An ninh lương thực: Cần lý trí và lòng dũng cảm để soi xét

(CLO) Để đảm bảo an ninh lương thực (ANLT) trong bối cảnh dịch Covid-19 hoành hành, Bộ Công thương đã kiến nghị Thủ tướng Chính phủ cho dừng xuất khẩu gạo rồi lại kiến nghị cho tiếp tục khiến dư luận hoang mang. Mới thấy vấn đề an ninh lương thực rất nhạy cảm, và để an dân là không dễ.
An ninh lương thực là vấn đề bức thiết và đầy thách thức với Việt Nam trong tương lai gần.

An ninh lương thực là vấn đề bức thiết và đầy thách thức với Việt Nam trong tương lai gần.

1."Khi Hà Nội xảy ra tình trạng thiếu lương thực cục bộ do Covid-19, nếu các công ty lương thực Nhà nước không có nguồn, mở bán đến 23h đêm thì làm sao bảo đảm an dân được", Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã nhấn mạnh như vậy tại hội nghị ngày 18/3, tổng kết 10 năm thực hiện đề án "ANLT quốc gia đến năm 2020", và cho rằng sẽ có sai lầm trong chỉ đạo nếu không đặt ANLT trở nên bức thiết và đầy thách thức trong giai đoạn tới.

Cũng tại cuộc họp này, Bộ trưởng Bộ Công Thương đã đề xuất về việc tạm dừng việc xuất khẩu gạo đến hết tháng 5/2020 nhằm đảm bảo các mục tiêu, nguyên tắc điều hành xuất khẩu gạo, góp phần ổn định giá gạo trong nước. Cùng ngày, Thủ tướng đã đồng ý với đề xuất trên, giao Bộ Công Thương khẩn trương xây dựng, ban hành Thông tư hướng dẫn cụ thể; Bộ Tài chính chỉ đạo Tổng cục Hải quan dừng việc mở tờ khai hải quan xuất khẩu gạo từ 0h ngày 24/3…

Hải quan các tỉnh, thành phố trên cả nước được chỉ đạo dừng việc đăng ký, tiếp nhận và thông quan đối với các lô hàng gạo xuất khẩu dưới mọi hình thức, chỉ giải quyết thủ tục thông quan cho những lô hàng xuất khẩu đã đăng ký tờ khai hải quan trước 0h ngày 24/3.

Lệnh cấm đã lập tức tác động mạnh lên nhiều mặt đời sống xã hội, những lo lắng cho các doanh nghiệp và nhất là người trồng lúa, khi giá lúa thu mua từ dân, theo khảo sát của người viết, là giảm tức thì.

2. Gần như ngay lập tức, chiều 24/3, Bộ Công Thương đã có công văn hỏa tốc gửi Thủ tướng kiến nghị tiếp tục thực hiện xuất khẩu gạo. Cụ thể, sau khi tiếp nhận phản ánh của một số doanh nghiệp, nhận thấy cần có thêm thời gian đánh giá lại sản lượng thực tế của vụ Đông - Xuân, các hợp đồng xuất khẩu đã ký cũng như lượng tồn kho thực tế ở các doanh nghiệp…, Bộ Công thương kiến nghị tiếp tục mở tờ khai hải quan, cho xuất khẩu gạo bình thường.

Dư luận xã hội bất ngờ, lập tức "xoáy" vào chuyện Trung Quốc tăng cường nhập khẩu gạo giữa thời điểm dịch Covid-19 hoành hành. Theo Tổng cục Hải quan, Philipines, Bờ Biển Ngà mới là thị trường chính tiêu thụ gạo Việt Nam. Năm ngoái, Philippines nhập 2,13 triệu tấn, chiếm 33,5% trong tổng lượng gạo xuất khẩu. Tiếp theo là Bờ Biển Ngà với 583.579 tấn. Trung Quốc đứng thứ 3 với 477,127 tấn, chiếm 7,5%. Thế nên nước này có tăng nhập khẩu thì tỉ lệ trong tổng lượng gạo xuất khẩu Việt Nam cũng không quá lớn, dù không thể nói là không cần "chú ý".

Cũng theo Tổng cục Hải quan, năm 2019, Việt Nam xuất khẩu 6,37 triệu tấn gạo, thu về khoảng 2,81 tỷ USD (giá xuất khẩu bình quân đạt 440,7 USD/tấn). Còn năm 2020, tính đến ngày 15/3, Việt Nam đã xuất khoảng 1,3 triệu tấn gạo, giá bình quân đạt 463 USD/ tấn, cao hơn 20 USD/ tấn so với bình quân năm ngoái.

3. Vì sao Bộ Công thương sau khi đề xuất ngưng lại vội kiến nghị Chính phủ tiếp tục cho xuất khẩu gạo? Như đã nêu trên, ngay trong ngày 24/3, Bộ này đã có văn bản kiến nghị tạm dừng áp dụng ngừng xuất khẩu gạo từ 00h00 ngày 24/3.

Theo Bộ Công Thương, kiến nghị này được đưa ra sau khi đơn vị này tiếp nhận phản ánh của một số doanh doanh nghiệp. Bộ Công Thương đề nghị Thủ tướng cho phép tạm dừng việc thực hiện hoãn xuất khẩu gạo để có thêm thời gian đánh giá lại sản lượng thực tế vụ Đông Xuân, lượng hợp đồng xuất khẩu đã ký cũng như tồn kho thực tế…

Ngoài ra, cũng cần phải nhắc tới bài học đau xót trong quá khứ. Năm 2008, khi Việt Nam đang xuất khẩu với giá 900 USD/tấn thì có lệnh ngừng xuất khẩu, giá gạo giảm còn hơn 300 USD/tấn. Trong khi Thái Lan mở kho xuất ào ào thì giới kinh doanh gạo Việt phải chở gạo đi bán lẻ trước cổng các khu công nghiệp. Và từ đó đến nay, Việt Nam luôn trong tình trạng thừa gạo để ăn và bán ra nước ngoài với giá bèo bọt. Kể cả lúc hạn mặn đang khốc liệt tại ĐBSCL, lúa gạo vẫn “dư sức” đáp ứng nhu cầu trong nước và xuất khẩu.

Dịch bệnh là nguyên nhân khiến người dân có tâm lý “tích cốc phòng cơ”, đã đẩy giá bán lẻ lúa gạo lên cao, nhưng giá lúa tại ruộng, giá gạo tại kho vẫn thấp và không hề thiếu, nhất là khi vụ Hè - Thu độ 100 ngày nữa đã có lúa mới.

4. Sáng 25/3, Thứ trưởng Bộ Công Thương Trần Quốc Khánh trả lời báo chí về lý do kiến nghị Thủ tướng cho tiếp tục xuất khẩu gạo. “Giá cả trong nước biến động tăng 20-25% so với trước đó, nếu như xuất khẩu gạo, an ninh lương thực trong tháng 3 có thể đối mặt rủi ro”, ông Khánh nói. Và đó cũng là lý do Bộ này đề xuất Thủ tướng cho tạm hoãn xuất khẩu gạo tại hội nghị ngày 18/3.

Nói về lý do gấp rút kiến nghị cho xuất khẩu lại, Thứ trưởng Khánh cho biết đã nhận được ý kiến của một số doanh nghiệp xuất khẩu gạo, trong đó có độ vênh về số liệu. Cụ thể, số liệu gạo sản xuất, dự trữ và xuất khẩu mà Bộ nắm được có độ vênh nhất định so với thực tế, đặc biệt là sản lượng tại ĐBSCL và lượng tồn kho trong dân. Cũng bởi khi Việt Nam đã tự do hóa thị trường, không yêu cầu các doanh nghiệp đăng ký lượng gạo sản xuất, tồn kho và xuất khẩu như trước nữa. Rồi ngay trong chiều 25/3, sau khi xem xét đề nghị của Bộ Công thương, Thủ tướng đã lập tức chỉ đạo: Tạm ngưng ký hợp đồng xuất khẩu gạo mới, hợp đồng đã ký sẽ phải qua kiểm tra, xem xét mới quyết định.

Sự xáo trộn, hoang mang trong dư luận dịu bớt khi người dân nắm bắt được một số thông tin chi tiết về "cường quốc gạo Việt Nam", việc hạn mặn khiến sản lượng lúa giảm nhưng ĐBSCL vào vụ Đông - Xuân từ trước Tết Nguyên đán nên nhìn chung vẫn thu được nhiều lúa. Thêm nữa, đón "sóng" tăng giá được xem là lựa chọn khôn ngoan.

Qua vụ việc này, Bộ Công thương dù chưa đủ sâu sát thực tế, nhưng đã linh hoạt, dũng cảm. Và Chính phủ một lần nữa cho thấy sự cẩn trọng và trách nhiệm.

Kiên Giang

Xem thêm

Sàn giao dịch hàng hóa Việt Nam: Cơ hội định giá lại nông sản Việt Nam

Sàn giao dịch hàng hóa Việt Nam: Cơ hội định giá lại nông sản Việt Nam

(NB&CL) Trong nhiều năm qua, Việt Nam đứng trong nhóm xuất khẩu nông sản lớn nhất thế giới về sản lượng, nhưng giá trị thu về vẫn chưa tương xứng. Phần lớn các mặt hàng chủ lực như cà phê, hồ tiêu, gạo… vẫn phụ thuộc vào giá niêm yết trên sàn quốc tế, khiến doanh nghiệp và nông dân trong nước luôn ở thế bị động. Chuyên gia nhận định: Việt Nam dẫn đầu thế giới nhiều mặt hàng nông sản nhưng thiếu sàn giao dịch thực thụ, gây lãng phí nguồn lực và đánh mất quyền định đoạt giá bán.

Diễn đàn Tương lai ASEAN 2026: Từ đối thoại khu vực đến dấu ấn một Việt Nam chủ động kiến tạo

Diễn đàn Tương lai ASEAN 2026: Từ đối thoại khu vực đến dấu ấn một Việt Nam chủ động kiến tạo

(NB&CL) Diễn đàn Tương lai ASEAN (AFF) 2026 được tổ chức tại Hà Nội (từ ngày 9-10/6/2026) vào đúng thời điểm khu vực đang đứng trước những yêu cầu mới về tự cường, đổi mới và thích ứng với các biến động toàn cầu. Trong dòng chảy đó, AFF không chỉ là một sự kiện đối ngoại quan trọng của ASEAN mà còn cho thấy vai trò ngày càng chủ động của Việt Nam trong việc khởi xướng, duy trì và làm sâu sắc thêm các không gian đối thoại khu vực.

Việc tử tế - Bông hoa đẹp của thi đua yêu nước

Việc tử tế - Bông hoa đẹp của thi đua yêu nước

(CLO) Nhân dịp kỷ niệm 78 năm Ngày Bác Hồ ra Lời kêu gọi thi đua ái quốc (11/6/1948 - 11/6/2026), Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã gặp mặt 100 điển hình tiên tiến trong Chương trình “Việc tử tế” của Đài Truyền hình Việt Nam. Đây không chỉ là hoạt động tôn vinh những con người bình dị mà cao quý, mà còn là dịp để xã hội nhìn lại, trân trọng và lan tỏa những giá trị nhân văn tốt đẹp đang hiện hữu trong đời sống hằng ngày.

Tương lai đất nước bắt đầu từ người lao động hôm nay

Tương lai đất nước bắt đầu từ người lao động hôm nay

(CLO) Trong nhiều thập niên qua, người lao động Việt Nam từng đối mặt với không ít biến động của nền kinh tế. Nhưng có lẽ chưa bao giờ câu chuyện tương lai nghề nghiệp lại được đặt ra rõ ràng như hôm nay, khi trí tuệ nhân tạo, tự động hóa và chuyển đổi số đang làm thay đổi cách con người làm việc và tạo ra giá trị. Đại hội Công đoàn Việt Nam lần thứ XIV vì thế mang ý nghĩa vượt ra ngoài khuôn khổ một nhiệm kỳ đại hội.

 Hà Nội thu phí vào nội đô từ năm 2028: Cần lộ trình dài hơi và các giải pháp hỗ trợ đi kèm

Hà Nội thu phí vào nội đô từ năm 2028: Cần lộ trình dài hơi và các giải pháp hỗ trợ đi kèm

(NB&CL) Hà Nội một lần nữa đưa kế hoạch thu phí phương tiện giao thông vào nội đô với lộ trình bắt đầu từ Vành đai 1 vào năm 2028 với kỳ vọng “công cụ kinh tế” sẽ giúp điều tiết giao thông và thúc đẩy người dân chuyển sang phương tiện công cộng. Tuy nhiên, theo nhiều chuyên gia, việc nghiên cứu thu phí phương tiện vào nội đô cần được đánh giá toàn diện cả ở góc độ giao thông, kinh tế lẫn tác động xã hội.

Một năm triển khai chính quyền 3 cấp: Từ “sắp xếp xong” đến “vận hành tốt”

Một năm triển khai chính quyền 3 cấp: Từ “sắp xếp xong” đến “vận hành tốt”

(NB&CL) Một năm trước, mô hình tổ chức mới của hệ thống chính trị và chính quyền địa phương chính thức đi vào vận hành sau cuộc sắp xếp quy mô lớn nhất trong nhiều thập niên. Hàng loạt đơn vị hành chính được tổ chức lại, nhiều cơ quan được hợp nhất, hàng nghìn đầu mối được tinh gọn, mô hình chính quyền địa phương hai cấp được triển khai trên phạm vi cả nước.

Bảo vệ thế hệ trẻ trước những cạm bẫy trên không gian mạng

Bảo vệ thế hệ trẻ trước những cạm bẫy trên không gian mạng

(CLO) Chưa bao giờ internet và mạng xã hội có sức ảnh hưởng mạnh mẽ đến đời sống con người như hiện nay. Chỉ với một chiếc điện thoại thông minh, bất kỳ ai cũng có thể học tập, giải trí, kết nối bạn bè và tiếp cận kho tri thức toàn cầu. Không gian mạng đã mở ra nhiều cơ hội phát triển trong thời đại số.

Xăng E10 và định hướng tăng trưởng xanh của nền kinh tế!

Xăng E10 và định hướng tăng trưởng xanh của nền kinh tế!

(NB&CL) Từ ngày 1/6/2026, xăng sinh học E10 sẽ chính thức được phân phối trên toàn quốc theo lộ trình của Bộ Công Thương. Việc các doanh nghiệp xăng dầu đồng loạt chuyển sang kinh doanh xăng sinh học E10 cho thấy, quá trình chuyển đổi năng lượng xanh ở Việt Nam đang từng bước thích ứng với xu hướng phát triển bền vững, giảm phát thải và bảo vệ môi trường. Nếu phát triển tốt nhiên liệu sinh học, Việt Nam không chỉ có thêm một giải pháp giảm phát thải mà còn mở ra dư địa cho nông nghiệp nguyên liệu, công nghiệp chế biến và xu hướng kinh tế tuần hoàn.

Xăng E10: 14 năm chuẩn bị và bài toán đồng thuận xã hội

Xăng E10: 14 năm chuẩn bị và bài toán đồng thuận xã hội

(NB&CL) Xăng E10 sẽ chính thức được triển khai trên toàn quốc từ ngày 1/6/2026 theo đúng lộ trình được Chính phủ hoạch định từ hơn một thập niên trước. Nhưng điều khiến dư luận tranh luận những ngày qua không chỉ là một loại nhiên liệu mới, mà là cách một chủ trương đúng được đưa vào đời sống. Bởi kinh nghiệm cho thấy, một chính sách có thể được chuẩn bị rất kỹ trên giấy tờ, nhưng chỉ thực sự thành công khi người dân hiểu, tin và sẵn sàng đồng hành cùng nó.

Xây dựng xã, phường XHCN: Đưa những giá trị tốt đẹp vào đời sống hằng ngày

Xây dựng xã, phường XHCN: Đưa những giá trị tốt đẹp vào đời sống hằng ngày

(CLO) Sau gần một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, yêu cầu xây dựng xã, phường xã hội chủ nghĩa đang được đặt ra như một bước phát triển mới trong tư duy quản trị ở cơ sở. Theo PGS.TS Lê Văn Cường, Phó Viện trưởng Viện Xây dựng Đảng, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, đây là thời điểm “chín muồi” để đưa những giá trị của chủ nghĩa xã hội đi vào đời sống bằng những thay đổi cụ thể mà người dân có thể nhìn thấy, cảm nhận được mỗi ngày.

Hoàn thiện hành lang pháp lý, tăng cường bảo vệ tác quyền trên môi trường số

Hoàn thiện hành lang pháp lý, tăng cường bảo vệ tác quyền trên môi trường số

(NB&CL) Hàng loạt vụ xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan bị khởi tố hình sự đánh dấu bước chuyển mạnh trong câu chuyện bản quyền tại Việt Nam. Động thái của Bộ Công an được xem là cú đánh trực diện vào tư duy “xài chùa” vốn tồn tại dai dẳng trong môi trường giải trí và nội dung số.

Từ tư tưởng Hồ Chí Minh đến khát vọng hùng cường của dân tộc

Từ tư tưởng Hồ Chí Minh đến khát vọng hùng cường của dân tộc

(CLO) Tháng Năm lại về. Những con đường bắt đầu nhiều hơn sắc đỏ của cờ hoa. Những bài hát về Bác lại vang lên từ các ô cửa nhỏ, từ loa phát thanh trong mỗi khu dân phố, từ những chương trình truyền hình buổi tối. Có điều, năm nay, cảm xúc về ngày sinh của Chủ tịch Hồ Chí Minh dường như đến theo một cách khác.

Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về “Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết” trong giai đoạn phát triển mới của đất nước

Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về “Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết” trong giai đoạn phát triển mới của đất nước

(CLO) Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn khẳng định: “Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết – Thành công, thành công, đại thành công”. Đó không chỉ là lời hiệu triệu cách mạng, mà còn là kết tinh sâu sắc tư tưởng chính trị, triết lý nhân văn và tầm nhìn chiến lược của Người về sức mạnh của dân tộc Việt Nam.

Không có ngoại lệ cho người nổi tiếng

Không có ngoại lệ cho người nổi tiếng

(CLO) Thông tin ca sĩ Miu Lê bị Công an Thành phố Hải Phòng khởi tố, bắt tạm giam để điều tra hành vi “Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy” thêm một lần nữa đặt ra những suy ngẫm về trách nhiệm xã hội của người nổi tiếng. Dù vụ việc vẫn đang trong quá trình điều tra và chờ kết luận chính thức từ cơ quan chức năng, song việc một nghệ sĩ nổi tiếng vướng vòng lao lý cũng đủ gióng lên hồi chuông cảnh báo về lối sống lệch chuẩn, về ý thức thượng tôn pháp luật của một bộ phận nghệ sĩ hoạt động trong lĩnh vực văn hóa, giải trí hiện nay.

Nỗi bất an phía sau những lọ thuốc nhỏ mắt bị thu hồi

Nỗi bất an phía sau những lọ thuốc nhỏ mắt bị thu hồi

(CLO) Dung dịch nhỏ mắt, hay thứ người ta vẫn quen gọi đơn giản là “thuốc nhỏ mắt” vốn từ lâu được mặc nhiên xem là sản phẩm có thể đưa thẳng vào đôi mắt, nơi nhạy cảm và mong manh nhất của cơ thể. Nhưng khi một lô thuốc bị thu hồi vì không đạt chỉ tiêu độ trong, câu chuyện không còn chỉ là lỗi kỹ thuật của nhà sản xuất, mà là lời cảnh báo rằng, không phải thứ gì mang tên thuốc nhỏ mắt cũng có thể yên tâm nhỏ vào mắt.

“Nghe dân”, gần dân và bước chuyển mình của Mặt trận

“Nghe dân”, gần dân và bước chuyển mình của Mặt trận

(NB&CL) Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam (MTTQ) có lẽ là một trong những kỳ Đại hội đặc biệt nhất nhiều năm trở lại đây. Không chỉ vì diễn ra vào thời điểm đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới với hàng loạt thay đổi lớn về tổ chức bộ máy, mô hình quản trị và yêu cầu tăng trưởng, mà còn bởi chính Đại hội này cho thấy một sự thay đổi khá rõ trong cách Mặt trận nhìn về vai trò của mình.

Điều đáng tiếc nhất khi một bộ phận người nổi tiếng sống buông thả

Điều đáng tiếc nhất khi một bộ phận người nổi tiếng sống buông thả

(CLO) “Lại thêm một nghệ sĩ dính ma túy”. Có lẽ đó là câu xuất hiện nhiều nhất trên mạng xã hội sau thông tin ca sĩ Miu Lê (tên thật là Lê Ánh Nhật) bị bắt để điều tra hành vi sử dụng trái phép chất ma túy. Điều lạ là vụ việc ồn ào thật, tranh cãi cũng dữ dội thật, nhưng cảm giác sốc thì dường như không còn bao nhiêu.

Cỡ chữ bài viết: