Đạo đức báo chí trong kỷ nguyên số và vai trò của tổ chức Hội Nhà báo các cấp

Thứ sáu, 21/04/2017 10:06 AM - 0 Trả lời

Vai trò đạo đức của báo chí truyền thông đã trở nên cấp thiết trong quản lý báo chí cũng như đời sống thông tin kỷ nguyên số hiện nay. Nhìn ra sự cấp thiết ấy nên luật Báo chí 2016 đã dành cả điều 8 của Chương I để quy định cho hoạt động của Hội Nhà báo và yêu cầu phải có Quy định về đạo đức trong hoạt động báo chí.

(NB&CL) Vai trò đạo đức của báo chí truyền thông đã trở nên cấp thiết trong quản lý báo chí cũng như đời sống thông tin kỷ nguyên số hiện nay. Nhìn ra sự cấp thiết ấy nên luật Báo chí 2016 đã dành cả điều 8 của Chương I để quy định cho hoạt động của Hội Nhà báo và yêu cầu phải có Quy định về đạo đức trong hoạt động báo chí. Đó chính là sự tin cậy của Nhà nước với tổ chức Hội – đặc biệt ở góc độ đạo đức nghề nghiệp. 

Thực tế hoạt động của xã hội thì ngành, nghề nào cũng cần có đạo đức để chế tài và nhắc nhở hoạt động của các thành viên. Nhưng với nghề báo, chính do sự lan tỏa, tầm ảnh hưởng mà đạo đức trở nên quan trọng. Hơn nữa, báo chí là chữ nghĩa, là tư duy, là hành xử và ở thái độ của người viết cho nên luật không thể quy định chi tiết nhưng đạo đức thì bản thân mỗi con người đều có tòa án lương tâm của chính mình.

Thực hiện yêu cầu của luật pháp, hầu như trong cả năm 2016, Hội Nhà báo các cấp đã dành thời gian, công sức để xây dựng bộ Quy định về đạo đức nghề nghiệp người làm báo Việt Nam gồm 10 điều, và nếu kết hợp cả những điều cấm của Luật Báo chí 2016 thì đủ điều kiện để xử lý tất cả các vi phạm.

Bây giờ xin dành đôi dòng để nói về sự phát triển của báo chí hiện nay. Mặc dù đang thực hiện quy hoạch báo chí nhưng việc sáp nhập, tinh giảm là nhỏ bé so với cấp phép ra đời. Mặc dù việc phát hành gặp nhiều khó khăn, nguồn thu bấp bênh nhưng số lượng tạp chí, báo điện tử ra đời không ngừng tăng. Vì sao vậy?

Mạng xã hội mặc nhiên đã thông tin cho báo chí. Báo mạng lên ngôi nhờ tương tác với mạng xã hội nên dễ làm hơn, kể cả việc kiếm tiền bất chính cũng dễ dàng hơn. Những điều đáng nói ở trên không có gì bất bình thường, nó chỉ phản ánh xu thế phát triển của thông tin mà mạng xã hội là một kênh thông tin cần thiết và không thể không tương tác…

[caption id="attachment_159764" align="aligncenter" width="640"]Báo Công luận Diễn đàn “Đạo đức người làm báo trong kỷ nguyên số” ngày 17/3/2017 thu hút hàng trăm nhà báo tham gia. Ảnh: Sơn Hải[/caption]

Trong cuộc song hành này, công chúng luôn cần một hoạt động báo chí có chất lượng, làm chủ mặt trận thông tin bằng tính chính xác, tin cậy, khách quan và trung thực, không những thế, báo chí chính thống đưa tin phải định hướng dư luận, tạo cho được môi trường thông tin lành mạnh. Vậy, mạng xã hội giúp phần thông tin, còn việc của báo chí là kiểm chứng và phản ánh.

Đến đây thấy xuất hiện khả năng đang hiện hữu và làm suy giảm uy tín của báo chí chính thống đó là làm báo ăn theo, lười nhác và vi phạm đạo đức. Thể hiện ở mấy khía cạnh: đạo tin, ảnh mà không điều tra, xem xét tỷ mỉ tại nơi xảy ra sự kiện dẫn đến chủ quan, thiếu chính xác. Lấy tác phẩm của báo khác làm tác phẩm của báo mình. Để câu khách, đặt tít giật gân, đăng tải rồi gỡ bỏ vì mục đích vụ lợi v.v... Cũng vì mục đích kiếm tiền mà không ít tờ báo xa rời tôn chỉ mục đích như đã thể hiện trong giấy phép. Báo của ngành ít nói về ngành, tỉ lệ cân bằng khen chê chênh lệch dẫn đến hình ảnh ngành và địa phương bị méo mó v.v…

Luật Báo chí 2016 và 10 Quy định đạo đức nghề nghiệp người làm báo Việt Nam đã ban hành và thực hiện từ 1/1/2017 đến nay. Tuy nhiên, việc tổ chức thực hiện như thế nào, hiệu quả đến đâu còn là câu hỏi cho mỗi cơ quan báo chí, tổ chức Hội và từng hội viên… Đơn cử, qua rà soát, thẩm định để cấp thẻ Hội viên Hội Nhà báo Việt Nam giai đoạn 2016 – 2021 cho thấy, tỷ lệ hội viên giảm đáng kể; qua thống kê các vụ nhà báo vi phạm pháp luật, vi phạm quy định đạo đức hoặc bị cản trở hành nghề thì số người là hội viên rất ít. Điều đó phản ánh một thực tế: Khâu quản lý hội viên chưa tốt, tổ chức kết nạp cho các nhà báo đủ điều kiện cũng chưa tốt, một khả năng nữa là phóng viên không tham gia Hội để dễ hoạt động không trong sáng hơn…

Để việc thực hiện luật và quy định đạo đức tốt hơn, chặt chẽ hơn và hiệu quả hơn, Ban Thường vụ Hội Nhà báo Việt Nam cho thành lập Hội đồng xử lý vi phạm đạo đức nghề nghiệp người làm báo Việt Nam phù hợp pháp luật và Điều lệ hội. Theo đó, hội đồng có ở 2 cấp: cấp Trung ương và cấp tỉnh (cấp tỉnh gồm các Liên chi hội và chi hội trực thuộc Trung ương Hội).. Hội đồng bao gồm thành viên là lãnh đạo các cơ quan quản lý báo chí, báo chí, Hội Nhà báo và các thành phần liên quan khác. Hệ thống Ban kiểm tra các cấp là cơ quan thường trực giúp Hội đồng thực hiện nhiệm vụ theo Quy chế hoạt động của Hội đồng. Công việc này phù hợp Điều lệ Hội và nghề nghiệp.

Báo Công luận

Về cơ chế quản lý, xử lý như vậy đã có những tiến bộ và cơ bản đáp ứng yêu cầu thực hiện công tác giám sát thực hiện quy định đạo đức trong toàn bộ giới báo chí. Hiệu quả tùy thuộc vào chất lượng hoạt động của cấp hội, các cơ quan báo chí. Cụ thể, Hội đồng cấp tỉnh, LCH, chi hội sâu sát tại cơ sở. Mọi biểu hiện vi phạm đạo đức, pháp luật của người làm báo được ngăn chặn, cao hơn là xử lý. Đương nhiên, việc thành lập Hội đồng nhằm bảo đảm và bênh vực quyền hành nghề hợp pháp và chính đáng của hội viên, phóng viên, sau đó là sàng lọc từ chính đội ngũ những thành phần thoái hóa, biến chất làm tổn hại đến uy tín nghề nghiệp.

Triển khai việc thành lập Hội đồng xử lý vi phạm đạo đức nghề nghiệp người làm báo Việt Nam cũng là dịp tốt để các cấp hội rà soát đội ngũ. Cương quyết đưa ra khỏi hội những nhân viên thiếu các điều kiện và mời tham gia những viên chức báo chí tích cực để góp phần cho Hội Nhà báo ngày càng vững mạnh.

Trong hoạt động báo chí hiện nay, cần thiết có kinh tế báo chí. Các cơ quan báo chí cần có nguồn thu để duy trì và phát triển đó là một thực tế. Để hoạt động báo chí trong sạch, liêm chính, các tổ chức Hội Nhà báo cần tham mưu với tòa soạn tách bạch giữa bộ phận quảng báo, huy động tài trợ v.v… với chuyên môn nghề nghiệp. Cử phóng viên đi cơ sở, thường trú cơ sở là những hội viên tốt, yêu cầu bắt buộc tham gia sinh hoạt tại tổ chức Hội Nhà báo địa phương theo quy định của điều lệ Hội và không làm kinh tế báo chí. Các tòa soạn, đơn vị liên doanh, liên kết, hợp tác trên cơ sở của các quy định, không coi việc hợp tác là điều kiện của tuyên truyền một chiều v.v…

Gần 70 năm tính từ ngày thành lập (21/4/1950 – 21/4/2017), chưa khi nào báo chí, tổ chức Hội Nhà báo có vai trò và những đóng góp thiết thực cho sự phát triển đất nước như hiện nay. Cũng là thời điểm mà hoạt động báo chí có những khiếm khuyết cần phải kê chỉnh. Tham gia Hội và là hội viên, từng cơ quan báo chí, từng cấp hội quan tâm quản lý, giáo dục, nghiêm khắc trong xử lý vi phạm, chắc chắn hình ảnh báo chí Việt Nam dù trong thời đại số hóa, bùng nổ thông tin cũng sẽ sáng ngời như truyền thống vốn có.

Phan Hữu Minh

Uỷ viên Ban Thường vụ, Trưởng Ban Kiểm tra, Hội Nhà báo Việt Nam

Tin mới

Israel tấn công vào các trường học ở Gaza, khiến 33 người thiệt mạng

Israel tấn công vào các trường học ở Gaza, khiến 33 người thiệt mạng

(CLO) Ít nhất 33 người Palestine đã thiệt mạng và hơn 100 người bị thương trong các cuộc không kích của Israel vào ba trường học đang là nơi trú ẩn cho người tị nạn ở khu phố Tuffah, thành phố Gaza, theo các quan chức địa phương.

Thế giới 24h
Chiêm ngưỡng các sản phẩm 'Gốm Thiệp' của 42 hoạ sĩ tài hoa

Chiêm ngưỡng các sản phẩm 'Gốm Thiệp' của 42 hoạ sĩ tài hoa

(CLO) Nhân dịp kỷ niệm 75 năm Ngày sinh nhà văn Nguyễn Huy Thiệp (1950-2025), sáng 4/4 tại Hà Nội, không gian nghệ thuật mang tên ông (do gia đình vận hành) cùng Gallery 39 phối hợp tổ chức triển lãm mang tên “Gốm Thiệp”, nhằm giới thiệu đến công chúng Thủ đô hơn 200 tác phẩm tranh trên gốm, lấy cảm hứng từ con người và văn chương Nguyễn Huy Thiệp.

Đời sống văn hóa
VCCI: Ưu tiên hàng hóa, dịch vụ sản xuất trong nước sẽ tạo ra hiệu ứng lan tỏa tích cực

VCCI: Ưu tiên hàng hóa, dịch vụ sản xuất trong nước sẽ tạo ra hiệu ứng lan tỏa tích cực

(CLO) Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) vừa có văn bản gửi Bộ Tài chính, góp ý về dự thảo Luật sửa đổi Luật Đấu thầu.

Kinh tế vĩ mô
SUV điện hạng sang Mercedes-Benz G 580 EQ giá gần 8,7 tỷ đồng tại Việt Nam

SUV điện hạng sang Mercedes-Benz G 580 EQ giá gần 8,7 tỷ đồng tại Việt Nam

(CLO) Mẫu xe off-road thuần điện hạng sang Mercedes-Benz G 580 EQ được phân phối tại thị trường Việt Nam với 2 phiên bản tiêu chuẩn và Edition One.

Xe
Tổng thống Vladimir Putin mở khóa tài sản của Goldman Sachs trước cuộc đàm phán với Hoa Kỳ

Tổng thống Vladimir Putin mở khóa tài sản của Goldman Sachs trước cuộc đàm phán với Hoa Kỳ

(CLO) Trước thềm đối thoại với Mỹ, Nga bất ngờ gỡ phong tỏa 87 triệu USD tài sản Goldman Sachs và cử cố vấn cấp cao sang Washington.

Thị trường - Doanh nghiệp
Nhà Trắng bất ngờ sa thải hàng loạt nhân sự cấp cao

Nhà Trắng bất ngờ sa thải hàng loạt nhân sự cấp cao

(CLO) Nhà Trắng đã tiến hành một đợt sa thải hàng loạt nhân sự cấp cao sau cuộc gặp gỡ giữa Tổng thống Donald Trump và nhà hoạt động cực hữu Laura Loomer.

Thế giới 24h
Hàng nghìn quân nhân bắt đầu vào Nam hợp luyện diễu binh, diễu hành

Hàng nghìn quân nhân bắt đầu vào Nam hợp luyện diễu binh, diễu hành

(CLO) Tối qua (3/4), hàng nghìn cán bộ, chiến sĩ Quân đội thuộc các khối diễu binh, diễu hành được cơ động ra ga Hà Nội để khởi hành vào miền Nam, chuẩn bị cho kỷ niệm 50 năm ngày thống nhất đất nước.

Đời sống
Nhà kinh tế cảnh báo thuế quan của Hoa Kỳ có thể gây ra suy thoái toàn cầu nghiêm trọng

Nhà kinh tế cảnh báo thuế quan của Hoa Kỳ có thể gây ra suy thoái toàn cầu nghiêm trọng

(CLO) Mỹ tăng thuế mạnh tay, nguy cơ lặp lại Đại khủng hoảng 1930 - lạm phát leo thang, thương mại toàn cầu chao đảo, USD suy yếu.

Kinh tế vĩ mô
Đề nghị xem xét, thi hành kỷ luật ông Nguyễn Văn Hiếu, nguyên Bí thư Thành ủy Cần Thơ

Đề nghị xem xét, thi hành kỷ luật ông Nguyễn Văn Hiếu, nguyên Bí thư Thành ủy Cần Thơ

(CLO) Trong các ngày 31/3 và 03/4/2025, tại Hà Nội, Ủy ban Kiểm tra Trung ương đã họp Kỳ thứ 55. Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương Nguyễn Duy Ngọc chủ trì Kỳ họp.

Chống lãng phí, tham nhũng, tiêu cực
Ra mắt xe máy điện Honda đầu tiên tại Việt Nam, giá bán từ 26,9 triệu đồng

Ra mắt xe máy điện Honda đầu tiên tại Việt Nam, giá bán từ 26,9 triệu đồng

(CLO) Honda Việt Nam chính thức ra mắt mẫu xe máy điện đầu tiên ICON e: với mức giá bán lẻ đề xuất từ 26,9 triệu đồng không bao gồm pin.

Xe
Vì sao Hoa Kỳ không áp thuế đối với Nga, Cuba, Belarus, Bắc Triều Tiên?

Vì sao Hoa Kỳ không áp thuế đối với Nga, Cuba, Belarus, Bắc Triều Tiên?

(CLO) Mỹ giữ nguyên mức thuế với Nga, Cuba, Belarus, Triều Tiên do đã áp lệnh trừng phạt nghiêm ngặt từ trước, không mở rộng thêm.

Thị trường - Doanh nghiệp
Thuế quan Mỹ khiến chứng khoán, đồng đô la và dầu mỏ cùng lao dốc

Thuế quan Mỹ khiến chứng khoán, đồng đô la và dầu mỏ cùng lao dốc

(CLO) Thị trường chứng khoán và đồng đô la lao dốc vào thứ Năm (3/4) sau khi chính sách áp thuế mới nhất trên toàn thế giới của Tổng thống Donald Trump thổi bùng một cuộc chiến thương mại mà nhiều người lo ngại sẽ gây ra suy thoái kinh tế và làm tăng lạm phát.

Thế giới 24h
Nhận định HAGL vs Bình Dương, 17h ngày 5/4 tại V.League 2024/25

Nhận định HAGL vs Bình Dương, 17h ngày 5/4 tại V.League 2024/25

(CLO) Nhận định HAGL vs Bình Dương, 17h ngày 5/4 tại V.League 2024/25; dự đoán tỉ số HAGL vs Bình Dương cùng các chuyên gia phân tích.

Thể thao
Khó hiểu món ăn bẩn từ tên gọi nhưng vẫn nở rộ

Khó hiểu món ăn bẩn từ tên gọi nhưng vẫn nở rộ

(CLO) "Xiên bẩn" - một món ăn đường phố khoái khẩu của nhiều người, đặc biệt là các bạn trẻ, học sinh, sinh viên. Sở dĩ được gọi là “xiên bẩn” bởi nó có nguồn gốc không rõ ràng, bày bán ở những nơi bụi bặm, được chiên đi chiên lại nhiều lần và tiềm ẩn nhiều nguy cơ gây hại cho sức khoẻ.

Rubik 360
Ngắm toàn cảnh vịnh Hạ Long bằng khinh khí cầu

Ngắm toàn cảnh vịnh Hạ Long bằng khinh khí cầu

(CLO) Từ tháng 4, du khách đến TP Hạ Long sẽ có cơ hội chiêm ngưỡng vẻ đẹp kỳ vĩ của vịnh Hạ Long và Bái Tử Long từ khinh khí cầu neo cố định ở độ cao 80-100 m, mang lại trải nghiệm mới lạ và đầy hấp dẫn.

Du lịch
Miền Bắc nắng ráo trước khi đón không khí lạnh

Miền Bắc nắng ráo trước khi đón không khí lạnh

(CLO) Dự báo thời tiết ngày 4/4, miền Bắc nắng ráo trước khi chuyển mưa do tác động của đợt không khí lạnh tăng cường yếu, lệch đông.

Công luận 24H
Bình Luận

Tin khác

Giới trẻ và nỗi sợ 'lạc hậu' trên mạng xã hội: Bắt kịp xu hướng, bỏ lỡ giá trị?

Giới trẻ và nỗi sợ 'lạc hậu' trên mạng xã hội: Bắt kịp xu hướng, bỏ lỡ giá trị?

(CLO) Mạng xã hội đang tạo ra một 'thế giới song song' đầy cám dỗ, nơi giới trẻ đang phải đối mặt với một nghịch lý: 'bắt kịp' những xu hướng phù phiếm trên mạng xã hội, nhưng lại 'bỏ lỡ' những giá trị đích thực của cuộc sống.

Nghề báo
Phát động 'Giải báo chí vì một Hải Phòng phát triển' lần thứ VII

Phát động 'Giải báo chí vì một Hải Phòng phát triển' lần thứ VII

(CLO) Ngày 3/4, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch thành phố Hải Phòng chính thức phát động Giải báo chí "Vì một Hải Phòng phát triển" lần thứ VII với chủ đề "Hải Phòng - Thành phố thân thiện".

Nghề báo
Hải Phòng tổ chức lớp tập huấn ứng dụng AI trong báo chí

Hải Phòng tổ chức lớp tập huấn ứng dụng AI trong báo chí

(CLO) Ngày 3/4, Hội Nhà báo thành phố Hải Phòng tổ chức lớp tập huấn nghiệp vụ báo chí với chủ đề "Ứng dụng trí tuệ nhân tạo AI trong làm báo đa phương tiện và sản xuất nội dung số trên các nền tảng mạng xã hội năm 2025" cho phóng viên, nhà báo đang hoạt động trên địa bàn thành phố Hải Phòng.

Nghề báo
Niềm tin của độc giả là thứ rất khó xây, nhưng lại dễ mất…

Niềm tin của độc giả là thứ rất khó xây, nhưng lại dễ mất…

(NB&CL) “AI là công cụ, nhưng chính con người mới quyết định công cụ ấy được dùng vào việc gì. Không phải cứ có công nghệ là tiến bộ, mà là khi công nghệ đi cùng đạo đức, đi cùng sự thấu cảm, đi cùng khát vọng phục vụ sự thật…” – đó là nhấn mạnh của nhà báo Nhật Hoa khi trò chuyện về Hội nghị Nhà báo Thế giới 2025 tại Hàn Quốc, diễn ra từ 30/3 đến 5/4/2025, mà bà là đại diện cho người làm báo Việt Nam tham dự.

Nghề báo
Hải Dương: Phát động Giải thưởng Báo chí Nguyễn Lương Bằng lần thứ VI

Hải Dương: Phát động Giải thưởng Báo chí Nguyễn Lương Bằng lần thứ VI

(CLO) UBND tỉnh Hải Dương vừa ban hành kế hoạch tổ chức xét và trao Giải thưởng Báo chí Nguyễn Lương Bằng lần thứ VI (giai đoạn 2021-2025), nhằm tôn vinh những tác phẩm báo chí xuất sắc, góp phần thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.

Nghề báo
Trao đổi nghiệp vụ giữa Báo Hải Dương và Báo Quảng Ngãi

Trao đổi nghiệp vụ giữa Báo Hải Dương và Báo Quảng Ngãi

(CLO) Chiều 2/4, nhân kỷ niệm 50 năm Ngày giải phóng tỉnh Quảng Ngãi (1975 - 2025), đoàn công tác của Báo Hải Dương đã tới thăm và có buổi trao đổi nghiệp vụ với Báo Quảng Ngãi.

Nghề báo
Cuộc thi vẽ tranh “Ngôi nhà mơ ước” năm 2025: Tổng giải thưởng lên hơn 300 triệu đồng

Cuộc thi vẽ tranh “Ngôi nhà mơ ước” năm 2025: Tổng giải thưởng lên hơn 300 triệu đồng

(CLO) Ngày 2/4, Tạp chí Trẻ em Việt Nam chính thức phát động cuộc thi vẽ tranh “Ngôi nhà mơ ước” năm 2025 với chủ đề “Đô thị xanh hạnh phúc”. Tổng giá trị giải thưởng lên tới hơn 300 triệu đồng.

Nghề báo
Cơ quan báo chí nỗ lực truyền thông về môi trường, hướng tới phát triển kinh tế xanh

Cơ quan báo chí nỗ lực truyền thông về môi trường, hướng tới phát triển kinh tế xanh

(CLO) Xác định báo chí có vai trò đặc biệt trong việc nâng cao nhận thức cộng đồng về bảo vệ môi trường, phát triển bền vững. Vì thế, Hội Nhà báo Việt Nam và các cơ quan báo chí đã có nhiều giải pháp thiết thực, hiệu quả tạo thành cầu nối giữa cơ quan quản lý với doanh nghiệp thực hiện các chủ trương về bảo vệ môi trường, hướng tới kinh tế xanh.

Nghề báo
Tri ân các cựu dân quân Đại đội nữ pháo binh Ngư Thủy

Tri ân các cựu dân quân Đại đội nữ pháo binh Ngư Thủy

(CLO) Ngày 2/4, tại xã Ngư Thủy (huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình), Báo Quân đội nhân dân phối hợp với Quân khu 4, các đơn vị đồng hành và chính quyền địa phương tổ chức chương trình tri ân 72 cựu dân quân Đại đội nữ pháo binh Ngư Thủy. Đây là một trong những hoạt động ý nghĩa hướng tới kỷ niệm 50 năm Ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4/1975 - 30/4/2025).

Nghề báo
Thành lập Báo và Đài Phát thanh Truyền hình Lạng Sơn

Thành lập Báo và Đài Phát thanh Truyền hình Lạng Sơn

(CLO) Chiều 1/4, Tỉnh ủy Lạng Sơn đã tổ chức hội nghị công bố quyết định của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh về việc sáp nhập Đài Phát thanh và Truyền hình tỉnh Lạng Sơn vào Báo Lạng Sơn, tạo thành Báo và Đài Phát thanh Truyền hình Lạng Sơn. Đồng thời, hội nghị cũng công bố các quyết định về công tác cán bộ của Ban Thường vụ Tỉnh ủy.

Nghề báo