Diễn đàn "Báo chí và Doanh nghiệp thời hội nhập":
Tương hỗ để cùng phát triển!

(NBCL) Mối quan hệ cộng sinh giữa báo chí và doanh nghiệp đang ngày càng trở nên khăng khít, gắn bó mật thiết với nhau cùng với sự phát triển của cả nền kinh tế. Tuy nhiên, bên cạnh đó, cũng xuất hiện những khoảng tối trong mối quan hệ này, vì vậy thay vì có cái nhìn sai lệch về nhau, DN và báo chí trước hết nên tìm cách xóa lấp những khoảng tối này. Trong bối cảnh hội nhập, vấn đề báo chí đồng hành cùng doanh nghiệp để thúc đẩy cải cách thể chế theo yêu cầu của Chính phủ đã trở thành vấn đề được quan tâm nhất tại Diễn đàn có chủ đề “Báo chí và doanh nghiệp thời hội nhập”, do Hội Nhà báo Việt Nam phối hợp với VCCI tổ chức.

Quang cảnh Diễn đàn "“Báo chí và Doanh nghiệp thời hội nhập". Ảnh: Internet
Quang cảnh Diễn đàn ““Báo chí và Doanh nghiệp thời hội nhập”. Ảnh: Internet

Thúc đẩy cải cách thể chế

“Doanh nghiệp không thể phát triển như ngày nay nếu thiếu sự đồng hành của báo chí. Sự gắn bó máu thịt giữa báo chí và doanh nghiệp đã góp phần thúc đẩy cải cách thể chế, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp phát triển. Cải cách thể chế thời gian qua đã có những bước tiến quan trọng và trong đó báo chí có công đầu”, ông Vũ Tiến Lộc nhấn mạnh.

Chủ tịch VCCI nhắc lại những thông điệp cực kỳ quan trọng vể cải cách thể chế đã được Đảng, Nhà nước khẳng định. Đặc biệt, Chính phủ đã quyết liệt thực thi yêu cầu này với việc ban hành Nghị quyết số 19- 2016/NQ-CP về cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và Nghị quyết số 35/ NQ-CP về hỗ trợ và phát triển doanh nghiệp.

Chủ tịch VCCI đề nghị các cơ quan báo chí tăng cường phối hợp với VCCI và cộng đồng doanh nghiệp trong việc thúc đẩy thực hiện các Nghị quyết nói trên với tinh thần cải cách mạnh mẽ, đặc biệt trong việc giám sát để bảo đảm kỷ luật thực thi. Thực tế, qua vụ việc quán cà phê Xin Chào, Chính phủ đã khẳng định tinh thần nhất quán là không hình sự hóa các quan hệ dân sự, kinh tế, bảo đảm an toàn cho doanh nghiệp.

Ở chiều ngược lại, ông Vũ Tiến Lộc cho rằng một hành xử không đúng mực của nhà báo, của cơ quan báo chí cũng có thể mang lại nỗi đau cho doanh nghiệp. Theo Chủ tịch VCCI, Thủ tướng Chính phủ đã tuyên bố đưa năm 2016 là năm khởi nghiệp, nhưng muốn khởi nghiệp thì phải có hệ sinh thái khởi nghiệp và để có hệ sinh thái đó, phải có vai trò của báo chí.

Cùng quan điểm này, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh Hưng Yên Nguyễn Xuân Dương xác định mối quan hệ rất khăng khít giữa báo chí và doanh nghiệp. “Nếu vụ quán cà phê Xin Chào cho thấy có những “lời nói gói vàng”, thì vụ xúc xích VietFoods cho thấy cũng có những “lời nói đọi máu”, mà sau mỗi doanh nghiệp là hàng nghìn, thậm chí hàng vạn người lao động”, ông Dương tha thiết chia sẻ với đại diện các cơ quan báo chí và chúc các nhà báo “sáng tâm sắc bút” để đồng hành cùng doanh nhân đưa đất nước phát triển.

Trước đó, VietFoods đã phải gửi thư lên Thủ tướng Chính phủ về việc bị một cơ quan chức năng lạm quyền, tùy tiện kiểm tra, tạm giữ hàng và thông tin cho các cơ quan báo chí sản phẩm mang nhãn hiệu VietFoods chứa chất cấm, gây ung thư không có căn cứ pháp luật, gây tổn hại đến thương hiệu và thiệt hại cho nhà sản xuất. Dù trách nhiệm chính hoàn toàn không phải do báo chí, nhưng vụ xúc xích VietFood đã cho thấy ảnh hưởng lớn của báo chí đối với hoạt động của sản xuất kinh doanh.

Tăng cường phản biện chính sách

Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh Thanh Hóa Nguyễn Văn Đệ đề nghị báo chí tăng cường công tác phản biện chính sách trong bối cảnh Chính phủ đã ban hành Nghị quyết 35, Nghị quyết 19. “Mong muốn của Chính phủ, của Thủ tướng là tới năm 2020 có ít nhất 1 triệu doanh nghiệp, để làm được, báo chí và doanh nghiệp cần siết chặt tay hơn nữa”, ông Đệ nói và nhắc tới nhiều vấn đề chính sách đã được báo chí đề cập, như chống hình sự hóa các quan hệ kinh tế, vấn đề quỹ công đoàn…

Cũng nhấn mạnh doanh nghiệp đang hết sức trông đợi Chính phủ đẩy mạnh cải cách thể chế, ông Nguyễn Hoài Nam, Phó Tổng Thư ký Hiệp hội Thủy sản (VASEP) đề nghị báo chí đưa thông tin “cân bằng hơn”. Ông Nam lấy ví dụ, việc Liên minh Châu Âu cảnh báo về các lô hàng thủy sản không đạt chuẩn là bình thường, đôi khi chỉ vì không đáp ứng được yêu cầu về dán nhãn, nhiều nước cũng bị cảnh báo, nhưng báo chí Việt Nam chỉ đưa thông tin về hàng Việt Nam. Điều này không chỉ khiến người tiêu dùng ở 160 quốc gia đang tiêu thụ thủy sản Việt Nam lo ngại mà người dân trong nước cũng hoang mang. Ông Nam mong muốn sự chia sẻ nhiều hơn từ các nhà báo và đây cũng là đề nghị của nhiều doanh nghiệp tham dự sự kiện.

Trước những ý kiến này, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam Thuận Hữu khẳng định báo chí luôn đồng hành cùng doanh nghiệp, đặc biệt những vướng mắc về cơ chế chính sách sẽ rất khó tháo gỡ nếu báo chí không lên tiếng. Hội Nhà báo cam kết sẽ phối hợp chặt chẽ hơn nữa với VCCI trong việc đẩy mạnh thông tin tuyên truyền về doanh nghiệp, doanh nhân, đặc biệt trong phản ánh các ý kiến phản biện chính sách của doanh nghiệp, góp phần cải thiện môi trường kinh doanh theo yêu cầu của Chính phủ tại Nghị quyết 19.

Tuy nhiên, theo ông Thuận Hữu, doanh nghiệp cũng cần phải cởi mở hơn với báo chí, chủ động cung cấp thông tin, qua đó góp phần hạn chế những thông tin sai lệch, một chiều.

Phát biểu tại Diễn đàn, Phó Chủ tịch Quốc hội Phùng Quốc Hiển nhấn mạnh doanh nhân và nhà báo đều có vai trò rất quan trọng đối với sự phát triển của đất nước, là những người đồng hành thân thiết, tương trợ lẫn nhau. Trong thời gian tới, báo chí và doanh nghiệp đều phải cùng phát huy vai trò tiên phong của mình, góp phần thúc đẩy xây dựng Chính phủ liêm chính, kiến tạo phát triển, hỗ trợ khởi nghiệp, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của sản phẩm, doanh nghiệp và quốc gia. Trong quá trình đó, Quốc hội sẽ tăng cường thúc đẩy hoàn thiện thể chế, tăng cường giám sát để tạo điều kiện cho doanh nghiệp phát triển.❑

Khánh An


Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc:

“Doanh nghiệp có nhiều mối lo, báo chí đừng tạo rào cản”

nguyen_xuan_phuc_2_zing

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã nói như vậy tại buổi gặp gỡ đoàn nhà báo tham dự Chương trình Nhà báo đồng hành cùng doanh nghiệp ngày 10/6.

Tại buổi gặp trong Trụ sở Chính phủ, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc nêu rõ “Mục đích của cuộc gặp gỡ này là thắt chặt mối quan hệ tốt đẹp, sự hiểu biết, hỗ trợ lẫn nhau giữa báo chí và doanh nghiệp vì mục tiêu xây dựng và phát triển đất nước”, đồng thời hoan nghênh Hội Nhà báo Việt Nam đã phối hợp với Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) tổ chức cuộc gặp gỡ báo chí – doanh nghiệp hết sức ý nghĩa này.

Đánh giá cao vai trò quan trọng của báo chí trong sự nghiệp xây dựng, bảo vệ và phát triển đất nước, Thủ tướng cho rằng, đất nước càng dân chủ bao nhiêu thì sự công khai, minh bạch, tiếng nói của báo chí càng quan trọng bấy nhiêu. Đây là tiếng nói của công luận, là sức mạnh của báo chí. Sức mạnh này để phục vụ sự phát triển đất nước, trong đó, góp phần xây dựng đội ngũ doanh nghiệp Việt Nam ngày càng lớn mạnh.

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cũng nêu một số nhiệm vụ đối với các nhà báo, cơ quan báo chí: thực hiện tốt sứ mệnh của báo chí, bảo đảm thông tin nhanh nhạy, khách quan, trung thực, luôn theo sát từng biến động trong dòng chảy đời sống, nhất là đời sống kinh tế, hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp; thực hiện tốt vai trò cầu nối của báo chí, kịp thời chuyển tải thông tin, chính sách, pháp luật của Nhà nước.

Thủ tướng mong muốn báo chí cần làm tốt hơn vai trò là diễn đàn cổ vũ, động viên các doanh nghiệp, doanh nhân phát huy sáng tạo, chia sẻ với doanh nghiệp về những khó khăn, trở ngại, phiền hà đối với quá trình sản xuất, kinh doanh; phát hiện, biểu dương những điển hình, nhân tố mới, sản phẩm tốt đồng thời phát hiện, phê phán tiêu cực, sai trái, góp phần xây dựng đội ngũ doanh nghiệp, doanh nhân lớn mạnh.

Thủ tướng cho rằng, báo chí cần tiếp tục đóng góp để thực hiện thông điệp Chính phủ đưa ra tại Nghị quyết 35 là tạo động lực mới cho doanh nghiệp phát triển. Thông điệp đó cần được chuyển tải mạnh mẽ trong xã hội, nhằm thúc đẩy phong trào khởi nghiệp mới, để đến năm 2020, có khoảng 1 triệu doanh nghiệp.

Báo chí cũng cần góp phần đổi mới nhận thức xã hội, tạo nên sự đồng thuận, cảm thông, chia sẻ của xã hội đối với doanh nghiệp, doanh nhân, tôn vinh, động viên doanh nhân đóng góp tài năng xây dựng đất nước. Cho rằng, doanh nghiệp có nhiều mối lo như lo cho người lao động, sản phẩm, phát triển ổn định…, Thủ tướng chia sẻ “đó là những mối lo lớn mà chúng ta cần tôn trọng, làm cho xã hội hiểu, đừng tạo rào cản để doanh nghiệp yên tâm”.


tapdoanphuthai-1465002859216ÔNG PHẠM ĐÌNH ĐOÀN- CHỦ TỊCH TẬP ĐOÀN PHÚ THÁI:

Trên thực tế, rất nhiều DN sợ gặp báo chí vì sợ lộ thông tin, sợ phiền phức, sợ mời quảng cáo. Do vậy, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa báo chí và DN, cần phải thúc đẩy cầu nối trao đổi đối thoại giữa hai bên để DN không ngại khi gặp báo chí. Đặc biệt, báo chí phải dám chịu trách nhiệm nếu đưa lên thông tin không đúng.

omienNHÀ BÁO PHẠM VĂN MIÊN- TỔNG BIÊN TẬP BÁO CÔNG AN NHÂN DÂN:

Đã đến lúc lãnh đạo báo chí soi lại xem điều gì mà phóng viên trong báo và đồng nghiệp đang vướng mắc? Khúc mắc giữa doanh nghiệp và báo chí ở chỗ nào để có hướng giải quyết phù hợp. Thực tế, đã có nhiều doanh nghiệp đóng cửa với báo chí, chưa cởi mở với báo chí. Tuy nhiên cũng có nhiều doanh nghiệp rất chuyên nghiệp trong việc cung cấp thông tin và cách ứng xử với sự cố truyền thông như chủ động và kịp thời để báo chí có những phản ánh thực tế, cái nhìn đa chiều hơn về vụ việc. Nhân diễn đàn này, chúng tôi cũng đề nghị các doanh nghiệp, doanh nhân cũng nên hiểu thêm về Luật Báo chí và các văn bản về báo chí khi có gặp trục trặc thì có những ứng xử đúng Luật, được xử lý tốt hơn, giúp cho phóng viên tránh được sai phạm không đáng có.

tram-thu-phi-tiep-tuc-moc-nhu-nam-5ÔNG NGUYỄN VĂN THANH- CHỦ TỊCH HIỆP HỘI VẬN TẢI Ô TÔ VIỆT NAM:

Trên thực tế không thể phủ nhận vai trò to lớn của báo chí trong sự thành công của DN. Tuy nhiên, tôi cũng xin lưu ý về vấn đề đạo đức nghề nghiệp của một số người làm báo. Trong quá trình tác nghiệp, phóng viên không nên rút những tít cắt ngắn ý của người phát biểu gây hiểu nhầm; hỏi những câu hỏi không đúng đối tượng trả lời rồi quy chụp là vô trách nhiệm. Bởi theo tôi, không biết mà trả lời mới là vô trách nhiệm. Vấn đề nhỏ nhưng ảnh hưởng rất lớn đến người khác.

ÔNG ĐỖ VĂN CƯƠNG- GIÁM ĐỐC CÔNG TY CP CHẾ BIẾN NÔNG SẢN THÁI NGUYÊN:

Doanh nghiệp mong muốn các cơ quan thông tin đại chúng, báo chí đồng hành cùng với chính quyền, đồng hành cùng doanh nghiệp tạo ra sự giám sát chính quyền và động viên doanh nghiệp yên tâm sản xuất kinh doanh. Từ đó tạo ra động lực cải thiện thể chế, kinh tế tốt hơn nữa để tạo sự phát triển cho doanh nghiệp.


 Diễn đàn: 

Quan hệ doanh nghiệp và báo chí: Đã đến thời thông tin minh bạch

20150a655085-50f4-418b-8057-288a8bcd1e0bĐối với báo chí, doanh nghiệp thường có hai kiểu thái độ: Một đằng là e sợ, né tránh, ngại cung cấp thông tin hoặc hạn chế hợp tác. Đằng khác là chủ động quan hệ khăng khít, tìm kiếm mọi cơ hội nhờ cậy báo chí đăng tải tin tức có lợi, hoặc quan hệ để gỡ bỏ thông tin bất lợi.

Ở cái thời mà báo chí là con đường duy nhất truyền tải thông tin từ doanh nghiệp đến công chúng, kiểm soát thông tin qua báo chí bằng một trong hai cách đó xem ra có vẻ hữu hiệu. Nhất là báo chí Việt Nam đều chịu một sự chỉ đạo thống nhất, khi mà một mối quan hệ “thân tình” nào đó có thể giúp nhà kinh doanh xử lý khủng hoảng thông tin một cách dễ dàng.

Thời đó qua rồi. Ngày nay, thứ báo chí truyền thông một chiều đó không còn tồn tại. Thông tin đang được truyền tải trong một ma trận nhằng nhịt, đan xen giữa báo chí chính thống, báo chí không chính thống, các phương tiện truyền thông phi cấu trúc và mạng xã hội.

Thông tin ngày hôm nay có thể đến với công chúng mục tiêu bằng nhiều cách: qua báo chí, qua blog của chính các nhà báo hoặc các cá nhân nội bộ chủ thể truyền thông, qua một diễn đàn cộng đồng, hoặc phát tán trên Facebook hoặc Twitter. Cùng với sự phát triển quá nhanh của công nghệ di động, internet và các giải pháp truyền thông OTT như WhatsApp, Viber, Zalo… nỗ lực ngăn chặn thông tin là dường như không thể. Nên nhớ, với một chiếc điện thoại thông minh, bất cứ một công dân nào cũng có thể phát tin, bằng chữ viết, hình ảnh và thậm chí cả video, theo thời gian thực. Ngay khi chúng ta đang thương thảo với một phóng viên (hoặc sếp của anh ta) về nội dung một bài viết, thì cùng lúc đó, bài viết đã được đăng lại trên hàng chục trang web, hàng trăm cái “post” hoặc “comment” của công dân mạng xã hội đã được đăng tải, hàng ngàn, thậm chí hàng chục ngàn người đã đọc, đã chia sẻ.

Nhiều doanh nghiệp chọn giải pháp “bóc bài” khi có sự cố truyền thông, nhưng họ không biết rằng, khi người dân biết các bài báo đó bị bóc cũng khiến hình ảnh và uy tín của doanh nghiệp bị tổn thương. Điều đó chỉ chứng minh một điều ngược lại, là thông tin tiêu cực là có thực.

Tôi gọi các phương tiện truyền thông mà người viết cũng là tổng biên tập, là chủ bút, là người sắp trang và thiết kế… là các phương tiện truyền thông phi cấu trúc. Bởi nó không giống như cấu trúc của một toà soạn báo, không có bộ máy, không có ban bệ, và điều quan trọng nhất là nó không bị chi phối bởi các quyền lợi kinh tế mà doanh nghiệp có thể đánh đổi để có được các bài viết “nâng đỡ”. Đó là các blog cá nhân mà bài viết không bị kiểm duyệt, là các trang diễn đàn mà mỗi chủ đề có thể tạo sóng, là những bình luận trên mạng xã hội, là mỗi kênh video trên YouTube hay Vimeo. Với các “trang báo cá nhân này”, cần lưu ý hai xu hướng: hoặc là anh ta rất khách quan, có chủ kiến và chấp nhận hợp tác; hoặc là anh ta rất bảo thủ, tư tưởng “bầy đàn”, a dua theo một cộng đồng nào đó… Với loại thứ hai, việc thay đổi nhận thức và thái độ truyền thông là không đơn giản.

Ngay cả với báo chí chính thống, phương thức làm báo đã thay đổi. Một xu hướng nhận thấy rất rõ là điện tử hoá. Báo chí buộc phải lựa chọn giải pháp trực tuyến và mobile để tồn tại. Với xu hướng này, sự tồn vong của báo chí nằm ở khả năng tương tác sâu đối với bạn đọc. Một bài báo ngày nay đến với bạn đọc thông qua chia sẻ đường dẫn trên mạng xã hội, được đọc nhiều hơn khi có bạn đọc bình luận bên dưới, thậm chí nhiều tờ báo lựa chọn tích hợp comment trên Facebook và Twitter. Chúng ta có thể hiểu, ngay cả đối với một bài báo tích cực cũng có thể gắn liền với nhiều phản hồi tiêu cực, và ngược lại.

Vậy thì, với hiện thực truyền thông tương tác cao độ như ngày hôm nay, cái gọi là công tác “quan hệ báo chí” cần được nhìn nhận như thế nào?

Tôi tin rằng điều đó lại càng trở nên quan trọng và cần thiết hơn lúc nào hết, nhưng phương thức thực hiện sẽ phức tạp và khó khăn hơn gấp bội phần. Yếu tố “transparency” (minh bạch) sẽ là mấu chốt tạo ra tính hiệu quả trong quan hệ báo chí ngày nay.

Sự minh bạch được hiểu là thái độ hợp tác tích cực, cởi mở về thông tin giữa doanh nghiệp và báo chí, ngay cả trong trường hợp thông tin bất lợi đối với doanh nghiệp. Khả năng tạo ra kênh đối thoại thẳng thắn, trực diện sẽ giúp cho doanh nghiệp tránh khỏi các thông tin đồn đại, thiếu chính xác, hoặc ít nhất có thể tạo ra các cơ hội giải quyết khủng hoảng truyền thông một cách tích cực. Đương nhiên, tinh thần thiện chí, khách quan của báo chí trước các vấn đề của doanh nghiệp cũng đồng nghĩa với tính nghiêm túc, độ tin cậy của cơ quan báo chí.

Sự minh bạch cũng là sự phân biệt rạch ròi giữa quan hệ thông tin với quan hệ thương mại của doanh nghiệp và cơ quan báo chí. Các thoả thuận thương mại do doanh nghiệp ký kết với cơ quan báo chí không được, và không nên, là điều kiện chi phối sự minh bạch và sự thật của thông tin.

Sự minh bạch cũng là thái độ tích cực và đối xử công bằng của doanh nghiệp đối với báo chí chính thống và các kênh truyền thông phi cấu trúc, các loại hình “báo chí cá nhân” như nhiều người vẫn gọi. Đã đến lúc doanh nghiệp tính toán đến sự hợp tác tích cực với báo chí chính thống để trả lời hoặc hạn chế tác động của mạng xã hội, thay vì hạn chế thông tin trên báo chí chính thống, để rồi thả cho các luồng thông tin phi chính thống tự do bùng nổ.

Và cuối cùng, sự minh bạch chính là mối quan hệ hợp tác đôi bên cùng có lợi giữa báo chí và doanh nghiệp. Báo chí cần doanh nghiệp, không phải với tư cách các nhà quảng cáo có thể mở hầu bao nuôi sống báo chí, mà như những nguồn thông tin minh bạch, chính xác, tạo ra giá trị tin cậy cao đối với bạn đọc. Ngược lại, doanh nghiệp cần báo chí với tư cách các kênh truyền thông trung lập, mạnh mẽ, hiệu quả, để thông điệp truyền thông của doanh nghiệp được lan toả.

Khi Edward Bernays và Ivy Lee khai sinh ra ngành public relations (quan hệ công chúng) hiện đại, chính là kỳ vọng tạo ra mối quan hệ hợp tác về thông tin minh bạch như vậy.

Nhà báo Lê Quốc Vinh

Chủ tịch tập đoàn Le Group, đồng sáng lập Elite PR School