Chính quyền đô thị TP. Hồ Chí Minh: Chớ để “bình mới rượu cũ”

(NB&CL) Quốc hội khóa XIV vừa biểu quyết thông qua Nghị quyết tổ chức chính quyền đô thị tại TP.HCM. Đây được kỳ vọng sẽ là một động lực mới giúp chính quyền TP. nâng cao quyền tự chủ, phát huy sự năng động, sáng tạo, trở thành nơi mà cán bộ thể hiện tốt nhất vai trò công bộc của dân.

1. Theo Nghị quyết, tổ chức chính quyền đô thị tại TP.HCM sẽ gồm: Chính quyền TP.HCM có HĐND và UBND. Ở quận và phường không có HĐND mà chỉ có UBND. Các huyện, thành phố, xã, thị trấn của TP.HCM được thực hiện theo quy định của Luật Tổ chức chính quyền địa phương (tức có cả HĐND và UBND).

Về quản lý điều hành, cơ cấu tổ chức của UBND quận gồm Chủ tịch, không quá ba Phó Chủ tịch, các cơ quan chuyên môn, cơ quan hành chính khác và đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc. UBND phường gồm Chủ tịch, không quá hai Phó Chủ tịch và các công chức khác.

Người và gia súc tại khu vực ngập nước Thủ Thiêm - quận 2. Ảnh: Hữu Khoa

Người và gia súc tại khu vực ngập nước Thủ Thiêm - quận 2. Ảnh: Hữu Khoa

Ngoài ra, Nghị quyết cũng quy định cụ thể nhiệm vụ, quyền hạn của HĐND, UBND, Chủ tịch UBND TP.HCM; UBND và Chủ tịch UBND quận, phường. Khi không còn HĐND quận thì HĐND TP. sẽ lấy phiếu tín nhiệm đối với Chủ tịch UBND quận. “Người được lấy phiếu tín nhiệm có quá nửa tổng số đại biểu HĐND TP. đánh giá tín nhiệm thấp thì có thể xin từ chức; trường hợp có từ 2/3 tổng số đại biểu trở lên đánh giá tín nhiệm thấp thì HĐND TP. đề nghị Chủ tịch UBND TP. xem xét, quyết định theo thẩm quyền”, Nghị quyết nêu rõ.

Nghị quyết này có hiệu lực thi hành từ 1/1/2021 và việc tổ chức chính quyền đô thị được thực hiện từ 1/7/2021. Do đó, HĐND và UBND quận, phường nhiệm kỳ 2016 - 2021 kết thúc nhiệm vụ vào 30/6/2021. Kể từ 1/7/2021, UBND quận, UBND phường thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn theo quy định tại Nghị quyết này.

Như vậy, sau Hà Nội và Đà Nẵng (được Quốc hội thông qua Nghị quyết cho thí điểm tổ chức chính quyền đô thị vào tháng 11/2019 và tháng 6/2020), TP.HCM được bắt tay ngay vào xây dựng mô hình chính quyền đô thị. Về việc này, theo Thứ trưởng Bộ Nội vụ Trần Anh Tuấn, là do TP.HCM đã có hơn 6 năm thí điểm không tổ chức HĐND huyện, quận, phường trên toàn địa bàn, cho thấy nhiều kết quả tích cực, như tinh gọn bộ máy, giảm tầng nấc trung gian, tiết kiệm ngân sách...

2. Điểm khác biệt lớn nhất của chính quyền đô thị TP.HCM với chính quyền đô thị ở Hà Nội và Đà Nẵng là mô hình thành phố thuộc thành phố.

Tại Nghị quyết Quốc hội vừa thông qua có quy định về nhiệm vụ, quyền hạn của HĐND; UBND, Chủ tịch UBND TP. thuộc TP.HCM. Đây cũng là nội dung mà có đại biểu cho rằng không hợp lý vì trên thực tế chưa có đơn vị hành chính này. Tuy nhiên, băn khoăn trên đã được Ủy ban Thường vụ Quốc hội lý giải: “Đơn vị hành chính tương đương” với quận, huyện, thị xã tại Hiến pháp 2013 và Luật Tổ chức chính quyền địa phương đã cụ thể hóa tên gọi là “TP. thuộc TP. trực thuộc Trung ương”. Mặc dù năm 2015 chưa có TP. thuộc TP. trực thuộc Trung ương nào được thành lập, nhưng Luật Tổ chức chính quyền địa phương ban hành đã quy định cụ thể về tổ chức, nhiệm vụ, quyền hạn của HĐND, UBND TP. thuộc TP. trực thuộc Trung ương…

Đó là góc độ về quản lý điều hành. Còn dưới góc nhìn phát triển đô thị, nhiều chuyên gia cho rằng ngoài TP. phía Đông (gồm quận 2, quận 9 và Thủ Đức), TP.HCM dự kiến sẽ phát triển 3 đô thị vệ tinh nữa, gồm phía Bắc (quận 12 và phần lớn huyện Hóc Môn), phía Tây (quận Bình Tân, một phần quận 8 và một phần huyện Bình Chánh), phía Nam (toàn bộ quận 7, huyện Nhà Bè, một phần quận 8 và một phần huyện Bình Chánh).

Kế hoạch phát triển 4 đô thị vệ tinh này đem tới nhiều lạc quan, nhưng cũng gây không ít quan ngại bởi hạ tầng giao thông cả 4 khu vực đều đang quá tải. Đáng chú ý, trong khi các dự án hạ tầng lớn đang triển khai hoặc còn trên giấy thì các dự án bất động sản khu vực này lại càng thêm hỗn loạn, tiếp tục đe dọa sự phát triển bền vững của TP.

Cần lưu ý, theo số liệu thống kê thị trường bất động sản quý 3/2020 tại TP.HCM, các dự án căn hộ tập trung chủ yếu ở “khu Đông”, chiếm hơn 77% nguồn cung mới. Phân khúc nhà phố/biệt thự khu vực này cũng chiếm khoảng 64%. Điều này tiếp tục gây nỗi hoang mang về kẹt xe, ngập nước, ô nhiễm, phát sinh các điểm nóng khiếu nại tố cáo về đất đai kéo dài mà tới nay TP.HCM vẫn chưa thể giải quyết triệt để.

3. Khi Nghị quyết về tổ chức chính quyền đô thị tại TP.HCM được Quốc hội thông qua, về việc không tổ chức HĐND quận, phường, ông Huỳnh Thanh Nhân - Giám đốc Sở Nội vụ TP. khẳng định: Mục tiêu trọng tâm của mô hình chính quyền đô thị là tổ chức bộ máy một cách tinh gọn, hợp lý, hoạt động hiệu lực, hiệu quả. Ngoài ra, mô hình sẽ giúp TP. tăng tính tự chủ, tự chịu trách nhiệm và hướng đến tính minh bạch trong hoạt động quản lý…

Về vai trò giám sát khi TP.HCM không tổ chức HĐND quận, phường, bà Nguyễn Thị Quyết Tâm - nguyên Chủ tịch HĐND TP.HCM cho biết: Đề án tổ chức chính quyền đô thị được TP. ấp ủ từ năm 2007 sau khi nghiên cứu mô hình nhiều nước. “Nếu không tổ chức HĐND quận, phường, sẽ không mất thời gian chờ cơ quan quyền lực cấp đó quyết những việc có thể triển triển khai ngay. TP. cần cơ chế này!”, bà Tâm đánh giá.

TP.HCM giờ đã có những cơ chế “độc nhất” như ấp ủ. Trao đổi với báo giới về bước ngoặt này, ông Phan Nguyễn Như Khuê (Phó trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội TP.HCM) nhấn mạnh: “Chất lượng cán bộ cùng với việc sàng lọc, sắp xếp, bố trí lại đội ngũ là việc mấu chốt để chính quyền đô thị TP.HCM phát huy tốt nhất theo yêu cầu của Nghị quyết!”.

Nhưng cũng cần lưu ý rằng, 5 năm qua, Thành ủy TP.HCM đã xem xét kỷ luật tới 2.849 đảng viên, trong đó có 270 đảng viên bị khai trừ, rất nhiều trong số đó vướng sai phạm, vi phạm về quản lý đất đai, xây dựng.

Thế nên, để mô hình chính quyền đô thị TP.HCM đi vào thực chất, thì vấn đề then chốt của thành phố là cải tổ về con người, phải thông qua các thiết kế về tổ chức bộ máy, quản lý, điều hành,… để chính quyền thực sự là của dân, do dân, vì dân. Cán bộ cũng phải được lựa chọn, phải thể hiện được trọn vẹn và đầy đủ nhất vai trò công bộc của dân.

Nếu không, chính quyền đô thị sẽ chỉ là “bình mới rượu cũ”, với những lời hô hào sáo rỗng!

Kiên Giang

Xem thêm

Kỳ vọng xây dựng một hệ sinh thái sáng tạo đồng bộ

Kỳ vọng xây dựng một hệ sinh thái sáng tạo đồng bộ

(NB&CL) Bộ VHTTDL vừa ra mắt “Mạng lưới phát triển công nghiệp văn hóa Việt Nam” và công bố 17 sáng kiến phát triển ngành năm 2026. Mạng lưới được kỳ vọng trở thành đầu mối kết nối các nguồn lực, chia sẻ cơ hội hợp tác và thúc đẩy những sáng kiến mới, góp phần đưa văn hóa trở thành nguồn lực phát triển kinh tế. Hiệu quả của mô hình sẽ phụ thuộc vào khả năng chuyển hóa các định hướng thành chương trình hợp tác cụ thể, đưa ý tưởng thành sản phẩm có giá trị và tạo chỗ đứng trên thị trường trong nước, quốc tế.

Việc đã rõ phải làm ngay

Việc đã rõ phải làm ngay

(NB&CL) Việc đã xác định rõ thì phải bắt tay thực hiện, vướng mắc phải được tháo gỡ, trách nhiệm phải được xác định đến cùng. Từ Hội nghị Trung ương 4 khóa XIV, 3 chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đặt ra yêu cầu cấp thiết đối với quá trình tổ chức thực hiện các quyết sách: không để công việc chậm trễ vì né tránh, đùn đẩy, không để những vấn đề đã có hướng giải quyết tiếp tục ách tắc, mà phải tạo chuyển biến thực chất trong từng nhiệm vụ, từng lĩnh vực, để người dân và doanh nghiệp sớm nhận thấy kết quả.

Sau cuộc trở về là một lời hứa

Sau cuộc trở về là một lời hứa

(CLO) 731 liệt sĩ được đưa về nơi an nghỉ sau gần 60 năm. Nhưng sự tri ân không thể khép lại cùng một lễ truy điệu. Điều phải ở lại là lời hứa của những người đang sống: không quên quá khứ và xây dựng một đất nước xứng đáng với sự hy sinh ấy.

Hà Nội đang học cách đi nhanh bằng một cách nghĩ khác

Hà Nội đang học cách đi nhanh bằng một cách nghĩ khác

(NB&CL) Có một Hà Nội rất dễ nhận ra qua những câu chuyện hàng ngày, như tắc đường, mưa xuống là lo ngập, những dự án kéo dài, trường học quá tải... Nhưng nếu chỉ nhìn Thủ đô từ những điều ấy, sẽ khó thấy một chuyển động đang diễn ra khá rõ trong thời gian gần đây: Hà Nội đang thay đổi cách nghĩ về con đường phát triển của chính mình.

Đằng sau sự bùng nổ của các hội nhóm trên mạng xã hội: Ranh giới pháp lý cần được phân định!

Đằng sau sự bùng nổ của các hội nhóm trên mạng xã hội: Ranh giới pháp lý cần được phân định!

(NB&CL) Sự xuất hiện của những hội nhóm mang tên như “Hội những người từng đi tù”, “Hội những người vỡ nợ muốn làm liều” hay gần đây là “Con ghét bố mẹ” đang thu hút sự quan tâm lớn trên mạng xã hội. Đặc biệt, hội nhóm “Con ghét bố mẹ” đã thu hút sự quan tâm khi có hàng trăm nghìn thành viên. Nhiều bài viết chia sẻ những mâu thuẫn, tổn thương trong quan hệ giữa con cái và cha mẹ.

Quy định 220-QĐ/TW: Khi người dám làm được trao cơ hội để cống hiến

Quy định 220-QĐ/TW: Khi người dám làm được trao cơ hội để cống hiến

(NB&CL) Khi nhiều vấn đề mới không thể giải quyết bằng những cách làm cũ, người cán bộ không chỉ cần năng lực và ý tưởng, mà còn cần một môi trường đủ tin cậy để dám quyết định, dám chịu trách nhiệm và được đánh giá công bằng. Quy định 220-QĐ/TW vì thế không chỉ đặt ra cơ chế bảo vệ người dám làm, mà còn gợi mở một yêu cầu lớn hơn, phải biết phát hiện, giao việc, trao quyền và sử dụng đúng những người có năng lực để họ thực sự tạo ra giá trị.

17 Chủ tịch xã ở Quảng Ngãi và câu chuyện 'có mặt' với trách nhiệm

17 Chủ tịch xã ở Quảng Ngãi và câu chuyện 'có mặt' với trách nhiệm

(CLO) Một cuộc họp có thể chỉ kéo dài vài giờ. Nhưng cách một cán bộ tham dự, lắng nghe và xử lý công việc sau đó lại có thể nói nhiều điều về trách nhiệm công vụ. Câu chuyện 17 Chủ tịch UBND xã ở Quảng Ngãi bị phê bình vì không nghiêm túc trong việc tham dự một hội nghị vì thế đáng để nhìn rộng hơn: Có mặt trong một cuộc họp liệu đã đồng nghĩa với có mặt trong công việc?

Làn sóng phim ngắn AI lan tràn trên mạng xã hội - Quản thế nào?

Làn sóng phim ngắn AI lan tràn trên mạng xã hội - Quản thế nào?

(NB&CL) Nội dung giật gân, những tập phim nối tiếp và lời mời trả phí có thể cuốn người xem vào hàng giờ giải trí, tiêu tiền ngoài dự tính. Rủi ro càng đáng quan tâm khi trẻ em tiếp cận nội dung không phù hợp độ tuổi. Phim ngắn AI đang đặt Việt Nam trước bài toán quản lý cả nội dung, nền tảng phân phối và dòng tiền. Sự phát triển của phim ngắn AI đòi hỏi cách quản lý phù hợp với tốc độ sản xuất và thói quen xem phim trên điện thoại. 

Việc triển khai cấp phát miễn phí SGK cho học sinh phổ thông toàn thành phố không chỉ khẳng định triết lý “lấy con người làm trung tâm” mà còn là bước đột phá lớn để bảo đảm công bằng trong tiếp cận giáo dục. Ảnh Sở GD&ĐT.

Bài 3: Lấy con người làm trung tâm - “Trái tim” của sự phát triển bền vững

(CLO) Không nằm ở những con số tăng trưởng mang tính định lượng khô khan hay các siêu dự án tỷ USD, thước đo nhân văn và sắc nét nhất cho sự bứt phá của Thành phố Quảng Ninh chính là việc định hình lại tiêu chuẩn sống, biến mỗi người dân thành trung tâm thụ hưởng mọi thành quả của sự phát triển.

Khi AI làm phim, ai chịu trách nhiệm cho một nền văn hóa nội dung bằng máy?

Khi AI làm phim, ai chịu trách nhiệm cho một nền văn hóa nội dung bằng máy?

(CLO) Có những buổi tối, tôi nghe tiếng phim phát ra từ điện thoại của vợ mà phát bực. Ăn cơm xong, cô ấy lại nằm xuống xem những bộ phim ngắn với những nhân vật đẹp đến mức không thật, những câu chuyện quanh đi quẩn lại chuyện phản bội, bị coi thường, lật ngược thân phận rồi trả thù. Hết một đoạn lại “Tập tiếp theo”, và cứ thế câu chuyện kéo dài đến khuya.

Chỉ thị 07-CT/TW: Học Bác để làm tốt hơn việc của hôm nay

Chỉ thị 07-CT/TW: Học Bác để làm tốt hơn việc của hôm nay

(NB&CL) Chỉ thị 07-CT/TW được Bộ Chính trị ban hành ngày 13/7/2026, thay thế Chỉ thị 05-CT/TW và Kết luận 01-KL/TW, đặt việc học tập, thực hành tư tưởng, đạo đức, phương pháp, phong cách Hồ Chí Minh trong bối cảnh phát triển mới. Khi thực tiễn đặt ra những yêu cầu mới, cách học cũng không thể chỉ dừng ở nhận thức hay những việc làm theo khuôn mẫu. Chỉ thị 07-CT/TW chuyển từ “học tập và làm theo” sang “học tập và thực hành” tư tưởng, đạo đức, phương pháp, phong cách Hồ Chí Minh, đưa việc học trở về với một câu hỏi rất cụ thể: trước công việc của hôm nay, chúng ta sẽ nghĩ và làm như thế nào?

Tháo điểm “nghẽn”, mở rộng không gian, kiến tạo quốc gia biển mạnh!

Tháo điểm “nghẽn”, mở rộng không gian, kiến tạo quốc gia biển mạnh!

(NB&CL) Nghị quyết số 20-NQ/TW ngày 28/7/2026 của Hội nghị lần thứ ba, Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về xây dựng và phát triển Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh đặt ra yêu cầu chuyển mạnh tư duy từ khai thác biển sang quản trị biển hiện đại, từ phát triển kinh tế biển theo từng ngành, từng lĩnh vực sang quản trị thống nhất, tổng hợp không gian biển quốc gia. 

Quy định 212: Tạo kỷ cương để giải phóng năng lực hành động

Quy định 212: Tạo kỷ cương để giải phóng năng lực hành động

(NB&CL) Một nền kỷ luật nghiêm minh không phải để bộ máy co lại trong tâm thế sợ sai. Khi ranh giới giữa đổi mới và vi phạm được xác lập rõ, người có trách nhiệm mới có cơ sở để quyết đoán, dám nhận việc khó và đi đến cùng với quyết định của mình. Quy định 212-QĐ/TW về kỷ luật tổ chức đảng và đảng viên vi phạm, đặt trong mạch Nghị quyết 24-NQ/TW và yêu cầu mới về quản trị thực thi, vì thế gợi mở một cách nhìn rộng hơn về kỷ luật: tạo kỷ cương để giải phóng năng lực hành động.

Tháo điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực cho phát triển công nghiệp văn hóa

Tháo điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực cho phát triển công nghiệp văn hóa

(NB&CL) Luật Phát triển công nghiệp văn hóa được kỳ vọng sẽ tạo dựng hành lang pháp lý đồng bộ, toàn diện, tháo gỡ những điểm nghẽn, khơi thông và huy động hiệu quả các nguồn lực cho phát triển công nghiệp văn hóa; qua đó tạo động lực đưa các giá trị, sản phẩm văn hóa Việt Nam vươn mạnh ra thế giới trong kỷ nguyên mới.

Nghị quyết 24-NQ/TW: Gỡ sức ì để cán bộ dám làm, dám chịu trách nhiệm

Nghị quyết 24-NQ/TW: Gỡ sức ì để cán bộ dám làm, dám chịu trách nhiệm

(NB&CL) Có những việc không khó đến mức không thể làm, nhưng vẫn chậm. Có những điểm nghẽn đã nhìn thấy, nhưng tháo gỡ rất lâu. Việc thuộc thẩm quyền vẫn chờ xin ý kiến, việc đáng lẽ phải quyết lại tiếp tục chuyển lên cấp trên. Trong khi đó, người dân chờ, doanh nghiệp chờ, dự án chờ và nguồn lực cũng chờ. Đằng sau sự chậm trễ ấy đôi khi là tâm lý sợ sai, ngại trách nhiệm, chọn cách an toàn nhất là chưa quyết. Nhưng không hành động cũng có thể làm lỡ cơ hội, kéo dài điểm nghẽn và gây lãng phí nguồn lực. Từ thực tế đó, Nghị quyết 24-NQ/TW của Bộ Chính trị đặt ra một yêu cầu rõ ràng: cán bộ phải tiên phong, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm, và không thể đứng ngoài trách nhiệm với những việc thuộc thẩm quyền của mình.

Đích đến của đổi mới quản trị là một cuộc sống tốt hơn cho người dân

Đích đến của đổi mới quản trị là một cuộc sống tốt hơn cho người dân

(NB&CL) Một nền quản trị quốc gia có thể được nói đến bằng rất nhiều khái niệm: thể chế, bộ máy, phân cấp, dữ liệu, chuyển đổi số, trách nhiệm giải trình, hiệu lực thực thi… Nhưng nếu phải tìm một câu trả lời giản dị nhất cho câu hỏi đổi mới quản trị để làm gì, có lẽ câu trả lời vẫn nằm ở đời sống của mỗi người dân: họ có được sống tốt hơn, làm việc thuận lợi hơn, được bảo vệ tốt hơn và có thêm niềm tin vào tương lai hay không.

Niềm tin của người dân - thước đo hiệu quả cải cách hành chính

Niềm tin của người dân - thước đo hiệu quả cải cách hành chính

(NB&CL) Mọi cải cách hành chính cuối cùng đều hướng tới mục tiêu củng cố niềm tin của Nhân dân đối với Nhà nước. Công nghệ có thể rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ, trí tuệ nhân tạo hỗ trợ ra quyết định, dữ liệu giúp bộ máy vận hành hiệu quả hơn, nhưng nền quản trị hiện đại chỉ thực sự thành công khi người dân cảm thấy được tôn trọng, lắng nghe và phục vụ. 

Cỡ chữ bài viết: