Đài Loan muốn tham gia CPTPP – cuộc chiến đấu thầu thương mại mới nổ ra

(CLO) Các hồ sơ dự thầu để tham gia làm thành viên của CPTPP do Bắc Kinh và Đài Bắc đệ trình chỉ cách nhau vài ngày đã biến khối thương mại 11 quốc gia CPTPP trở thành tiêu điểm mới nhất trong nỗ lực xây dựng một trật tự thương mại toàn cầu, dựa trên các quy tắc.

Ban đầu, được hình thành để chống lại ảnh hưởng kinh tế ngày càng tăng của Bắc Kinh trong Vành đai Thái Bình Dương, Hiệp định Toàn diện và Tiến bộ cho Quan hệ Đối tác Xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) đã chứng kiến các thành viên chia rẽ khi lần lượt từng bên đưa ra phản ứng của họ trước các cuộc đấu thầu tay đôi giữa Trung Quốc và Đài Loan.

dai loan muon tham gia cptpp cuoc chien dau thau thuong mai moi no ra hinh 1

Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) hiện có 11 thành viên: Úc, Brunei, Canada, Chile, Nhật Bản, Malaysia, Mexico, Peru, New Zealand, Singapore và Việt Nam. Ảnh: Kyodo.

Với việc Mỹ không còn là một phần của khuôn khổ, Nhật Bản hiện đang phải đối mặt với thách thức trong việc cố gắng duy trì khối thống nhất về các nguyên tắc sáng lập về tính minh bạch và tiếp cận thị trường.

Bộ trưởng Ngoại giao Nhật Bản Toshimitsu Motegi cho biết trong một cuộc họp báo trực tuyến được phát đi từ Mỹ vào thứ 4 theo giờ địa phương rằng: Nhật Bản “hoan nghênh” hồ sơ tham gia của Đài Loan

Ông nói: “Đài Loan là một đối tác cực kỳ quan trọng mà chúng tôi chia sẻ các giá trị cơ bản như tự do, dân chủ, nhân quyền và pháp quyền, cũng như mối quan hệ kinh tế chặt chẽ.

Motegi cho biết: “Chúng tôi sẽ cần phải đánh giá cẩn thận xem liệu Đài Loan có thể đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn cao hay không”.

Ngược lại, đơn của Trung Quốc vào ngày 16 tháng 9 đã không thu hút được sự đón nhận nồng nhiệt từ ông Motegi. Ông bỏ qua từ “hoan nghênh” đối với Trung Quốc và chỉ nói rằng việc Bắc Kinh có thể đáp ứng được các tiêu chuẩn của hiệp ước CPTPP hay không thì cần phải được xác định rõ ràng.

Với các quy định đầy tham vọng nhằm tự do hóa thương mại và thúc đẩy minh bạch trong đầu tư, CPTPP được thiết kế để tạo ra một khu kinh tế quy mô lớn dọc theo Vành đai Thái Bình Dương như một sự thay thế cho chế độ thương mại Trung Quốc, vốn thực thi các quy tắc có lợi cho ngành công nghiệp trong nước.

Nhưng việc rút khỏi hiệp ước CPTPP của Mỹ dưới thời Tổng thống Donald Trump, đã thay đổi động lực ban đầu của hiệp ước. Trung Quốc hiện đang tìm cách lấp đầy khoảng trống này - và nếu có, họ sẽ có quyền phủ quyết đối với những người nộp đơn xin gia nhập mới.

Nhà đàm phán thương mại hàng đầu của Đài Loan John Deng nói với các phóng viên hôm thứ 5 rằng: “Trung Quốc đã và đang cản trở sự hiện diện quốc tế của Đài Loan. Nếu Trung Quốc được gia nhập CPTPP trước mắt chúng tôi, thì chắc chắn Đài Loan cũng có cơ hội được gia nhập khối thương mại. Đó là một sự thật hiển nhiên.”

Tất cả các thành viên CPTPP phải đồng ý để kết nạp một thành viên mới. Hiện tại, nhiều quốc gia đã có lập trường chờ đợi và xem xét các điều kiện để gia nhập hiệp định CPTPP của Đài Loan.

Bộ Ngoại giao Canada nói với Nikkei hôm thứ 4 rằng: “Canada sẽ làm việc với các thành viên CPTPP khác để đạt được sự đồng thuận khi xem xét bất kỳ nền kinh tế nào quan tâm đến việc tham gia. Các nền kinh tế có nguyện vọng muốn tham gia phải có khả năng đáp ứng và tuân thủ các tiêu chuẩn cao của CPTPP và các cam kết tiếp cận thị trường đầy tham vọng”.

Bộ trưởng Thương mại Úc Dan Tehan cho biết hôm thứ 5 rằng: “Úc sẽ làm việc với các thành viên CPTPP để xem xét đơn của Đài Loan trên cơ sở đồng thuận với các nước khác trong khối.”

Singapore và Malaysia đã hoan nghênh hồ sơ của Trung Quốc nhưng vẫn phản đối đơn của Đài Loan.

