Điều chỉnh kích thước chữ

Tranh cãi gay gắt xung quanh sách giáo khoa lớp 1 bộ Cánh Diều: Bình tĩnh để nhìn cho đúng!

(NB&CL) Trước những phản ánh chương trình sách giáo khoa (SGK) Tiếng Việt lớp 1 nặng, một số nội dung chưa phù hợp, Bộ GD&ĐT đã yêu cầu Hội đồng thẩm định quốc gia rà soát, kiểm tra. Nhiều ý kiến đề nghị điều chỉnh, thậm chí là thay bộ sách Tiếng Việt 1 khác nếu bộ đang dạy có nhiều “sạn”.

Trong những ngày qua, báo chí đã đóng vai trò là diễn đàn để cân bằng các ý kiến trái chiều. Các giáo viên, chuyên gia ngôn ngữ đã được dẫn lời để giúp người dân hiểu rõ hơn các khái niệm chuyên môn. Nhưng một khi dư luận vẫn chưa thực sự “thỏa mãn”, thì ắt hẳn vẫn còn “vấn đề” nằm ở đâu đó. Nhất là khi nhiều câu hỏi vẫn chưa được giải đáp: Có lợi ích nhóm hay không? Giả sử hội đồng thẩm định có thiếu sót thì sao? v.v... Để sự phản biện xã hội mang tính xây dựng, để dư luận không sa đà vào những phản ứng thái quá, rất cần có vai trò định hướng của cơ quan quản lý Nhà nước về giáo dục, lúc này.

Nên lược bỏ những nội dung không cần thiết

Tại buổi làm việc với lãnh đạo Bộ GD&ĐT ngày 12/10, Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam đề nghị Bộ GDT&ĐT phải trân trọng, nghiên cứu, tiếp thu một cách rất cầu thị, khoa học các ý kiến góp ý. Mặt khác, Bộ GD&ĐT cần xem xét tăng cường, điều chỉnh, bổ sung nếu cần thiết, tất cả các quy trình về biên soạn, thẩm định, phê duyệt, tập huấn SGK mới cho giáo viên trong những năm tới. Đồng thời, Bộ GD&ĐT đẩy mạnh hơn nữa việc biên soạn các bài giảng điện tử theo chương trình, SGK mới, từ đó, các thầy cô giáo lựa chọn, tham khảo được những bài giảng tốt nhất, hay nhất và các tài liệu, kiến thức của mình để có các bài giảng phù hợp, bảo đảm yêu cầu của chương trình.

Câu chuyện về SGK Tiếng Việt lớp 1 đã làm nóng các diễn đàn, dư luận nhiều ngày qua. Không ít phụ huynh có con học lớp 1 vô cùng bức xúc khi từ đầu năm học mới đến nay, tối nào cũng phải ngồi hướng dẫn con làm bài tập tới 22 - 23 giờ.

sach-tieng-viet-lop-1-nhieu-san-hoi-dong-tham-dinh-khuyen-cao-nhom-tac-gia-khong-sua-02

Chương trình SGK mới môn Tiếng Việt lớp 1 nặng hơn so với chương trình cũ, số tiết học môn Tiếng Việt cũng tăng lên thành 420 tiết đã khiến học sinh quá tải. Điều khiến các phụ huynh và chuyên gia giáo dục, dư luận xã hội bức xúc là trong bộ sách Tiếng Việt 1 của nhóm Cánh Diều có nhiều “sạn”. Sách sử dụng cho học sinh cả nước nhưng lại dùng từ địa phương, nội dung thiếu trong sáng, thậm chí dạy học sinh 6 tuổi cách lừa lọc, xảo trá.

Nhiều ý kiến cũng cho rằng, sách Tiếng Việt 1 không chỉ giáo dục chữ mà cả văn hóa. Thế nhưng, trong bài tập đọc “Hai con ngựa” kể ngựa ô chăm chỉ, ngựa tía lười nhác. Ngựa tía chỉ cho ngựa ô cách trốn làm, như thế là tạo cho HS suy nghĩ lệch lạc. Hay hình ảnh con cò trong ca dao xưa gắn với sự tảo tần, chăm chỉ nhưng trong bài đọc “Cua, cò và đàn cá”, cò bị biến thành xảo trá, lừa lọc...

Để giảm tải việc học cho HS, trường Phổ thông Hermann Gmeiner (quận Hoàn Kiếm) quán triệt giáo viên dạy lớp 1 không giao bài tập về nhà. Giáo viên chỉ nhắc nhở HS về nhà ôn bài đã học trên lớp để có ý thức học tập và nhớ lâu. 

Trước việc Bộ GD&ĐT yêu cầu Hội đồng thẩm định quốc gia rà soát lại chương trình Tiếng Việt 1, Hiệu trưởng trường Phổ thông Hermann Gmeiner (quận Hoàn Kiếm) Vũ Ngọc Hảo đề nghị Hội đồng đọc lại từng trang của các bộ sách, có tranh luận để thống nhất việc sử dụng từ. Kể cả việc sử dụng dữ liệu trong các bài tập đọc cũng cần cân nhắc lượng bài đọc “phỏng theo”, “theo”, bởi nguồn dữ liệu của Việt Nam rất phong phú, hoàn toàn có thể sử dụng phù hợp với việc dạy chữ, giáo dục nhân cách HS...

Các nhà khoa học kiến nghị Bộ GD&ĐT lấy ý kiến các chuyên gia giỏi, HS, ngồi dự giờ để biết được cần lược bớt những kiến thức không cần thiết để HS không phải thức viết chữ tới 10 - 11 giờ đêm do chưa hoàn thành bài học trên lớp. Bởi ngoài việc học chữ, HS còn học nhạc, học bơi, chơi... thì mới phát triển được toàn diện phẩm chất và năng lực. Theo TS Phạm Tất Thắng - Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng của Quốc hội, các vấn đề liên quan đến giáo dục bao giờ cũng nhận được sự quan tâm, góp ý rất tâm huyết của cử tri, nhân dân, xã hội. Vì vậy, Bộ GD&ĐT cần tiếp thu trên tinh thần cầu thị. Những ý kiến xác đáng cần điều chỉnh kịp thời, hướng dẫn nhà trường, giáo viên truyền tải đầy đủ chương trình mới. Các vấn đề sâu về chuyên môn phải được thông tin phản hồi thấu đáo, đầy đủ, cụ thể.

tac-gia-len-tieng-ve-sgk-tieng-viet-1-bi-che-day-hoc-sinh-luoi-nhac-thu-doan-f4a-5288528

Nhìn sao cho đúng?

Trong những ngày qua, báo chí đã đóng vai trò là diễn đàn để cân bằng các ý kiến trái chiều. Các giáo viên, chuyên gia ngôn ngữ đã được dẫn lời để giúp người dân hiểu rõ hơn các khái niệm chuyên môn. Nhưng một khi dư luận vẫn chưa thực sự “thỏa mãn”, thì ắt hẳn vẫn còn “vấn đề” nằm ở đâu đó. Nhất là khi nhiều câu hỏi vẫn chưa được giải đáp: Có lợi ích nhóm hay không? Giả sử hội đồng thẩm định có thiếu sót thì sao? v.v...

Với tư cách Tổng chủ biên, Giáo sư Nguyễn Minh Thuyết chia sẻ: “Tôi bình tĩnh để nhận ra được cái đúng, cái sai và giải quyết vấn đề. Tất cả những người biên soạn sách đều xây dựng nội dung dựa trên việc căn cứ vào mục tiêu chủ chốt của chương trình giáo dục. Đặc biệt với lớp 1, mục tiêu cần phải đạt được là hình thành và phát triển phẩm chất, năng lực cho học sinh. Trong năng lực lại phân thành hai loại là năng lực chung (tự chủ, hợp tác, sáng tạo) và năng lực đặc thù (cụ thể theo từng môn học).

Với môn Tiếng Việt là năng lực ngôn ngữ (nói, nghe, đọc, viết) và năng lực văn học (bước đầu cảm thụ về văn học). Chắc chắn một cuốn sách không có tính giáo dục sẽ không thể sử dụng được, vì vậy tất cả các tác giả khi biên soạn sách đều đặt mục tiêu giáo dục lên đầu tiên”.

Nhiều người đã đặt câu hỏi về vai trò của Hội đồng quốc gia thẩm định sách giáo khoa, khi xét duyệt cho Tiếng Việt lớp 1 do nhóm Cánh Diều biên soạn được trở thành một trong 5 bộ sách được dạy và học trong nhà trường. Giáo sư Trần Đình Sử - Chủ tịch Hội đồng thẩm định môn Tiếng Việt lớp 1, phân tích về các từ ngữ ít thông dụng xuất hiện dày đặc trong cuốn sách giáo khoa này: “Những từ như “gà nhí”, “gà nhép”, “chả”, “tợp” đều có trong cuốn Từ điển Tiếng Việt do Hoàng Phê chủ biên, nên không thể nói không thông dụng. Ngoài ra, với từ “chén” trong bài “Cua, cò và đàn cá” được sử dụng để chỉ việc ăn thô tục. Với bối cảnh của bài học này, dùng từ “chén” là hoàn toàn phù hợp, không sai”.

Liệu bộ sách Tiếng Việt lớp 1 có cần nhanh chóng chỉnh sửa cho phù hợp hơn? Tại sao sử dụng truyện ngụ ngôn để làm bài tập đọc cho học sinh lớp 1? Phó Giáo sư - Tiến sĩ Đỗ Ngọc Thống, người đang giữ ghế Chủ biên chương trình môn Ngữ văn - Chương trình Giáo dục phổ thông mới của Bộ Giáo dục Đào tạo, bày tỏ: “Tôi nghĩ, việc đưa một câu chuyện vào dạy cho trẻ thế nào còn phụ thuộc vào câu hỏi hướng dẫn đọc và cách dạy của thầy cô giáo. Cũng truyện ấy nhưng giáo viên hướng học sinh hiểu thế nào cho đúng, cho nhân hậu, có ý nghĩa giáo dục cao là do tấm lòng, từ nhận thức, hiểu biết của người thầy… Trong chuyện này, nếu có hạn chế thì chỉ là các tác giả khi phỏng theo, biên tập lại cần chau chuốt hơn để câu văn hay, tránh thô thiển dễ gây hiểu nhầm.

Nhiều người nói sao không lấy ca dao, tục ngữ mà dạy. Thứ nhất trong sách cũng đã có ca dao tục ngữ; thứ hai chọn ngữ liệu nào trước hết phải phục vụ nhiệm vụ và yêu cầu là rèn luyện các âm, vần đang học… Vì thế, không phải ca dao, tục ngữ nào cũng đáp ứng được tất cả các yêu cầu nêu trên. Vả lại ca dao, tục ngữ cũng đâu phải luôn dễ hiểu, các câu chuyện về loài vật thường phù hợp hơn với trẻ đầu cấp tiểu học”.

Trong buổi làm việc vào chiều 12/10 với Bộ GD&Đ, Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam đặc biệt quan tâm đến những phản ánh của phụ huynh đối với bộ sách Tiếng Việt lớp 1 do nhóm Cánh Diều biên soạn. Bởi lẽ, trên mạng xã hội, nhiều nhà văn và nhà giáo đã viết thư ngỏ đề nghị Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam xử lý ngay bộ sách Tiếng Việt lớp 1, vì sự nguy hại có thể ảnh hưởng đến học sinh. Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam chỉ đạo Bộ Giáo dục Đào tạo và các đơn vị, cá nhân liên quan: “Trong các ý kiến góp ý, có những ý kiến khá gay gắt nhưng trong sự gay gắt đó thể hiện tâm huyết của cộng đồng mong muốn làm sao có được một bộ sách tốt nhất để dạy cho con em chúng ta. Tinh thần trước tiên là phải tiếp thu và trân trọng bằng tất cả tấm lòng!”.

Dù đang gây nhiều tranh cãi gay gắt và chưa thể hạ nhiệt cho đến khi Bộ GD& ĐT có được phương án phù hợp, nhưng nói như các chuyên gia tâm huyết với giáo dục thì việc có nhiều bộ SGK như năm nay để các cơ Sở Giáo dục lựa chọn là bước tiến lớn trong giáo dục. Chúng ta cần phải bảo vệ thành tựu này. Không vì có “sạn” mà tính chuyện lùi lại, trở về với một bộ sách như trước đây. Vì vậy, việc bình tĩnh để tìm ra cách đúng, vẫn là một biện pháp hữu hiệu trong thời điểm này, cho cả phụ huynh, người biên soạn và cơ quan quản lý.

Khánh An

 
 
Tin mới
Đa số bệnh nhân COVID-19 tử vong đều trên 55 tuổi, mang bệnh lý nền

(CLO) Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thanh Long đề nghị đánh giá lại tất cả các khâu trong chăm sóc, điều trị bệnh nhân để hạn chế tỉ lệ tử vong.

Hệ thống Bắp Kids có dấu hiệu bán hàng giả, hàng nhái các thương hiệu nổi tiếng?

(CLO) Hệ thống cửa hàng Bắp Kids kinh doanh các mặt hàng quần áo, giày dép dành cho trẻ em, hiện có 7 cơ sở trên địa bàn thành phố Hà Nội, mới đây hệ thống Bắp Kids bị phản ánh bán hàng giả, hàng nhái các thương hiệu nổi tiếng như: Channel, adidas, gucci, armani…

Cát Phượng – Kiều Minh Tuấn với nghi vấn rạn nứt

(CLO) Dù cùng tham gia sự kiện nhưng lại không sánh đôi như trước đây, cả hai lựa chọn chỗ ngồi khá xa nhau và ít tương tác

Xe công nông gãy trục, nam thanh niên bị đè tử vong trên ghế lái

(CLO) Một nam thanh niên ở huyện Đắk Mil (tỉnh Đắk Nông) điều khiển xe công nông chở thêm xe máy múc phía sau đã bị tử vong ngay tại ghế lái do xe càng bị gãy trục, xe máy múc phía sau đổ về phía trước, đè lên người.

Quảng Nam: Hơn 140.000 nghìn trẻ em sẽ được vắc xin COVID-19

(CLO) Hơn 140.000 trẻ em từ 12 đến dưới 18 tuổi ở Quảng Nam, dự kiến sẽ tiêm vắc xin phòng COVID-19 vào cuối tháng 12.

Top 5 kình ngư xinh đẹp nhất thế giới

(CLO) Làng bơi lội thế giới là nơi hội tụ những vận động viên (nam và nữ) tài năng, trong đó những vận động viên nữ luôn gây chú ý bởi nhan sắc xinh đẹp và khả năng bơi lội trời phú. Dưới đây sẽ là danh sách 5 kình ngư đẹp nhất thế giới bạn nên biết.

Thủ tướng Phạm Minh Chính chủ trì phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 11/2021

(CLO) Phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 11/2021 tập trung thảo luận về tình hình kinh tế-xã hội tháng 11 và 11 tháng, đồng thời cho ý kiến về dự thảo Nghị quyết về những nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội và dự toán ngân sách Nhà nước năm 2022.

Sau đợt bùng phát dịch lần thứ 4, tín dụng đen

(CLO) Ông Đào Minh Tú, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước thừa nhận, sau đợt bùng phát thứ 4, tín dụng đen có xu hướng nở rộ, là do người dân cần vay vốn để sinh hoạt, hoặc tái sản xuất kinh doanh.

Hà Nội chính thức khai thác 3 tuyến xe buýt điện đầu tiên

(CLO) Sáng 2/12, TP. Hà Nội đưa vào khai thác thương mại 3 tuyến xe buýt điện đầu tiên của Việt Nam. Mạng lưới xe buýt sinh thái này sẽ được kết nối với mạng lưới vận tải hành khách công cộng của Thủ đô.