Coumboscuro: Ngôi làng Ý không nói tiếng Ý

Nằm gần biên giới giữa vùng Piedmont của Ý và Pháp, du khách muốn đến đây sẽ phải trải qua một hành trình dài: cần phải bay đến Turin, đi tàu rồi đến xe buýt hoặc lái xe về phía nam từ Provence để tới Coumboscuro.

coumboscuro ngoi lang y khong noi tieng y hinh 1

Một góc ngôi làng đặc biệt có tên Coumboscuro

Hầu hết những người thực hiện chuyến đi đến đây sẽ đều tự hỏi liệu họ có đang ở đúng quốc gia hay không, đặc biệt là khi người dân địa phương chào tạm biệt họ bằng "arveire" xa lạ thay vì "cameerci".

Ngôn ngữ chính thức của Coumboscuro là tiếng Provençal, một phương ngữ tân Latinh thời trung cổ của tiếng Occitan, ngôn ngữ được sử dụng trên khắp vùng Occitania của Pháp.

Chỉ có khoảng 30 người sống trong làng và cuộc sống không mấy dễ dàng đối với người dân địa phương. Coumboscuro chủ yếu gồm các gia đình chăn cừu, những người thường xuyên thấy đàn gia súc của họ bị những con sói hoang ở đây tấn công.

Điện thường bị mất suốt nhiều tuần vào mùa đông, trong khi kết nối internet ở đây là rất ít.

Nhưng những đồng cỏ trên núi yên tĩnh và cánh đồng hoa oải hương tím rực rỡ của ngôi làng là nơi lý tưởng cho những du khách đang tìm kiếm một nơi nghỉ dưỡng không cần cắm điện, cũng như khung cảnh ngoạn mục từ các đỉnh núi Alpine, kéo dài đến Cote d'Azur.

Ở Coumboscuro, người ta sẽ không còn cảm giác náo nhiệt của các quán bar, siêu thị và nhà hàng, mọi ồn ào chỉ giới hạn trong các sự kiện văn hóa dân gian không thường xuyên diễn ra trong làng, hoặc khi những người đi phượt bắt đầu tìm hái nấm vào cuối tuần.

coumboscuro ngoi lang y khong noi tieng y hinh 2

Shepherdess Agnes Garrone là một trong số ít cư dân của ngôi làng Coumboscuro ở Ý

Sống chậm

Người dân địa phương chấp nhận lối sống giản dị, nhịp độ chậm hơn, hòa hợp với thiên nhiên.

"Chúng tôi không có tivi. Bạn không thực sự nhớ những gì bạn chưa từng có ngay từ đầu. Khi mất điện trong 15 ngày liên tiếp, không có lý do gì để hoảng sợ: chúng tôi sử dụng phương tiện mà ông bà của chúng tôi vẫn dùng - những ngọn đèn dầu cũ kỹ", người chăn cừu địa phương Agnes Garrone, 25 tuổi, chia sẻ.

"Tôi thường thức dậy vào lúc bình minh để chăm sóc đàn cừu. Tôi làm việc 365 ngày mỗi năm, không có ngày nghỉ nào. Tôi không biết Giáng sinh cũng như Giao thừa, bởi vì ngay cả trong lễ hội, đàn cừu của tôi cần được ăn và được chăm sóc”.

"Đó là một cuộc sống hy sinh nhưng thật xứng đáng khi bạn nhìn thấy sự ra đời của một chú cừu non".

Garrone điều hành La Meiro di Choco, một trang trại cũ được hoán đổi làm nhà nghỉ chỉ phục vụ bữa sáng duy nhất ở Coumboscuro. Những người đặt phòng sẽ được ngủ trong những túp lều bằng gỗ truyền thống, nếm thử sản phẩm tươi sống từ vườn cây ăn quả và có thể mua len cao cấp của một loại cừu Ý bản địa có tên là Sambucana, còn được gọi là Demontina.

Trong khi nhiều cư dân trẻ của ngôi làng chạy trốn để tìm kiếm một tương lai tươi sáng hơn ở nơi khác nhiều năm trước, Garrone và các anh trai của cô quyết định ở lại và làm việc trên mảnh đất của tổ tiên họ.

Mẹ của họ trồng cần sa và các loại thảo mộc khác cho mục đích y học, và làm xi-rô từ lá cây già và cây bồ công anh.

coumboscuro ngoi lang y khong noi tieng y hinh 3

Các lễ hội và các cuộc diễu hành truyền thuyết dân gian kỷ niệm các truyền thống của vùng Provence thường được tổ chức trong làng

Phục hưng văn hóa

Garrone nói: “Du khách được chào đón đến ở với chúng tôi, chúng tôi cần mọi người khám phá thế giới của chúng tôi, chúng tôi không muốn bị lãng quên và chúng tôi có rất nhiều di sản để chia sẻ”.

Cô gái 25 tuổi coi tiếng Provençal, vốn thường được đặc trưng là sự pha trộn giữa tiếng Pháp và tiếng Ý, là tiếng mẹ đẻ của cô hơn là tiếng Ý. Cô giải thích rằng việc trở thành một phần của cộng đồng văn hóa xã hội và ngôn ngữ có từ nhiều thế kỷ trước mang lại cho cô cảm giác mạnh mẽ về bản sắc và sự thuộc về lãnh thổ.

Khu vực Piedmont nơi Coumboscuro nằm giữa sự cai trị của người Ý và người Pháp nhiều lần trong lịch sử, có thể giải thích theo cách nào đó về sự pha trộn này. Tuy nhiên, những người dân địa phương như Garrone không cảm thấy đó là tiếng Ý hay tiếng Pháp - chỉ đơn giản là Provençal.

Được bao quanh bởi những khu rừng cây phỉ và cây tần bì, Coumboscuro được chia thành 21 xóm nhỏ nằm rải rác trên Valle Grana nguyên sơ, mỗi xóm chỉ có một số ít ngôi nhà làm bằng đá và gỗ.

Các xóm được kết nối với nhau bằng những con đường mòn đi bộ xuyên rừng, đạp xe leo núi hoặc cưỡi ngựa và du khách sẽ có cơ hội chiêm ngưỡng những tác phẩm nghệ thuật sắp đặt nằm rải rác trên đường đi.

Khu vực chính của Coumboscuro, chỉ bao gồm tám ngôi nhà tranh bằng gỗ đẹp như tranh vẽ với những bức tường bích họa tập trung xung quanh một nhà nguyện cũ, được thành lập vào năm 1018 bởi các nhà sư người Pháp.

Mặc dù Coumboscuro phát triển mạnh mẽ trong nhiều năm, nhưng mọi thứ bắt đầu thay đổi vào những năm 1400, khi mùa đông khắc nghiệt chứng kiến ​​nhiều gia đình chuyển đến Provence trong phần lớn thời gian của năm và chỉ trở về đây vào mùa hè.

Dân số của làng cũng giảm trong nhiều năm, nhưng Coumboscuro đã trải qua một cuộc hồi sinh vào những năm 1950 khi ông nội của Garrone, Sergio Arneodo, tiếp quản làm giáo viên trường làng.

Sau khi nghiên cứu ngôn ngữ địa phương của tổ tiên, ông ấy đã giúp khôi phục nguồn gốc ngôn ngữ và sự hấp dẫn văn hóa dân gian của ngôn ngữ Provençal, mang lại cho cộng đồng một sự thúc đẩy rất cần thiết.

coumboscuro ngoi lang y khong noi tieng y hinh 4

Roumiage, một cuộc hành hương tâm linh từ Provence đến Coumboscuro, được tổ chức ở đây hàng năm.

Hành hương tâm linh

Ngày nay, các hoạt động và sự kiện khác nhau kỷ niệm truyền thống của Provençal diễn ra nhiều hơn như các chương trình nghệ thuật biểu diễn trang phục truyền thống, lễ hội, điệu múa dân gian, cuộc thi phương ngữ…

Những người muốn tìm hiểu thêm có thể ghé thăm Bảo tàng Dân tộc học Coumboscuro, trong khi trung tâm nghiên cứu Provençal tổ chức các khóa học viết và ngôn ngữ Provençal cho người lớn mới bắt đầu cũng như trẻ em.

Tháng 7 hàng năm, hàng nghìn người nói tiếng Provençal mặc trang phục truyền thống tham gia Roumiage, một cuộc hành hương tâm linh khởi hành từ Provence ở miền nam nước Pháp dọc theo dãy Alps đến Coumboscuro.

Cuộc hành trình đưa họ băng qua những đỉnh núi tuyết, hẻm núi dốc và rừng dẻ, cùng con đường mà tổ tiên của họ đã đi trước đây, cũng như những thương nhân thời trung cổ, những kẻ sống ngoài vòng pháp luật và những kẻ buôn lậu xuyên Alpine trong những năm qua.

Khi họ đến Coumboscuro, những người hành hương sẽ được chào đón bằng một lễ hội lớn, với các lều và trại được dựng lên như một chỗ ở tạm thời.

Mặc dù sự suy giảm dân số tiếp tục ảnh hưởng đến ngôi làng, nhưng cư dân của ngôi làng, giờ đây đã ý thức hơn về cội nguồn, đã phát triển sự gắn bó lâu đời với quê hương của họ. Ngày nay, nhiều người coi Coumboscuro là cái nôi của mô hình thu nhỏ Provençal.

coumboscuro ngoi lang y khong noi tieng y hinh 5

Giáo viên Sergio Arneodo của trường đã giúp khôi phục nguồn gốc ngôn ngữ của ngôn ngữ Provençal trong những năm 1950.

Ngôn ngữ có nguy cơ tuyệt chủng

Davide Arnoedo, người điều hành Bảo tàng Dân tộc học Coumboscuro và trung tâm nghiên cứu về Provençal cho biết: “Sau sự phục hưng văn hóa, các cửa hàng mộc hiện bán các tác phẩm thủ công truyền thống của Provençal và các trang trại đã phát triển mạnh trở lại, trồng khoai tây, rượu táo, hạt dẻ và làm đồ uống thảo mộc”.

"Các học giả, trí thức và nghệ sĩ tụ tập ở đây để triển lãm nghệ thuật và hội nghị để thảo luận về di sản phong phú của chúng tôi".

Sau các chiến dịch nâng cao nhận thức của cộng đồng địa phương, Ý chính thức công nhận sự tồn tại của cộng đồng thiểu số Occitan vào năm 1999 và Provençal hiện được luật pháp quốc gia bảo vệ.

Tuy nhiên, Provençal vẫn là một phương ngữ nguy cấp có nguy cơ tuyệt chủng trong tương lai, và được UNESCO đưa vào Atlas of World Languages ​​in Danger vào năm 2010.

Arneodo, chú của Garrone và là con trai của ông Sergio Arneodo, cho biết thêm: “Đây là một trong số ít thung lũng trên thế giới còn tồn tại ngôn ngữ của chúng ta”.

"Trong quá khứ, nó là một thứ ngôn ngữ trữ tình, văn học được sử dụng bởi những diễn viên kịch nói trong cung đình, sau đó rơi vào quên lãng nhưng ở đây, nhờ nỗ lực của cha tôi, những người trẻ tuổi đã tìm lại được di sản của tổ tiên và nhiều người quyết định ở lại".

coumboscuro ngoi lang y khong noi tieng y hinh 6

Người dân nơi đây vô cùng tự hào về di sản và gắn bó với quê hương.

Di sản giàu có

Các phù thủy và pháp sư đóng một vai trò to lớn trong thế giới Provençal, cũng như các món ăn tuyệt vời của vùng Alpine, và chắc chắn có một sự rung cảm kỳ diệu đối với Coumboscuro.

Truyền thuyết kể rằng một số người dân địa phương được ban tặng khả năng chữa lành xương gãy và trẹo mắt cá chân. Một số người thậm chí còn tin rằng khu rừng này là nơi sinh sống của các nàng tiên và gọi là Sarvan, những người không chỉ được cho là đã dạy người dân địa phương cách làm bơ cũng như pho mát Toma và Castelmagno, mà còn đùa giỡn những người nông dân bằng cách lấy trộm sữa tươi và nhét vào túi đầy các loại hạt.

Mỗi năm, Coumboscuro tổ chức Boucoun de Sabre, hay "morsels of Knowledge", một hội chợ ẩm thực nổi tiếng giới thiệu các món ngon chính của Alpine có nguồn gốc từ Provençal.

Đối với ẩm thực địa phương, một số công thức nấu ăn truyền thống bao gồm La Mato, hay "món điên điển", bao gồm gạo, gia vị và tỏi tây, cũng như khoai tây hun khói bodi en balo, được làm nóng trong lò sưởi theo một nghi lễ cổ xưa.

Aioli, một loại nước sốt làm từ tỏi Địa Trung Hải, phổ biến như một món ăn kèm với các món ăn cổ điển. Dandeirols - một loại maccheroni tự làm ăn kèm với kem roi và các loại hạt - là một điểm nổi bật khác.

Coumboscuro có thể xa xôi và thiếu thốn đủ thứ, nhưng ngôi làng lại có sức hút kỳ lạ. Đến với Coumboscuro, du khách có được cảm giác về với thiên nhiên, về với quá khứ xa xưa...

Xem thêm

'Một triệu khách đến chụp ảnh rồi về không hiệu quả bằng 500.000 khách ở lại cả ngày'

'Một triệu khách đến chụp ảnh rồi về không hiệu quả bằng 500.000 khách ở lại cả ngày'

(CLO) Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam có không gian rộng, cảnh quan đẹp và nguồn tài nguyên văn hóa của 54 dân tộc. Nhưng để trở thành điểm đến hàng đầu, điều quan trọng không chỉ là thu hút thêm người tới tham quan mà phải tạo được trải nghiệm đủ sâu, dịch vụ đủ tốt và lý do đủ thuyết phục để du khách ở lại, chi tiêu và quay trở lại.

Tìm giá trị đương đại trong di sản Trần Nhân Tông

Tìm giá trị đương đại trong di sản Trần Nhân Tông

(CLO) Ngày 24/8, tại Hà Nội, Viện Trần Nhân Tông (Đại học Quốc gia Hà Nội) tổ chức Hội thảo khoa học “Trần Nhân Tông - Những góc nhìn mới và giá trị thời đại”, với sự tham gia của các nhà nghiên cứu, học giả nhằm làm rõ hơn tầm vóc, tư tưởng và những giá trị còn nguyên ý nghĩa của vua Trần Nhân Tông trong đời sống đương đại.

Âm nhạc góp phần dựng xây thương hiệu văn hóa Hà Nội

Âm nhạc góp phần dựng xây thương hiệu văn hóa Hà Nội

(CLO) Từ những ca khúc quen thuộc về Hà Nội đến các tác phẩm jazz kinh điển của thế giới, chương trình “Âm nhạc cuối tuần” tại Nhà Bát Giác (Hà Nội) cho thấy sức sống của nghệ thuật trong không gian công cộng, góp phần tạo dựng diện mạo văn hóa đô thị cởi mở, sáng tạo và giàu bản sắc cho Thủ đô.

Đưa nghệ thuật cải lương đến gần hơn với công chúng Thủ đô

Đưa nghệ thuật cải lương đến gần hơn với công chúng Thủ đô

(CLO) Mới đây, tại sân khấu Nhà Bát Giác, phố đi bộ hồ Hoàn Kiếm (Hà Nội), chương trình “Biểu diễn nghệ thuật cộng đồng” của Nhà hát Cải lương Hà Nội mang đến cho người dân và du khách những tiết mục đặc sắc, góp phần đưa nghệ thuật sân khấu truyền thống đến gần hơn với công chúng.

‘Sao Độc lập’ 2026: Từ ánh sáng lịch sử đến khát vọng Việt Nam hùng cường

‘Sao Độc lập’ 2026: Từ ánh sáng lịch sử đến khát vọng Việt Nam hùng cường

(CLO) Chương trình chính luận nghệ thuật “Sao Độc lập” năm 2026 với chủ đề “Ánh sao độc lập - Khát vọng Việt Nam hùng cường” sẽ diễn ra lúc 20h ngày 30/8 tại Nhà hát Hồ Gươm, Hà Nội, hướng tới kỷ niệm 81 năm Cách mạng Tháng Tám, Quốc khánh 2/9, 81 năm Ngày truyền thống Công an nhân dân và 21 năm Ngày hội toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc.

Hồ Tây trước cơ hội chuyển mình: Từ chỉnh trang cảnh quan đến đánh thức những giá trị di sản

Hồ Tây trước cơ hội chuyển mình: Từ chỉnh trang cảnh quan đến đánh thức những giá trị di sản

Phát huy giá trị Hồ Tây không chỉ là bảo vệ mặt nước và chỉnh trang cảnh quan. Để Hồ Tây thực sự “sống”, cần đánh thức ký ức làng nghề bằng những không gian trình diễn, trải nghiệm, sản phẩm lưu niệm, lễ hội và hành trình du lịch có chiều sâu, mang bản sắc riêng của vùng hồ.

Nghệ nhân Dân gian Chu Văn Ngấn: 'Báu vật sống' giữ hồn văn hóa Lô Lô Đen nơi đại ngàn Cao Bằng

Nghệ nhân Dân gian Chu Văn Ngấn: 'Báu vật sống' giữ hồn văn hóa Lô Lô Đen nơi đại ngàn Cao Bằng

(CLO) Giữa trùng điệp núi rừng Bảo Lạc (tỉnh Cao Bằng), có một người đàn ông Lô Lô Đen đã dành gần nửa thế kỷ lặng thầm đi tìm, ghi chép và truyền dạy những làn điệu dân ca, điệu múa trống đồng của dân tộc mình. Không cam tâm nhìn bản sắc văn hóa tổ tiên mai một, Nghệ nhân Dân gian Chu Văn Ngấn đã trở thành ngọn lửa sưởi ấm và thắp sáng tình yêu di sản cho lớp lớp thế hệ trẻ nơi rẻo cao.

Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh: Di chuyển di tích phải gắn với bảo tồn và phát huy giá trị di sản

Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh: Di chuyển di tích phải gắn với bảo tồn và phát huy giá trị di sản

(CLO) Bộ trưởng Bộ Văn hóa Thể thao & Du lịch (VHTT&DL) Lâm Thị Phương Thanh cho biết, việc di chuyển đình Đông Côi và đình Tam Sơn ở Bắc Ninh phải gắn với yêu cầu bảo tồn và phát huy giá trị di sản, tiếp nối truyền thống văn hóa, lịch sử của cộng đồng và dân tộc tại nơi mới.

Độc đáo lễ hội Thắk Côn của đồng bào Khmer Nam Bộ

Độc đáo lễ hội Thắk Côn của đồng bào Khmer Nam Bộ

(CLO) Lễ hội Thắk Côn (lễ hội Cúng dừa) là nghi lễ truyền thống đặc sắc của đồng bào Khmer Nam Bộ, mang ý nghĩa cầu bình an, mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, đồng thời thể hiện tinh thần đoàn kết cộng đồng.

Rực rỡ Lễ hội Ngàn hoa trên phố biển Quy Nhơn

Rực rỡ Lễ hội Ngàn hoa trên phố biển Quy Nhơn

(CLO) Điểm nhấn của Lễ hội Ngàn hoa là không gian rực rỡ được tạo nên từ hàng ngàn loài hoa, trong đó nhiều giống hoa đặc trưng của núi rừng Tây Nguyên hòa quyện cùng các loài hoa đến từ các vùng miền trên cả nước.

Đánh thức ‘kho tài sản’ văn hóa của 54 dân tộc

Đánh thức ‘kho tài sản’ văn hóa của 54 dân tộc

(CLO) Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam đang sở hữu nguồn tài nguyên đặc biệt từ kiến trúc, lễ hội, nghệ thuật, nghề thủ công, ẩm thực và tri thức của 54 dân tộc. Nhưng nguồn lực ấy chỉ có thể tạo ra giá trị bền vững khi cộng đồng được tham gia, ghi nhận và hưởng lợi.

Khơi dậy truyền thống hiếu học từ dòng họ Hà tại Hà Tĩnh

Khơi dậy truyền thống hiếu học từ dòng họ Hà tại Hà Tĩnh

(CLO) Ngày 22/8, tại Di tích Quốc gia đặc biệt Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám tổ chức Hội thảo khoa học “Tế tửu Quốc Tử Giám Hà Công Trình và truyền thống hiếu học dòng họ Hà tại Hà Tĩnh”.

Cỡ chữ bài viết: