Chính quyền đô thị TP. Hồ Chí Minh: Chớ để “bình mới rượu cũ”

(NB&CL) Quốc hội khóa XIV vừa biểu quyết thông qua Nghị quyết tổ chức chính quyền đô thị tại TP.HCM. Đây được kỳ vọng sẽ là một động lực mới giúp chính quyền TP. nâng cao quyền tự chủ, phát huy sự năng động, sáng tạo, trở thành nơi mà cán bộ thể hiện tốt nhất vai trò công bộc của dân.

1. Theo Nghị quyết, tổ chức chính quyền đô thị tại TP.HCM sẽ gồm: Chính quyền TP.HCM có HĐND và UBND. Ở quận và phường không có HĐND mà chỉ có UBND. Các huyện, thành phố, xã, thị trấn của TP.HCM được thực hiện theo quy định của Luật Tổ chức chính quyền địa phương (tức có cả HĐND và UBND).

Về quản lý điều hành, cơ cấu tổ chức của UBND quận gồm Chủ tịch, không quá ba Phó Chủ tịch, các cơ quan chuyên môn, cơ quan hành chính khác và đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc. UBND phường gồm Chủ tịch, không quá hai Phó Chủ tịch và các công chức khác.

Người và gia súc tại khu vực ngập nước Thủ Thiêm - quận 2. Ảnh: Hữu Khoa

Người và gia súc tại khu vực ngập nước Thủ Thiêm - quận 2. Ảnh: Hữu Khoa

Ngoài ra, Nghị quyết cũng quy định cụ thể nhiệm vụ, quyền hạn của HĐND, UBND, Chủ tịch UBND TP.HCM; UBND và Chủ tịch UBND quận, phường. Khi không còn HĐND quận thì HĐND TP. sẽ lấy phiếu tín nhiệm đối với Chủ tịch UBND quận. “Người được lấy phiếu tín nhiệm có quá nửa tổng số đại biểu HĐND TP. đánh giá tín nhiệm thấp thì có thể xin từ chức; trường hợp có từ 2/3 tổng số đại biểu trở lên đánh giá tín nhiệm thấp thì HĐND TP. đề nghị Chủ tịch UBND TP. xem xét, quyết định theo thẩm quyền”, Nghị quyết nêu rõ.

Nghị quyết này có hiệu lực thi hành từ 1/1/2021 và việc tổ chức chính quyền đô thị được thực hiện từ 1/7/2021. Do đó, HĐND và UBND quận, phường nhiệm kỳ 2016 - 2021 kết thúc nhiệm vụ vào 30/6/2021. Kể từ 1/7/2021, UBND quận, UBND phường thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn theo quy định tại Nghị quyết này.

Như vậy, sau Hà Nội và Đà Nẵng (được Quốc hội thông qua Nghị quyết cho thí điểm tổ chức chính quyền đô thị vào tháng 11/2019 và tháng 6/2020), TP.HCM được bắt tay ngay vào xây dựng mô hình chính quyền đô thị. Về việc này, theo Thứ trưởng Bộ Nội vụ Trần Anh Tuấn, là do TP.HCM đã có hơn 6 năm thí điểm không tổ chức HĐND huyện, quận, phường trên toàn địa bàn, cho thấy nhiều kết quả tích cực, như tinh gọn bộ máy, giảm tầng nấc trung gian, tiết kiệm ngân sách...

2. Điểm khác biệt lớn nhất của chính quyền đô thị TP.HCM với chính quyền đô thị ở Hà Nội và Đà Nẵng là mô hình thành phố thuộc thành phố.

Tại Nghị quyết Quốc hội vừa thông qua có quy định về nhiệm vụ, quyền hạn của HĐND; UBND, Chủ tịch UBND TP. thuộc TP.HCM. Đây cũng là nội dung mà có đại biểu cho rằng không hợp lý vì trên thực tế chưa có đơn vị hành chính này. Tuy nhiên, băn khoăn trên đã được Ủy ban Thường vụ Quốc hội lý giải: “Đơn vị hành chính tương đương” với quận, huyện, thị xã tại Hiến pháp 2013 và Luật Tổ chức chính quyền địa phương đã cụ thể hóa tên gọi là “TP. thuộc TP. trực thuộc Trung ương”. Mặc dù năm 2015 chưa có TP. thuộc TP. trực thuộc Trung ương nào được thành lập, nhưng Luật Tổ chức chính quyền địa phương ban hành đã quy định cụ thể về tổ chức, nhiệm vụ, quyền hạn của HĐND, UBND TP. thuộc TP. trực thuộc Trung ương…

Đó là góc độ về quản lý điều hành. Còn dưới góc nhìn phát triển đô thị, nhiều chuyên gia cho rằng ngoài TP. phía Đông (gồm quận 2, quận 9 và Thủ Đức), TP.HCM dự kiến sẽ phát triển 3 đô thị vệ tinh nữa, gồm phía Bắc (quận 12 và phần lớn huyện Hóc Môn), phía Tây (quận Bình Tân, một phần quận 8 và một phần huyện Bình Chánh), phía Nam (toàn bộ quận 7, huyện Nhà Bè, một phần quận 8 và một phần huyện Bình Chánh).

Kế hoạch phát triển 4 đô thị vệ tinh này đem tới nhiều lạc quan, nhưng cũng gây không ít quan ngại bởi hạ tầng giao thông cả 4 khu vực đều đang quá tải. Đáng chú ý, trong khi các dự án hạ tầng lớn đang triển khai hoặc còn trên giấy thì các dự án bất động sản khu vực này lại càng thêm hỗn loạn, tiếp tục đe dọa sự phát triển bền vững của TP.

Cần lưu ý, theo số liệu thống kê thị trường bất động sản quý 3/2020 tại TP.HCM, các dự án căn hộ tập trung chủ yếu ở “khu Đông”, chiếm hơn 77% nguồn cung mới. Phân khúc nhà phố/biệt thự khu vực này cũng chiếm khoảng 64%. Điều này tiếp tục gây nỗi hoang mang về kẹt xe, ngập nước, ô nhiễm, phát sinh các điểm nóng khiếu nại tố cáo về đất đai kéo dài mà tới nay TP.HCM vẫn chưa thể giải quyết triệt để.

3. Khi Nghị quyết về tổ chức chính quyền đô thị tại TP.HCM được Quốc hội thông qua, về việc không tổ chức HĐND quận, phường, ông Huỳnh Thanh Nhân - Giám đốc Sở Nội vụ TP. khẳng định: Mục tiêu trọng tâm của mô hình chính quyền đô thị là tổ chức bộ máy một cách tinh gọn, hợp lý, hoạt động hiệu lực, hiệu quả. Ngoài ra, mô hình sẽ giúp TP. tăng tính tự chủ, tự chịu trách nhiệm và hướng đến tính minh bạch trong hoạt động quản lý…

Về vai trò giám sát khi TP.HCM không tổ chức HĐND quận, phường, bà Nguyễn Thị Quyết Tâm - nguyên Chủ tịch HĐND TP.HCM cho biết: Đề án tổ chức chính quyền đô thị được TP. ấp ủ từ năm 2007 sau khi nghiên cứu mô hình nhiều nước. “Nếu không tổ chức HĐND quận, phường, sẽ không mất thời gian chờ cơ quan quyền lực cấp đó quyết những việc có thể triển triển khai ngay. TP. cần cơ chế này!”, bà Tâm đánh giá.

TP.HCM giờ đã có những cơ chế “độc nhất” như ấp ủ. Trao đổi với báo giới về bước ngoặt này, ông Phan Nguyễn Như Khuê (Phó trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội TP.HCM) nhấn mạnh: “Chất lượng cán bộ cùng với việc sàng lọc, sắp xếp, bố trí lại đội ngũ là việc mấu chốt để chính quyền đô thị TP.HCM phát huy tốt nhất theo yêu cầu của Nghị quyết!”.

Nhưng cũng cần lưu ý rằng, 5 năm qua, Thành ủy TP.HCM đã xem xét kỷ luật tới 2.849 đảng viên, trong đó có 270 đảng viên bị khai trừ, rất nhiều trong số đó vướng sai phạm, vi phạm về quản lý đất đai, xây dựng.

Thế nên, để mô hình chính quyền đô thị TP.HCM đi vào thực chất, thì vấn đề then chốt của thành phố là cải tổ về con người, phải thông qua các thiết kế về tổ chức bộ máy, quản lý, điều hành,… để chính quyền thực sự là của dân, do dân, vì dân. Cán bộ cũng phải được lựa chọn, phải thể hiện được trọn vẹn và đầy đủ nhất vai trò công bộc của dân.

Nếu không, chính quyền đô thị sẽ chỉ là “bình mới rượu cũ”, với những lời hô hào sáo rỗng!

Kiên Giang

Xem thêm

Trọng dụng hiệu quả để chuyển hóa nhân tài thành nguồn lực phát triển

Trọng dụng hiệu quả để chuyển hóa nhân tài thành nguồn lực phát triển

(NB&CL) Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm từng nhấn mạnh, nhân tài là nguồn lực chiến lược đặc biệt của quốc gia. Phát triển, thu hút và trọng dụng nhân tài phải đặt trong tổng thể chiến lược phát triển đất nước, lấy lợi ích quốc gia, dân tộc và yêu cầu thực hiện các nhiệm vụ chiến lược làm định hướng cao nhất. Từ tinh thần ấy, Kết luận số 105-KL/TW ngày 15/10/2026 của Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về thu hút và trọng dụng nhân tài trong các ngành, lĩnh vực mũi nhọn, phục vụ đất nước phát triển nhanh, bền vững được ban hành, đánh dấu bước phát triển quan trọng trong tư duy của Đảng về nguồn lực con người.

Quy định số 224-QĐ/TW: Làm kinh tế bằng năng lực, không bằng quyền lực

Quy định số 224-QĐ/TW: Làm kinh tế bằng năng lực, không bằng quyền lực

(NB&CL) Một người đảng viên có thể trở thành doanh nhân giỏi, tạo ra sản phẩm có ích, giải quyết việc làm cho người lao động và đóng góp cho ngân sách. Nhưng nếu lợi thế kinh doanh đến từ chức vụ đang nắm giữ, thông tin có được nhờ công vụ hay khả năng chi phối những quyết định quản lý, câu chuyện đã vượt khỏi phạm vi làm giàu thông thường. Khi ấy, điều cần được xem xét không chỉ là khoản lợi nhuận thu về, mà còn là nguồn gốc của lợi thế tạo nên khoản lợi nhuận đó.

Bạo lực học đường: Ai đang làm mỏng đi quyền uy của thầy cô?

Bạo lực học đường: Ai đang làm mỏng đi quyền uy của thầy cô?

(CLO) Vụ nam sinh hành hung cô giáo ngay trên bục giảng tại Trường THPT Mạc Đĩnh Chi, Hà Nội, được phản ánh trong hai ngày qua, một lần nữa khiến dư luận bàng hoàng, đồng thời gợi lên câu hỏi không thể né tránh: Vì sao những hành vi xúc phạm, thậm chí bạo lực với thầy cô vẫn xảy ra trong môi trường giáo dục? Đổ hết lỗi cho học sinh là chưa đủ; nhưng nếu chỉ yêu cầu giáo viên phải thấu hiểu, bao dung và đổi mới, chúng ta cũng cần tự hỏi đã làm gì để bảo vệ người đang đứng trên bục giảng.

Phụ nữ Việt Nam: Từ người "giữ lửa" trong gia đình đến người "kiến tạo" trong xã hội

Phụ nữ Việt Nam: Từ người "giữ lửa" trong gia đình đến người "kiến tạo" trong xã hội

(CLO) Bước vào kỷ nguyên mới – kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, phụ nữ Việt Nam không còn chỉ đóng vai trò là hậu phương vững chắc. Vượt qua những định kiến giới cũ kỹ, phụ nữ Việt Nam ngày nay đang tạo nên những bước chuyển mình ngoạn mục từ người "giữ lửa" trong gia đình đến người "kiến tạo" xã hội. Bằng trí tuệ, sự nhạy bén và khát vọng cống hiến mạnh mẽ, những người phụ nữ thời đại mới đang tự tin bước ra thế giới, khẳng định vị thế chủ thể trên mọi lĩnh vực chủ chốt từ chính trị, kinh tế số cho đến ngoại ngữ và khoa học công nghệ.

Phụ nữ Việt Nam phát huy bản lĩnh trong kỷ nguyên mới

Phụ nữ Việt Nam phát huy bản lĩnh trong kỷ nguyên mới

(CLO) Từ những nữ doanh nhân chèo lái tập đoàn nghìn tỷ trong nền kinh tế số, các nhà khoa học nữ sở hữu công trình tầm cỡ quốc tế, cho đến những nữ chiến sĩ mũ nồi xanh kiên cường tại các phái bộ Liên Hợp Quốc... phụ nữ Việt Nam hôm nay đang viết nên một định nghĩa mới về bản lĩnh. Không còn bị trói buộc bởi những định kiến cũ kỹ, họ chủ động làm chủ công nghệ, đón đầu xu thế và tỏa sáng rực rỡ trong kỷ nguyên mới, trở thành động lực thúc đẩy hành trình vươn mình mạnh mẽ của toàn dân tộc.

Kỳ vọng xây dựng một hệ sinh thái sáng tạo đồng bộ

Kỳ vọng xây dựng một hệ sinh thái sáng tạo đồng bộ

(NB&CL) Bộ VHTTDL vừa ra mắt “Mạng lưới phát triển công nghiệp văn hóa Việt Nam” và công bố 17 sáng kiến phát triển ngành năm 2026. Mạng lưới được kỳ vọng trở thành đầu mối kết nối các nguồn lực, chia sẻ cơ hội hợp tác và thúc đẩy những sáng kiến mới, góp phần đưa văn hóa trở thành nguồn lực phát triển kinh tế. Hiệu quả của mô hình sẽ phụ thuộc vào khả năng chuyển hóa các định hướng thành chương trình hợp tác cụ thể, đưa ý tưởng thành sản phẩm có giá trị và tạo chỗ đứng trên thị trường trong nước, quốc tế.

Việc đã rõ phải làm ngay

Việc đã rõ phải làm ngay

(NB&CL) Việc đã xác định rõ thì phải bắt tay thực hiện, vướng mắc phải được tháo gỡ, trách nhiệm phải được xác định đến cùng. Từ Hội nghị Trung ương 4 khóa XIV, 3 chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đặt ra yêu cầu cấp thiết đối với quá trình tổ chức thực hiện các quyết sách: không để công việc chậm trễ vì né tránh, đùn đẩy, không để những vấn đề đã có hướng giải quyết tiếp tục ách tắc, mà phải tạo chuyển biến thực chất trong từng nhiệm vụ, từng lĩnh vực, để người dân và doanh nghiệp sớm nhận thấy kết quả.

Sau cuộc trở về là một lời hứa

Sau cuộc trở về là một lời hứa

(CLO) 731 liệt sĩ được đưa về nơi an nghỉ sau gần 60 năm. Nhưng sự tri ân không thể khép lại cùng một lễ truy điệu. Điều phải ở lại là lời hứa của những người đang sống: không quên quá khứ và xây dựng một đất nước xứng đáng với sự hy sinh ấy.

Hà Nội đang học cách đi nhanh bằng một cách nghĩ khác

Hà Nội đang học cách đi nhanh bằng một cách nghĩ khác

(NB&CL) Có một Hà Nội rất dễ nhận ra qua những câu chuyện hàng ngày, như tắc đường, mưa xuống là lo ngập, những dự án kéo dài, trường học quá tải... Nhưng nếu chỉ nhìn Thủ đô từ những điều ấy, sẽ khó thấy một chuyển động đang diễn ra khá rõ trong thời gian gần đây: Hà Nội đang thay đổi cách nghĩ về con đường phát triển của chính mình.

Đằng sau sự bùng nổ của các hội nhóm trên mạng xã hội: Ranh giới pháp lý cần được phân định!

Đằng sau sự bùng nổ của các hội nhóm trên mạng xã hội: Ranh giới pháp lý cần được phân định!

(NB&CL) Sự xuất hiện của những hội nhóm mang tên như “Hội những người từng đi tù”, “Hội những người vỡ nợ muốn làm liều” hay gần đây là “Con ghét bố mẹ” đang thu hút sự quan tâm lớn trên mạng xã hội. Đặc biệt, hội nhóm “Con ghét bố mẹ” đã thu hút sự quan tâm khi có hàng trăm nghìn thành viên. Nhiều bài viết chia sẻ những mâu thuẫn, tổn thương trong quan hệ giữa con cái và cha mẹ.

Quy định 220-QĐ/TW: Khi người dám làm được trao cơ hội để cống hiến

Quy định 220-QĐ/TW: Khi người dám làm được trao cơ hội để cống hiến

(NB&CL) Khi nhiều vấn đề mới không thể giải quyết bằng những cách làm cũ, người cán bộ không chỉ cần năng lực và ý tưởng, mà còn cần một môi trường đủ tin cậy để dám quyết định, dám chịu trách nhiệm và được đánh giá công bằng. Quy định 220-QĐ/TW vì thế không chỉ đặt ra cơ chế bảo vệ người dám làm, mà còn gợi mở một yêu cầu lớn hơn, phải biết phát hiện, giao việc, trao quyền và sử dụng đúng những người có năng lực để họ thực sự tạo ra giá trị.

17 Chủ tịch xã ở Quảng Ngãi và câu chuyện 'có mặt' với trách nhiệm

17 Chủ tịch xã ở Quảng Ngãi và câu chuyện 'có mặt' với trách nhiệm

(CLO) Một cuộc họp có thể chỉ kéo dài vài giờ. Nhưng cách một cán bộ tham dự, lắng nghe và xử lý công việc sau đó lại có thể nói nhiều điều về trách nhiệm công vụ. Câu chuyện 17 Chủ tịch UBND xã ở Quảng Ngãi bị phê bình vì không nghiêm túc trong việc tham dự một hội nghị vì thế đáng để nhìn rộng hơn: Có mặt trong một cuộc họp liệu đã đồng nghĩa với có mặt trong công việc?

Làn sóng phim ngắn AI lan tràn trên mạng xã hội - Quản thế nào?

Làn sóng phim ngắn AI lan tràn trên mạng xã hội - Quản thế nào?

(NB&CL) Nội dung giật gân, những tập phim nối tiếp và lời mời trả phí có thể cuốn người xem vào hàng giờ giải trí, tiêu tiền ngoài dự tính. Rủi ro càng đáng quan tâm khi trẻ em tiếp cận nội dung không phù hợp độ tuổi. Phim ngắn AI đang đặt Việt Nam trước bài toán quản lý cả nội dung, nền tảng phân phối và dòng tiền. Sự phát triển của phim ngắn AI đòi hỏi cách quản lý phù hợp với tốc độ sản xuất và thói quen xem phim trên điện thoại. 

Việc triển khai cấp phát miễn phí SGK cho học sinh phổ thông toàn thành phố không chỉ khẳng định triết lý “lấy con người làm trung tâm” mà còn là bước đột phá lớn để bảo đảm công bằng trong tiếp cận giáo dục. Ảnh Sở GD&ĐT.

Bài 3: Lấy con người làm trung tâm - “Trái tim” của sự phát triển bền vững

(CLO) Không nằm ở những con số tăng trưởng mang tính định lượng khô khan hay các siêu dự án tỷ USD, thước đo nhân văn và sắc nét nhất cho sự bứt phá của Thành phố Quảng Ninh chính là việc định hình lại tiêu chuẩn sống, biến mỗi người dân thành trung tâm thụ hưởng mọi thành quả của sự phát triển.

Khi AI làm phim, ai chịu trách nhiệm cho một nền văn hóa nội dung bằng máy?

Khi AI làm phim, ai chịu trách nhiệm cho một nền văn hóa nội dung bằng máy?

(CLO) Có những buổi tối, tôi nghe tiếng phim phát ra từ điện thoại của vợ mà phát bực. Ăn cơm xong, cô ấy lại nằm xuống xem những bộ phim ngắn với những nhân vật đẹp đến mức không thật, những câu chuyện quanh đi quẩn lại chuyện phản bội, bị coi thường, lật ngược thân phận rồi trả thù. Hết một đoạn lại “Tập tiếp theo”, và cứ thế câu chuyện kéo dài đến khuya.

Chỉ thị 07-CT/TW: Học Bác để làm tốt hơn việc của hôm nay

Chỉ thị 07-CT/TW: Học Bác để làm tốt hơn việc của hôm nay

(NB&CL) Chỉ thị 07-CT/TW được Bộ Chính trị ban hành ngày 13/7/2026, thay thế Chỉ thị 05-CT/TW và Kết luận 01-KL/TW, đặt việc học tập, thực hành tư tưởng, đạo đức, phương pháp, phong cách Hồ Chí Minh trong bối cảnh phát triển mới. Khi thực tiễn đặt ra những yêu cầu mới, cách học cũng không thể chỉ dừng ở nhận thức hay những việc làm theo khuôn mẫu. Chỉ thị 07-CT/TW chuyển từ “học tập và làm theo” sang “học tập và thực hành” tư tưởng, đạo đức, phương pháp, phong cách Hồ Chí Minh, đưa việc học trở về với một câu hỏi rất cụ thể: trước công việc của hôm nay, chúng ta sẽ nghĩ và làm như thế nào?

Tháo điểm “nghẽn”, mở rộng không gian, kiến tạo quốc gia biển mạnh!

Tháo điểm “nghẽn”, mở rộng không gian, kiến tạo quốc gia biển mạnh!

(NB&CL) Nghị quyết số 20-NQ/TW ngày 28/7/2026 của Hội nghị lần thứ ba, Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về xây dựng và phát triển Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh đặt ra yêu cầu chuyển mạnh tư duy từ khai thác biển sang quản trị biển hiện đại, từ phát triển kinh tế biển theo từng ngành, từng lĩnh vực sang quản trị thống nhất, tổng hợp không gian biển quốc gia. 

Cỡ chữ bài viết: