60 năm bài ca Xuân 61

Thứ sáu, 12/02/2021 11:00 AM - 0 Trả lời

(CLO) “Dã từ năm cũ bâng khuâng/Đã nghe Xuân mới lâng lâng lạ thường”.

Thời đó! Mỗi độ Tết đến, Xuân về, lòng người xao xuyến, bồi hồi, lâng lâng nhiều cảm xúc. Trong cái hồi hộp đón chờ, có việc đón thơ chúc Tết của Bác Hồ, của nhà thơ Tố Hữu những năm đó… Bây giờ hồi tưởng lại, vẫn cứ thấy tươi mới đến lạ… Trong kho tàng cả nghìn bài thơ của nhà thơ lớn Tố Hữu, có khoảng 50 bài viết về Xuân, về Tết… "Tiếng hát sang Xuân", "Xuân sớm", "Chào Xuân 67", "Bài ca xuân 71”… Nhưng hơn tất cả, đó là trường ca - "Bài ca Xuân 61". Xuân này -Xuân Tân Sửu, tác phẩm thơ đi cùng năm tháng này cũng đã tròn 60 tuổi… Tố Hữu - nhà thơ cách mạng với Thái Nguyên là vô cùng sâu đậm. Những “Sáng tháng 5”, "Hoan hô chiến sỹ Điện Biên”, “Ta đi tới”, đặc biệt là trường ca “Việt Bắc”… mang hồn cốt, tình cảm của nhà cách mạng, thi sỹ với mảnh đất này… Nhân 60 năm tuổi một thi phẩm bất hủ, nhắc nhớ bài thơ, nhà thơ âu cũng là việc nên làm.

“Tôi viết bài thơ Xuân

 Nghìn chín trăm sáu mốt

 Cành táo đầu hè rung rinh quả ngọt

 Nắng soi sương rọt long lanh…

 Rét nhiều nên ấm nắng hanh

Đắng cay lắm mới ngọt lành đó chăng?”

themxuan-0855

Bài thơ viết đêm 21/1/1961, mở đầu dung dị, mộc mạc nhưng đã mang trong ý và tứ triết lý của quy luật tự nhiên, cuộc sống và thời đại… Thơ Tố Hữu mang hơi thở nóng hổi của cuộc đấu tranh cách mạng mà Đảng và nhân dân của ông đang thực hiện; nói cách khác là ông luôn đưa hiện thực cuộc sống vào thơ.

Chúng ta cùng trở “Cái nền vật chất” đã làm nên hồn cốt bài thơ: Đại hội Đảng Toàn quốc lần thứ II họp tại Chiến khu Việt Bắc năm 1951, Chủ tịch Hồ Chí Minh xác định: “Dù có phải đốt cháy Trường Sơn cũng phải giành bằng được độc lập, tự do cho dân tộc”… Kháng chiến chống Pháp thành công, đất nước vẫn chưa liền một dải. Cách mạng miền Nam chìm trong máu lửa… Năm 1960, bằng phong trào Đồng khởi, bằng Nghị quyết 15 với nội dung Giải phóng miền Nam phải bằng con đường vũ trang cách mạng. Sau gần 10 năm, năm 1960, lần đầu tiên trong lịch sử, Đại hội Đảng Toàn quốc lần thứ III được họp giữa Thủ đô Hà Nội, đã xác định nhiệm vụ cho Cách mạng miền Nam là đấu tranh lật đổ chế độ tay sai và đuổi can thiệp Mỹ ra khỏi bờ cõi. "Cách mạng dân tộc, dân chủ, nhân dân ở miền Nam có vai trò quyết định trực tiếp đối với sự nghiệp Giải phóng miền Nam”. Miền Bắc hậu phương lớn của miền Nam xây dựng Chủ nghĩa Xã hội với nhiều định hướng đột phá… "Cách mạng XHCN ở miền Bắc có vai trò quyết định đối với sự phát triển của cách mạng cả nước”. Cùng với đó là những thắng lợi của 5 năm sau chiến thắng và Kế hoạch 3 năm (1958-1960), “Miền Bắc khôi phục kinh tế, hàn gắn vết thương chiến tranh”… Trong cái mạch xúc cảm đó, Tố Hữu đã tạc vào thơ: Năm năm với bấy nhiêu ngày/Mà trông trời đất đổi thay đã nhiều (Ba mươi năm đời ta có Đảng - 1960). Rồi trong bối cảnh cả miền Bắc như một công trường rộn ràng xây dựng; bằng cảm hứng thi nhân, Tố Hữu lại khéo léo đưa vào "Bài ca Xuân 61" những định hướng, mục tiêu lớn của Kế hoạch 5 năm lần thứ nhất ( 1961-1965) mà Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ III đã đề ra.

tố hữu

"Bài ca Xuân 61", với 7 đoạn, 122 câu, Tố Hữu đã đạt đỉnh cao của thi sỹ + sử thi. Sau đoạn mở đầu rất Việt Nam “Dã từ năm cũ bâng khuâng? Đã nghe xuân mới lâng lâng lạ thường”… Rồi tiếp theo là đoạn 12 câu thơ duyên dáng như một tiểu cảnh thơ tình đã giúp cho toàn bài thơ trở nên lãng mạn: "Chào Xuân đẹp có gì vui đấy/Hỡi em yêu mà má em đỏ dậy?/Như buổi đầu hò hẹn say mê”… 27 câu tiếp theo mang âm hưởng trường ca sử thi, sâu sắc, cao đẹp, lay động tâm hồn. "Chào 61 đỉnh cao muôn trượng/Ta đứng đây mắt nhìn bốn hướng/Trông lại nghìn xưa, trông tới mai sau/Trông Bắc, trông Nam, trông cả địa cầu/Trải qua một cuộc bể dâu/Câu thơ còn đọng nỗi đau nhân tình/Nổi chìm kiếp sống lênh đênh/Tố Như ơi! Lệ chảy quanh thân Kiều/Nghe hồn Nguyễn Trãi phiêu diêu?/Tiếng gươm khua, tiếng thơ kêu xé lòng?/Ôi tiếng của cha ông thuở trước/Xin hát mừng non nước hôm nay/Một vùng trời đất trong tay/ Dẫu chưa toàn vẹn, đã bay cờ hồng”… Nhìn về triết lý chuyện xưa, người xưa, nhà thơ đề cao những phẩm chất cao đẹp, phương châm sống cho hôm nay: "Có gì đẹp trên đời hơn thế/Người yêu người, sống để yêu nhau/Đảng cho ta trái tim giầu/Thẳng lưng mà bước, ngẩng đầu mà bay”

Những câu thơ tiếp theo, Tố Hữu đưa vào "Bài ca Xuân 61" bức tranh đẹp của công cuộc xây dựng đất nước: "Xuân ơi xuân em mới đến dăm năm/Mà cuộc sống đã tưng bừng ngày hội/Như hôm nay giữa công trường đỏ bụi/Những đoàn xe vận tải nối nhau đi/Hồng Quảng, Lào Cai, Thái Nguyên, Việt Trì/ Trên đất nước reo vui bao tiếng gọi…” Ca ngợi cuộc sống xây dựng miền Bắc, Tố Hữu cũng như 17 triệu đồng bào miền Bắc luôn hướng về miền Nam ruột thịt, lo cho đồng bào phải sống trong kìm kẹp của Mỹ Ngụy, mừng cách mạng miền Nam có những thắng lợi mới. "Mấy hôm nay như đứa nhớ nhà/Ta vẩn vơ hoài, rạo rực vào ra/Nghe tiếng mõ và nghe tiếng súng/Miền Nam dậy, hò reo náo động”...

60 năm đã qua, nhà thơ lớn Tố Hữu rồi cả những nghệ sỹ tài danh Châu Loan, Trần Thị Tuyết đã thể hiện bài thơ "Bài ca Xuân 61" hào sảng, lay động hàng triệu con tim, lời ru bao giấc ngủ con trẻ giờ đang phiêu diêu miền cực lạc. Nhưng câu thơ kết của "Bài ca xuân 61" thì vẫn còn đó là mục tiêu phấn đấu “Hòa bình - Ấm no - Cho Con người - Sung sướng - Tự do".

Hữu Minh

Tin mới

Gỗ Trường Thành (TTF) lợi nhuận 'bốc hơi' một nửa sau kiểm toán, vẫn lỗ lũy kế 3.240 tỷ đồng

Gỗ Trường Thành (TTF) lợi nhuận 'bốc hơi' một nửa sau kiểm toán, vẫn lỗ lũy kế 3.240 tỷ đồng

(CLO) CTCP Tập đoàn Kỹ nghệ Gỗ Trường Thành (TTF) vừa công bố báo cáo tài chính kiểm toán năm 2024 với lợi nhuận sau thuế chỉ còn hơn 6 tỷ đồng, giảm tới 51% so với báo cáo tự lập. Dù không còn lỗ như năm 2023, doanh nghiệp vẫn đối mặt với khoản lỗ lũy kế khổng lồ hơn 3.240 tỷ đồng.

Kinh doanh - Tài chính
Mỹ 'thắng đậm' thặng dư dịch vụ trên toàn cầu, song ông Trump lại phớt lờ

Mỹ 'thắng đậm' thặng dư dịch vụ trên toàn cầu, song ông Trump lại phớt lờ

(CLO) Tổng thống Mỹ Donald Trump liên tục đề cập đến thâm hụt thương mại hàng hóa, nhưng lại bỏ qua thặng dư khổng lồ từ ngành dịch vụ - gồm doanh thu từ phim ảnh, Google, Amazon hay Facebook - nơi Mỹ đang thắng đậm trên toàn cầu.

Thế giới 24h
Lầu Năm Góc xác nhận việc tướng bốn sao bị sa thải

Lầu Năm Góc xác nhận việc tướng bốn sao bị sa thải

(CLO) Bộ Quốc phòng Mỹ đã xác nhận việc sa thải Tướng Không quân bốn sao Timothy Haugh, Giám đốc Cơ quan An ninh Quốc gia (NSA) và Chỉ huy Bộ Tư lệnh Không gian mạng Hoa Kỳ.

Thế giới 24h
Làm thế nào phát hiện xe của mình đang bị theo dõi?

Làm thế nào phát hiện xe của mình đang bị theo dõi?

(CLO) GM từng bán dữ liệu lái xe cho hãng bảo hiểm, hé lộ nguy cơ quyền riêng tư bị xâm phạm ngay từ vô lăng.

Xe
Apple mất hơn 300 tỷ USD do thuế quan Mỹ

Apple mất hơn 300 tỷ USD do thuế quan Mỹ

(CLO) Cổ phiếu công nghệ lao dốc mạnh vào thứ Năm, trong đó Apple dẫn đầu khi chứng kiến sự sụt giảm nghiêm trọng sau thông báo thuế quan đối ứng từ Tổng thống Donald Trump một ngày trước đó.

Báo chí - Công nghệ
Hà Nội: Tổ chức lại giao thông trong thời gian phá dỡ tòa nhà Hàm cá mập

Hà Nội: Tổ chức lại giao thông trong thời gian phá dỡ tòa nhà Hàm cá mập

(CLO) Sở Xây dựng Hà Nội sẽ tổ chức lại giao thông để phục vụ phá dỡ tòa nhà Hàm cá mập và đảm bảo trật tự, chống ùn tắc tại khu vực quảng trường Đông Kinh - Nghĩa Thục trong thời gian từ ngày 7 - 30/4.

Giao thông
Trước khi khởi tố, Quang Linh Vlog, Hằng Du Mục sở hữu những tài sản nào?

Trước khi khởi tố, Quang Linh Vlog, Hằng Du Mục sở hữu những tài sản nào?

(CLO) Quang Linh Vlogs và Hằng Du Mục được biết đến là hai TikToker nổi tiếng sở hữu nhiều tài sản lớn, cùng đứng tên trên nhiều doanh nghiệp.

Giải trí
Nghệ An: Tài xế ôtô tông chết người rồi bỏ chạy

Nghệ An: Tài xế ôtô tông chết người rồi bỏ chạy

(CLO) Gây ra hai vụ tai nạn ở huyện Nghi Lộc và Hưng Nguyên (tỉnh Nghệ An) ôtô 7 chỗ bị nổ lốp nhưng tài xế vẫn cố tình bỏ chạy khoảng 35 km thì bị bắt giữ.

Công luận 24H
U17 Indonesia tạo địa chấn khi đánh bại U17 Hàn Quốc

U17 Indonesia tạo địa chấn khi đánh bại U17 Hàn Quốc

(CLO) Thi đấu kiên cường trong hơn 90 phút trên sân cỏ, đội tuyển U17 Indonesia đã tạo địa chấn khi đánh bại ứng viên vô địch U17 Hàn Quốc tỷ số 1-0 ở trận ra quân bảng C VCK U17 châu Á 2025.

Thể thao
Nhận định Barcelona vs Real Betis, 2h ngày 6/4 tại La Liga

Nhận định Barcelona vs Real Betis, 2h ngày 6/4 tại La Liga

(CLO) Nhận định Barcelona vs Real Betis, 2h ngày 6/4 tại La Liga; dự đoán tỉ số Barcelona vs Real Betis cùng các chuyên gia phân tích.

Thể thao
Hyundai Palisade giảm giá gần 100 triệu đồng

Hyundai Palisade giảm giá gần 100 triệu đồng

(CLO) Người tiêu dùng mua mẫu Hyundai Palisade trong tháng 4/2025 được giảm giá cao nhất 95 triệu đồng, tương đương 50% lệ phí trước bạ.

Xe
Công ty mẹ của Facebook đối mặt với vụ kiện 2,4 tỷ USD vì 'kích động bạo lực'

Công ty mẹ của Facebook đối mặt với vụ kiện 2,4 tỷ USD vì 'kích động bạo lực'

(CLO) Meta, công ty mẹ của Facebook đang đối mặt với vụ kiện liên quan đến cáo buộc kích động bạo lực ở Ethiopia. Các nguyên đơn đang yêu cầu Meta thành lập một quỹ trị giá 2,4 tỷ USD để bồi thường cho các nạn nhân trên nền tảng này.

Báo chí - Công nghệ
Mỹ lại cho TikTok thêm thời gian bán ứng dụng, Trung Quốc không mặn mà

Mỹ lại cho TikTok thêm thời gian bán ứng dụng, Trung Quốc không mặn mà

(CLO) Tổng thống Donald Trump một lần nữa gia hạn thời hạn cho chủ sở hữu Trung Quốc ByteDance của TikTok phải bán ứng dụng video ngắn này nếu không sẽ bị cấm tại Mỹ.

Báo chí - Công nghệ
Đội tuyển futsal nữ Việt Nam tiếp tục giữ vị trí thứ 4 trên bảng xếp hạng châu Á

Đội tuyển futsal nữ Việt Nam tiếp tục giữ vị trí thứ 4 trên bảng xếp hạng châu Á

(CLO) Với thành tích tốt tại vòng loại futsal nữ châu Á 2025, đội tuyển futsal nữ Việt Nam được cộng thêm 15.32 điểm, tiếp tục duy trì thứ hạng 11 thế giới, hạng 4 châu Á.

Giải trí
Không để việc sắp xếp tổ chức bộ máy ảnh hưởng đến phòng chống, kiểm soát dịch bệnh

Không để việc sắp xếp tổ chức bộ máy ảnh hưởng đến phòng chống, kiểm soát dịch bệnh

(CLO) Thủ tướng Chính phủ yêu cầu Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương không để việc sắp xếp tổ chức, bộ máy tại địa phương ảnh hưởng đến công tác phòng, chống, kiểm soát dịch bệnh trên gia súc, gia cầm.

Tin tức
Lập đoàn kiểm tra liên ngành các cụm công nghiệp, làng nghề, cơ sở gây ô nhiễm cao tại Hà Nội, TPHCM

Lập đoàn kiểm tra liên ngành các cụm công nghiệp, làng nghề, cơ sở gây ô nhiễm cao tại Hà Nội, TPHCM

(CLO) Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà giao Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với Bộ Công Thương tổ chức đoàn kiểm tra liên ngành các cụm công nghiệp, các làng nghề, cơ sở gây ô nhiễm cao tại thành phố Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh và một số địa phương khác trên cả nước; hoàn thành trong tháng 7/2025.

Tin tức
Bình Luận

Tin khác

Quang Linh Vlogs và cái giá của hào quang chệch hướng

Quang Linh Vlogs và cái giá của hào quang chệch hướng

(CLO) Không phải một phiên tòa, cũng không chỉ là một cú ngã. Đó là khoảnh khắc một biểu tượng cộng đồng từng rực sáng đã tắt lịm, để lại một khoảng trống trong niềm tin và một bài học đáng giá cho cả một thế hệ KOL đang rực lửa danh vọng.

Đời sống văn hóa
Văn học Việt chờ 'cú huých' mới từ Dự thảo Nghị định hỗ trợ sáng tác

Văn học Việt chờ 'cú huých' mới từ Dự thảo Nghị định hỗ trợ sáng tác

(CLO) Ngày 4/4 tại Hà Nội, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã tổ chức Hội thảo lấy ý kiến góp ý cho Dự thảo Nghị định quy định về khuyến khích phát triển văn học Việt Nam.

Đời sống văn hóa
Đối thoại liên ngành nghệ thuật 'Âm sắc'

Đối thoại liên ngành nghệ thuật 'Âm sắc'

(CLO) Đối thoại “Âm sắc” giữa nhạc sĩ Quốc Trung và hoạ sĩ Trịnh Tuân thuộc khuôn khổ triển lãm sơn mài “Như những lớp phù sa”.

Đời sống văn hóa
Festival Phở năm 2025 diễn ra tại Hoàng thành Thăng Long

Festival Phở năm 2025 diễn ra tại Hoàng thành Thăng Long

(CLO) Festival Phở năm 2025 nhằm quảng bá hình ảnh Phở Hà Nội được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Đời sống văn hóa
Tạm dừng một số hoạt động vui chơi dịp Giỗ Tổ Hùng Vương

Tạm dừng một số hoạt động vui chơi dịp Giỗ Tổ Hùng Vương

(CLO) Một số hoạt động trong khuôn khổ Giỗ Tổ Hùng Vương sẽ tạm hoãn vào 2 ngày quốc tang nguyên Chủ tịch nước Lào Khamtay Siphandone.

Đời sống văn hóa
Độc đáo không gian quán cà phê đồ tái chế tại Hà Nội

Độc đáo không gian quán cà phê đồ tái chế tại Hà Nội

(CLO) Toạ lạc tại phố Hàng Mắm (quận Hoàn Kiếm, Hà Nội), một quán cà phê tên Hidden Gem Coffee với không gian ấn tượng khi đồ vật bên trong đa phần là đồ cũ được tái chế, thu hút nhiều các bạn trẻ và du khách quốc tế tới tham quan, thưởng thức đồ uống. Đặc biệt, nơi đây còn được ví như "ốc đảo biệt lập giữa thủ đô".

Đời sống văn hóa
Công bố logo tuyên truyền kỷ niệm 50 năm Ngày Giải phóng miền Nam

Công bố logo tuyên truyền kỷ niệm 50 năm Ngày Giải phóng miền Nam

(CLO) Logo có gam màu đỏ làm chủ đạo thể hiện nhiệt huyết cách mạng, lòng dũng cảm, kiên cường, tinh thần đoàn kết; màu xanh dương thể hiện cho hòa bình, hạnh phúc…

Đời sống văn hóa
Chiêm ngưỡng các sản phẩm 'Gốm Thiệp' của 42 hoạ sĩ tài hoa

Chiêm ngưỡng các sản phẩm 'Gốm Thiệp' của 42 hoạ sĩ tài hoa

(CLO) Nhân dịp kỷ niệm 75 năm Ngày sinh nhà văn Nguyễn Huy Thiệp (1950-2025), sáng 4/4 tại Hà Nội, không gian nghệ thuật mang tên ông (do gia đình vận hành) cùng Gallery 39 phối hợp tổ chức triển lãm mang tên “Gốm Thiệp”, nhằm giới thiệu đến công chúng Thủ đô hơn 200 tác phẩm tranh trên gốm, lấy cảm hứng từ con người và văn chương Nguyễn Huy Thiệp.

Đời sống văn hóa
Hội nhập văn hóa quốc tế: Bước chuyển mình mạnh mẽ của Việt Nam

Hội nhập văn hóa quốc tế: Bước chuyển mình mạnh mẽ của Việt Nam

(CLO) Ngày 3/4 tại Hà Nội, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VHTTDL) tổ chức Hội thảo quốc tế "Đẩy mạnh hội nhập quốc tế về văn hóa trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc", nhằm xin ý kiến chuyên gia về Đề án "Quốc tế hóa văn hóa Việt Nam và Việt Nam hóa văn hóa quốc tế".

Đời sống văn hóa
Trong những tiếng ngân vang cuộc đời

Trong những tiếng ngân vang cuộc đời

(NB&CL) Với sự trọng thị thơ ca, với đức khiêm nhường và sự chân thành, Thuận Hữu luôn lảng tránh và không bao giờ nhận mình là nhà thơ khi bạn bè và các nhà thơ gọi ông là nhà thơ, cho dù ông có những bài thơ quá nhiều người thuộc như bài Những phút xao lòng.

Đời sống văn hóa