Khu vực FDI chiếm khoảng 75% xuất khẩu của cả nước: Doanh nghiệp "nội" đang bị chèn ép?

Khu vực FDI chiếm khoảng 75% xuất khẩu của cả nước

Năm 2021, bất chấp các tác động tiêu cực của đại dịch COVID-19, ngành xuất nhập khẩu của Việt Nam đã có bước tăng trưởng rất ấn tượng, khi lần đầu tiên kim ngạch xuất nhập khẩu đạt trên 668 tỷ USD. Điều này đã giúp Việt Nam trở thành một trong số 20 quốc gia dẫn đầu về thương mại quốc tế của thế giới.

khu vuc fdi chiem khoang 75 xuat khau cua ca nuoc doanh nghiep noi dang bi chen ep hinh 1

Khu vực FDI chiếm khoảng 75% xuất khẩu của cả nước.

Điều đặc biệt, đến tháng 9, Việt Nam vẫn nhập siêu rất lớn nhưng nhờ 4 tháng cuối năm các doanh nghiệp đã cố gắng tận dụng tốt cơ hội từ các FTA nên đã phục hồi xuất khẩu rất nhanh và đạt được mức xuất siêu 4 tỷ USD. Như vậy là Việt Nam xuất siêu 6 năm liền liên tục mặc dù mức xuất siêu không bằng năm 2020.

Thế nhưng, sự tăng trưởng “thần tốc” của xuất nhập khẩu không thể “kéo” được toàn bộ nền kinh tế. Năm 2021, hầu hết các chỉ số tăng trưởng kinh tế đều ở mức thấp trong nhiều năm. Đơn cử, chỉ số GDP của cả năm 2021 chỉ đạt 2,58%, mức tăng trưởng này còn thấp hơn cả năm 2020.

Bà Nguyễn Thị Hương, Tổng cục trưởng, Tổng cục Thống kê chia sẻ quan điểm: Nhìn vào thực tế có thể thấy, tốc độ tăng trưởng GDP ở mức thấp, trong khi kim ngạch xuất nhập khẩu lại tăng trưởng kỷ lục đã cho thấy cơ cấu kinh tế Việt Nam có vấn đề.

“Theo số liệu thống kê, 70% xuất nhập khẩu là từ doanh nghiệp FDI, nhưng bây giờ tỷ lệ này có thể hơn, vì các doanh nghiệp “nội” đang bị hạn chế bởi nhiều thứ. Đây chính là bài toán đau đầu mà cơ quan chức năng đang phải đi tìm lời giải”, bà Hương nói.

Không chỉ bà Hương, nhiều ý kiến băn khoăn về việc rất nhiều năm, từ 2011 đến nay, khu vực FDI vẫn chiếm khoảng 75% xuất khẩu của cả nước. Thậm chí có ý kiến cho rằng doanh nghiệp FDI chèn ép doanh nghiệp trong nước cho nên doanh nghiệp trong nước không tăng được tỷ trọng xuất khẩu. 

Không hề có chuyện doanh nghiệp FDI chèn ép doanh nghiệp “nội”

Không đồng tình với quan điểm này, GS.TSKH Nguyễn Mại, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp đầu tư nước ngoài (VAFI) cho rằng, không hề có chuyện doanh nghiệp FDI chèn ép doanh nghiệp “nội”.

Theo GS. Nguyễn Mại, trong xuất siêu, khu vực FDI đóng góp rất quan trọng. Xuất khẩu của FDI đạt 247,5 tỷ USD, tăng 1,1% so với năm 2020 và chiếm 73,6% kim ngạch xuất khẩu của đất nước. 

Xuất siêu của FDI là 29,36 tỷ USD, bù đắp được nhập siêu của các doanh nghiệp trong nước là 25,36 tỷ USD nên tạo ra được xuất siêu 4 tỷ USD. Có thể nói đây là mảng sáng nhất của năm 2021.

GS.TSKH Nguyễn Mại phân tích: Xuất khẩu của khu vực FDI chủ yếu là xuất khẩu công nghiệp chế biến chế tạo. Ví dụ Samsung là tập đoàn kinh tế xuất khẩu lớn nhất tại Việt Nam (khoảng 65-66 tỷ USD/năm), hoàn toàn không chèn ép ai hết.

khu vuc fdi chiem khoang 75 xuat khau cua ca nuoc doanh nghiep noi dang bi chen ep hinh 2

Trung Quốc và Đài Loan đã rất ngạc nhiên về tăng trưởng xuất khẩu của Nike ở Việt Nam.

Xuất khẩu lớn thứ hai của chúng ta là dệt may, đến tháng 9 năm vừa rồi, ngành dệt may Việt Nam vẫn rất bi quan, dự kiến chỉ đạt 31 tỷ USD thì đến thì đến tháng 12 đã xuất khẩu được 39 tỷ USD, có nghĩa là thay đổi cục diện rất mạnh. 

Trong xuất khẩu đó, Trung Quốc và Đài Loan đã rất ngạc nhiên về tăng trưởng xuất khẩu của Nike ở Việt Nam.

Theo GS.TSKH Nguyễn Mại, trước đây, Trung Quốc chiếm thị phần lớn nhất kim ngạch xuất khẩu của Nike ra thế giới, thế nhưng, hiện nay Việt Nam chiếm khoảng 51% tổng kim ngạch xuất khẩu của Nike ra thế giới. 

Nike không có nhiều xí nghiệp tại Việt Nam mà chủ yếu dựa vào các doanh nghiệp Việt Nam. Cho nên xuất khẩu dệt may da giày năm nay tăng nhiều không phải do FDI đặt tại Việt Nam mà do việc tăng thêm đơn hàng làm cho thị phần xuất khẩu Nike năm nay chiếm 51% đứng đầu thế giới. Trung Quốc từ chỗ chiếm 46-47% năm nay chỉ còn 3% thôi, Đài Loan là 6%. 

Đây là một thay đổi đáng kể, điều đó cho thấy năng lực của doanh nghiệp Việt Nam đã có thể cạnh tranh lành mạnh với các cường quốc mà trước đây làm cho Nike như Pakistan, Trung Quốc, Đài Loan….

khu vuc fdi chiem khoang 75 xuat khau cua ca nuoc doanh nghiep noi dang bi chen ep hinh 3

GS.TSKH Nguyễn Mại, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp đầu tư nước ngoài (VAFI) cho rằng, không hề có chuyện doanh nghiệp FDI chèn ép doanh nghiệp “nội”.

“Không ai chèn ép hết, cho nên luận điểm các doanh nghiệp FDI chèn ép doanh nghiệp trong nước là hoàn toàn không đúng, không dựa vào tình hình thực tế Việt Nam. Hơn nữa, nếu lấy con số doanh nghiệp FDI năm nay nhập siêu 29,36 tỷ USD thì nếu không có xuất siêu này thì doanh nghiệp Việt Nam lấy ngoại tệ đâu để doanh nghiệp Việt Nam nhập siêu 25,36 tỷ USD”, GS. Nguyễn Mại nhấn mạnh.

GS. Nguyễn Mại nhấn mạnh: Nhờ ngoại tệ xuất siêu của doanh nghiệp FDI cho nên doanh nghiệp Việt Nam có khả năng dùng ngoại tệ ấy để mà nhập siêu và lại còn tạo ra xuất siêu 4 tỷ USD cho đất nước, làm cán cân thanh toán quốc tế của Việt Nam luôn luôn dương và dự trữ ngoại hối lên tới hơn 100 tỷ USD, một con số đáng kể so với trước đây khoảng 15 tỷ USD. 

“Đây là câu chuyện thực tế, doanh nghiệp FDI không chèn ép mà hỗ trợ các doanh nghiệp trong nước”, GS. Nguyễn Mại nói.

Xem thêm

Mở “luồng xanh tăng trưởng” cho doanh nghiệp: Nguồn lực phải đến đúng nơi có năng lực, có khả năng tạo giá trị

Mở “luồng xanh tăng trưởng” cho doanh nghiệp: Nguồn lực phải đến đúng nơi có năng lực, có khả năng tạo giá trị

(NB&CL) Muốn tăng trưởng hai con số, nguồn lực phải đến đúng nơi có đơn hàng, có năng lực và có khả năng tạo thêm giá trị. 6 tháng đầu năm 2026, kinh tế Việt Nam tăng 8,18%, nhưng chặng đường tới mục tiêu từ 10% trở lên vẫn còn rất dốc. Theo GS. Trần Thọ Đạt, Chủ tịch Hội đồng Khoa học và Đào tạo, Đại học Kinh tế Quốc dân, tăng trưởng chỉ có thể được nâng lên một quỹ đạo mới khi các chính sách hỗ trợ được chuyển thành dòng vốn, mặt bằng, năng lượng, thủ tục và cơ hội thị trường cụ thể cho doanh nghiệp.

Năm 2027: Doanh nghiệp Việt đối mặt cuộc 'sàng lọc' mạnh

Năm 2027: Doanh nghiệp Việt đối mặt cuộc 'sàng lọc' mạnh

(CLO) Dù kinh tế vĩ mô tiếp tục duy trì ổn định, cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam vẫn đối mặt với nhiều sức ép từ chi phí sản xuất, khả năng tiếp cận vốn đến yêu cầu chuyển đổi số, chuyển đổi xanh. Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt, năm 2027 được dự báo sẽ là giai đoạn doanh nghiệp chịu sự sàng lọc mạnh hơn.

Chiến tranh Mỹ - Iran: Ai thắng, ai thua trong cơn địa chấn kinh tế?

Chiến tranh Mỹ - Iran: Ai thắng, ai thua trong cơn địa chấn kinh tế?

(CLO) Trong khi các tập đoàn dầu khí, quốc phòng và ngân hàng hưởng lợi từ giá năng lượng leo thang, nhu cầu vũ khí tăng cao cùng các biến động thị trường, thì người nộp thuế, người nghèo và các ngành phụ thuộc nhiên liệu lại phải gánh chịu phần lớn chi phí của cuộc khủng hoảng.

Hơn 1 triệu tỷ đồng đầu tư công, vì sao tiền vẫn chưa “chảy” vào nền kinh tế?

Hơn 1 triệu tỷ đồng đầu tư công, vì sao tiền vẫn chưa “chảy” vào nền kinh tế?

(NB&CL) Hơn 1 triệu tỷ đồng vốn đầu tư công đã được bố trí trong năm 2026, nhưng sau 7 tháng, mới giải ngân khoảng 425.300 tỷ đồng. Đằng sau khoảng cách giữa vốn được phân bổ và dòng tiền thực sự đi vào nền kinh tế là hàng loạt điểm nghẽn từ đất đai, giải phóng mặt bằng, vật liệu xây dựng đến thủ tục và trách nhiệm thực thi.

Người Việt có thể làm chủ ngành công nghiệp của tương lai không?

Người Việt có thể làm chủ ngành công nghiệp của tương lai không?

(NB&CL) Với chủ đề “Để chạm tay vào đích tăng trưởng hai con số”, cuộc trao đổi của Nhà báo và Công luận với ông Bùi Xuân Bình, Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc GG Power không chỉ nhìn từ mục tiêu tăng trưởng của năm 2026, mà còn từ câu hỏi lớn hơn: Việt Nam sẽ phát triển bằng năng lực nào, công nghệ nào và doanh nghiệp (DN) nào trong giai đoạn mới?

Đầu tư công phải tạo hiệu ứng lan tỏa, không thể chỉ chạy theo tỷ lệ giải ngân

Đầu tư công phải tạo hiệu ứng lan tỏa, không thể chỉ chạy theo tỷ lệ giải ngân

(NB&CL) TS. Nguyễn Quốc Việt cho rằng, đầu tư công không thể chỉ được đánh giá bằng tỷ lệ giải ngân mà quan trọng hơn là hiệu quả sử dụng vốn và khả năng tạo hiệu ứng lan tỏa cho nền kinh tế. Theo ông, cần tránh tư duy chạy theo tiến độ, đồng thời gắn trách nhiệm giải trình với chất lượng và tác động thực tế của từng dự án.

Mục tiêu tăng trưởng hai con số: Cần kiên định để tạo bước chuyển mới

Mục tiêu tăng trưởng hai con số: Cần kiên định để tạo bước chuyển mới

(NB&CL) Trong bối cảnh kinh tế thế giới tiếp tục đối mặt với nhiều biến động, Việt Nam vẫn duy trì đà tăng trưởng tích cực. Tuy nhiên, để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số, Việt Nam cần chuyển đổi mô hình tăng trưởng, nâng cao năng suất và đặc biệt là cải thiện năng lực thực thi.

FDI vào Việt Nam tăng tốc: Năm 2027 có thể hút 50-55 tỷ USD

FDI vào Việt Nam tăng tốc: Năm 2027 có thể hút 50-55 tỷ USD

(CLO) Dựa trên số liệu thực tế của năm 2026, đánh giá tác động của các yếu tố trong nước và quốc tế, TS Nguyễn Anh Tuấn dự báo nguồn vốn FDI năm 2027 vào Việt Nam có thể phát triển theo 3 kịch bản. Trong đó, kịch bản tích cực nhất, Việt Nam có thể thu hút 55 tỷ USD.

IMF: Cú sốc năng lượng chưa thể làm chao đảo kinh tế toàn cầu

IMF: Cú sốc năng lượng chưa thể làm chao đảo kinh tế toàn cầu

(CLO) Tổng giám đốc Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) Kristalina Georgieva vừa qua cho biết kinh tế toàn cầu đang chống chịu tốt hơn dự kiến trước những bất ổn do gián đoạn nguồn cung năng lượng qua eo biển Hormuz, dù bà cảnh báo áp lực tài khóa đang ngày càng gia tăng.

Cỡ chữ bài viết: