Đốt 145 tỷ USD cho Afghanistan, Mỹ nhận lại nền kinh tế ốm đói, sụp đổ

Thứ tư, 29/09/2021 06:00 AM - 0 Trả lời

(CLO) Mỹ đã chi 145 tỷ USD trong hai thập kỷ ở Afghanistan để biến một trong những quốc gia nghèo nhất trên trái đất thành một nền kinh tế tự duy trì. Dự án này phần lớn đã thất bại.

Đốt tiền để nuôi… tham nhũng

Nền kinh tế của Afghanistan đã phát triển và giúp hàng triệu người dân nơi đây được tiếp cận với giáo dục, chăm sóc sức khỏe và việc làm. Nhưng nền kinh tế mà Mỹ đã xây dựng này chủ yếu dựa vào viện trợ nước ngoài, hầu hết trong số đó đã bốc hơi chỉ sau một đêm.

dot 145 ty usd cho afghanistan my nhan lai nen kinh te om doi sup do hinh 1

Một sàn giao dịch tiền tệ ở Kabul. (Nguồn: Sandra Calligaro/The Wall Street Journal).

Các chuyên gia quốc tế cho biết nền kinh tế Afghanistan và phúc lợi của người dân đang trên bờ vực sụp đổ sau khi Mỹ rút lui vào tháng trước và Taliban tiếp quản.

"Khi có viện trợ, chúng tôi có thể trả lương, mua điện và tài trợ cho quân đội quốc gia. Khu vực tư nhân đã làm tốt. Nhưng bây giờ, không có khu vực tư nhân, và cũng không có tiền viện trợ", Salma Alokozai, người từng phục vụ trong Bộ Tài chính và Giáo dục của Chính phủ Afghanistan đã thất bại chia sẻ với Ngân hàng Thế giới và Quỹ Tiền tệ Quốc tế.

Một quan chức Bộ Quốc phòng Hoa Kỳ nói thẳng thắn hơn với Tổng Thanh tra Đặc biệt Hoa Kỳ về Tái thiết Afghanistan (Sigar) trong một báo cáo vào tháng trước: “Khi bạn nhìn vào số tiền chúng tôi đã chi và những gì chúng tôi nhận được, đó là điều đáng kinh ngạc”.

P. Michael McKinley, đại sứ Hoa Kỳ tại Afghanistan từ năm 2014 đến năm 2016, thừa nhận: “Về mặt cân bằng, xây dựng quốc gia ở Afghanistan không phải là một thành công.”

Theo Sigar, một cơ quan giám sát do Quốc hội thành lập, chỉ riêng Hoa Kỳ đã chi 145 tỷ USD trong 20 năm để tái thiết Afghanistan. Con số này cao hơn 837 tỷ USD chi tiêu cho chính quân sự trong nước của Hoa Kỳ. Theo Sigar, con số này vượt quá 137 tỷ USD tính theo giá trị ngày nay, mà Hoa Kỳ đã chi cho Kế hoạch Marshall nhằm tái thiết châu Âu sau Thế chiến II và vượt quá khoảng 70 tỷ USD đã chi để tái thiết Iraq.

Những người chỉ trích nói rằng viện trợ nước ngoài đã xây dựng cơ sở hạ tầng như đường xá, trường học, cơ sở y tế nhưng không phải là một khu vực tư nhân tự duy trì, bà Catherine Lutz, đồng sáng lập của Costs of War, một dự án tại Đại học Brown nghiên cứu về chi tiêu của Mỹ tại nước ngoài cho biết.

Phần lớn viện trợ chảy qua các nhà thầu Hoa Kỳ để đáp ứng các ưu tiên của Hoa Kỳ, chẳng hạn như chống nổi dậy và chiến đấu chống lại những kẻ khủng bố bị nghi ngờ, hơn là cho người Afghanistan và các doanh nghiệp do Afghanistan làm chủ. Các quan chức Afghanistan trong nhiều năm đã phàn nàn rằng họ không có đủ ảnh hưởng đến việc chi viện trợ. Dòng tiền đổ về cũng làm tăng tham nhũng và suy yếu tính hợp pháp của chính phủ được Washington hậu thuẫn.

Bà Alokozai nói: “Tham nhũng là lý do lớn nhất khiến chính phủ Afghanistan sa sút”.

Kế hoạch không thực tiễn, nghèo đói vẫn hoàn nghèo đói

Năm 2010, Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ đã trả tiền cho Hiệp hội Đậu nành Hoa Kỳ để giới thiệu đậu nành cho nông dân Afghanistan. Tuy nhiên, một nghiên cứu của chính phủ Anh hai năm trước đó đã kết luận rằng tốc độ tăng trưởng và chu kỳ thu hoạch của cây trồng cũng như nhu cầu nước tưới của nó không phù hợp với hệ thống canh tác của Afghanistan. ASA đã không nghiên cứu tính khả thi của dự án trước khi nó được thực hiện, theo một lá thư năm 2014 của Sigar.

Một nông dân Afghanistan tham gia dự án trồng đậu nành ở tỉnh Balkh cho biết không có đủ nước để trồng trọt, hạt giống thích hợp không có sẵn tại địa phương và không có thị trường cho bất kỳ loại cây trồng thu hoạch nào. “Đó là một thất bại lớn,” người nông dân này nói. Cơ quan giám sát Sigar đồng ý với nhận định này.

Tuy nhiên, người phát ngôn của ASA Wendy Brannen phản bác điều đó. Cô cho biết dự án đã đạt được “những thành công phù hợp hoặc vượt quá các mục tiêu ban đầu của nó. Các phân tích cảm quan và khả năng chấp nhận của chúng tôi cho thấy rằng người Afghanistan ăn và thích đậu nành. Nó có thể là một nguồn protein khả thi ở một quốc gia rất thiếu protein”.

Mỹ đã tìm cách đưa cây trồng thay thế cho cây thuốc phiện. Nhưng nông dân Afghanistan không muốn từ bỏ cây anh túc, một trong số ít cây trồng thu được lợi nhuận của họ. Những mặt hàng khác, chẳng hạn như nghệ tây, hạt thông và bông ít sinh lợi hơn nhiều, đường sá hằn lún và cơ sở hạ tầng bảo quản kém khiến xuất khẩu gặp nhiều khó khăn.

Cơ quan Phát triển Quốc tế Hoa Kỳ đã chi 335 triệu USD để xây dựng nhà máy điện diesel Tarakhil để cung cấp điện cho Kabul. Nhưng dầu diesel rất đắt và nguy hiểm khi vận chuyển ở Afghanistan. Vào thời điểm nhà máy đi vào hoạt động vào năm 2010, chậm tiến độ một năm và vượt ngân sách hàng chục triệu USD, một dự án riêng biệt do Ngân hàng Phát triển Châu Á tài trợ đã kết nối Kabul với thủy điện rẻ hơn nhiều từ Uzbekistan. Đến năm 2015, Tarakhil chỉ sản xuất được 1% công suất và 0,35% công suất của Kabul.

Chính quyền Biden vào cuối tuần trước cho biết họ sẽ cho phép các cơ quan Hoa Kỳ, các nhóm viện trợ và khu vực tư nhân gửi thực phẩm và thuốc men đến Afghanistan, cung cấp một sự miễn trừ có giới hạn đối với các lệnh trừng phạt khủng bố đối với Taliban đã hạn chế thương mại và tài chính đối với đất nước, trong một nỗ lực nhằm giảm bớt một cuộc khủng hoảng nhân đạo sắp xảy ra.

Hơn một phần ba doanh thu của Chính phủ đến từ thuế nhập khẩu, tuy nhiên nguồn thu đó đã sụp đổ khiến Chính phủ rút hết tiền để trả lương cho công nhân viên chức. Hơn một nửa trong số họ là giáo viên. Nếu hàng trăm nghìn người không được trả tiền lương, đây có thể là một tai họa cho trẻ em.

Nền kinh tế Afghanistan có thể giảm 4% đến 13% trong năm nay và tỷ lệ nghèo đói có thể tăng lên 97% dân số, theo một báo cáo tháng này của Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc.

Sơn Tùng (Theo WSJ)

Tin mới

Ba nhà máy hóa chất Nga cùng gặp sự cố trong một ngày

Ba nhà máy hóa chất Nga cùng gặp sự cố trong một ngày

(CLO) Hôm 4/4, ba nhà máy hóa chất tại Nga đồng loạt gặp sự cố khẩn cấp, khiến ít nhất ba người bị thương và hai cơ sở phải ngừng hoạt động do mất điện.

Thế giới 24h
SpaceX, ULA, Blue Origin giành được hợp đồng phóng tên lửa trị giá 13,5 tỷ USD từ Lầu Năm Góc

SpaceX, ULA, Blue Origin giành được hợp đồng phóng tên lửa trị giá 13,5 tỷ USD từ Lầu Năm Góc

(CLO) Hôm 4/4, SpaceX của Elon Musk, United Launch Alliance (ULA) và Blue Origin của Jeff Bezos đã giành được các hợp đồng phóng tên lửa từ Lực lượng Không gian Hoa Kỳ với tổng trị giá 13,5 tỷ USD.

Thế giới 24h
Bắt tạm giam Giám đốc Công ty khoáng sản Thiên An Phát và đồng phạm

Bắt tạm giam Giám đốc Công ty khoáng sản Thiên An Phát và đồng phạm

(CLO) Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an đã đấu tranh làm rõ dấu hiệu vi phạm quy định về khai thác tài nguyên (cát) của Công ty Cổ phần khoáng sản Thiên An Phát và các đơn vị có liên quan, khởi tố 4 đối tượng.

Vụ án
Giữ “hồn” nghề truyền thống danh giá của kinh kỳ Thăng Long xưa

Giữ “hồn” nghề truyền thống danh giá của kinh kỳ Thăng Long xưa

(CLO) Giữa phố thị tấp nập, làng Định Công (quận Hoàng Mai, Hà Nội) vẫn giữ cho mình nét trầm mặc với nghề đậu bạc truyền thống – một trong bốn nghề tinh hoa từng làm nên tên tuổi đất Thăng Long xưa. Những người thợ nơi đây, qua bao thế hệ, vẫn miệt mài bên bàn nguội, hun đúc niềm đam mê và chung tay giữ lấy một phần hồn cốt của làng nghề Việt.

Công luận 24H
Tháo gỡ điểm nghẽn, hoàn thiện thể chế để hiện thực hóa “Lợi ích hài hòa, rủi ro chia sẻ” trong lĩnh vực đầu tư

Tháo gỡ điểm nghẽn, hoàn thiện thể chế để hiện thực hóa “Lợi ích hài hòa, rủi ro chia sẻ” trong lĩnh vực đầu tư

(CLO) Sáng ngày 5/4, tại thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh, Hội thảo quốc tế về “Hoàn thiện thể chế nhằm hiện thực hóa nguyên tắc “Lợi ích hài hòa, rủi ro chia sẻ” trong lĩnh vực đầu tư” đã khai mạc.

Dự án - Đầu tư
Hải Dương: Dừng chi 113,3 tỷ đồng mua sắm tài sản, trang thiết bị

Hải Dương: Dừng chi 113,3 tỷ đồng mua sắm tài sản, trang thiết bị

(CLO) Ngày 5/4, theo Sở Tài chính Hải Dương, tỉnh này đã tạm dừng chi 113,3 tỷ đồng mua sắm tài sản, trang thiết bị làm việc, nhằm tiết kiệm, chống lãng phí trong quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy, đơn vị hành chính,

Tin tức
Thời cơ cho những phóng viên chụp ảnh thật giữa cơn bão tạo ảnh giả từ AI

Thời cơ cho những phóng viên chụp ảnh thật giữa cơn bão tạo ảnh giả từ AI

(CLO) Bằng những kinh nghiệm nhiều năm "tác chiến", những cơ duyên được học hỏi từ các chuyên gia trên thế giới cùng thực tiễn đào tạo các phóng viên ảnh, nhà báo Nguyễn Tiến Anh Tuấn - Phó Ban Thư ký toà soạn, Trưởng khối nội dung Media - Báo Dân trí- đã đưa ra nhiều quan điểm, nhiều câu chuyện thực tế hữu ích xung quanh chủ đề này trong bài viết gửi báo Nhà báo và Công luận.

Nghề báo
Nga có kế hoạch duy trì vị trí thứ hai về sản lượng vàng toàn cầu trong những năm tới

Nga có kế hoạch duy trì vị trí thứ hai về sản lượng vàng toàn cầu trong những năm tới

(CLO) Nga đặt mục tiêu giữ vững vị trí thứ hai thế giới về khai thác vàng, với sản lượng từng đạt 332 tấn năm 2021.

Kinh tế vĩ mô
Gần 70 tỷ đồng duy tu, bảo dưỡng Quốc lộ 3C trong năm 2025

Gần 70 tỷ đồng duy tu, bảo dưỡng Quốc lộ 3C trong năm 2025

(CLO) Năm 2025, Bộ Xây dựng đã bố trí 69,187 tỉ đồng trong kế hoạch bảo trì hệ thống Quốc lộ năm 2025 cho tuyến Quốc lộ 3C để thực hiện việc duy tu, bảo dưỡng để bảo đảm an toàn giao thông trên tuyến.

Giao thông
Ông Trump nói cố tình làm sụp đổ thị trường chứng khoán, tự quyết mức thuế quan

Ông Trump nói cố tình làm sụp đổ thị trường chứng khoán, tự quyết mức thuế quan

(CLO) Sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố áp thuế nhập khẩu trên diện rộng, thị trường chứng khoán toàn cầu đã lao dốc trong hai ngày liên tiếp.

Thế giới 24h
Hà Nội cho phép chuyển mục đích gần 5000m2 đất để thực hiện Khu nhà ở xã hội Tân Lập

Hà Nội cho phép chuyển mục đích gần 5000m2 đất để thực hiện Khu nhà ở xã hội Tân Lập

(CLO) UBND thành phố Hà Nội vừa cho phép Công ty cổ phần Đầu tư và phát triển Ngôi sao Châu Á chuyển mục đích sử dụng 4.932m2 đất tại xã Tân Lập, huyện Đan Phượng để thực hiện dự án Khu nhà ở xã hội Tân Lập.

Bất động sản
Hà Nội: Làm thế nào để khai thác hiệu quả 18.450 ha đất phụ cận Vành đai 4?

Hà Nội: Làm thế nào để khai thác hiệu quả 18.450 ha đất phụ cận Vành đai 4?

(CLO) Với quỹ đất phụ cận 18.450 ha dọc tuyến Vành đai 4 - Vùng Thủ đô, Hà Nội tìm hướng khai thác hiệu quả 8.725,5 ha tiềm năng. Các chuyên gia nhấn mạnh, việc này cần đảm bảo lợi ích kinh tế tối ưu, tuân thủ pháp lý, không tổn hại môi trường và đời sống dân cư, đồng thời đòi hỏi quản lý nguồn thu minh bạch, giám sát chặt chẽ để tránh thất thoát.

Tin tức
Ra mắt các tác phẩm tâm huyết của hai tác giả Thuận Hữu và Phan Đức Nhạn

Ra mắt các tác phẩm tâm huyết của hai tác giả Thuận Hữu và Phan Đức Nhạn

(CLO) Sáng ngày 5/4, tại Trung tâm Phát triển và quảng bá sách văn học Việt Nam, Hội Nhà văn Việt Nam, đã diễn ra buổi lễ ra mắt trang trọng các tác phẩm mới, đánh dấu những đóng góp đầy tâm huyết cho văn đàn Việt Nam của hai tác giả Thuận Hữu và Phan Đức Nhạn.

Đời sống văn hóa
Người dân TP HCM đến ga Metro làm căn cước, định danh điện tử

Người dân TP HCM đến ga Metro làm căn cước, định danh điện tử

(CLO) Ngày cuối tuần, rất đông người dân được các cán bộ, chiến sĩ Công an TP HCM hỗ trợ làm căn cước, tài khoản định danh điện tử tại nhà ga Metro số 1 (Bến Thành - Suối Tiên). Mọi công tác diễn ra nhanh chóng, chỉ mất khoảng 5-7 phút.

Đời sống
Gỗ Trường Thành (TTF) lợi nhuận 'bốc hơi' một nửa sau kiểm toán, vẫn lỗ lũy kế 3.240 tỷ đồng

Gỗ Trường Thành (TTF) lợi nhuận 'bốc hơi' một nửa sau kiểm toán, vẫn lỗ lũy kế 3.240 tỷ đồng

(CLO) CTCP Tập đoàn Kỹ nghệ Gỗ Trường Thành (TTF) vừa công bố báo cáo tài chính kiểm toán năm 2024 với lợi nhuận sau thuế chỉ còn hơn 6 tỷ đồng, giảm tới 51% so với báo cáo tự lập. Dù không còn lỗ như năm 2023, doanh nghiệp vẫn đối mặt với khoản lỗ lũy kế khổng lồ hơn 3.240 tỷ đồng.

Kinh doanh - Tài chính
Mỹ 'thắng đậm' thặng dư dịch vụ trên toàn cầu, song ông Trump lại phớt lờ

Mỹ 'thắng đậm' thặng dư dịch vụ trên toàn cầu, song ông Trump lại phớt lờ

(CLO) Tổng thống Mỹ Donald Trump liên tục đề cập đến thâm hụt thương mại hàng hóa, nhưng lại bỏ qua thặng dư khổng lồ từ ngành dịch vụ - gồm doanh thu từ phim ảnh, Google, Amazon hay Facebook - nơi Mỹ đang thắng đậm trên toàn cầu.

Thế giới 24h
Bình Luận

Tin khác

Nga có kế hoạch duy trì vị trí thứ hai về sản lượng vàng toàn cầu trong những năm tới

Nga có kế hoạch duy trì vị trí thứ hai về sản lượng vàng toàn cầu trong những năm tới

(CLO) Nga đặt mục tiêu giữ vững vị trí thứ hai thế giới về khai thác vàng, với sản lượng từng đạt 332 tấn năm 2021.

Kinh tế vĩ mô
Dow Jones giảm thêm 1.000 điểm khi thương chiến Mỹ- Trung tái bùng phát

Dow Jones giảm thêm 1.000 điểm khi thương chiến Mỹ- Trung tái bùng phát

(CLO) Chỉ trong hai ngày, Phố Wall bốc hơi hơn 4.000 tỷ USD khi thương chiến Mỹ - Trung bùng phát trở lại.

Kinh tế vĩ mô
Kịch bản cũ lặp lại, giải ngân đầu tư công quý I tiếp tục thấp, đạt chưa tới 10%

Kịch bản cũ lặp lại, giải ngân đầu tư công quý I tiếp tục thấp, đạt chưa tới 10%

(CLO) Theo báo cáo của Bộ Tài chính, tính đến hết quý I/2025, ước giải ngân đầu tư công đạt 9,53% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao, thấp hơn cùng kỳ năm 2024 đạt 12,27%.

Kinh tế vĩ mô
Quý I/2025, gần 120.000 người được hưởng trợ cấp thất nghiệp

Quý I/2025, gần 120.000 người được hưởng trợ cấp thất nghiệp

(CLO) Bộ Tài chính cho biết, trong quý I/2025, thực hiện tiếp nhận 118.191 quyết định hưởng trợ cấp thất nghiệp được chi trả.

Kinh tế vĩ mô
Bộ Công Thương: Hàng hóa Việt Nam không cạnh tranh trực tiếp với doanh nghiệp Hoa Kỳ

Bộ Công Thương: Hàng hóa Việt Nam không cạnh tranh trực tiếp với doanh nghiệp Hoa Kỳ

(CLO) Theo đại diện Bộ Công Thương, hàng hóa Việt Nam xuất sang Hoa Kỳ chủ yếu là cạnh tranh với các nước thứ ba, không cạnh tranh trực tiếp với doanh nghiệp Hoa Kỳ trên thị trường Hoa Kỳ.

Kinh tế vĩ mô
Nam Định: Thúc đẩy mạnh mẽ giải ngân vốn đầu tư công, tiến độ các dự án trọng điểm trong quý II

Nam Định: Thúc đẩy mạnh mẽ giải ngân vốn đầu tư công, tiến độ các dự án trọng điểm trong quý II

(CLO) Ngày 4/4, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Nam Định tổ chức hội nghị cho ý kiến về tình hình phát triển kinh tế - xã hội, công tác xây dựng Đảng quý I, nhiệm vụ trọng tâm quý II và một số nội dung quan trọng khác.

Kinh tế vĩ mô
VCCI: Ưu tiên hàng hóa, dịch vụ sản xuất trong nước sẽ tạo ra hiệu ứng lan tỏa tích cực

VCCI: Ưu tiên hàng hóa, dịch vụ sản xuất trong nước sẽ tạo ra hiệu ứng lan tỏa tích cực

(CLO) Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) vừa có văn bản gửi Bộ Tài chính, góp ý về dự thảo Luật sửa đổi Luật Đấu thầu.

Kinh tế vĩ mô
Nhà kinh tế cảnh báo thuế quan của Hoa Kỳ có thể gây ra suy thoái toàn cầu nghiêm trọng

Nhà kinh tế cảnh báo thuế quan của Hoa Kỳ có thể gây ra suy thoái toàn cầu nghiêm trọng

(CLO) Mỹ tăng thuế mạnh tay, nguy cơ lặp lại Đại khủng hoảng 1930 - lạm phát leo thang, thương mại toàn cầu chao đảo, USD suy yếu.

Kinh tế vĩ mô
Cơ sở nào để Tổng thống Hoa Kỳ đưa ra biện pháp thuế đối ứng?

Cơ sở nào để Tổng thống Hoa Kỳ đưa ra biện pháp thuế đối ứng?

(CLO) Thương vụ, Đại sứ Quán Việt Nam tại Hoa Kỳ vừa có văn bản gửi Vụ Phát triển thị trường nước ngoài, Bộ Công Thương về việc Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump Trump đã ban hành Sắc lệnh về thuế đối ứng áp dụng đối với hàng hóa nhập khẩu vào Mỹ. 

Kinh tế vĩ mô
Giá vàng giảm sau khi đạt đỉnh lịch sử vì thuế quan của Tổng thống Donald Trump

Giá vàng giảm sau khi đạt đỉnh lịch sử vì thuế quan của Tổng thống Donald Trump

(CLO) Giá vàng chạm đỉnh 3.167,57 USD rồi quay đầu giảm khi Tổng thống Trump áp thuế 10% lên hầu hết hàng nhập khẩu vào Mỹ.

Kinh tế vĩ mô