Trung Quốc coi Đài Loan là một phần lãnh thổ của mình và dự kiến sẽ gia tăng sức ép ngoại giao đối với các thành viên CPTPP để ngăn hòn đảo này gia nhập vào khối thương mại này. Liệu rằng khối có thể duy trì một mặt trận thống nhất về vấn đề này hay không thì vẫn còn là vấn đề phải xem xét.

Trong khi đó, Motegi hôm thứ 4 đã kêu gọi Mỹ tham gia lại thỏa thuận thương mại Thái Bình Dương trong cuộc họp với Ngoại trưởng Antony Blinken.

Nhưng cơ hội này có vẻ rất mỏng manh. CPTPP vấp phải sự phản đối của cả các liên đoàn lao động - cơ sở hỗ trợ quan trọng cho Đảng Dân chủ của Tổng thống Mỹ Biden - và nhiều thành viên của Đảng Cộng hòa đối lập.

Thư ký báo chí Nhà Trắng Jen Psaki cho biết ông Biden không muốn tái gia nhập CPTPP ở giai đoạn này. Là người ngoài cuộc, Washington chỉ có thể thúc đẩy các thành viên của hiệp ước thông qua ngoại giao, không đứng về phía Bắc Kinh trong vấn đề Đài Bắc.

Là một thành viên của Nhóm G7, Nhật Bản có trách nhiệm bảo vệ trật tự dựa trên luật lệ. Motegi cũng đã gặp Ngoại trưởng Anh Liz Truss trong chuyến công du Mỹ để thảo luận về các cuộc đàm phán của Vương quốc Anh về việc gia nhập CPTPP.

Vương quốc Anh có truyền thống là nước đề xướng thương mại tự do. Tokyo hy vọng rằng các cuộc đàm phán với London có thể giúp củng cố các quy tắc của CPTPP về tự do hóa và minh bạch thương mại, từ đó có thể củng cố khối trong các giao dịch với Bắc Kinh.

Huy Hoàng (Theo Asia Nikkei)

Xem thêm

Đà Nẵng chính thức phê duyệt đề án thí điểm Sàn dữ liệu

Đà Nẵng chính thức phê duyệt đề án thí điểm Sàn dữ liệu

(CLO) Ngày 22/6, UBND TP Đà Nẵng đã chính thức ban hành Quyết định phê duyệt Đề án thí điểm Sàn dữ liệu thành phố Đà Nẵng. Đây là bước đi mang tính đột phá, đưa Đà Nẵng trở thành địa phương đầu tiên trong cả nước xây dựng và triển khai thí điểm Sàn dữ liệu.

Áp lực tăng trưởng dồn lên cuối năm, “cuộc đua” 10% bắt đầu tăng tốc

Áp lực tăng trưởng dồn lên cuối năm, “cuộc đua” 10% bắt đầu tăng tốc

(NB&CL) Mức tăng trưởng 7,83% trong quý I/2026 dù tích cực nhưng vẫn chưa đủ để chạm mục tiêu hai con số, buộc nền kinh tế phải “tăng tốc gấp” trong các quý còn lại. Trong bối cảnh đó, bài toán không chỉ nằm ở xuất khẩu hay FDI, mà còn ở việc kích hoạt mạnh mẽ cả đầu tư công, tiêu dùng nội địa và dòng vốn tư nhân để tạo cú bứt phá cho tăng trưởng.

Lạm phát khiến Nga thận trọng hạ lãi suất

Lạm phát khiến Nga thận trọng hạ lãi suất

(CLO) Ngân hàng Trung ương Nga vừa quyết định hạ lãi suất cơ bản từ 14,5% xuống 14,25%, mức giảm thấp hơn so với kỳ vọng của thị trường. Động thái này cho thấy cơ quan điều hành tiền tệ vẫn đặt ưu tiên kiểm soát lạm phát lên hàng đầu, trong bối cảnh giá nhiên liệu tăng và áp lực chi tiêu ngân sách tiếp tục gia tăng.

Nhiều động lực tăng trưởng cần được kích hoạt mạnh mẽ

Nhiều động lực tăng trưởng cần được kích hoạt mạnh mẽ

(NB&CL) Dù GDP quý I/2026 tăng 7,83% - mức cao nhất trong nhiều năm trở lại đây, song kết quả này vẫn thấp hơn đáng kể so với kịch bản tăng trưởng 9,1% theo Nghị quyết 01/NQ-CP của Chính phủ. Điều đó đồng nghĩa áp lực tăng trưởng đang dồn mạnh vào các quý còn lại của năm, khi nền kinh tế phải bước vào trạng thái “bứt tốc” để hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số mang tính lịch sử.

Tiến sĩ Nguyễn Đình Cung: Muốn tăng trưởng cao phải cải cách mạnh

Tiến sĩ Nguyễn Đình Cung: Muốn tăng trưởng cao phải cải cách mạnh

(NB&CL) Trong cuộc trao đổi với Nhà báo và Công luận về chủ đề “Tạo sức bật cho giai đoạn tăng trưởng mới”, TS. Nguyễn Đình Cung, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quản lý kinh tế Trung ương (CIEM) nhấn mạnh: Điều Việt Nam thiếu hiện nay không còn là nguồn lực, mà là khả năng giải phóng nguồn lực thông qua cải cách thể chế và thay đổi cách phân bổ nguồn lực cho tăng trưởng.

Hòa bình Trung Đông và bài toán dư cung dầu mỏ toàn cầu

Hòa bình Trung Đông và bài toán dư cung dầu mỏ toàn cầu

(CLO) Khi nguy cơ gián đoạn nguồn cung dần lùi xa, thị trường dầu mỏ toàn cầu lại đối mặt với bài toán mới: dư thừa dầu. IEA cho rằng nguồn cung có thể tăng mạnh trong khi nhu cầu chỉ tăng khiêm tốn trong năm tới.

GS.TS Trần Thọ Đạt: Tăng trưởng phải bắt đầu từ nội lực

GS.TS Trần Thọ Đạt: Tăng trưởng phải bắt đầu từ nội lực

(NB&CL) Trong cuộc trao đổi với Nhà báo và Công luận về chủ đề “Tạo sức bật cho giai đoạn tăng trưởng mới”, GS.TS. Trần Thọ Đạt, Chủ tịch Hội đồng Khoa học và Đào tạo, Đại học Kinh tế Quốc dân, cho rằng: Muốn tạo sức bật thực chất, Việt Nam cần mở ra không gian tăng trưởng mới dựa trên năng suất, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, và năng lực nội sinh.

Khi “Chính phủ kiến tạo” dùng sức mạnh tài khóa để tạo cú hích cho nền kinh tế

Khi “Chính phủ kiến tạo” dùng sức mạnh tài khóa để tạo cú hích cho nền kinh tế

(NB&CL) Trong bối cảnh mục tiêu tăng trưởng GDP hai con số đang đặt ra áp lực rất lớn cho nền kinh tế, chính sách tài khóa được xem là “đòn bẩy” quan trọng để tạo sức bật cho tăng trưởng trong giai đoạn tới. Từ đẩy mạnh đầu tư công, miễn giảm thuế phí, hỗ trợ doanh nghiệp đến kích cầu tiêu dùng và khơi thông các nguồn lực xã hội, dư địa của chính sách tài khóa vẫn còn rất lớn nếu được điều hành linh hoạt và hiệu quả.

Giảm thuế, đầu tư hạ tầng, nới visa: Bộ ba chính sách tạo lực đẩy cho du lịch Việt Nam

Giảm thuế, đầu tư hạ tầng, nới visa: Bộ ba chính sách tạo lực đẩy cho du lịch Việt Nam

(NB&CL) Sau khi vượt qua giai đoạn đầy thách thức do đại dịch Covid-19 gây ra, du lịch Việt Nam đã có sự phục hồi ấn tượng và đang trở thành một trong những động lực tăng trưởng quan trọng của nền kinh tế. Trao đổi với phóng viên Báo Nhà báo và Công luận, bà Hoàng Thị Năm, Tổng Giám đốc Công ty TNHH Hang Ngọc Rồng nhấn mạnh: Đằng sau sự phục hồi đó là sự đồng hành của Chính phủ, các Bộ, ngành và địa phương thông qua hàng loạt chính sách hỗ trợ kịp thời và hiệu quả.

Nghị quyết 10-NQ/TW của Bộ Chính trị kiến tạo hệ sinh thái đầu tư

Nghị quyết 10-NQ/TW của Bộ Chính trị kiến tạo hệ sinh thái đầu tư

(CLO) Trả lời phỏng vấn của báo Nhà báo và Công luận, từ góc nhìn nhiều năm làm công tác xúc tiến đầu tư trong và ngoài nước, ông Lê Hữu Quang Huy, Phó Chủ tịch Liên chi hội Tài chính Khu công nghiệp Việt Nam (VIPFA), cho rằng, điểm đáng chú ý của Nghị quyết 10-NQ/TW của Bộ Chính trị về khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài là yêu cầu chuyển từ tư duy “chờ đợi nhà đầu tư” sang chủ động tìm kiếm, lựa chọn và đồng hành cùng các đối tác chiến lược, thay vì chỉ cạnh tranh bằng ưu đãi và quy mô vốn.

Nghị quyết 10: Định vị lại vai trò của FDI trong giai đoạn phát triển mới

Nghị quyết 10: Định vị lại vai trò của FDI trong giai đoạn phát triển mới

(CLO) Nghị quyết 10 của Bộ Chính trị không chỉ khẳng định vai trò quan trọng của khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài mà còn đánh dấu sự chuyển đổi trong tư duy thu hút FDI của Việt Nam. Thay vì ưu tiên số lượng và quy mô vốn, Việt Nam đang hướng tới thu hút công nghệ, đổi mới sáng tạo và nâng cao năng lực nội sinh của nền kinh tế.

Cỡ chữ bài viết: