Sách giáo khoa lớp 1: Khâu biên soạn, thẩm định còn một số hạn chế

(CLO) Liên quan đến việc biên soạn, thẩm định sách giáo khoa, báo cáo của Ủy ban Văn hoa, Giáo dục Thanh niên, Thiếu niên, Nhi đồng của Quốc hội đã chỉ ra nhiều nội dung chưa đạt.

Trong báo cáo về kết quả giám sát việc thực hiện Nghị quyết số 88/2014/QH13 và Nghị quyết số 51/2017/QH14 của Quốc hội về đổi mới chương trình, sách giáo khoa giáo dục phổ thông - Giai đoạn 2015-2020 Ủy ban Văn hoa, Giáo dục Thanh niên, Thiếu niên, Nhi đồng của Quốc hội đã đánh giá về nội dung sách giáo khoa chi tiết.

Theo đó, do không thể triển khai bộ SGK theo Nghị quyết 88, Chính phủ đã có đề nghị và Quốc hội cho phép Bộ GD&ĐT không triển khai biên soạn sách giáo khoa (SGK) sử dụng ngân sách nhà nước của môn học cụ thể đã hoàn thành ít nhất một sách giáo khoa xã hội hóa (XHH) được thẩm định, phê duyệt theo quy định của Luật Giáo dục số 43/2019/QH14 

Để thực hiện XHH biên soạn SGK, Bộ đã ban hành các quy định về  tiêu chuẩn, quy trình biên soạn, chỉnh sửa SGK;  tiêu chuẩn tổ chức cá nhân biên soạn SGK; hoạt động của Hội đồng quốc gia thẩm định SGK ;

Tổ chức thẩm định, phê duyệt SGK; hướng dẫn tổ chức biên soạn tài liệu giáo dục địa phương, hướng dẫn việc lựa chọn SGK lớp 1 để triển khai trong năm học 2020-2021.

Khâu thẩm định sách giáo khoa cần thiết phải chặt chẽ tránh nể nang (Ảnh TL).

Khâu thẩm định sách giáo khoa cần thiết phải chặt chẽ tránh nể nang (Ảnh TL).

Trên cơ sở các quy định này, Bộ trưởng Bộ GD&ĐT đã phê duyệt phát hành 5 bộ SGK lớp 1 thực hiện theo phương thức XHH, do các nhà xuất bản biên soạn  để đưa vào giảng dạy từ năm 2020.

Các tác giả biên soạn SGK đều là các nhà khoa học có uy tín, trong đó nhiều tác giả là thành viên Ban Xây dựng chương trình giáo dục phổ thông của Bộ GD&ĐT; cả ba nhà xuất bản tham gia biên soạn SGK đều thuộc ngành giáo dục, trong đó Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam là đơn vị trực thuộc Bộ GD&ĐT .

Tuy nhiên, việc biên soạn SGK theo chương trình mới vẫn còn một số tồn tại, hạn chế:

Nghị quyết 88 quy định Bộ GD&ĐT tổ chức việc biên soạn một bộ sách giáo khoa để bảo đảm chủ động triển khai CT GDPT mới trong khi phương thức XHH biên soạn SGK chưa có tiền lệ ở nước ta; đồng thời bảo đảm chất lượng cũng như tránh độc quyền trong xuất bản SGK.

Mặc dù Bộ GD&ĐT đã cố gắng trong triển khai thực hiện biên soạn SGK nhưng cho đến nay, Bộ GD&ĐT chưa tổ chức, biên soạn được một bộ SGK GDPT ; đồng thời sách chữ nổi Braille và SGK Tiếng dân tộc thiểu số (các môn học tự chọn từ lớp 1 đến lớp 12 ) theo CT GDPT mới cũng chậm được ban hành theo quy định.

Trên cơ sở thực tiễn triển khai SGK lớp 1 và yêu cầu biên soạn, thẩm định SGK từ lớp 2 đến lớp 12 để bảo đảm tiến độ triển khai theo lộ trình quy định, Quốc hội đã thống nhất với đề nghị của Chính phủ tiếp tục thực hiện XHH biên soạn SGK, không sử dụng ngân sách nhà nước .

Điều này đòi hỏi phải có chính sách khuyến khích thực hiện XHH biên soạn SGK và phải ban hành cơ chế tài chính bảo đảm công bằng trong việc biên soạn và sử dụng SGK theo quy định của Nghị quyết 88 .

Đến nay các quy định này vẫn chưa được ban hành, ảnh hưởng đến giá sách giáo khoa lớp 1 triển khai cho năm hoạc 2020-2021 .

Báo cáo của Chính phủ cho thấy, việc thẩm định và phê duyệt SGK được thực hiện theo hướng dẫn của Bộ GDĐT, bảo đảm quy định của pháp luật.

Kết quả, đã có 46 SGK thuộc 5 bộ SGK lớp 1 được Bộ trưởng Bộ GD&ĐT phê duyệt và đưa vào sử dụng.

Qua giám sát, thường trực ủy ban Văn hóa, Giáo dục Thanh niên, Thiếu niên, Nhi đồng của Quốc hội nhận thấy:  Quy định của Bộ chưa cụ thể  trong yêu cầu về chất lượng và quy trình hoàn chỉnh bản mẫu SGK trước khi nhà xuất bản trình hội đồng quốc gia thẩm định.

Quy định về  tổ chức thực nghiệm SGK chưa rõ thời lượng và quy mô thực nghiệm, chưa được lấy ý kiến phản hồi rộng rãi.

Do vậy, đối với SGK lớp 1 (năm học 2020-2021) có những nội dung chưa phù hợp gây khó khăn cho giáo viên, học sinh trong quá trình thực hiện, gây băn khoăn, phản ứng trong dư luận xã hội.

Thực tế, sau 2 tháng triển khai CT, SGK lớp 1 (năm học 2020-2021), có nhiều ý kiến của phụ huynh, cử tri, dư luận về SGK Tiếng Việt lớp 1. Chủ yếu tập trung vào sách Tiếng Việt thuộc bộ “Cánh Diều”  với các nội dung:

Sách còn nhiều thiếu sót, chưa chuẩn; một số bài có nội dung và hình ảnh sử dụng truyện ngụ ngôn, phỏng dịch từ nước ngoài không phù hợp với tâm lý lứa tuổi và thiếu tính định hướng giáo dục ;

Sách có nhiều từ ngữ mang tính địa phương, các yêu cầu không phù hợp với trẻ mới vào lớp 1; một số thuật ngữ còn trừu tượng; một số tình huống còn gượng ép .

Bộ GD&ĐT theo trách nhiệm quy định bởi Luật đã chỉ đạo Hội đồng thẩm định rà soát, tiếp thu, kịp thời điều chỉnh những nội dung không phù hợp, bảo đảm chất lượng SGK, không ảnh hưởng tới hoạt động dạy học của các cơ sở giáo dục.

Trinh Phúc

Xem thêm

Giáo viên có 10 thay đổi lớn về vị trí việc làm, Tổ trưởng chuyên môn được xếp là viên chức quản lý

Giáo viên có 10 thay đổi lớn về vị trí việc làm, Tổ trưởng chuyên môn được xếp là viên chức quản lý

(CLO) Lần đầu tiên Chính phủ ban hành danh mục vị trí việc làm thống nhất đối với viên chức giáo dục trên cả nước. Nghị định 232/2026/NĐ-CP không chỉ thay đổi cách quản lý đội ngũ nhà giáo mà còn tác động trực tiếp đến tuyển dụng, bổ nhiệm, bậc nghề nghiệp, tiền lương và việc sắp xếp nhân sự trong các trường học.

Nghệ An: Hơn 200 nghìn học sinh được miễn phí sử dụng sách giáo khoa

Nghệ An: Hơn 200 nghìn học sinh được miễn phí sử dụng sách giáo khoa

(CLO) Sau khi rà soát nhu cầu sử dụng sách giáo khoa tại hơn 1.000 cơ sở giáo dục phổ thông và trung tâm giáo dục nghề - giáo dục thường xuyên, ngành giáo dục Nghệ An xác định có hơn 208.000 học sinh thuộc diện ưu tiên dự kiến sẽ được mượn sách giáo khoa miễn phí từ năm học 2026-2027. Để triển khai chính sách này, tỉnh dự kiến cần hơn 80 tỷ đồng mua sắm sách mới.

Quảng Trị hủy kết quả của 5 thí sinh vi phạm quy chế thi

Quảng Trị hủy kết quả của 5 thí sinh vi phạm quy chế thi

(CLO) Chiều 1/8, Ban Chỉ đạo Kỳ thi tốt nghiệp Trung học phổ thông năm 2026 tỉnh Quảng Trị, các đơn vị liên quan đã họp và thống nhất xử lý hủy các bài thi, môn thi do vi phạm đối với 5 thí sinh trong vụ tố cáo gian lận thi cử.

Không cần là thủ khoa vẫn có thể nhận học bổng Chính phủ

Không cần là thủ khoa vẫn có thể nhận học bổng Chính phủ

(CLO) Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) vừa công bố dự thảo Thông tư hướng dẫn thực hiện chính sách học bổng đối với người học các ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược. Điểm mới đáng chú ý là ngoài học sinh đạt giải quốc gia, quốc tế, top 30% thí sinh xuất sắc theo từng nhóm ngành trên phạm vi toàn quốc cũng có cơ hội nhận học bổng Chính phủ ngay trước khi nhập học.

Bãi bỏ 11 văn bản trong lĩnh vực giáo dục từ tháng 8/2026

Bãi bỏ 11 văn bản trong lĩnh vực giáo dục từ tháng 8/2026

(CLO) Từ tháng 8/2026, nhiều chính sách giáo dục quan trọng bắt đầu có hiệu lực, từ bãi bỏ 11 văn bản quy phạm pháp luật, cho phép các trường công nhận tín chỉ khi đào tạo liên thông, siết việc dạy trước chương trình ở tiểu học đến lần đầu ban hành quy định về ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong giáo dục đại học và giáo dục nghề nghiệp.

Bắt đầu 6 ngày lọc ảo toàn quốc, điểm chuẩn có thể xuất hiện từ 9/8

Bắt đầu 6 ngày lọc ảo toàn quốc, điểm chuẩn có thể xuất hiện từ 9/8

(CLO) Từ ngày 4 đến 9/8, Bộ Giáo dục và Đào tạo cùng các trường đại học bước vào giai đoạn "lọc ảo" tuyển sinh trên phạm vi toàn quốc. Sau 6 ngày xử lý dữ liệu, điểm chuẩn và danh sách trúng tuyển đợt 1 sẽ được chốt, nhiều trường có thể công bố kết quả ngay từ tối 9/8 nếu hoàn tất sớm.

Áp lực học tập và hồi chuông báo động về sức khỏe tâm thần học đường

Áp lực học tập và hồi chuông báo động về sức khỏe tâm thần học đường

(CLO) Áp lực thành tích, kỳ vọng từ gia đình và nỗi sợ thất bại đang trở thành gánh nặng vô hình đè lên vai nhiều học sinh. Không ít em rơi vào trạng thái lo âu, trầm cảm, thậm chí nảy sinh ý nghĩ tiêu cực khi không đạt được kết quả như mong muốn. Các chuyên gia cảnh báo, nếu không được phát hiện và hỗ trợ kịp thời, những tổn thương tâm lý này có thể để lại hậu quả lâu dài đối với sức khỏe và tương lai của trẻ.

Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam: Sẵn sàng cho năm học mới 2026-2027

Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam: Sẵn sàng cho năm học mới 2026-2027

Từ năm học 2026–2027, Việt Nam sẽ sử dụng một bộ sách giáo khoa giáo dục phổ thông thống nhất trên phạm vi toàn quốc. Theo Quyết định 3588/QĐ-BGDĐT ban hành ngày 26/12/2025, Bộ Giáo dục và Đào tạo lựa chọn bộ sách Kết nối tri thức với cuộc sống làm bộ SGK dùng chung, tiến tới mục tiêu miễn phí sách giáo khoa cho học sinh vào năm 2030. Dự kiến đến trước ngày 15/8/2026, tất cả học sinh cả nước sẽ có đầy đủ SGK các môn học, sách bài tập theo nhu cầu.

Đề xuất thi tuyển hiệu trưởng thay vì chỉ bổ nhiệm

Đề xuất thi tuyển hiệu trưởng thay vì chỉ bổ nhiệm

(CLO) Việc sắp xếp, tinh gọn mạng lưới trường học trên cả nước đang bước vào giai đoạn nước rút, song nhiều chuyên gia cho rằng, thách thức lớn nhất không nằm ở việc hợp nhất đầu mối mà là lựa chọn người đứng đầu đủ năng lực quản trị.

Trường Cao đẳng Kỹ thuật Công - Nông nghiệp Quảng Trị: Tự chủ để bứt phá, hướng tới chuẩn chất lượng cao

Trường Cao đẳng Kỹ thuật Công - Nông nghiệp Quảng Trị: Tự chủ để bứt phá, hướng tới chuẩn chất lượng cao

Bước sang năm thứ ba thực hiện cơ chế tự chủ tài chính 100% chi thường xuyên, Trường Cao đẳng Kỹ thuật Công - Nông nghiệp Quảng Trị đang biến áp lực thành động lực đổi mới. Kiên định với mục tiêu xây dựng trường cao đẳng chất lượng cao, nhà trường đẩy mạnh chuyển đổi số, đổi mới quản trị, gắn kết chặt chẽ với doanh nghiệp và nâng cao chất lượng đào tạo, từng bước khẳng định vị thế là trung tâm giáo dục nghề nghiệp uy tín, đáp ứng nhu cầu nguồn nhân lực chất lượng cao cho khu vực miền Trung và cả nước.

Hà Nội: Từ năm học 2026-2027 sẽ thay đổi cách tổ chức bữa ăn bán trú

Hà Nội: Từ năm học 2026-2027 sẽ thay đổi cách tổ chức bữa ăn bán trú

(CLO) Từ năm học 2026-2027, Hà Nội sẽ thay đổi cách tổ chức bữa ăn bán trú khi UBND xã, phường trực tiếp lựa chọn và ký hợp đồng với đơn vị cung cấp thực phẩm, thay vì giao từng trường thực hiện như trước. Cùng với hệ thống truy xuất nguồn gốc HanoiCheck, mô hình mới được kỳ vọng tạo thêm "hàng rào" kiểm soát an toàn thực phẩm trong trường học.

Lễ kí kết thoả thuận giữa Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam và Hiệp hội Sách giáo dục và Học liệu điện tử Việt Nam

Lễ kí kết thoả thuận giữa Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam và Hiệp hội Sách giáo dục và Học liệu điện tử Việt Nam

Ngày 29/2026, tại Hà Nội, Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam và Hiệp hội Sách giáo dục và Học liệu điện tử Việt Nam đã kí kết Thỏa thuận hợp tác về phối hợp rà soát, đánh giá chuyên môn và hoàn thiện sách điện tử, sách số, học liệu số, qua đó góp phần xây dựng hệ sinh thái học liệu số chất lượng, hiện đại và đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số trong giáo dục.

Một bộ sách giáo khoa chung cho cả nước: Từng bước hình thành cơ chế sử dụng sách giáo khoa tiết kiệm, hiệu quả

Một bộ sách giáo khoa chung cho cả nước: Từng bước hình thành cơ chế sử dụng sách giáo khoa tiết kiệm, hiệu quả

Từ năm học 2026-2027, học sinh cả nước sẽ chính thức học theo một bộ sách giáo khoa thống nhất. Nhiều ý kiến cho rằng việc này tạo thuận lợi cho công tác giảng dạy, tập huấn giáo viên, sinh hoạt chuyên môn và từng bước hình thành cơ chế sử dụng sách giáo khoa tiết kiệm, hiệu quả.

Thi tốt nghiệp THPT trên máy tính: Thí sinh làm bài trong mạng nội bộ, không kết nối Internet

Thi tốt nghiệp THPT trên máy tính: Thí sinh làm bài trong mạng nội bộ, không kết nối Internet

(CLO) Đề thi được truyền qua kênh bảo mật của Ban Cơ yếu Chính phủ, thí sinh làm bài trên mạng LAN nội bộ, không kết nối Internet. Đây là một trong những điểm mới đáng chú ý trong Đề án tổ chức thi tốt nghiệp THPT trên máy tính giai đoạn 2026-2036 vừa được Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) trình Thủ tướng Chính phủ, nhằm hiện đại hóa kỳ thi nhưng vẫn bảo đảm an toàn, công bằng và độ tin cậy.

Kỳ thi tốt nghiệp THPT và nghịch lý “đỗ gần hết vẫn phải thi”

Kỳ thi tốt nghiệp THPT và nghịch lý “đỗ gần hết vẫn phải thi”

(NB&CL) Bộ Giáo dục và Đào tạo ví kỳ thi tốt nghiệp THPT như khâu kiểm tra cuối cùng của một dây chuyền sản xuất: Dù 99% sản phẩm đạt chuẩn vẫn không thể bỏ qua bước đánh giá đầu ra. Theo các chuyên gia, giá trị của kỳ thi không nằm ở việc tạo ra tỷ lệ trượt cao, mà ở khả năng xác lập một chuẩn chung để đánh giá chất lượng giáo dục phổ thông trên toàn quốc.

Từ buồng lái máy xúc đến căn bếp học đường: Những cánh cửa nghề nghiệp mở ra từ Trường Cao đẳng Kỹ thuật Quảng Trị

Từ buồng lái máy xúc đến căn bếp học đường: Những cánh cửa nghề nghiệp mở ra từ Trường Cao đẳng Kỹ thuật Quảng Trị

Trong bối cảnh thị trường lao động ngày càng coi trọng kỹ năng thực hành và năng lực nghề nghiệp, giáo dục nghề nghiệp đang trở thành con đường ngắn nhất đưa người học đến việc làm bền vững. Nắm bắt xu thế đó, Trường Cao đẳng Kỹ thuật Quảng Trị không ngừng mở rộng các ngành đào tạo gắn với nhu cầu thực tiễn, giúp người học vững tay nghề, tự tin lập nghiệp và đáp ứng yêu cầu phát triển của xã hội.

Cỡ chữ bài viết: