Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc: Thách thức lớn nhất là thiếu ý chí vươn lên, thiếu quyết tâm hành động

Trong 5 năm, chúng ta đã tạo ta hơn 1.200 tỷ USD GDP

Báo cáo trước khi trả lời chất vấn của Đại biểu, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc điểm lại nhiều kết quả đã đạt được trên các lĩnh vực trong năm 2020.

Thủ tướng cho biết, không chỉ năm 2020, mà ngay từ bắt đầu nhiệm kỳ, nước ta đã đối đầu với những thách thức lớn chưa từng thấy như hạn mặn ở Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL), sự cố môi trường Formosa, thiên tai, sạt lở đất. Tuy nhiên, Việt Nam đã tạo ra hơn 1.200 tỷ USD GDP trong 5 năm trên nền tảng kinh tế vĩ mô ổn định.

Theo Thủ tướng: Tạp chí The Week tháng 8/2020 đã xếp Việt Nam trong tốp 16 nền kinh tế mới nổi thành công nhất thế giới. Theo số liệu của Ngân hàng Thế giới, với tăng trưởng kinh tế bình quân 6,8%/1 năm giai đoạn 2016-2019 Việt Nam nằm trong top 10 quốc gia tăng trưởng cao nhất dưới sự tác động của đại dịch COVID-19, trong khi hầu hết các nền kinh tế rơi vào suy thoái.

Một thành tựu nữa được Thủ tướng cho biết là,trong hơn 4 năm qua, đã tạo được hơn 8 triệu việc làm mới cho những người đến tuổi lao động và cả những người bị mất việc làm trước đó; năng suất lao động nền kinh tế thực sự được cải thiện rõ nét trong năm qua, với mức tăng 5,8% một năm, tổng số mức tăng 4,3% giai đoạn trước đây.

"Tính chung trong nhiệm kỳ qua, thu nhập bình quân đầu người của Việt Nam đã tăng gần 145%. Nhìn theo tiêu chuẩn của Ngân hàng Thế giới, so sánh mức sống với các nước trên thế giới, thu nhập của người dân chúng ta tương đương gần 9.000 USD, tính theo ngang bằng sức mua PPP", Thủ tướng nói.

Thủ tướng cho biết, theo ước tính của Ngân hàng Thế giới, tầng lớp trung lưu của Việt Nam hiện nay xấp xỉ dân số của một số quốc gia trong nhóm “4 con hổ châu Á” cộng lại. Đến năm 2045, chiếm trên 50% dân số - tức tương đương dân số của Hàn Quốc.

"Tỷ lệ hộ nghèo theo chuẩn nghèo đa chiều đã giảm mạnh từ 9,8% năm 2015 xuống còn dưới 3% năm 2020. Chúng ta sẽ tiếp tục nỗ lực không ngừng nghỉ để giảm nghèo bền vững cho 3% hộ dân còn lại, đặc biệt là người dân ở vùng nông thôn, miền núi, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, vùng lõi nghèo, ở nơi đó có những người trong độ tuổi lao động chỉ kiếm được thu nhập dăm ba trăm ngàn đồng 1 tháng", Thủ tướng nhấn mạnh.

Trước Quốc hội, Thủ tướng cũng nhắc lại bài học, sức mạnh của tinh thần đoàn kết được khẳng định trong giai đoạn vừa qua, đặc biệt trong năm 2020 khi Việt Nam đối phó dịch Covid-19 được cộng đồng quốc tế đánh giá cao.

Cùng với đó, Việt Nam cũng hoàn thành tốt các trọng trách như chủ nhà APEC, Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc…

Phải bảo vệ rừng nghiêm ngặt

Bày tỏ về tình hình thiên tai, bão lũ vừa qua, Thủ tướng nêu thực tế đau lòng khi thiên tai, bão lũ cướp đi sinh mạng nhiều người dân vô tội. Đau xót nhất khi nhiều thi thể trẻ em được tìm thấy tại hiện trường các vụ sạt lở.

“Có đến 6 thi thể trẻ nhỏ, chưa được học hết trên lớp, chưa chơi xong trò chơi và nhiều ước mơ chưa thực hiện được”, Thủ tướng đau xót.

Theo Thủ tướng, thiên tai, bão lũ xảy ra do biến đổi khí hậu cực đoan và nhiều lý do khác, tạo ra nhiều tranh luận về thủy điện nhỏ. Song, dù nguyên nhân trực tiếp là gì, Thủ tướng vẫn quán triệt phải bảo vệ rừng nghiêm ngặt.

Thủ tướng nhấn mạnh: “Đầu nhiệm kỳ tôi yêu cầu đóng cửa rừng tự nhiên và nhất quán quan điểm này. Độ che phủ tăng trở lại, song còn thấp nên phải tiếp tục trồng cây gây rừng như lời dạy của Bác Hồ”. Qua đây, Thủ tướng đề xuất sáng kiến trồng 1 tỷ cây xanh trong 5 năm tới.

Thủ tướng nhấn mạnh nhiệm vụ tập trung vào hạ tầng trọng yếu như sân bay Long Thành, các tuyến cao tốc, phấn đấu 2030 có 5.000 km đường cao tốc. Tăng cường hạ tầng thủy, bảo đảm an toàn hồ chứa, chống ùn tắc giao thông, đẩy mạnh hạ tầng số, kết nối đồng bộ...

Đặc biệt, Thủ tướng lưu ý không bỏ sót các dự án nhỏ - nơi tạo ra việc làm và đáp ứng nhu cầu của bà con. Thủ tướng chia sẻ xót xa khi thấy trẻ đu dây đến tường ở Tây Bắc, chèo xuồng ở ĐBSCL…

Làm rõ nội hàm của mục tiêu kép

Tại Quốc hội, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã trả lời nội dung các Đại biểu Phạm Tất Thắng(đoàn Vĩnh Long), Đại biểu Hà Sỹ Đồng (đoàn Quảng Trị) và nhiều đại biểu khác về mục tiêu kép mà Việt Nam đã triển khai. 

Thủ tướng cho biết, dịch Covid-19 vẫn diễn biến phức tạp trên toàn cầu. Tại một số nước ở EU và Nhật Bản, Campuchia... dịch đã quay trở lại.

“Mục tiêu kép là vừa không để dịch lây lan ra cộng đồng, bảo vệ sức khỏe nhân dân, đây là mục tiêu ưu tiên hàng đầu, nhưng cũng vừa giữ được nền kinh tế không tăng trưởng âm. Chúng ta phải giữ vững ổn định xã hội, nhất là đẩy mạnh sản xuất kinh doanh, giải quyết việc làm, tăng trưởng mức cần thiết”, Thủ tướng nói.

Thủ tướng cho rằng cần đề cao tự lực, tự cường, xây dựng nền kinh tế tự chủ, an toàn hơn trong chuỗi cung ứng, bảo đảm an ninh lương thực, khai thác tốt thị trường trong nước và thị trường quốc tế. “Hiện tại, một tín hiệu vui là Việt Nam đã xuất siêu gần 20 tỷ USD”, Thủ tướng chia sẻ.

Thủ tướng cho biết, cần coi trọng nông nghiệp, dịch vụ, kết hợp với công nghiệp, kinh tế số… Phát triển đô thị, mật độ thấp hơn, đường giao thông và công viên cây xanh nhiều hơn.

Cùng với đó, chú trọng phát triển nông thôn mới, kết hợp với hợp tác xã nông nghiệp, xây dựng hạ tầng văn hóa nông thôn, hạ tầng nông nghiệp kết hợp với công nghiệp chế biến.

Trong bối cảnh dịch Covid-19, nước ta cũng chú trọng phát triển kinh tế số, ứng dụng công nghệ thông tin trong các ngành như y tế, giáo dục, du lịch, hành chính… Đồng thời, Thủ tướng nhấn mạnh việc sớm có vaccine Covid-19 do Việt Nam sản xuất để có thể chủ động trong việc phòng chống dịch.

Bên cạnh đó, Thủ tướng cho biết, Chính phủ rất thấm thía những lời từ đại biểu về phát triển đồng bằng sông Cửu Long. Ngay từ đầu nhiệm kỳ, Chính phủ đã ra Nghị quyết 120 và hai lần sơ kết, tổng kết, đánh giá thực hiện Nghị quyết với tinh thần tái cơ cấu mạnh mẽ.

"Trong một thời gian ngắn, đặc biệt là gần đây, khu vực bị xâm nhập mặn rất lớn nhưng nhờ chuyển dịch cơ cấu, thay đổi thời vụ kịp thời, chúng ta đã hạn chế tối đa thiệt hại – so với năm 2015, 2016 chỉ bị thiệt hại hơn 7%", Thủ tướng nói.

Đồng thời, Thủ tướng cho biết, Chính phủ đã tăng cường bố trí nguồn lực, phát triển giao thông nội vùng, liên vùng, làm được nhiều công trình quan trọng như hệ thống cống Trà Sư ở An Giang, Trung Lương – Mỹ Thuận (thông xe tháng 12/2020), Mỹ Thuận – Cần Thơ (chuẩn bị khởi công)... để phát triển liên vùng, phát triển đồng bằng sông Cửu Long.

Tiếp tục tăng cường kỷ luật, kỷ cương hành chính

Liên quan đến câu hỏi của đại biểu Nguyễn Anh Trí (đoàn Hà Nội) và Lê Thanh Vân (đoàn Cà Mau) về chính sách thu hút, trọng dụng nhân tài, Thủ tướng đánh giá đây là việc quan trọng. Chính phủ đã xây dựng đề án trình Bộ Chính trị.

Theo Thủ tướng, nhân tài không nhất thiết trong cơ quan Đảng, Nhà nước. Nhân tài có thể ở doanh nghiệp tư nhân, đầu tư nước ngoài, cần thu hút nhiều người tài tham gia vào quản trị đất nước.

Về câu hỏi của đại biểu Ksor H'Bơ Khăp về văn hóa từ chức, Thủ tướng cho biết, Luật Cán bộ công chức đã có quy định: Cán bộ có thể chủ động xin thôi giữ chức khi thấy bản thân không đủ năng lực, uy tín, đó là: “Cán bộ, công chức lãnh đạo, quản lý không đủ năng lực, không đủ uy tín theo yêu cầu, nhiệm vụ hoặc vì lý do khác chính đáng thì được thôi giữ chức vụ khi chưa hết nhiệm kỳ hoặc chưa hết hạn bổ nhiệm”.

Quyết định 1847 của Thủ tướng nêu “cán bộ, công chức, viên chức, lãnh đạo chủ động xin thôi giữ chức khi thấy bản thân còn hạn chế về năng lực và uy tín”.

"Để có văn hóa từ chức trong cán bộ, công chức cần phát huy vai trò, trách nhiệm, tinh thần gương mẫu trước Nhân dân, trước Đảng và Nhà nước mà do mỗi cán bộ chúng ta tự thấy với sự giám sát của Nhân dân, của cán bộ, công chức cơ quan. Văn hóa từ chức đã có và đã có văn bản quy phạm pháp luật. Tôi xin trả lời thẳng câu này", Thủ tướng thẳng thắn.

Trả lời chất vấn về gói hỗ trợ theo Nghị quyết 42 của Chính phủ chậm, Thủ tướng nhìn nhận việc hỗ trợ cho người dân doanh nghiệp chưa tốt, chưa kịp thời nên Chính phủ đã sửa đổi theo hướng có thuận lợi hơn cho người được hỗ trợ.

 “Chúng tôi thấy rõ tồn tại này để sửa đổi phù hợp hơn”, Thủ tướng nói.

Đối với việc xây dựng Nhà nước liêm chính, kiến tạo, hành động, phục vụ,Thủ tướng nhìn nhận, vẫn còn những hiện tượng nhũng nhiễu, gây khó khăn cho người dân và doanh nghiệp.

"Thời gian tới, tiếp tục tăng cường kỷ luật, kỷ cương hành chính, nâng cao trách nhiệm giải trình, tạo sự yên tâm cho nhà đầu tư kinh doanh làm ăn", Thủ tướng nhấn mạnh.

Thách thức lớn nhất là thiếu ý chí vươn lên, thiếu quyết tâm hành động

Tại Quốc hội, Thủ tướng đã nói về việc xác định mục tiêu tăng trưởng 2021 khoảng 6% mà đại biểu Quốc hội đã nêu.

Theo Thủ tướng nhận định, mức tăng trưởng này còn khiêm tốn so với tiềm năng của đất nước và nhất là xuất phát từ mức thấp của năm 2020, một phần do ảnh hưởng của COVID-19.

Tuy nhiên, tình hình dịch bệnh còn phức tạp cùng với những căng thẳng, diễn biến chính trị khó lường trong khu vực và trên thế giới có thể ảnh hưởng tiêu cực và tích cực tới triển vọng phục hồi kinh tế toàn cầu. Chính phủ đang chỉ đạo xây dựng các kịch bản tăng trưởng và phương án hành động khác nhau để bất luận trong trường hợp nào nước ta vẫn giữ được sự chủ động chiến lược và hoàn thành các mục tiêu kinh tế - xã hội tốt nhất cho đất nước.

"Như tôi đã từng nói, thách thức lớn nhất của chúng ta hiện nay không phải là thoát bẫy thu nhập trung bình, nguy cơ lớn nhất của chúng ta không phải là tụt hậu về kinh tế, mà thách thức lớn nhất của chúng ta chính là thiếu ý thức, thiếu ý chí vươn lên và nguy cơ lớn nhất là thiếu quyết tâm hành động", Thủ tướng nhấn mạnh.

Thủ tướng cho biết, Dự thảo văn kiện trình Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ 13 đề ra mục tiêu đến năm 2030 kỷ niệm 100 năm ngày thành lập Đảng, phấn đấu trở thành nước đang phát triển, có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao. Đến năm 2045 kỷ niệm 100 thành lập nước, phấn đấu trở thành nước phát triển, thu nhập cao.

Dưới sự lãnh đạo của Đảng, nỗ lực của cả hệ thống chính trị và toàn thể nhân dân, với tinh thần, trí tuệ, bản lĩnh của dân tộc, chúng ta hoàn toàn có thể xây dựng được một mô hình phát triển thịnh vượng, toàn diện, bao trùm của Chính phủ. Đó là một nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, nơi mà mọi người dân, mọi doanh nghiệp, mọi thành phần kinh tế đều bình đẳng, tham gia đóng góp, phát triển đất nước.

Quốc Trần