu cao kỷ lục trên 32 tỷ USD. Mặt hàng rau quả đánh dấu sự phát triển vượt trội khi lần đầu tiên kim ngạch xuất khẩu đã vượt qua lúa gạo, cán đích 2,4 tỷ USD, tăng 31,2% so với năm 2015. Lĩnh vực chăn nuôi cũng có sự tăng trưởng mạnh mẽ 5,4% so với năm 2015.

Năm 2017, Bộ NN &PTNT đặt mục tiêu tăng trưởng ngành khoảng 2,5-2,8%, kim ngạch xuất khẩu khoảng 32-32,5 tỷ USD. Bộ tiếp tục chọn đây là năm cao điểm hành động về quản lý chất lượng vật tư nông nghiệp và an toàn thực phẩm nông lâm thủy sản.

Tại Hội nghị các đại biểu đã nêu nhiều kiến nghị để gỡ vướng cho việc phát triển nông nghiệp, trong đó nhấn mạnh vào việc “cởi trói” về tích tụ ruộng đất. Một số ý kiến cũng cho rằng, cần sửa đổi chính sách đất đai theo hướng để đất đai chuyển dịch dễ dàng hơn, như chuyển mục đích sử dụng đất có hiệu quả thấp sang có hiệu quả cao hơn hay chuyển đất từ người ít tha thiết với nông nghiệp sang người có mong muốn đầu tư…

Phát biểu tại Hội nghị, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc nhận xét, với thiên tai nặng nề trong năm 2016, nước ta mất đi 1,7 tỷ USD, khoảng 1% GDP. Riêng đợt lũ lụt vừa qua ở 9 tỉnh miền Trung và Tây Nguyên làm thiệt hại khoảng 4.000 tỷ đồng. Thủ tướng đánh giá, năm 2016 nông nghiệp, nông thôn tiếp tục là “trụ đỡ” của nền kinh tế, đóng góp rất lớn cho an sinh xã hội.

Có được kết quả đó, Thủ tướng nhấn mạnh có sự nỗ lực rất lớn của ngành nông nghiệp và đặc biệt là những người nông dân, ngư dân, diêm dân đã lăn lộn một nắng hai sương, khắc phục khó khăn trong điều kiện “thiên tai và nhân tai”.

Tuy nhiên, Thủ tướng cũng chỉ ra các mặt tồn tại, bất cập của nông nghiệp, nông thôn hiện nay, cần khắc phục trong thời gian tới. Đó là hạn điền, việc “sản xuất li ti trong nông nghiệp còn phổ biến”; doanh nghiệp trong nông nghiệp, hợp tác xã còn yếu kém; khoa học công nghệ trong nông nghiệp còn nhiều vấn đề; năng suất lao động nông thôn thấp. Bên cạnh đó là tình trạng an toàn thực phẩm, đầu vào trong nông nghiệp như phân bón, thuốc trừ sâu, giống chưa quản lý tốt; hệ thống thủy lợi xuống cấp, nguy hiểm và gây thất thoát, lãng phí nước.

Thủ tướng cho rằng, nông nghiệp là một thế mạnh của nước ta trong cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư, bên cạnh thế mạnh về du lịch- dịch vụ và công nghệ thông tin. Đây là một lợi thế so sánh mà theo Thủ tướng, có phát huy được hay không là dựa phần lớn vào hệ thống ngành nông nghiệp.

Bên cạnh đó, Thủ tướng cho rằng, phải phát triển nông nghiệp toàn diện hơn, không chỉ dựa vào cây lúa, phải đầu tư, nghiên cứu phát triển ngành lâm nghiệp, thủy hải sản hơn nữa. Nền nông nghiệp Việt Nam phải chống chịu được tác động của biến đổi khí hậu đang diễn ra khốc liệt; hội nhập quốc tế sâu rộng, hướng về xuất khẩu và phục vụ nhân dân. Phải xây dựng nền nông nghiệp thông minh, không chỉ là khoa học công nghệ mà hướng tới giá trị cao hơn; giải quyết trực tiếp an sinh xã hội.

Về các giải pháp, nhiệm vụ trong thời gian tới, Thủ tướng cho rằng, trước tiên phải khẩn trương khắc phục hậu quả thiên tai, nhất là cơ sở hạ tầng thiết yếu, quan trọng. Thủ tướng yêu cầu tổ chức một vụ Đông Xuân đặc biệt ở vùng bị thiên tai, địa phương phải vào cuộc quyết liệt để bảo đảm vụ Đông Xuân muộn này giành thắng lợi. Bên cạnh đó, phải lo Tết cho vùng thiên tai, không được để người dân đứt bữa, đói cơm.

Thủ tướng yêu cầu các địa phương, ngay sau hội nghị này, cần xây dựng kế hoạch cụ thể về tái cơ cấu nông nghiệp ở địa phương mình với tinh thần quyết liệt, “không được tái cơ cấu trên giấy, tái cơ cấu nửa vời”. Trong đó, phải tiếp tục tổ chức lại sản xuất theo các hình thức phù hợp; phát triển mạnh công nghệ chế biến, nâng cao giá trị; hội nhập quốc tế mạnh mẽ hơn. Tiếp tục đầu tư hiện đại hóa hạ tầng nông nghiệp, nông thôn, đặc biệt năng lực phòng chống, chống chịu với thiên tai; đẩy mạnh xây dựng nông thôn mới, ứng dụng khoa học công nghệ vào nông nghiệp; bảo đảm môi trường sống cho người dân nông thôn.

Quang cảnh Hội nghị. Ảnh: VGP
Quang cảnh Hội nghị. Ảnh: VGP

Một giải pháp nữa mà Thủ tướng nhấn mạnh là hoàn thiện cơ chế chính sách, tạo động lực cho phát triển. Theo Thủ tướng, những thể chế nào, chính sách nào ràng buộc nông nghiệp, nông thôn không phát triển được hoặc chậm phát triển, Thủ tướng sẽ kiến nghị bãi bỏ, nhất là những việc thuộc thẩm quyền của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ. Thủ tướng nhấn mạnh: “Thể chế là gì? Thể chế do chúng ta nghĩ ra nhưng mà chúng ta lại sợ nó. Thể chế ràng buộc sự phát triển thì phải bãi bỏ ngay, đừng để các thể chế đó bắt chúng ta phải chạy theo, phải sợ nó một cách vô lý”.

Về các kiến nghị cụ thể của Bộ NN &PTNT, Thủ tướng cơ bản đồng ý và giao các bộ, ngành liên quan tổ chức nghiên cứu, xây dựng chính sách nhằm khuyến khích phát triển nông nghiệp, nông thôn.

PV

Bình luận