Lễ cúng cầu an đầu năm, là nét đẹp văn hóa phi vật thể của người Việt

Thứ hai, 19/02/2024 09:10 AM - 0 Trả lời

(CLO) Trong tâm thức người Việt từ bao đời nay, Tết không chỉ mang ý nghĩa của việc tiễn đưa năm cũ, chào đón năm mới, mà còn mang đậm nét tâm linh, tín ngưỡng.

Trong mỗi gia đình, mỗi dòng tộc, hay các đình làng, miếu thờ,... từng dòng người đến để dâng lễ cúng đầu năm, mong những điều tốt đẹp đã trở thành mỹ tục đáng quý.

Tết là dịp để mọi người hướng về nguồn cội, đoàn tụ sum vầy, nghỉ ngơi vui chơi sau một năm làm việc vất vả. Tết cũng là cơ hội để lắng tụ, kết tinh lưu giữ và lan tỏa những giá trị văn hóa tốt đẹp từ ngàn đời mà cha ông đã truyền lại. Một trong những nét đẹp văn hóa rất đáng quý của người Việt đó là đi lễ chùa và dâng lễ cúng ở những nơi tâm linh trong dịp đầu năm mới.

Trong tâm thức người Việt, lễ cúng cầu an đầu năm không thể bỏ qua, được ông cha truyền tụng lâu đời, nét đẹp văn hóa tâm linh phi vật thể được gìn giữ và phát huy.

Mỗi địa phương, mỗi vùng miền có cách thức, tâm niệm khác nhau nhưng đều có chung một nhận thức rõ ràng, lễ cầu an được tiến hành vào dịp đầu năm mới. Bắt đầu từ dịp Tết Nguyên đán cho đến rằm tháng Giêng (15 âm lịch). 

le cung cau an dau nam la net dep van hoa phi vat the cua nguoi viet hinh 1

Lễ cúng đầu năm tại đền Huyền Trân Công Chúa.

Lễ cúng đầu năm tại đền Huyền Trân được tổ chức vào ngày mùng 9 tháng Giêng âm lịch hàng năm tại đền Huyền Trân, phường An Tây, thành phố Huế, tỉnh Thừa Thiên Huế. Lễ hội là dịp để người dân địa phương và du khách thập phương tưởng nhớ công lao to lớn của Công chúa Huyền Trân, người có công lớn trong việc mở mang bờ cõi Đại Việt. Công chúa Huyền Trân, con gái vua Trần Nhân Tông, được gả cho vua Chămpa Chế Mân để đổi lấy hai châu Ô, Lý (nay là Quảng Trị và Thừa Thiên Huế).

Lễ hội đền Huyền Trân được tổ chức nhằm tưởng nhớ công lao to lớn của bà, thể hiện lòng biết ơn và tri ân đối với vị công chúa tài sắc vẹn toàn, người đã hy sinh hạnh phúc cá nhân vì lợi ích chung của đất nước. Lễ hội cũng góp phần gìn giữ truyền thống văn hóa tốt đẹp của dân tộc, giáo dục lòng yêu nước và tinh thần đoàn kết cho thế hệ trẻ.

Sở dĩ lễ được làm dịp đầu năm, (đặc biệt là ngày rằm tháng Giêng), trong 12 tháng của năm, trăng rằm tháng Giêng là sáng nhất, lúc đó trời đất giao hoà, vạn vật sinh sôi, khí tiết thanh minh. Do đó gia chủ thường chọn ngày rằm tháng Giêng để làm lễ cúng gia tiên, để tỏ lòng thành kính, cầu an cho đại gia đình trong năm được hanh thông thuận lợi.

 Lễ vật để cúng cầu an cũng không phức tạp, xuất phát từ tâm mà sắm lễ, mỗi vùng quê mỗi cách. Nhưng lễ chung quy lại, có hai thứ căn bản đó là lễ thờ gia tiên, thần linh  và lễ thờ cúng Phật .

Tùy theo mức độ kinh tế, tấm lòng mà lễ vật sắm có khác nhau, nhưng cốt lõi không thể thiếu một mâm đủ năm loại ngũ quả (năm loại trái cây khác nhau được bày biện trên mâm), đèn nến, hương đăng, rượu, xôi, gà cúng hoặc thủ lợn (đầu lợn được làm kỹ và luộc chín), thủ lợn ngậm đuôi lợn. 

Lễ vật được bày biện trên bàn thờ, cũng là lúc gia chủ châm hương bái nguyện, toàn bộ lễ vật được đem thờ cúng ngày lễ cầu an này hoàn toàn phải là đồ mới, không dùng lại đồ của ngày Tết dù chưa sử dụng .

Bài văn cúng lễ cầu an cũng tùy theo từng vùng miền, từng quan niệm, bài văn cúng ngắn gọn, súc tích, mang tính tín ngưỡng nhân văn, tính giáo dục con cháu hướng về tổ tiên nguồn cội, tin tưởng vào tâm linh để có được những ngày tháng bình yên may mắn.

le cung cau an dau nam la net dep van hoa phi vat the cua nguoi viet hinh 2

Con dân Xóm Trầm, thôn Tân Sơn, xã Hải Sơn dâng lễ cúng đầu năm.

Ông Nguyễn Văn Thiệu, Trưởng xóm Trầm (thôn Tân Sơn, xã Hải Sơn, huyện Hải Lăng, tỉnh Quảng Trị) cho biết: Xóm Trầm được hình thành hơn cả 100 năm trước đây do cha, ông chúng tôi xây dựng nên, trước kia nơi này là một vùng đất còn hoang sơ, cha ông chúng tôi đến đây để khai sơn lập địa. Đến nay cứ mỗi dịp tết đến xuân về (đúng vào ngày 10 âm lịch), con cháu trong xóm đóng góp tiền bạc để dâng lễ cúng cầu an đầu năm. Trước tiên để nhớ công ơn trước đây cha, ông đã có công xây dựng lên vùng đất này, sau nữa là cầu mong ơn trên phù hộ cho con cháu trong xóm một năm mới mọi điều tốt tươi, hạnh phúc và đặc biệt là để con cháu đoàn kết, xóm làng đông vui, để cùng nhau để xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp.

le cung cau an dau nam la net dep van hoa phi vat the cua nguoi viet hinh 3

Lễ cầu an đầu năm của xóm Trầm.

Điều đáng trân quý, lễ cầu an đầu năm ngày càng được nhân dân từ già cho tới trẻ lưu tâm, coi đó là một việc cần thiết phải làm để tỏ lòng nhớ ơn tiên tổ, mong muốn được xóa bỏ lỗi lầm trong cuộc sống để hướng tới những điều cao đẹp.

Đầu năm đến những nơi tâm linh để cầu nguyện là một nét đẹp văn hóa tín ngưỡng của người Việt. Vấn đề là mỗi người cần phải nâng cao nhận thức và có cách ứng xử đúng đắn để vừa gìn giữ, phát huy các giá trị văn hóa truền thống của dân tộc, vừa thể hiện nét đẹp văn hóa du xuân mỗi dịp tết đến xuân về.

Cái Văn Long

Tin mới

Ninh Thuận: Mời thầu 213 tỷ đồng cho dự án thi công đường từ quốc lộ 1 đến Cảng biển tổng hợp Cà Ná

Ninh Thuận: Mời thầu 213 tỷ đồng cho dự án thi công đường từ quốc lộ 1 đến Cảng biển tổng hợp Cà Ná

(CLO) Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng và Phát triển quỹ đất tỉnh Ninh Thuận vừa đăng tải thông báo mời thầu cho gói thầu số 20, thuộc Dự án thành phần 2: Đoạn từ Quốc lộ 1 đến Cảng biển tổng hợp Cà Ná.

Dự án - Đầu tư
Thị trường bất động sản phục hồi, các dự án bắt đầu cuộc đua

Thị trường bất động sản phục hồi, các dự án bắt đầu cuộc đua

(CLO) Bước sang năm 2025 thị trường bất động sản có sự phục hồi rõ nét trên hầu khắp cả nước, đặc biệt là các thị trường tỉnh ven Hà Nội và TP HCM. Bên cạnh các dự án cũ tung hàng cho những giai đoạn mở bán tiếp theo thì nhiều dự án mới cũng bắt đầu khởi công và ra hàng trong quý II năm nay.

Công luận 24H
Hải Phòng tổ chức lớp tập huấn ứng dụng AI trong báo chí

Hải Phòng tổ chức lớp tập huấn ứng dụng AI trong báo chí

(CLO) Ngày 3/4, Hội Nhà báo thành phố Hải Phòng tổ chức lớp tập huấn nghiệp vụ báo chí với chủ đề "Ứng dụng trí tuệ nhân tạo AI trong làm báo đa phương tiện và sản xuất nội dung số trên các nền tảng mạng xã hội năm 2025" cho phóng viên, nhà báo đang hoạt động trên địa bàn thành phố Hải Phòng.

Nghề báo
Thúc đẩy quan hệ hữu nghị toàn diện Việt Nam - Rumania

Thúc đẩy quan hệ hữu nghị toàn diện Việt Nam - Rumania

(CLO) Ngày 3/4, tại Hà Nội, Hội Hữu nghị Việt Nam - Rumani tổ chức buổi chia sẻ thông tin nhân kỷ niệm 75 năm thiết lập quan hệ ngoại giao giữa hai nước (3/2/1950 – 3/2/2025). Chủ tịch Hội Hữu nghị Việt Nam - Rumani Hồ Quang Lợi cùng Đại sứ Rumani tại Việt Nam Cristina Romila, Chủ tịch Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam Phan Anh Sơn và nhiều đại biểu tham dự sự kiện.

Tin tức
Giải mã khái niệm 'thuế quan qua lại' của Mỹ

Giải mã khái niệm 'thuế quan qua lại' của Mỹ

(CLO) Tổng thống Donald Trump tuyên bố rằng thuế quan qua lại rất đơn giản: "Họ làm điều đó với chúng ta, và chúng ta làm điều đó với họ". Nhưng khi danh sách thuế quan của các quốc gia được công bố, mọi thứ không đơn giản như vậy.

Thế giới 24h
Kỳ 6: 5 hướng đồng loạt tiến công, áp sát nội đô Sài Gòn

Kỳ 6: 5 hướng đồng loạt tiến công, áp sát nội đô Sài Gòn

(NB&CL) Những ngày cuối cùng của tháng 4 cách đây tròn nửa thế kỷ, với khí thế “vẽ bản đồ không kịp bước quân đi!”, “vừa đi vừa đánh, tiến mà đánh, đánh mà tiến”, các quân đoàn chủ lực của ta từ 5 hướng đã đồng loạt tiến công, quyết hạ 5 mục tiêu chủ yếu là những cơ quan đầu não quan trọng nhất của ngụy quân, ngụy quyền Sài Gòn.

Tin tức
TP HCM: Công an truy tìm tài xế lái ô tô lạng lách như phim hành động

TP HCM: Công an truy tìm tài xế lái ô tô lạng lách như phim hành động

(CLO) Ngày 3/4, đội Cảnh sát giao thông (CSGT) Hàng Xanh thuộc phòng CSGT, Công an TP HCM đang xác minh, tìm tài xế chạy xe tải lạng lách trên phố như phim hành động.

Công luận 24H
Hà Đô (HDG) bị giảm 307 tỷ đồng lợi nhuận sau kiểm toán

Hà Đô (HDG) bị giảm 307 tỷ đồng lợi nhuận sau kiểm toán

(CLO) Tập đoàn Hà Đô (HOSE: HDG) vừa công bố báo cáo tài chính kiểm toán năm 2024 với lợi nhuận trước thuế chỉ còn 572,8 tỷ đồng, giảm mạnh 307 tỷ đồng, tương đương 35% so với số liệu báo cáo tự lập. Nguyên nhân chính đến từ khoản dự phòng ngắn hạn hơn 209 tỷ đồng liên quan đến dự án điện mặt trời Hồng Phong 4.

Kinh doanh - Tài chính
Niềm tin của độc giả là thứ rất khó xây, nhưng lại dễ mất…

Niềm tin của độc giả là thứ rất khó xây, nhưng lại dễ mất…

(NB&CL) “AI là công cụ, nhưng chính con người mới quyết định công cụ ấy được dùng vào việc gì. Không phải cứ có công nghệ là tiến bộ, mà là khi công nghệ đi cùng đạo đức, đi cùng sự thấu cảm, đi cùng khát vọng phục vụ sự thật…” – đó là nhấn mạnh của nhà báo Nhật Hoa khi trò chuyện về Hội nghị Nhà báo Thế giới 2025 tại Hàn Quốc, diễn ra từ 30/3 đến 5/4/2025, mà bà là đại diện cho người làm báo Việt Nam tham dự.

Nghề báo
TP HCM: Phát hiện thi thể đang phân hủy nặng tại sân thượng chung cư

TP HCM: Phát hiện thi thể đang phân hủy nặng tại sân thượng chung cư

(CLO) Ngửi thấy mùi hôi thối nồng nặc ở sân thượng, người dân đi kiểm tra phát hiện một thi thể đang bị phân huỷ nặng.

Đời sống
Khuyến khích, bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dàm làm: Cần thêm những đòn bẩy pháp lý mạnh

Khuyến khích, bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dàm làm: Cần thêm những đòn bẩy pháp lý mạnh

(NB&CL) Khuyến khích, bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung… đã một trong những chủ trương lớn được Đảng, Nhà nước quyết tâm hiện thực hoá từ rất lâu. Và đến nay, trong bối cảnh đất nước đang đứng trước những mục tiêu lớn: tăng trưởng hai con số trong giai đoạn 2026 – 2030, phấn đấu đến năm 2030 trở thành nước đang phát triển, có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao; đến năm 2045 là nước phát triển, có thu nhập cao… làm thế nào để chủ trương ấy thực sự đi vào cuộc sống, thực thi hiệu quả đang được xem là ưu tiên hàng đầu.

Góc nhìn
Mức thuế 46% của Mỹ sẽ không áp dụng cho tất cả các mặt hàng của Việt Nam

Mức thuế 46% của Mỹ sẽ không áp dụng cho tất cả các mặt hàng của Việt Nam

(CLO) Ông Đặng Phúc Nguyên, Tổng Thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam (VINAFRUIT) cho biết: Mức thuế 46% của Mỹ sẽ không áp dụng cho tất cả các mặt hàng của Việt Nam đang xuất khẩu sang Mỹ.

Kinh tế vĩ mô
Cục Thuế sẽ kiểm tra tiến độ việc thực hiện gia hạn hàng loạt thuế, phí

Cục Thuế sẽ kiểm tra tiến độ việc thực hiện gia hạn hàng loạt thuế, phí

(CLO) Cục Thuế, Bộ Tài chính vừa có công điện gửi các Chi cục Thuế về việc gia hạn thời hạn nộp thuế tiêu thụ đặc biệt với ô tô sản xuất hoặc lắp ráp trong nước và gia hạn thời hạn nộp một số loại thuế, phí khác.

Kinh tế vĩ mô
Geely Coolray ưu đãi giá cao nhất gần 38 triệu đồng

Geely Coolray ưu đãi giá cao nhất gần 38 triệu đồng

(CLO) Người tiêu dùng mua mẫu xe Geely Coolray trong tháng 4/2025 sẽ được hưởng mức giảm giá quy đổi tương ứng với khoản hỗ trợ 50% lệ phí trước bạ.

Xe
Công bố Lệnh của Chủ tịch nước về Pháp lệnh Quản lý, bảo vệ Khu di tích Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh

Công bố Lệnh của Chủ tịch nước về Pháp lệnh Quản lý, bảo vệ Khu di tích Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh

(CLO) Ngày 3/4, tại Phủ Chủ tịch, Văn phòng Chủ tịch nước tổ chức họp báo công bố Lệnh của Chủ tịch nước công bố Pháp lệnh Quản lý, bảo vệ Khu di tích Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh. Phó Chủ nhiệm Văn phòng Chủ tịch nước Phạm Thanh Hà chủ trì họp báo.

Tin tức
Hải Dương: Phát động Giải thưởng Báo chí Nguyễn Lương Bằng lần thứ VI

Hải Dương: Phát động Giải thưởng Báo chí Nguyễn Lương Bằng lần thứ VI

(CLO) UBND tỉnh Hải Dương vừa ban hành kế hoạch tổ chức xét và trao Giải thưởng Báo chí Nguyễn Lương Bằng lần thứ VI (giai đoạn 2021-2025), nhằm tôn vinh những tác phẩm báo chí xuất sắc, góp phần thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.

Nghề báo
Bình Luận

Tin khác

Phú Thọ: Dâng hương giỗ Đức Quốc Tổ Lạc Long Quân và tưởng niệm Tổ Mẫu Âu Cơ 2025

Phú Thọ: Dâng hương giỗ Đức Quốc Tổ Lạc Long Quân và tưởng niệm Tổ Mẫu Âu Cơ 2025

(CLO) Ngày 3/4, trong không khí trang nghiêm và thành kính hướng về cội nguồn dân tộc, tỉnh Phú Thọ đã long trọng tổ chức Lễ dâng hương giỗ Đức Quốc Tổ Lạc Long Quân tại Đền thờ Quốc Tổ Lạc Long Quân (núi Sim) và Lễ dâng hương tưởng niệm Tổ Mẫu Âu Cơ tại Đền thờ Tổ Mẫu Âu Cơ (núi Vặn), thuộc Khu Di tích lịch sử Đền Hùng.

Đời sống văn hóa
Ấn tượng chương trình nghệ thuật '60 năm bản hùng ca Hàm Rồng'

Ấn tượng chương trình nghệ thuật '60 năm bản hùng ca Hàm Rồng'

(CLO) Chương trình nghệ thuật “60 năm bản hùng ca Hàm Rồng” gây ấn tượng với những giai điệu sâu lắng, hình ảnh sân khấu được dàn dựng công phu.

Đời sống văn hóa
Hà Nội rực rỡ sắc màu di sản tại Lễ hội Quà tặng Du lịch 2025

Hà Nội rực rỡ sắc màu di sản tại Lễ hội Quà tặng Du lịch 2025

(CLO) Từ ngày 11-13/4, Sở Du lịch Hà Nội tổ chức Lễ hội Quà tặng Du lịch 2025 với chủ đề "Du lịch Hà Nội - Điểm đến di sản thế giới" tại không gian đi bộ phố Trần Nhân Tông và khu vực lân cận, quận Hai Bà Trưng.

Đời sống văn hóa
Nghệ An xây dựng hồ sơ đề nghị công nhận bia Ma Nhai là Bảo vật quốc gia

Nghệ An xây dựng hồ sơ đề nghị công nhận bia Ma Nhai là Bảo vật quốc gia

(CLO) Bia Ma Nhai, một di tích lịch sử quan trọng, đặc sắc của vùng đất Con Cuông, đang được tỉnh Nghệ An làm hồ sơ đề nghị công nhận Bảo vật quốc gia.

Đời sống văn hóa
Nghệ thuật độc đáo qua 75 bức tranh vải của Họa sĩ Trần Thanh Thục

Nghệ thuật độc đáo qua 75 bức tranh vải của Họa sĩ Trần Thanh Thục

(CLO) Ngày 2/4, triển lãm “Nghe vải kể chuyện” đã diễn ra tại Bảo Tàng Mỹ Thuật Việt Nam. Đây là triển lãm cá nhân lần thứ ba của họa sĩ Trần Thanh Thục, người đã dành 45 năm theo đuổi nghệ thuật hội họa trên vải cắt dán - một thể loại hiếm gặp.

Đời sống văn hóa
Trưng bày 'Hội ngộ gốm Nam Bộ xưa' tại Bảo tàng Tiền Giang

Trưng bày 'Hội ngộ gốm Nam Bộ xưa' tại Bảo tàng Tiền Giang

(CLO) Trưng bày “Hội ngộ gốm Nam Bộ xưa - Tiền Giang 2025” giới thiệu hơn 200 hiện vật, trải đều trên các dòng gốm.

Đời sống văn hóa
Ghi danh 'Hội chùa Tây Phương' vào danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia

Ghi danh 'Hội chùa Tây Phương' vào danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia

(CLO) Sáng 02/04/2025 (ngày 5/3 âm lịch), tại Di tích quốc gia đặc biệt chùa Tây Phương, UBND huyện Thạch Thất đã long trọng tổ chức Lễ công bố Quyết định ghi danh “Hội chùa Tây Phương” vào danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia; đồng thời kỷ niệm 10 năm 34 pho tượng được công nhận Bảo vật quốc gia và khai hội chùa Tây Phương năm 2025.

Đời sống văn hóa
Liên hoan phim quốc tế TP HCM lùi ngày tổ chức sang năm 2026

Liên hoan phim quốc tế TP HCM lùi ngày tổ chức sang năm 2026

(CLO) Liên hoan phim quốc tế TP HCM lần thứ hai sẽ lùi thời gian tổ chức vào năm 2026 thay vì năm 2025 như dự kiến trước đó.

Đời sống văn hóa
Gần 500 nghệ nhân, diễn viên tham gia Liên hoan Văn nghệ quần chúng và Dân ca Phú Thọ

Gần 500 nghệ nhân, diễn viên tham gia Liên hoan Văn nghệ quần chúng và Dân ca Phú Thọ

(CLO) Ngày 02/04, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Phú Thọ đã tổ chức khai mạc Liên hoan Văn nghệ quần chúng và Dân ca Phú Thọ. Đây là sự kiện nằm trong chuỗi hoạt động văn hóa, thể thao và du lịch phục vụ Giỗ Tổ Hùng Vương và Tuần Văn hóa - Du lịch Đất Tổ 2025.

Đời sống văn hóa
Rực rỡ sắc đỏ hoa gạo ở ngôi chùa cổ ngoại thành Hà Nội

Rực rỡ sắc đỏ hoa gạo ở ngôi chùa cổ ngoại thành Hà Nội

(CLO) Dịp đầu tháng 4 hàng năm, cây gạo đỏ ở chùa Thầy (huyện Quốc Oai, Hà Nội) lại đua nhau bung nở khoe sắc đỏ sáng rực cả một vùng trời, thu hút nhiều người dân và du khách tới tham quan, chụp hình.

Đời sống văn hóa