Nền kinh tế lớn nhất châu Âu suy thoái và bài học muộn màng

Bộ trưởng Tài chính Christian Lindner cũng vừa lên tiếng cho biết tình hình kinh tế Đức đang xấu đi và triển vọng rất mong manh.

Không tăng trưởng trong quý II/2022

Theo số liệu được Văn phòng thống kê Liên bang Đức – Destatis công bố trong ngày 29/7, kinh tế Đức không tăng trưởng trong quý II/2022, với tỷ lệ tăng GDP là 0%. Như vậy, Đức trở thành nền kinh tế lớn duy nhất tại châu Âu không tăng trưởng trong quý II năm nay.

Viện nghiên cứu kinh tế Munich (IFO) hồi cuối tháng 7 cũng công bố số liệu cho biết, sau khi khảo sát gần 9.000 doanh nghiệp Đức, chỉ số kinh doanh đã giảm 3,6 điểm và đang ở mức thấp nhất từ tháng 6/2020. Khoảng 16% doanh nghiệp Đức đã quyết định cắt giảm hoạt động hoặc đóng cửa nhà máy do giá năng lượng tăng cao.

Theo báo cáo của Viện nghiên cứu kinh tế ZEW công bố ngày 16/8, chỉ số tâm lý kinh tế đã giảm xuống -55,3 điểm so với mức -53,8 trong tháng 7 vừa qua. Theo ông Clemens Fuest - Giám đốc IFO, điều này phản ánh mức độ bi quan của các doanh nghiệp Đức về triển vọng kinh tế nước Đức.

nen kinh te lon nhat chau au suy thoai va bai hoc muon mang hinh 1

Tỷ lệ lạm phát tại Đức đã lên tới 8,5%. Ảnh: AFP/TTXVN

Chuyên gia kinh tế tại VP Bank, ông Thomas Gitzel, thậm chí còn dự báo nền kinh tế đầu tàu này sẽ tiếp tục giảm sút trong quý 3. “Suy thoái kinh tế đã bắt đầu và dự báo cho đến quý cuối cùng của năm 2022 vẫn không có khả năng cải thiện. Thậm chí, đầu năm 2023, hầu như không có lý do nào để hy vọng tình hình sẽ được cải thiện trở lại” - ông Thomas Gitzel nhận định. Mọi sự đang trở nên tồi tệ đến mức, Bộ trưởng Tài chính Đức Christian Lindner tuần trước đã phải lên tiếng mà rằng: tình hình kinh tế Đức đang xấu đi và triển vọng rất mong manh.

Mới đây, tờ báo Đức Die Welt cũng dẫn lời các chuyên gia kinh tế nước này cảnh báo nền kinh tế đầu tàu châu Âu rơi vào suy thoái trong năm nay. Nhiều dự báo khác về nền kinh tế lớn nhất châu Âu cũng cùng chung một màu sắc u ám, rằng nước Đức đang đối mặt với “nguy cơ hữu hình của một cuộc suy thoái”. Điều an ủi duy nhất có lẽ chỉ là việc,  giới phân tích cho rằng cuộc suy thoái này không có khả năng nghiêm trọng như năm 2008.

Trước đó, từ hồi tháng 2/2022, báo cáo kinh tế của Ngân hàng Trung ương Đức (Bundesbank) cho biết tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của Đức sụt giảm 0,7% trong quý IV/2021 và rằng GDP của Đức có thể lại suy giảm đáng kể trong quý I/2022. Ngân hàng Trung ương Đức nhấn mạnh, nền kinh tế lớn nhất châu Âu đứng trước nguy cơ rơi vào suy thoái lần thứ 2. Cũng thời điểm đó, Viện Nghiên cứu Kinh tế Đức (Ifo) đã hạ dự báo tăng trưởng kinh tế của Đức năm 2022 xuống còn 3,7% .

Bài học muộn màng

Thực ra khi cuộc xung đột Nga - Ukraine nổ ra, đặc biệt khi sự vụ “cắt giảm nguồn khí đốt từ Nga” bùng nổ thì tác động tiêu cực lên nền kinh tế châu Âu nói chung, kinh tế Đức nói riêng đã được cảnh báo.

Đức từ lâu đã là nước phụ thuộc rất lớn vào nguồn khí đốt từ Nga. Trước cuộc xung đột tại Ukraine, Đức nhập khẩu mỗi năm khoảng 45 tỷ m3 khí đốt của Nga, chiếm tới 55% thị phần nước Đức, cao hơn nhiều so với 30% cách đây 20 năm. Nền kinh tế Đức dựa chủ yếu vào những ngành công nghiệp như hóa chất, ô-tô hoặc thép. Tất cả những ngành công nghiệp này đều đòi hỏi Đức cung cấp một lượng nhiên liệu lớn, và hơn 2/3 trong số đó là được nhập khẩu.

Thế nên, việc Nga cắt hoàn toàn nguồn cung cấp khí đốt tự nhiên đến với Đức sẽ gây ảnh hưởng rất lớn nền kinh tế nước này, có thể dẫn đến tình trạng thiếu 9% lượng khí đốt tiêu thụ của Đức trong nửa cuối năm 2022, 10% vào năm 2023 và 4% vào năm 2024. Thiếu hụt đương nhiên sẽ dẫn tới giá nhiên liệu tăng cao và giá khí đốt tăng cao cũng có thể làm tăng lạm phát đến 2 điểm phần trăm vào năm 2022 và 2023.

nen kinh te lon nhat chau au suy thoai va bai hoc muon mang hinh 2

Một nhà máy điện than tại Garzweiler, Đức. Ảnh tư liệu: AFP/TTXVN

Để xử lý khủng hoảng, Thủ tướng Đức Olaf Scholz hồi cuối tháng 7 đã tuyên bố Đức đang làm tất cả để đa dạng hoá nguồn cung năng lượng, thúc đẩy việc sản xuất năng lượng tái tạo, đồng thời giảm sự phụ thuộc vào các chuỗi cung ứng. Đài DW cho biết Đức đang cân nhắc khởi động lại nguồn cung cấp năng lượng điện than và cân nhắc việc ngừng loại bỏ năng lượng hạt nhân. Uniper, công ty của Đức nhập khẩu khí đốt của Nga nhiều nhất đã chuẩn bị cho việc đổi khí đốt tự nhiên hóa lỏng (LNG) từ Woodside của Australia lấy khí đốt của Mỹ để có thể tăng nguồn cung cho châu Âu nhanh hơn trong mùa Đông sắp tới.

Bên cạnh đó, Bộ trưởng Kinh tế Đức Robert Habeck đang kêu gọi người dân Đức phải tiết kiệm hơn trong việc sử dụng năng lượng, các hộ gia đình, trường học và thành phố được yêu cầu ít sử dụng máy sưởi, phân chia nước nóng, đóng cửa hồ bơi, tiết kiệm các nguồn sử dụng năng lượng.

Tuy nhiên, tác động từ những giải pháp này vẫn còn khá khiêm tốn. Thủ tướng Đức đã từng buông lời nhận định, cuộc xung đột Nga - Ukraine đã mang lại cho nước Đức bài học là không bao giờ được phép phụ thuộc đơn phương vào một đối tác nào trong tương lai.

Nhưng dường như, bài học đắt giá ấy đã được rút ra quá muộn.

Trang Nguyễn

Xem thêm

Thế giới phòng chống thiên tai: Làm sao để từ “biết trước” trở thành “kịp thời hành động”?

Thế giới phòng chống thiên tai: Làm sao để từ “biết trước” trở thành “kịp thời hành động”?

(NB&CL) Từ Nepal đến Indonesia, những thiên tai gần đây cho thấy năng lực cảnh báo đang tiến rất nhanh về công nghệ nhưng vẫn có thể mắc kẹt ở những mắt xích tưởng như rất nhỏ. Trong bối cảnh Liên hợp quốc đặt mục tiêu tất cả các nước đều có năng lực cảnh báo sớm vào năm 2027, khoảng cách giữa “biết trước” và “kịp thời hành động” trở thành câu hỏi quan trọng.

Hội nghị thượng đỉnh BRICS 2026: Củng cố hợp tác, thúc đẩy đối thoại

Hội nghị thượng đỉnh BRICS 2026: Củng cố hợp tác, thúc đẩy đối thoại

(NB&CL) Trong bối cảnh tình hình quốc tế tiếp tục diễn biến phức tạp, cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn gia tăng, nhiều điểm nóng an ninh kéo dài và kinh tế thế giới đứng trước những biến động khó lường, Hội nghị thượng đỉnh BRICS năm 2026 tại New Delhi, Ấn Độ, được tổ chức trong điều kiện vừa có nhiều cơ hội, vừa đối mặt với không ít thách thức.

Ai được, ai mất sau 7 tháng chiến sự Mỹ - Iran?

Ai được, ai mất sau 7 tháng chiến sự Mỹ - Iran?

(CLO) Bảy tháng chiến sự Mỹ - Iran đã tạo ra những tác động kinh tế đối lập. Trong khi các tập đoàn dầu khí, ngân hàng và doanh nghiệp quốc phòng hưởng lợi, thì ngành hàng không, ô tô và người tiêu dùng lại phải gánh những hệ quả nặng nề.

Nếu Houthi kiểm soát cảng Mocha, họ có thể dễ dàng làm tê liệt eo biển Bab el-Mandeb. Ảnh: Roya News

Houthi thắng thế ở Yemen, hai 'huyết mạch' năng lượng cùng chịu sức ép

(CLO) Những cuộc giao tranh mới tại Yemen đang tạo thêm một biến số đáng lo cho thị trường năng lượng thế giới. Khi Houthi tiến xuống phía nam và áp sát Bab el-Mandeb, tuyến hàng hải vốn đã chịu sức ép từ cuộc khủng hoảng tại eo biển Hormuz có nguy cơ tiếp tục bị đẩy vào vòng xoáy bất ổn.

25 năm sau vụ 11/9: Khủng bố không biến mất, chỉ biến dạng

25 năm sau vụ 11/9: Khủng bố không biến mất, chỉ biến dạng

(NB&CL) Ngày 11/9/2001 mở đầu một giai đoạn đặc biệt trong cuộc chiến chống khủng bố toàn cầu. Hai mươi lăm năm sau, nhiều mạng lưới từng gây ra những cuộc tấn công chấn động đã bị suy yếu, nhưng khủng bố không biến mất. Mối đe dọa đang chuyển sang những hình thức phân tán hơn, khó nhận diện và khó ngăn chặn hơn.

Khi sông băng trở thành những ‘quả bom’ lơ lửng trên đầu hàng triệu người

Khi sông băng trở thành những ‘quả bom’ lơ lửng trên đầu hàng triệu người

(CLO) Trận lũ quét kinh hoàng trên biên giới Nepal - Tây Tạng một lần nữa cho thấy cuộc sống dưới chân những dãy núi băng giá đang trở nên khó đoán hơn. Khi sông băng thu hẹp, băng vĩnh cửu tan và các hồ băng tích tụ nước, những khối núi vốn tưởng như bất động có thể bất ngờ giải phóng một dòng thác gồm băng, nước, đá và bùn xuống các thung lũng bên dưới.

Từ Moscow, Vatican thúc đẩy đối thoại về Ukraine

Từ Moscow, Vatican thúc đẩy đối thoại về Ukraine

(CLO) Trong bối cảnh các kênh tiếp xúc trực tiếp giữa Nga và Ukraine vẫn gặp nhiều trở ngại, chuyến thăm Moscow của Ngoại trưởng Tòa Thánh Paul Richard Gallagher (từ ngày 24-28/8/2026) có thể được xem là một tín hiệu đáng chú ý đối với tiến trình tìm kiếm giải pháp cho xung đột Ukraine.

Robot hình người: Kỷ lục trên sân đấu, ‘canh bạc’ ngoài nhà xưởng

Robot hình người: Kỷ lục trên sân đấu, ‘canh bạc’ ngoài nhà xưởng

(CLO) Tại Bắc Kinh, một robot hình người vừa chạy 100m trong 9,39 giây, nhanh hơn kỷ lục 9,58 giây mà Usain Bolt lập năm 2009. Sự kiện làm dấy lên cuộc tranh luận về khả năng biến những màn trình diễn của robot thành giá trị thương mại thực sự cũng như hiệu quả của dòng vốn khổng lồ đang đổ vào ngành này.

Ukraine trước sức ép chính trị mới

Ukraine trước sức ép chính trị mới

(CLO) Chính trường Ukraine đang chịu sức ép ngày càng lớn từ yêu cầu ổn định bộ máy thời chiến, cải cách, chống tham nhũng và cạnh tranh quyền lực.

Đa dạng hóa lá chắn an ninh nhằm thích ứng với những biến động

Đa dạng hóa lá chắn an ninh nhằm thích ứng với những biến động

(NB&CL) Việc Ả Rập Xê Út cùng hơn 10 nước thành lập Liên minh Phòng thủ hàng hải (MMDC) tại Biển Đỏ, Eo biển Bab al-Mandeb và Vịnh Aden cho thấy các quốc gia này đang chủ động đa dạng hóa lá chắn an ninh nhằm thích ứng với những biến động địa chính trị ngày càng khó lường.

Nga và Myanmar mở ra giai đoạn phát triển mới trong quan hệ

Nga và Myanmar mở ra giai đoạn phát triển mới trong quan hệ

(CLO) Chuyến thăm chính thức Nga của Tổng thống Myanmar Min Aung Hlaing (16-19/8/2026) và các cuộc hội đàm với Tổng thống Vladimir Putin, Thủ tướng Mikhail Mishustin cho thấy quan hệ Nga-Myanmar tiếp tục được mở rộng theo hướng toàn diện.

Thái Lan đau đầu với bài toán kiểm soát súng

Thái Lan đau đầu với bài toán kiểm soát súng

(CLO) Sau những vụ xả súng liên tiếp, Thái Lan một lần nữa thúc đẩy siết quản lý súng. Nhưng khi vũ khí bất hợp pháp vẫn có thể được tìm mua dễ dàng trên mạng, còn hàng triệu khẩu súng đang lưu hành ngoài tầm kiểm soát, Bangkok phải đối mặt với nhiều câu hỏi khó hơn việc sửa luật.

Nút thắt Hormuz và thế trận giằng co trong xung đột Mỹ - Iran

Nút thắt Hormuz và thế trận giằng co trong xung đột Mỹ - Iran

(CLO) Động lực đàm phán và hoạt động quân sự giữa Mỹ và Iran đang chậm lại đáng kể, cho thấy cuộc đối đầu đã chuyển từ giai đoạn sử dụng sức mạnh trực tiếp sang một trạng thái giằng co, trong đó mỗi bên tìm cách duy trì sức ép và chờ đối phương thay đổi tính toán.

Cỡ chữ bài viết: