Điều chỉnh kích thước chữ

Được và mất từ 5 mô hình chống Covid-19 của các quốc gia châu Á

(CLO) Dù gần như nằm trong một vùng dịch, có nguy cơ lây nhiễm cộng đồng như nhau, song các quốc gia châu Á - Thái Bình Dương lại có cách xử lý đại dịch Covid-19 rất khác nhau. Dưới đây là bài đánh giá 5 mô hình chống Covid-19 ở khu vực này của Viện Nghiên cứu Châu Á tại Đại học British Columbia.

Audio

Trong năm 2020, hầu hết các quốc gia Đông Á và Thái Bình Dương đều phải đối mặt với đại dịch Covid-19. Tuy nhiên, bằng các biện pháp kiểm soát nghiêm ngặt và nhanh chóng, các nước này vẫn duy trì được số ca nhiễm và tử vong thấp hơn nhiều so với Mỹ, Châu Âu hoặc Nam Mỹ. Ngay cả những nước chịu ảnh hưởng nặng nhất như Indonesia và Philippines, tỷ lệ này cũng thấp hơn nhiều so với mức trung bình của thế giới.

Song, sang mùa hè năm 2021, bức tranh này đã xấu đi. Sự xuất hiện của biến thể Delta đã thay đổi cuộc chơi, đặc biệt ở các quốc gia còn nghèo hoặc thiếu khả năng tiếp cận với vắc xin. Các ca nhiễm bùng phát ở Malaysia, Thái Lan, Nhật Bản và cả Việt Nam. Số ca tử vong vì Covid-19 ở khu vực này cũng tăng mạnh so với năm 2020, đặc biệt tại Indonesia và Malaysia.

Dưới đây là 5 mô hình hoặc cũng có thể gọi là 5 nhóm quốc gia có cách xử lý khác nhau với đại dịch Covid-19 tại Đông Á và Thái Bình Dương trong đại dịch Covid-19. Sự phân chia dựa trên các tiêu chí như chiến lược tiếp cận, mức độ cởi mở và tỷ lệ tiêm vắc xin.

duoc va mat tu 5 mo hinh chong covid 19 cua cac quoc gia chau a hinh 1

Phụ nữ Campuchia xếp hàng để chờ xét nghiệm Covid-19 - Ảnh: AFP

Chiến lược “Không Covid”

Nhóm thứ nhất theo đuổi chiến lược zero-Covid hay “không Covid-19”, bao gồm Úc, Trung Quốc, Hồng Kông, New Zealand và Đài Loan. Các quốc gia này kiểm soát virus bằng cách ngăn chặn quyết liệt sự lây lan trong cộng đồng.

Việt Nam, Brunei và Campuchia cũng thuộc về nhóm này. Tuy nhiên, làn sóng biến thể mới Delta có sự lây lan nhanh xuất hiện sau đó đã thách thức các giải pháp quyết liệt ở cả 3 quốc gia. Các phương pháp truy vết và ngăn chặn dần kém hiệu quả hơn hẳn so với một năm trước.

Do thành công sớm, các nước nhóm một chậm chễ trong việc triển khai chiến dịch tiêm vắc xin Covid-19. Thay vào đó, họ phụ thuộc vào các biện pháp kiểm soát nghiêm ngặt vốn cần nhiều nguồn nhân lực và chi phí cao. Đã xuất hiện rất nhiều tranh cãi ở Úc, Đài Loan và Trung Quốc về chi phí nhân lực và kinh tế liên quan đến chiến lược “không Covid-19”. Úc hiện đang chuyển dần sang giải pháp khác. Hồng Kông cũng có thể sớm chuyển sang nhóm thứ hai sau đây.

Kết hợp vừa ngăn chặn, vừa tiêm vắc xin

Nhóm quốc gia theo đuổi mô hình thứ hai bao gồm Hàn Quốc và Singapore. Hai nước này có chiến lược linh hoạt và đa dạng, khi vừa kết hợp giải pháp ngăn chặn của chính phủ và vừa nhanh chóng gia tăng tỷ lệ tiêm vắc xin. Singapore là trường hợp dẫn đầu trong nhóm này, khi vừa ngăn chặn được số ca nhiễm gia tăng, vừa đạt tỷ lệ tiêm chủng cao hàng đầu thế giới, khoảng 80% dân số.

Ngay cả Hàn Quốc, quốc gia có diện tích rộng lớn và đông dân hơn Singapore, cũng khá thành công trong cách tiếp cận nói trên. Tỷ lệ tử vong do Covid-19 của họ chỉ là 45 trên một triệu người. Số ca nhiễm mới tại nước này cũng chỉ rơi vào khoảng 34 người cho một triệu dân. Tuy nhiên, mức độ tiêm chủng tại Hàn Quốc vẫn còn ở mức khá thấp so với Singapore.

Tuyên truyền và dựa vào ý thức người dân

Trong khi đó, Nhật Bản đại diện cho cách tiếp cận thứ ba. Cụ thể, Nhật Bản kết hợp các giải pháp tuyên truyền, xây dựng quy chuẩn giãn cách tiếp xúc, tức phụ thuộc nhiều vào ý thức vốn rất cao của người dân nước này, cũng như hệ thống y tế rất tốt của mình.

Tuy nhiên, chính phủ Nhật Bản lại có sự can thiệp thấp, không đưa ra các giải pháp ngăn chặn nghiêm ngặt. Nhật Bản cũng không tự sản xuất được vắc xin dù năng lực công nghiệp và khoa học cao. Họ phải phụ thuộc vào nguồn cung vắc xin từ nước ngoài. Đó là lý do Nhật Bản là nước có tỷ lệ tử vong cao do Covid-19: 131 ca trên một triệu người.

Chính vì vậy, công chúng Nhật Bản đã rất thất vọng với chính phủ. Theo một khảo sát, có 59% người nói rằng đất nước đang bị chia rẽ và 64% nói rằng chính phủ đã làm không tốt trong việc xử lý dịch bệnh. Sự giận dữ của công chúng đóng một vai trò không nhỏ dẫn tới quyết định từ chức của Thủ tướng Suga Yoshihide.

duoc va mat tu 5 mo hinh chong covid 19 cua cac quoc gia chau a hinh 2

Người dân Indonesia đi tiêm chủng vaccine Covid-19 - Ảnh: AFP

Chỉ ngăn chặn khi quá tải

Nhóm thứ tư bao gồm Malaysia, Thái Lan, Myanmar và Mông Cổ. Do sự phức tạp về văn hóa, tôn giáo hoặc áp lực duy trì nền kinh tế, các quốc gia này ban đầu gần như chỉ can thiệp kiểm soát Covid-19 để sao không xảy ra tình trạng quá tải. Chính vì vậy, dịch bệnh Covid-19 đã có lúc tạo ra sự hỗn loạn ở các quốc gia này.

Đặc biệt trong khoảng thời gian từ tháng 7 đến tháng 8 năm 2021, các nước nói trên đã mất quyền kiểm soát sau khi biến thể Delta xuất hiện. Tuy nhiên, do sự tiếp cận vắc xin dần được cải thiện, tình hình dịch bệnh gần đây ở các quốc gia này đang có phần ổn định trở lại.

Không có chiến lược cụ thể

Indonesia và Philippines đại diện cho nhóm thứ năm. Đây là những quốc gia không có cách đối phó với Covid-19 một cách rõ ràng hoặc không quyết liệt. Đồng thời, họ cũng không có được hệ thống chăm sóc sức khỏe tốt, cũng như khó khăn trong việc tiếp cận vắc xin. Điều này dẫn đến các ca bệnh có lúc gia tăng đột biến.

Nhưng rất may, hai quốc gia này vẫn duy trì sự ổn định chính trị và trật tự xã hội, đồng thời không có những phức tạp đặc thù về lối sống, văn hóa và tôn giáo. Do vậy, việc kiểm soát dịch bệnh Covid-19 tại đây cũng đang dần trở nên tốt hơn, vẫn được đánh giá cao hơn Malaysia hoặc Thái Lan.

Trong cả 5 mô hình chống dịch của các quốc gia Đông Á, Đông Nam Á và Thái Bình Dương, không có mô hình nào thực sự ưu việt, nhưng mỗi cái lại phát huy thế mạnh riêng, tùy thuộc vào tình hình của từng nước. 

Tuy nhiên, các phương pháp tiếp cận của các quốc gia Đông Á được xây dựng dựa trên loại bỏ và ngăn chặn thực tế đã tỏ ra khó theo đuổi khi đối mặt với biến thể Delta bởi chi phí kinh tế xã hội ngày càng tăng. Đó là lý do mô hình COVID-19 từng thành công lớn của Đông Á đã bị chia rẽ một phần vào năm 2021.

Hoàng Hải

Bình Luận
 
 
Tin mới
Xuất hiện clip thiếu nữ quỳ lạy, khóc lóc khi bị phát hiện

(CLO) Mới đây, trên một trang mạng xã hội lan truyền clip ghi lại cảnh một cháu gái đang quỳ gối, van xin nhưng vẫn bị nhiều người cố ý vạch mặt, hành hung, dùng chân đá vào mặt gây bức xúc trong dư luận.

Tăng cường thanh kiểm tra việc phát hành trái phiếu riêng lẻ của doanh nghiệp bất động sản

(CLO) Thủ tướng Chính phủ yêu cầu khẩn trương thực hiện thanh tra, kiểm tra, giám sát việc tuân thủ pháp luật về phát hành và sử dụng vốn thu được từ phát hành trái phiếu, nhất là phát hành trái phiếu riêng lẻ của các doanh nghiệp bất động sản, của tổ chức tín dụng có liên quan đến doanh nghiệp bất động sản.

Dự báo thời tiết 4/12/2021: Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ ngày nắng, đêm và sáng trời lạnh

(CLO) Theo Trung tâm dự báo khí tượng thủy văn Quốc gia: Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ trời rét về đêm và sáng, sương mù nhẹ rải rác. Vùng núi phía Bắc có nơi rét đậm, rét hại; vùng núi cao có khả năng xuất hiện sương muối.

Khởi tố, bắt giam kẻ bạo hành con riêng của vợ đến tử vong

(CLO) Khởi đánh đập con riêng của vợ dẫn đến việc cháu bé 3 tuổi tử vong. Sau đó, Khởi bỏ trốn khỏi địa phương và bị bắt khi đang lẩn trốn tại nhà trọ trên địa bàn TP Rạch Giá, tỉnh Kiên Giang.

Chính phủ đề nghị cho phép một số cơ chế, chính sách đặc cách, đặc thù trong phòng, chống dịch

(CLO) Chính phủ báo cáo và đề nghị Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho phép thực hiện một số cơ chế, chính sách đặc biệt, đặc cách, đặc thù trong phòng, chống dịch COVID-19.

Truy tố đối tượng sát hại nữ sinh Học viện Ngân hàng

(CLO) VKSND TP Hà Nội vừa hoàn tất cáo trạng, truy tố đối tượng sát hại nữ sinh Học viện Ngân hàng. Đây là vụ án mà dư luận quan tâm và bày tỏ phẫn nộ vào thời điểm xảy ra.

Bưởi da xanh Xuân Lai – Nâng tầm thương hiệu Việt

(CLO) Bưởi da xanh là một loại bưởi rất nổi tiếng tại tỉnh Bến Tre, được xuất khẩu sang nhiều quốc gia khác nhau trên thế giới. Tại xã Xuân Lai, huyện Gia Bình (Bắc Ninh) một mô hình trồng giống bưởi này đã được gây dựng mang thương hiệu “Bưởi da xanh Xuân Lai”.

Phát hiện 2 bố con tử vong trong nhà riêng

(CLO) Do nhiều ngày không thấy ông Đ. nên người dân xung quanh linh cảm có chuyện chẳng lành, vào tối 2/12, một số người đã phá cửa ngoài của nhà ông Đ. để kiểm tra. Tại đây, họ phát hiện 2 bố con ông Đ. đã tử vong.

Sửa chữa kịp thời những hư hỏng hạ tầng giao thông do mưa lũ gây ra

(CLO) Bộ Giao thông Vận tải (GTVT) vừa yêu cầu các đơn vị trong ngành khẩn trương huy động nhân lực, trang thiết bị để kịp thời khắc phục những hư hỏng hạ tầng giao thông do mưa lũ gây ra ở các tỉnh miền Trung và Tây Nguyên.