Cửa đã hẹp đối với một thị trường rộng?

(NB&CL) Số liệu từ Tổng cục Hải quan cho hay, 2 tháng đầu năm gạo xuất khẩu của Việt Nam sang Trung Quốc đã giảm tới 95,5%. Một trong những lý do được đưa ra là phía đối tác muốn tăng cường kiểm soát biên giới để hướng tới nhập khẩu chính ngạch nhằm quản lý chất lượng, tránh thất thu thuế.

Chủ động kiểm soát nhập khẩu gạo

Trước đây, Trung Quốc luôn được coi là nước khá “dễ tính” trong việc kiểm soát gạo nhập khẩu và vẫn duy trì nhập qua đường biên mậu với Việt Nam. Tuy nhiên, từ vài năm trở lại đây thị trường xuất khẩu này bắt đầu thu hẹp dần. Điều đáng chú ý nhất là 2 tháng đầu năm, gạo xuất khẩu của Việt Nam sang Trung Quốc đã giảm tới 95,5%. Theo hạn ngạch nhập khẩu gạo của Trung Quốc từ Việt Nam mỗi năm ước chừng có khoảng 5,32 triệu tấn gạo được nhập và số gạo nhập này được duy trì 10 năm nay. Trong số 5,32 triệu tấn này thì khoảng 2,66 triệu tấn cho khối Nhà nước thực hiện còn lại 2,66 triệu tấn cho khối tư nhân và doanh nghiệp nước ngoài.

Một trong những lý do của việc sụt giảm này được Tham tán Thương mại Việt Nam tại Trung Quốc cho hay, số lượng doanh nghiệp Việt Nam được phép xuất khẩu gạo sang Trung Quốc giảm dần. Trước đây, trong quy hoạch các doanh nghiệp xuất khẩu, Bộ Công Thương đã chủ trương và chỉ chấp nhận cho 159 doanh nghiệp trong nước được thực hiện xuất khẩu gạo vào Trung Quốc. Tuy nhiên, phía Trung Quốc muốn chủ động trong việc kiểm soát nhập khẩu gạo và cho rằng họ mới chính là đơn vị cấp phép cho doanh nghiệp xuất khẩu gạo của Việt Nam. Do vậy, sau những đợt thanh tra của đoàn Trung Quốc, số lượng doanh nghiệp được phép xuất khẩu gạo sang Trung Quốc của Việt Nam giảm xuống chỉ còn vài chục doanh nghiệp.

Gạo xuất khẩu của Việt Nam sang Trung Quốc đã suy giảm mạnh trong thời gian qua.

Gạo xuất khẩu của Việt Nam sang Trung Quốc đã suy giảm mạnh trong thời gian qua.

Cần xem lại năng lực

Theo các chuyên gia kinh tế, mấu chốt của việc Trung Quốc tăng cường kiểm soát nhập khẩu gạo từ Việt Nam là vì lâu nay, hoạt động xuất nhập khẩu gạo giữa Việt Nam - Trung Quốc chủ yếu theo đường tiểu ngạch, khó kiểm soát, họ muốn tăng cường kiểm soát biên giới để hướng tới nhập khẩu chính ngạch nhằm quản lý chất lượng, tránh thất thu thuế. Minh chứng cho việc này, ngay từ đầu năm nay, trong cuộc tiếp xúc với lãnh đạo Bộ Nông nghiệp và Nông thôn nước ta, một số doanh nghiệp Trung Quốc đã thể hiện mong muốn được nhập khẩu ngay 100.000 tấn gạo của Việt Nam trong thời gian tới. Các doanh nghiệp Trung Quốc cho biết họ mong muốn được tiếp xúc với doanh nghiệp Việt Nam lớn, có khả năng đáp ứng đơn hàng lớn qua con đường chính ngạch.

Đây cũng được xem là yêu cầu tất yếu trong quản lý an toàn thực phẩm và chính sách quản lý hàng hóa xuất nhập khẩu của Trung Quốc. Do đó, để tiếp tục khai thác lại thị trường Trung Quốc, các doanh nghiệp Việt Nam phải xem lại năng lực của mình trong việc tuân thủ yêu cầu về an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc. Chỉ những doanh nghiệp có đầu tư bài bản mới làm ăn được lâu dài. Và hướng tới xuất khẩu gạo theo đường chính ngạch sang Trung Quốc là hoạt động lâu dài, ổn định mà các doanh nghiệp Việt Nam phải quan tâm.

Các chuyên gia cũng chỉ ra rằng, để tăng tỷ trọng xuất khẩu gạo có hàm lượng công nghệ và giá trị gia tăng cao, ngành lúa gạo cần xây dựng và phát triển các ngành công nghiệp hỗ trợ để hình thành chuỗi giá trị gia tăng. Bên cạnh đó cũng phải khai thác lợi thế cạnh tranh để nâng cao năng suất, chất lượng và hiệu quả xuất khẩu trên cơ sở áp dụng công nghệ tiên tiến, nguồn nhân lực chất lượng cao, xây dựng kết cấu hạ tầng hiện đại, thực hiện chính sách ưu đãi các nhà đầu tư trong và ngoài nước.

Phương Nguyên

Xem thêm

VinMetal hợp tác với Primetals phát triển công nghệ sản xuất thép tiên tiến hàng đầu thế giới

VinMetal hợp tác với Primetals phát triển công nghệ sản xuất thép tiên tiến hàng đầu thế giới

(CLO) Ngày 07/05/2026 - VinMetal, doanh nghiệp sản xuất thép thuộc Tập đoàn Vingroup, và Primetals Technologies - Tập đoàn công nghệ luyện kim hàng đầu thế giới đã chính thức ký kết biên bản ghi nhớ hợp tác chiến lược toàn diện về việc triển khai tổ hợp sản xuất thép tích hợp quy mô lớn tại Hà Tĩnh, bao gồm cả thép dài và thép dẹt, với công nghệ tiên tiến, xanh và số hóa đúng chuẩn mực quốc tế.

Tổng Công ty Công nghiệp Công nghệ cao Viettel (Viettel High Tech) mang tới triển lãm hệ sinh thái sản phẩm công nghệ cao 73 sản phẩm thuộc 8 lĩnh vực chủ chốt

Viettel mang sản phẩm công nghiệp quốc phòng hiện đại tới triển lãm quốc phòng lớn nhất khu vực Á - Âu

 Tại Triển lãm Công nghiệp Quốc phòng và Hàng không Vũ trụ Quốc tế (SAHA 2026), diễn ra từ 5-9/5 ở Istanbul (Thổ Nhĩ Kỳ), Tổng Công ty Công nghiệp Công nghệ cao Viettel (Viettel High Tech) mang tới hệ sinh thái sản phẩm công nghệ cao 73 sản phẩm thuộc 8 lĩnh vực chủ chốt, qua đó giới thiệu nền công nghiệp quốc phòng Việt Nam với quốc tế.

FE CREDIT và hành trình hơn 15 năm sát cánh cùng cộng đồng vượt khó

FE CREDIT và hành trình hơn 15 năm sát cánh cùng cộng đồng vượt khó

Trong hơn 15 năm qua, FE CREDIT kiên trì triển khai các hoạt động cộng đồng theo định hướng dài hạn, gắn với nhu cầu thực tế. Không chỉ cung cấp giải pháp tài chính, doanh nghiệp còn hướng đến trở thành một phần trong đời sống của khách hàng, từ hỗ trợ sinh kế đến tiếp sức học tập, góp phần đồng hành cùng người lao động trên hành trình phát triển bền vững.

PV Power: Sinh năng lượng, kiến tạo tương lai xanh

PV Power: Sinh năng lượng, kiến tạo tương lai xanh

Sau gần hai thập niên phát triển, PV Power đã vươn lên trở thành doanh nghiệp niêm yết sản xuất điện lớn thứ hai Việt Nam, đóng góp quan trọng vào bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia. Từ nền tảng điện khí, PV Power đang chuyển mình mạnh mẽ theo hướng xanh, sạch và bền vững.

Nghị quyết 79-NQ/TW: Mở 'đường băng' cho doanh nghiệp nhà nước 'cất cánh' trong kỷ nguyên số

Nghị quyết 79-NQ/TW: Mở 'đường băng' cho doanh nghiệp nhà nước 'cất cánh' trong kỷ nguyên số

(CLO) Nghị quyết 79-NQ/TW được xem là “cú hích” chính sách quan trọng, mở ra không gian phát triển mới cho khu vực doanh nghiệp nhà nước. Với Tổng công ty Bưu điện Việt Nam (Vietnam Post), đây là thời điểm bản lề để chuyển mình từ mô hình truyền thống sang doanh nghiệp số, hướng tới vai trò dẫn dắt trong lĩnh vực bưu chính – logistics.

SCEX hoàn thành vòng đánh giá đầu tiên về tài sản mã hóa

SCEX hoàn thành vòng đánh giá đầu tiên về tài sản mã hóa

Trong bối cảnh Việt Nam bắt đầu triển khai cơ chế thí điểm thị trường tài sản mã hóa theo Nghị quyết số 05/2025/NQ-CP của Chính phủ, Công ty cổ phần Sàn Giao dịch Tài sản Mã hóa Sacom (SCEX) đã vượt qua vòng đánh giá đầu tiên trong quy trình xin cấp phép cung cấp dịch vụ tổ chức thị trường giao dịch tài sản mã hóa của Bộ Tài chính. Đây được xem là bước tiến đầu tiên trong lộ trình tham gia thị trường tài sản số theo định hướng minh bạch, an toàn và tuân thủ pháp lý của doanh nghiệp.

SeABank lần thứ 7 vào FAST500, củng cố nền tảng tăng trưởng bền vững

SeABank lần thứ 7 vào FAST500, củng cố nền tảng tăng trưởng bền vững

Ngân hàng TMCP Đông Nam Á (SeABank, HOSE: SSB) tiếp tục ghi dấu ấn khi lần thứ 7 được vinh danh trong Top 500 Doanh nghiệp tăng trưởng nhanh nhất Việt Nam (FAST500), đồng thời góp mặt trong Top 50 Doanh nghiệp tăng trưởng xuất sắc năm 2026. Kết quả này cho thấy đà tăng trưởng ổn định của Ngân hàng trong bối cảnh môi trường kinh doanh nhiều biến động, đồng thời phản ánh sự cải thiện về chất lượng tăng trưởng.

Cỡ chữ bài viết: