(CLO) Các nhà khoa học Trung Quốc hôm thứ Ba (16/1) thông báo rằng họ đã nhân bản được cá thể khỉ vàng Rhesus khỏe mạnh đầu tiên bằng phương pháp mới được sửa đổi từ quy trình tạo ra cừu Dolly.
Chú khỉ nhân bản vẫn sống khỏe mạnh
Nghiên cứu này được đăng trên tạp chí Nature Communications hôm thứ Ba. Theo đó, con khỉ vừa được nhân bản được đặt tên là Retro, thuộc giống khỉ vàng Rhesus. Falong Lu, một trong những tác giả của nghiên cứu, cho biết chú khỉ hiện khỏe mạnh và vẫn phát triển mạnh mẽ.
"Chúng tôi đã nhân bản vô tính được cá thể khỉ Rhesus khỏe mạnh đầu tiên. Đây là một bước tiến lớn đến mức tưởng như không thể thực hiện được, mặc dù hiệu quả rất thấp so với phôi được thụ tinh thông thường", Falong Lu, chuyên gia tại Phòng thí nghiệm Trọng điểm Nhà nước về Sinh học Phát triển Phân tử và Viện Di truyền và Sinh học Phát triển tại Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc cho biết.
Linh trưởng là một trong những loài đặc biệt khó nhân bản. Nhiều năm qua, các nhà khoa học đã gặp thất bại trong việc thay thế các tế bào nhân bản bằng tế bào từ phôi bình thường. Họ hy vọng có thể ứng dụng kỹ thuật mới để tạo ra những con khỉ Rhesus giống hệt nhau nhằm phục vụ cho nghiên cứu y học.
Tuy nhiên, nhiều nhà nghiên cứu cảnh báo rằng tỷ lệ thành công của phương pháp mới vẫn còn rất thấp, đồng thời đặt ra những câu hỏi đạo đức xung quanh việc nhân bản.
Động vật có vú đầu tiên được nhân bản là cừu Dolly, được tạo ra vào năm 1996 bằng một kỹ thuật chuyển giao hạt nhân tế bào soma, hay còn gọi là SCNT.
Kể từ thành tựu đó, các nhà khoa học đã nhân bản nhiều loài động vật có vú, bao gồm lợn, bò, ngựa và chó. Quá trình này thường chỉ có một tỷ lệ rất nhỏ phôi được cấy vào động vật thay thế để tạo ra con cái có khả năng sống sót.
Phương pháp mới nhân bản mới là gì?
Trong nghiên cứu của mình, nhóm nghiên cứu đã sử dụng phiên bản sửa đổi của phương pháp SCNT trên khỉ Cynomolgus (Macaca fascicularis) và cải tiến kỹ thuật này hơn nữa để nhân bản khỉ Rhesus (Macaca mulatta).
Sau hàng trăm thất bại, họ đã thực hiện một quá trình gọi là cấy ghép khối tế bào bên trong, bao gồm việc đưa các tế bào bên trong được nhân bản vào phôi không được nhân bản.
Điều này cho phép nhân bản phát triển bình thường. Sau đó, nhóm nghiên cứu đã thử nghiệm kỹ thuật mới bằng cách sử dụng 113 phôi tái tạo, 11 phôi trong số đó được cấy vào 7 động vật thay thế. Kết quả, chỉ có một trường hợp sống sót.
"Chúng tôi đặt trọng tâm chính trong tương lai là các nghiên cứu nhằm nâng cao tỷ lệ thành công của kỹ thuật SCNT ở loài linh trưởng", ông Falong Lu nói.
Thực tế, cá thể khỉ nhân bản đầu tiên không phải Retro mà là cặp khỉ đuôi dài (còn gọi là khỉ ăn cua) giống hệt nhau có tên là Trung Trung và Hoa Hoa. Đôi khỉ này đã được tạo ra bằng kỹ thuật SCNT vào năm 2018 bởi các nhà nghiên cứu tại Viện Khoa học Thần kinh của Viện Khoa học Trung Quốc ở Thượng Hải.
Hiện Trung Trung và Hoa Hoa đã hơn 6 tuổi và đang sống hạnh phúc, khỏe mạnh với những con khỉ cùng loài. Ông Lu cho biết đến nay các nhà nghiên cứu vẫn chưa xác định được bất kỳ giới hạn tiềm tàng nào đối với tuổi thọ của khỉ nhân bản.
Tranh cãi vấn đề đạo đức
Việc sử dụng khỉ trong nghiên cứu khoa học đã gây nhiều tranh cãi về mặt đạo đức đối với phúc lợi động vật. Nhà khoa học Lluis Montoliu tại Trung tâm Công nghệ sinh học Quốc gia Tây Ban Nha, người không tham gia nghiên cứu, chỉ ra rằng chỉ có 1 trong số 113 phôi ban đầu sống sót, nghĩa là tỷ lệ thành công dưới 1%.
"Đầu tiên, có thể nhân bản loài linh trưởng. Và thứ hai, không kém phần quan trọng, những thí nghiệm này rất khó thành công với tỷ lệ thấp như vậy", ông Montoliu cho biết.
Ông nói thêm rằng tỷ lệ thành công thấp của thử nghiệm này cho thấy việc nhân bản con người là không cần thiết và gây tranh cãi. Nếu cố gắng thực hiện, đây sẽ là thử nghiệm "cực kỳ khó khăn và phi lý về mặt đạo đức".
Trong khi đó, Hiệp hội Hoàng gia Phòng chống Hành vi tàn ác đối với Động vật của Vương quốc Anh cho biết họ có "những lo ngại nghiêm trọng về đạo đức và phúc lợi xung quanh việc áp dụng công nghệ nhân bản vào động vật. Nhân bản động vật đòi hỏi những quy trình có thể gây đau đớn và khó chịu cho động vật, đồng thời có tỷ lệ thất bại và tử vong cao".
Ý nghĩa của việc nhân bản khỉ
Trước những ý kiến trái chiều, nhóm nghiên cứu cho biết họ vẫn tuân theo luật pháp và hướng dẫn của Trung Quốc về việc sử dụng các loài linh trưởng không phải con người trong nghiên cứu khoa học.
Theo báo cáo của một hội đồng thuộc Viện Hàn lâm Khoa học, Kỹ thuật và Y học Quốc gia Trung Quốc công bố vào tháng 5, nghiên cứu về các loài linh trưởng có nhiều điểm tương đồng với con người sẽ đóng vai trò then chốt góp phần dẫn đến nhiều tiến bộ y tế, bao gồm cả việc tạo ra vaccine Covid-19.
Nhóm nghiên cứu cho biết việc nhân bản thành công khỉ có thể giúp đẩy nhanh nghiên cứu y sinh, do các nhà khoa học hiện đang gặp nhiều hạn chế khi thí nghiệm trên chuột. Ngoài ra, ông Esteban cũng tin rằng việc tạo ra những cá thể khỉ giống hệt nhau về mặt di truyền có thể hữu ích trong nhiều khía cạnh.
"Nghiên cứu này là bằng chứng về việc nhân bản có thể được thực hiện ở các loài linh trưởng không phải con người, đồng thời mở ra cơ hội cho những phương pháp hiệu quả mới. Khỉ nhân bản có thể được biến đổi gen theo những cách phức tạp mà khỉ hoang dã không thể làm được. Điều này có nhiều ý nghĩa đối với mô hình bệnh tật cũng như nỗ lực bảo tồn động vật", ông Esteban chia sẻ.
(CLO) Chiều ngày 22/11, Hội Nhà báo Việt Nam tổ chức Hội nghị phổ biến chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước về Hội và nâng cao chất lượng tham mưu trong công tác văn phòng của Hội Nhà báo khu vực phía Bắc.
(CLO) Hàng trăm tài liệu, cổ vật có niên đại cách ngày nay hơn 2.000 năm, phản ánh sự hình thành và phát triển của nền văn hóa Đông Sơn trên đất Vĩnh Phúc.
(CLO) Ngày 22/11, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) đã có Quyết định xử phạt Công ty cổ phần chứng khoán SmartInvest gần 1,4 tỷ đồng vì hàng loạt vi phạm.
(CLO) Bất chấp những thách thức từ cuộc chiến tranh xâm lược của Nga, kinh tế Ukraine đã tăng trưởng 4.2% trong 10 tháng đầu năm 2024 so với cùng kỳ năm ngoái, theo thông báo của Bộ Kinh tế Ukraine vào ngày 18 tháng 11.
(CLO) Triều Tiên và Nga vừa ký kết một thỏa thuận mới nhằm thúc đẩy hợp tác kinh tế sau các cuộc hội đàm tại Bình Nhưỡng trong tuần này, theo Thông tấn xã Trung ương Triều Tiên (KCNA).
(CLO) Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Lào Cai vừa phối hợp với Bệnh viện Tâm thần Trung ương 1 thực hiện điều tra, phỏng vấn sâu người dân vùng lũ lịch sử gây chết và mất tích nhiều người ở xã Phúc Khánh.
(CLO) Trong những tuần gần đây, các hãng sản xuất ô tô lớn trên thế giới đã liên tiếp công bố kế hoạch cắt giảm nhân sự và đóng cửa nhà máy khi họ chật vật tìm kiếm lợi nhuận từ các dòng xe điện (EV) và đối mặt với làn sóng cạnh tranh từ những sản phẩm giá rẻ hơn.
(CLO) Chính quyền Tổng thống Joe Biden vừa thông báo với Quốc hội kế hoạch xóa 4,65 tỷ USD khoản nợ mà Ukraine đang gánh chịu, theo một bức thư do Bloomberg News thu thập được.
(CLO) Ngày 22/11, Toà án nhân dân tỉnh Hà Tĩnh mở phiên toà sơ thẩm xét xử các bị cáo: Xeng và Sisavanh Yongyaerlor (cùng SN 1988, trú huyện Khăm Cợt, tỉnh Bolikhămxay, Lào) về tội “Vận chuyển trái phép chất ma túy”.
(CLO) Ngày 22/11, tại Nhà Thái Học thuộc Văn Miếu - Quốc Tử Giám (Hà Nội) đã diễn ra Vòng Chung kết Giải thưởng Hành động vì Cộng đồng - Human Act Prize 2024 với chủ đề “Cộng đồng kiến tạo”.
(CLO) Ngày 22/11, Hội môi giới Bất động sản Việt Nam (VARS) đã công bố Bộ Quy tắc đạo đức, ứng xử nghề nghiệp mới nhằm nâng cao uy tín, chất lượng và trách nhiệm của môi giới.
(CLO) Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Nguyễn Mạnh Quyền vừa ký ban hành Quyết định số 6068/QĐ-UBND ngày 22/11/2024 về việc công bố tình huống khẩn cấp các sạt lở trên các tuyến đê hữu Bùi, Bùi 2, Gò Khoăm, sạt lở bờ sông Bùi trên địa bàn huyện Chương Mỹ.
(CLO) Tỉnh Lai Châu cam kết tạo mọi thuận lợi để hỗ trợ các doanh nghiệp khai thác du lịch với mục tiêu "doanh nghiệp phát tài - Lai Châu phát triển''.
(CLO) Ngày 22/11, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Nguyễn Trọng Đông và lãnh đạo các sở, ngành thành phố đi kiểm tra tiến độ thi công và thực hiện Dự án hệ thống xử lý nước thải Yên Xá.
(CLO) Trung Quốc đã phô trương công nghệ quân sự tiên tiến bằng cách trình làng một loạt thiết bị quân sự hiện đại tại triển lãm hàng không lớn nhất đất nước.
(CLO) Một ngày sau khi có thông tin Tổng thống Mỹ Joe Biden cho phép, Ukraine đã bắn tên lửa tầm xa ATACMS vào khu vực Bryansk, nằm cách 379 km về phía tây nam Moscow.
(CLO) Hội nghị Thượng đỉnh G20 tại Brazil đã ra tuyên bố của các nhà lãnh đạo vào thứ Hai (18/11), kêu gọi "hành động" giải quyết nhiều cuộc khủng hoảng mà toàn cầu đang phải đối mặt, như xung đột vũ trang, biến đổi khí hậu và các vấn đề lớn khác.
(CLO) Theo số liệu thống kê chính thức của Chính phủ Indonesia, gần 10 triệu người đã rời khỏi tầng lớp trung lưu của nước này kể từ năm 2019 cho đến nay.
(CLO) Trong nhiều năm, con người đã suy ngẫm về viễn cảnh tận thế của thế giới, gồm cả các nhà tiên tri, nhà khoa học vĩ đại cho đến các tổ chức nghiên cứu vũ trụ như NASA. Và không thể không lo lắng khi những nguy cơ mà họ đưa ra đều đang dần hiện hữu.
(CLO) Phó Tổng thống đắc cử JD Vance được coi là ứng cử viên sáng giá nhất để kế nhiệm ông Donald Trump với tư cách là ứng cử viên của Đảng Cộng hòa vào năm 2028.
(CLO) Trong chiến dịch vận động tranh cử của mình, Tổng thống đắc cử Mỹ Donald Trump nhiều lần cam kết sẵn sàng đàm phán với Nga nhằm hạ nhiệt những căng thẳng giữa hai quốc gia. Vậy quan hệ Nga - Mỹ sẽ có những thay đổi đáng kể dưới thời ông Trump tới đây?
(CLO) Có thể khẳng định rằng chưa bao giờ mối quan hệ Việt Nam - Mỹ tốt đẹp như hiện tại. Điều đó cho thấy tầm quan trọng của Việt Nam trong chính sách Châu Á - Thái Bình Dương của Hoa Kỳ. Vì thế, ngay cả với sự trở lại Nhà Trắng của Tổng thống đắc cử Donald Trump cùng khẩu hiệu “nước Mỹ trên hết”, thì bên cạnh những thách thức, một thời cơ lớn cho Việt Nam cũng sẽ được gợi mở.
(CLO) Từ chỗ thất bại trong cuộc đua vào Nhà Trắng năm 2020 và hứng chịu vô số hậu quả, ông Donald Trump đã trở lại đỉnh cao quyền lực một cách ngoạn mục khi đánh bại bà Kamala Harris trong cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ năm nay.
(CLO) Quyết định của Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu khi sa thải Bộ trưởng Quốc phòng Yoav Galant và bổ nhiệm cựu Ngoại trưởng Israel Katz thay thế ông đã đánh dấu một bước ngoặt bất ngờ trong nền chính trị nước này.