Thương mại điện tử: “Treo đầu dê, bán thịt chó”

(CLO) Lỡ nhận phải hàng dởm, hàng nhái, người tiêu dùng tốn công sức phản ánh với các trang thương mại điện tử nhưng rồi cũng ngậm đắng nuốt cay.

Mua hàng Thái, nhận hàng Trung Quốc

Có rất nhiều trường hợp mua hàng trên các trang thương mại điện tử và xảy ra sự cố. Chị Ngọc Lan (quận Bình Thạnh, TP. HCM) mua một máy may gần 3 triệu đồng. Sau khi nhận máy, chạy thử thì bị gãy kim liên tục. Phản ánh với trang web, phía trang thương mại điện tử yêu cầu chị liên hệ trực tiếp với công ty bán hàng. Nhân viên đến sửa một lần, sau đó máy hư tiếp, bắt khách hàng mang máy may đến công ty để bảo hành. “Bỏ 3 triệu mua máy may nhưng toàn đánh suốt chỉ chứ chẳng may được gì! Đưa đi sửa thì vất vả, mà vài hôm lại hư một lần”, chị Lan bực bội.

Một khách hàng khách mua máy tính bảng trên trang thương mại điện tử. Hàng giao đến không cho khách hàng kiểm tra trước. Thanh toán tiền xong, nhận máy và kiểm tra thì phát hiện số Imei không trùng số in trên hộp, thông tin và cấu hình máy hoàn toàn sai với nội dung trên trang thương mại điện tử công bố. Gọi điện thoại phản ánh đến trang web, công ty bán hàng… đều được hướng dẫn lòng vòng qua lại, không giải quyết đổi trả hàng vì anh này đã ký nhận “nhận hàng đặt mua”.

Rất nhiều sản phẩm điện tử được rao trên các trang web là sản xuất tại “Việt Nam, Thái Lan, Trung Quốc” mà không hề nói rõ tại sao một sản phẩm có đến 3 nơi sản xuất! Anh M.V (quận Bình Tân) mua một cục sạc dự phòng trên trang thương mại điện tử, đến khi nhận, hàng toàn chữ Trung Quốc, bên bán phân bua rằng đợt hàng này hết hàng Thái, còn Việt Nam có sản xuất cái… hộp giấy đựng hàng đi giao!

Chú thích ảnh: Giá bán iPhone ghi ảo và giảm giá mức không tưởng. Ảnh chụp màn hình
Theo Nghị định 124/2015 xử lý vi phạm hành chính về thương mại, người bán không cung cấp đầy đủ thông tin cho khách hàng có thể bị xử phạt từ 1 đến 5 triệu đồng, doanh nghiệp có thể bị phạt gấp đôi. Cá nhân bán hàng cung cấp thông tin sai lệch bị phạt từ 10 đến 20 triệu đồng, doanh nghiệp có thể bị phạt gấp đôi… (ảnh minh họa)

Chỉ riêng trong tháng 10/2016, Cục Quản lý cạnh tranh (Bộ Công Thương) đã công bố một số trường hợp vi phạm trên web. Đơn cử như anh N.T mua sản phẩm tivi LED Asanzo 43 inch Full HD, khi nhận hàng thì phát hiện tivi bị rạn một nửa màn hình. Sau 13 ngày phản ánh với công ty, anh vẫn chưa nhận được phản hồi về việc giải quyết khiếu nại. Tương tự, chị V.T mua sản phẩm sữa bột Pediasure, sau khi sử dụng thấy sữa có dấu hiệu kém chất lượng. Chị đề nghị công ty hoàn tiền, tuy nhiên, trong quá trình làm việc công ty đã đưa ra những giải thích không rõ ràng gây tâm lý bức xúc. Sau khi Cục Quản lý cạnh tranh thông báo, công ty Recess (đơn vị chủ quản của website thương mại điện tử Lazada.vn) mới tiến hành hoàn tiền, tặng quà và xin lỗi người mua hàng.

Trang thương mại điện tử Sendo cũng từng thừa nhận sai sót của mình khi cung cấp hàng nhái trên mạng với các dòng điện thoại Rolex hay nước hoa chanel. Cụ thể trang này cho phép rao bán đồng hồ Rolex với giá 200.000 đồng một cặp, nước hoa Channel giá 99.000 đồng một lọ…

Kiểm tra hàng trước khi nhận

Luật sư Nguyễn Văn Hậu, Chủ tịch Trung tâm Trọng tài Thương mại Luật gia Việt Nam (VLCAC), cho rằng người bán hàng trực tiếp hay qua mạng thương mại diện tử đều phải có nghĩa vụ cung cấp đầy đủ thông tin về sản phẩm như xuất xứ, công dụng, tính năng… Người bán cũng phải có nghĩa vụ cho người mua xem hàng trước khi nhận hàng. Người tiêu dùng có quyền kiểm tra hàng trước khi nhận. Vì vậy, những người bán mà không cho khách hàng kiểm tra hàng là bắt chẹt người tiêu dùng rồi.Người tiêu dùng có quyền từ chối nhận hàng. Nếu người tiêu dùng thấy không yên tâm với đơn vị bán hàng điện tử, không được kiểm tra hàng trước khi nhận hàng, thì có thể chọn kênh mua sắm khác, luật sư Hậu khuyến cáo. Nếu người tiêu dùng phát hiện bên bán vi phạm nghĩa vụ về kiểm tra hàng hóa thì có thể khiếu nại, thông báo cho cơ quan quản lý như Sở Công thương tỉnh, thành. Nếu đã ký nhận hàng, có nghĩa là đã xác nhận mình nhận được đúng món hàng đã đặt mua. Khiếu nại về giao sản phẩm không đúng màu, không đúng loại, không đúng số seri, xuất xứ… sẽ rất khó xử lý, vì người mua phải chứng minh người bán giao hàng sai.

Luật sư Hậu dẫn chứng Nghị định 52/2013 về thương mại điện tử bắt buộc người bán phải công khai 5 loại thông tin gồm: thông tin về hàng hóa, dịch vụ; thông tin giá cả; điều kiện giao dịch chung (đổi trả, bảo hành…); vận chuyển và giao nhận; phương thức thanh toán. Theo đó, bên bán phải công khai thông tin kiểm tra đối chiếu hàng hóa, ký nhận khi giao nhận hàng.

Tại TP.HCM, trong năm 2015 có hàng ngàn vụ xử lý vi phạm hàng giảm, hàng kém chất lượng, nhưng hầu hết đều là của các cửa hàng bán lẻ có địa điểm trên thực tế, không có gian hàng thương mại trực tuyến.

Một cán bộ quản lý về thương mại điện tử cho biết Nghị định 52/2013 về thương mại điện tử bắt buộc người bán phải công khai 5 loại thông tin gồm: thông tin về hàng hóa, dịch vụ; thông tin giá cả; điều kiện giao dịch chung (đổi trả, bảo hành…); vận chuyển và giao nhận; phương thức thanh toán. Điểu 37 Nghị định này cũng yêu cầu người bán phải “Đảm bảo tính chính xác, trung thực của thông tin về hàng hóa, dịch vụ cung cấp trên sàn giao dịch thương mại điện tử”.

Theo Nghị định 124/2015 xử lý vi phạm hành chính về thương mại, người bán không cung cấp đầy đủ thông tin cho khách hàng có thể bị xử phạt từ 1 đến 5 triệu đồng, doanh nghiệp có thể bị phạt gấp đôi. Cá nhân bán hàng cung cấp thông tin sai lệch bị phạt từ 10 đến 20 triệu đồng, doanh nghiệp có thể bị phạt gấp đôi.

Tuy nhiên, vị này cũng cho biết việc xử lý vi phạm hành chính trên thực tế có khó khăn. Bởi vì xử lý vi phạm chủ yếu dựa trên việc phát hiện quả tang người bán có hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc, hàng kém chất lượng. Trong khi đó, môi trường kinh doanh trên mạng thì không dễ kiểm tra, phát hiện. Nhiều người bán không đăng thông tin về địa chỉ thật của mình, hoặc đăng địa chỉ giả, địa chỉ không tồn tại trên thực tế. Vì vậy, số vụ xử lý vi phạm hàng giả, hàng kém chất lượng tại các cửa hàng thực tế thì đến hàng nghìn vụ, nhưng “bắt” trên thương mại điện tử thì lại rất ít.

Khang Dương

Doanh nghiệp bị báo xấu tràn ngập
Theo khảo sát một cuộc khảo sát của Cục Thương mại Điện tử và Công nghệ Thông tin nhân sự kiện ONLINE FRIDAY mua sắm mùa thu ngày 30-9-2016, trong 24 tiếng diễn ra Online Friday Mua sắm mùa thu, đã có 776 phản ánh/báo xấu được người tiêu dùng gửi về chương trình qua hệ thống phản ánh trực tuyến. Trong đó, 52,19% phản ánh Giá niêm yết cao hơn giá thị trường, 24,61% phản ánh Giá sản phẩm không đúng trên website Doanh nghiệp so với Online Friday, đều 7% là phản ánh sản phẩm hết hàng trên website và nội dung sản phẩm không đúng/phản cảm, các mức phản ánh khác từ 2-3% là các phản ánh về chất lượng sản phẩm trên website không như mô tả trong khuyến mãi, website hỗ trợ không tốt hoặc giao diện website doanh nghiệp không thân thiện. Gần 60 doanh nghiệp đã bị phản ánh, trong đó 15 doanh nghiệp có số lượng phản ánh nhiều nhất và vượt mức điểm uy tín cho phép đã bị gán nhãn cảnh báo.