Trước kỳ thi Tốt nghiệp THPT 2019: Hoang mang và hoài nghi

(NB&CL) Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Phùng Xuân Nhạ vừa cho biết, Kỳ thi Tốt nghiệp THPT Quốc gia 2019 sẽ “nhẹ nhàng, không gây áp lực”, nội dung đề thi nằm chủ yếu trong chương trình lớp 12, bám sát đề thi tham khảo… Tuy nhiên, sau hàng loạt những bất cập đã và đang xảy ra nhức nhối, không ai không khỏi hoang mang.

Hứa sẽ… "thực hiện nghiêm túc"

Tại hội nghị trực tuyến toàn quốc về công tác chuẩn bị tổ chức kỳ thi THPT Quốc gia và Tuyển sinh Đại học, Cao đẳng năm 2019 với đại diện 63 tỉnh, thành vừa được tổ chức sáng 14/5, Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ cho rằng: Kỳ thi này là hoạt động chuyên môn nhưng có tính nhạy cảm rất cao; Cần có sự phối hợp giữa ban chỉ đạo thi cấp trung ương và địa phương; Công tác chuẩn bị không được chủ quan bởi một sai sót nhỏ cũng có thể ảnh hưởng tới toàn quốc;…

Từ đó, ông Nhạ đề nghị các địa phương chọn giáo viên có đủ phẩm chất, năng lực để làm trưởng điểm thi và cán bộ coi thi. Việc chấm thi sẽ nghiêm túc, có camera giám sát, công tác thanh kiểm tra phải thường xuyên, chú trọng đảm bảo an ninh, an toàn cho kỳ thi, kể cả đảm bảo tinh thần cho thí sinh,…

Về đề thi THPT Quốc gia năm nay, Bộ trưởng Nhạ cho biết, nội dung nằm chủ yếu chương trình lớp 12, bám sát đề thi tham khảo. Mục đích của kỳ thi là kiểm tra, đánh giá năng lực người học sau 12 năm, nhưng sẽ “nhẹ nhàng, không gây áp lực”.

Cách thi tốt nghiệp, lựa chọn, thay đổi nguyện vọng như hiện nay đẩy người học vào cuộc chơi

Cách thi tốt nghiệp, lựa chọn, thay đổi nguyện vọng như hiện nay đẩy người học vào cuộc chơi "may rủi"... (Ảnh minh họa) - nguồn: TNO.

Loay hoay cải tiến, cải… lùi

Trước đó, vào ngày 23/4, nhóm nghiên cứu của Viện Đo lường đánh giá phát triển giáo dục công bố kết quả nghiên cứu và đề xuất mới về kỳ thi THPT. PGS.TS Nguyễn Phương Nga (chủ trì việc nghiên cứu) cho biết đây là đề tài nghiên cứu được Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ đặc biệt quan tâm, là cơ sở để tiến tới việc đổi mới đánh giá ở phổ thông sau khi triển khai chương trình giáo dục mới.

Theo nhóm nghiên cứu, tính từ năm 1975 đã có 7 lần đổi mới. Nhưng dù thay đổi nhiều, nhất là trong hơn một thập kỷ qua, có một điểm chưa thay đổi được đó là áp lực căng thẳng, đòi hỏi sự huy động cùng lúc nhiều lực lượng phục vụ,… nhưng chưa đảm bảo loại bỏ được yếu tố tiêu cực can thiệp vào kết quả thi.

Nhận xét về cuộc thi, nhiều nhà quản lý giáo dục, thầy cô giáo cho rằng, cách thi hiện nay của ta vẫn không tác động ngược lại được việc dạy học ở phổ thông và không có thước đo đánh giá đúng năng lực học sinh. Bằng chứng là những người thành công trong xã hội nhiều khi không phải người có điểm số giỏi. Từ đó, có những ý kiến nên bỏ thi tốt nghiệp THPT, bởi khi mà kỳ thi kết quả đỗ tới 99% thì cần gì tổ chức cho mệt mỏi, lãng phí?

Trước các ý kiến bỏ hay giữ kỳ thi tốt nghiệp THPT, PGS.TS Nguyễn Phương Nga cho rằng, với 12 năm giáo dục phổ thông mà không có được một kỳ đánh giá năng lực trên toàn quốc đúng nghĩa là một khiếm khuyết, thiếu cơ sở thực tiễn để đánh giá chất lượng giáo dục chung và chất lượng giáo dục các vùng miền khác nhau làm căn cứ để xây dựng, điều chỉnh chính sách.

Bộ GD&ĐT cũng đang lấy lý do “làm căn cứ để xây dựng, điều chỉnh chính sách” để thành “Ban Giám hiệu của mọi trường học”. Cũng có nghĩa việc giữ hay bỏ kỳ thi tốt nghiệp THPT vẫn còn rất chênh vênh. Giữ để kỳ thi là thước đo đánh giá đúng năng lực học sinh, để chỉ 70 - 75% thí sinh thi đỗ chứ không phải 99 - 100% hiện nay,… thực sự vượt ngoài khả năng của ngành giáo dục.

Lịch thi tốt nghiệp THPT Quốc gia 2019 đã được ấn định vào 24, 25, 26 và 27/6/2019. Và lúc này, hàng triệu học sinh và phụ huynh vẫn loay hoay với ôn thi, đi thi và “chơi xổ số” với các nguyện vọng sau bao cuộc cải tiến tới lui. 

Vẫn “nửa dơi nửa chuột”

Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ cho rằng, mục đích chính của kỳ thi THPT Quốc gia là xét tốt nghiệp, và đề nghị không nên hiểu thuần túy là kỳ thi “2 trong 1” để ép học sinh thi lấy kết quả xét tuyển Đại học.

Tuy nhiên, thực tế thi tốt nghiệp THPT Quốc gia hiện nay chính là “2 trong 1”, vừa để cấp bằng tốt nghiệp THPT, vừa để xét tuyển Đại học, Cao đẳng. Và như GS. Nguyễn Minh Thuyết đã dự báo: Gộp 2 kỳ thi sẽ tạo nên tình trạng “nửa dơi nửa chuột”. Bởi khi Bộ GD&ĐT ra đề dễ, điểm 10 ngập tràn, phá sản mục tiêu phân hóa. Bộ rút kinh nghiệm và ra đề khó thì điểm 0 la liệt.

Vụ sửa điểm chấn động năm 2018 vừa qua là một u nhọt “bị lộ”, đã phần nào cho thấy sự “phá sản” các mục tiêu phân hóa học sinh, đánh giá chất lượng giáo dục chung và chất lượng giáo dục các vùng miền,… mà việc gộp 2 kỳ thi vào 1 đề ra.

Từ đó, đã có ý kiến cho rằng Bộ nên trao quyền tổ chức thi tốt nghiệp THPT cho địa phương, giao kỳ thi tuyển sinh Đại học - Cao đẳng cho nhà trường (tùy chọn thi tuyển hay xét tuyển). Khi các trường Đại học - Cao đẳng được tự quyết, chuyện dạy và học ở cấp học dưới phải thay đổi, hướng vào thực tiễn.

An Nhiên

Xem thêm

Một năm thực hiện Nghị quyết 71: Thách thức ở khả năng thực thi và sự đồng bộ của cả hệ thống

Một năm thực hiện Nghị quyết 71: Thách thức ở khả năng thực thi và sự đồng bộ của cả hệ thống

(NB&CL) Sau một năm triển khai Nghị quyết 71-NQ/TW (gọi tắt là Nghị quyết 71), nhiều chủ trương lớn về giáo dục đã được thể chế hóa và bắt đầu đi vào cuộc sống, từ miễn học phí, sắp xếp mạng lưới trường học đến đào tạo nhân lực STEM và chuyển đổi số. Nhưng khi những “đường ray” chính sách dần được thiết lập, thách thức giờ đây không còn nằm ở việc ban hành thêm quy định, mà ở năng lực đưa chúng thành kết quả thực chất.

Đi tìm nguyên nhân thiếu sách giáo khoa sau khai giảng

Đi tìm nguyên nhân thiếu sách giáo khoa sau khai giảng

Hơn 3,9 triệu cuốn sách giáo khoa (SGK) được các địa phương báo cáo còn thiếu sau khai giảng đang đặt ra nhiều câu hỏi về cách xác định nhu cầu và trách nhiệm cung ứng. Một nguyên nhân cần được nhìn thẳng là nhiều địa phương công bố miễn phí hoặc cho học sinh mượn sách ngay trong năm học 2026-2027 dù chưa thực hiện đúng trình tự tại khoản 3 Điều 33 Nghị định số 271/2026/NĐ-CP: kế hoạch dự báo nhu cầu phải được phê duyệt trước ngày 30/10 năm trước để làm căn cứ lập dự toán và sách phải nhập kho thư viện chậm nhất ngày 15/6. Khi kế hoạch được đưa ra quá muộn, việc mua sắm, in và giao sách trước khai giảng trở nên bất khả thi; nhà trường, doanh nghiệp phát hành và phụ huynh nhận những tín hiệu không thống nhất, dẫn đến thừa, thiếu cục bộ.

Sau khan hiếm sách giáo khoa, Bộ GD&ĐT tính điều chỉnh theo hướng giảm hàn lâm, tăng thực hành

Sau khan hiếm sách giáo khoa, Bộ GD&ĐT tính điều chỉnh theo hướng giảm hàn lâm, tăng thực hành

(CLO) Chương trình giáo dục phổ thông và sách giáo khoa sẽ được rà soát, điều chỉnh theo hướng giảm tính hàn lâm, tăng thực hành, trải nghiệm, giáo dục toàn diện và cập nhật những yêu cầu mới. Động thái này được đưa ra trong bối cảnh năm học 2026-2027 xảy ra tình trạng thiếu sách giáo khoa cục bộ tại nhiều địa phương.

Hà Nội đưa AI vào lớp 1: Trẻ học gì trước khi biết dùng ChatGPT?

Hà Nội đưa AI vào lớp 1: Trẻ học gì trước khi biết dùng ChatGPT?

(CLO) Từ năm học 2026-2027, học sinh lớp 1 tại Hà Nội sẽ bắt đầu làm quen với trí tuệ nhân tạo (AI), cùng học sinh các cấp từ tiểu học đến THPT. Tuy nhiên, AI không trở thành môn học mới, không có bài kiểm tra riêng và không làm phát sinh chi phí đối với gia đình.

Thiếu sách bài tập, phụ huynh phải photo và nguy cơ bị phạt trăm triệu đồng

Thiếu sách bài tập, phụ huynh phải photo và nguy cơ bị phạt trăm triệu đồng

(CLO) Khai giảng một tuần, con vẫn chưa có sách bài tập. Phụ huynh chạy khắp hiệu sách, có người sang tận địa phương khác tìm mua nhưng bất thành, cuối cùng phải photo cho con học tạm. Nghịch lý là trong lúc sách chưa đến tay học sinh, việc photo cả cuốn lại có thể bị xử phạt vì xâm phạm bản quyền.

Nguyễn Siêu tuổi 35 nhìn từ 'Ý chí và Con đường'

Nguyễn Siêu tuổi 35 nhìn từ 'Ý chí và Con đường'

(CLO) Ra mắt đúng dịp Nguyễn Siêu tròn 35 tuổi, hồi ký Ý chí và Con đường của Nhà giáo Nhân dân Nguyễn Trọng Vĩnh đưa các thế hệ thầy trò trở lại những ngày đầu gây dựng ngôi trường, từ đó nhìn rõ hơn những giá trị được gìn giữ và tiếp nối qua thời gian. Từ ký ức của người đặt nền móng đến những đổi mới hôm nay, Nguyễn Siêu đang viết tiếp câu chuyện của mình bằng một thế hệ học sinh khác, những cách làm mới và cả trí tuệ nhân tạo.

Siết tuyển sinh liên kết đào tạo nghề, chưa đủ điều kiện không được tuyển

Siết tuyển sinh liên kết đào tạo nghề, chưa đủ điều kiện không được tuyển

(CLO) Thông tư 72/2026/TT-BGDĐT vừa ban hành của Bộ Giáo dục và Đào tạo yêu cầu cơ sở chủ trì liên kết đào tạo nghề chỉ được tuyển sinh khi đáp ứng đầy đủ điều kiện, đồng thời phải công khai chương trình, học phí và đăng ký thông tin trên hệ thống dữ liệu chuyên ngành trước khi tổ chức đào tạo.

Nghịch lý sau 5 năm thực hiện Chương trình Giáo dục phổ thông 2018?

Nghịch lý sau 5 năm thực hiện Chương trình Giáo dục phổ thông 2018?

(CLO) Sau 5 năm triển khai Chương trình giáo dục phổ thông 2018, nhiều giáo viên cho rằng đã đến lúc đánh giá lại những điểm chưa phù hợp, từ cách tổ chức môn học tích hợp, hoạt động trải nghiệm, giáo dục địa phương đến việc lựa chọn tổ hợp ở THPT, thay vì chỉ điều chỉnh sách giáo khoa.

Cỡ chữ bài viết: