LTS: Những năm gần đây, giao dịch điện tử liên tục được đẩy mạnh thông qua các ứng dụng, phần mềm và các hoạt động trên mạng Internet. Các tài sản ảo, đồng tiền ảo đang dần được người dùng chấp nhận, tạo ra những giao dịch khổng lồ mỗi ngày. Mặc dù những giao dịch về tài sản ảo, tiền ảo, tiền điện tử vẫn chưa được chấp thuận tại Việt Nam, nhưng vài năm gần đây đã xuất hiện mô hình “hệ sinh thái tài chính phi pháp” cho phép hiện thực hóa những giao dịch tiền ảo trở thành những sản phẩm có giá trị tương đương tiền thật hoặc tiền thật. Qua đó đã xuất hiện những nguy cơ của các hoạt động tài chính trái pháp luật, nhất là việc rửa tiền, trốn thuế cũng sẽ được thực hiện qua các đơn vị được coi như là một thành phần trong hệ thống nói trên.

Sòng bạc núp bóng Game online

Với xu thế người dùng đang phổ cập sử dụng điện thoại thông minh, các thiết bị cầm tay có thể chơi các Game online trên nền tảng di dộng, đã xuất hiện nhiều phần mềm game online đánh bài cho phép nhiều người dùng sau khi cài đặt có thể tham gia vào sới bạc trực tuyến. Nhất là gần đây, nhiều người sử dụng các trang mạng xã hội đã nhận được những thông tin quảng cáo về hàng loạt game đánh bài đổi thưởng như: ibai, Vip52, Vinplay, Megawin, Club game, cổng game weme…Tùy vào quảng cáo của từng game mà sẽ có lượng người chơi khác nhau, ít thì khoảng 20.000 người chơi, nhiều thì có thể lên đến 400.000 đến 500.000 người chơi.

leftcenterrightdel
 
Người dùng sau khi cài đặt trên điện thoại, tạo tài khoản là đã có thể tham gia sới bạc trực tuyến. Hình thức nạp tiền vào game cũng đa dạng: tin nhắn sms gửi tới các đầu số có gắn các mã của từng game; mua các thẻ cào điện thoại, thẻ game; trực tiếp thông qua thẻ ngân hàng…Sau khi nạp tiền, người dùng đã có đủ tiền để tham gia chơi ở những “bàn” có giá trị đặt cược lớn thông qua các trò chơi như: Tiến lên, phỏm, ba cây, mậu binh, sâm, bầu cua…Qua quá trình đánh bài, nếu người dùng thắng bạc có thể sử dụng tiền trong game để đổi thành các vật phẩm ngoài đời thật như: thẻ cào điện thoại, thẻ game và thậm chí là tiền thật thông qua các đại lý của các game.

 

leftcenterrightdel
 
Như tại game ibai, chúng tôi đã nạp 100.000 VNĐ thông qua thẻ điện thoại của Viettel và nhận được 360.000 Koin. Sau khi người chơi thắng và đủ tiền thì sẽ lên được một hạng mức thì sẽ có thể giao dịch, chuyển Koin cho nhau và đây chính là kẽ hở để người chủ game này hợp thức hóa việc đổi tiền. Trong game có một danh sách những người giàu nhất, những tài khoản này công khai việc mua bán Koin với các mức quy đổi sang tiền thật cho người chơi. Mô hình này cũng tương tự như các Casino bên nước ngoài, người chơi vào sòng bạc phải đổi tiền sang đồng “phỉnh” tại quầy, sau khi thắng thì có thể quay ngược trở lại quầy để đổi “phỉnh” sang tiền thật. Ở đây những tài khoản đứng đầu game có nhiệm vụ tương tự như các quầy đổi tiền trong casino. 

Chúng tôi đã liên hệ với các đại lý có trong game để đổi Koin và được hướng dẫn giao dịch chuyển Koin trong game và họ sẽ gửi tiền vào tài khoản của ngân hàng của khách hoặc các mã thẻ cào. Qua trao đổi với các đại lý, được biết, họ còn kinh doanh tiền của hầu hết các game bài trực tuyến hiện nay. Một số đại lý chuyên mua bán tiền game: 0979999602; 0974937666; 0928813555…các khách hàng có thể dễ dàng liên lạc với họ qua gọi điện, facebook, zalo. Ngoài hình thức đổi tiền ở các đại lý, các game bài còn có chức năng đổi số tiền thắng thành các mã thẻ cào điện thoại, thẻ game cho người dùng sử dụng.

 

leftcenterrightdel
 
Theo lãnh đạo Cục Phát thanh, truyền hình và Thông tin điện tử (Bộ Thông tin và Truyền thông) là đơn vị chịu trách nhiệm cấp phép cho các game online hiện nay, các trò chơi đánh bài trực tuyến hiện nay đang hoạt động trái phép. Các game online đánh bài đã không được cấp phép trong khoảng 5 năm trở lại đây do Cục phát hiện giữa những người chơi có thể đổi thưởng, biến tiền ảo thành tiền thật và có yếu tố cờ bạc. Theo Luật sư Trương Anh Tú (Đoàn Luật sư Hà Nội), pháp luật Việt Nam nghiêm cấm việc đánh bạc và tổ chức đánh bạc dưới bất kỳ hình thức nào. Do đó, hoạt động cờ bạc trực tuyến khi bị phát hiện vẫn bị xử lý hình sự nếu có dấu hiệu về tội đánh bạc theo Điều 248 đối với người chơi và tội tổ chức đánh bạc theo Điều 249 Bộ luật Hình sự đối với người tổ chức. Hành vi đánh bạc trực tuyến rồi đổi từ tiền ảo sang tiền thật, thông qua trả tiền trực tiếp giữa các bên hoặc trả bằng thẻ điện thoại, thẻ game là hành vi đánh bạc trái phép.

Mặc dù các game online đánh bài đổi thưởng đang hoạt động trái phép, nhưng vẫn thu hút hàng triệu người tham gia mỗi ngày, thu lợi hàng nghìn tỷ đồng từ các hoạt động đánh bạc trực tuyến. 

Tiền đánh bạc được “rửa” thế nào?

Tại Việt Nam, tiền đánh bạc được coi là một dạng tiền “bẩn” khó có thể hợp thức hóa về mặt tài chính. Do đó, đã xuất hiện một số công ty, nhà phát triển game online kinh doanh, mua bán các thẻ game, thẻ điện thoại, đăng ký sử dụng dịch vụ nhắn tin GTGT thông qua các đầu số với các nhà mạng...Các đơn vị cung cấp dịch vụ cần thiết lập một hệ thống có kết nối (trực tiếp hoặc gián tiếp) với các nhà mạng như Viettel, Mobiphone, Vinaphone…để cung cấp dịch vụ về thẻ cào. Tức là khi người chơi nạp thẻ, hệ thống có kết nối với các nhà mạng sẽ nhận biết là thẻ đó có sử dụng được hay không? Sau khi nạp thì hệ thống sẽ hủy mã thẻ và nạp tiền ảo vào tài khoản của người chơi. Số tiền khách đã nạp sẽ được phía nhà mạng trả (trực tiếp hoặc gián tiếp) vào tài khoản của đơn vị cung cấp dịch vụ đánh bài. Với các đơn vị tổ chức đánh bạc thì dòng tiền ảo do được chuyển thành các thẻ cào và đang được hợp thức hóa thành một dịch vụ “hợp pháp” là mua bán thẻ game, thẻ cào điện thoại các nhà cung cấp. Số tiền luân chuyển trong sới bạc được các công ty này “rửa” thành các mã thẻ cào điện thoại, thẻ game và chuyển thành tiền mặt ước tính lên tới khoảng 20.000 tỷ mỗi năm. Ngoài ra còn một số ít tiền được nạp thông qua hình thức nhắn tin sms qua các dịch vụ GTGT cũng được các đơn vị sử dụng và có sự ăn chia % theo tỷ lệ tương ứng với các nhà mạng của người dùng.

leftcenterrightdel
 
Các hệ thống đánh bạc trực tuyến nói trên muốn nhận được tiền phải có kết nối với hệ thống của các nhà mạng để thực hiện quá trình kiểm tra thẻ nạp. Nhưng theo chúng tôi được biết, các nhà mạng hiện nay lại không ký hợp động trực tiếp với những đơn vị kinh doanh mã thẻ như vậy mà thông thường sẽ ký qua một đơn vị trung gian. Tiết lộ của một người làm trong lĩnh vực này cho biết, có khoảng 13 đơn vị trung gian đang bao trọn các dịch vụ chuyển đổi mã thẻ thành tiền và ngược lại thông qua các hoạt động trực tuyến hiện nay ở Việt Nam. Điểm đặc biệt của hoạt động rửa tiền hình thức cũ là dòng tiền “bẩn” đến từ các hoạt động vi phạm pháp luật được tội phạm tìm cách đưa vào hệ thống tài chính, chuyển đổi qua các ngân hàng, quốc gia, đầu tư dự án, mua bán qua lại…nhằm che dấu nguồn gốc của tài sản, sau đó sẽ được nhập lại và được sử dụng hợp pháp cho các mục đích. Nhưng với mô hình mới trực tuyến thì các dòng tiền được quy đổi thành các mã thẻ, nạp thành tiền ảo trong game đánh bạc. Số tiền ảo này được “núp bóng” dưới hình thức kinh doanh mã thẻ cào điện thoại, thẻ game với các đơn vị trung gian. Các đơn vị trung gian sẽ làm việc trực tiếp với các nhà mạng để biến đổi tiền ảo thành tiền thật và ngược lại. Do những hoạt động này nằm trên hệ thống, cho nên tất cả quá trình biến đổi qua lại giữa tiền thật và ảo chỉ diễn ra chưa đến một giây và tiền đã thành hợp pháp và có thể nhập vào nền kinh tế.

Các hoạt động đánh bạc trực tuyến đổi thưởng có áp dụng hình thức nạp thẻ, nhận thẻ cào, hay các hình thức tương tự khác cho phép người chơi đưa tiền thật để nhận sản phẩm ảo và chuyển đổi ngược lại chỉ là một “mắt xích” trong “hệ sinh thái tài chính phi pháp” mà chúng tôi đã tìm hiểu. Trong hệ thống này một thành phần quan trọng khác đang hoạt động kinh doanh tiền ảo công khai, có dấu hiệu tiếp tay cho hoạt động “rửa” tiền chính là các “ví điện tử” sẽ được chúng tôi làm rõ trong bài tiếp theo.

Mời quý độc giả đón đọc bài 2: Nhiều “Ví điện tử” đang hoạt động trái pháp luật.

 Minh Quân