Mỹ, Trung Quốc đang 'xích lại gần nhau hơn' về khí hậu và thương mại

Cuộc họp thượng đỉnh đáng chờ đợi

Hai nền kinh tế lớn nhất thế giới đã bất ngờ đưa ra tuyên bố chung Mỹ-Trung về tăng cường hành động vì khí hậu trong thập kỷ này tại hội nghị thượng đỉnh COP26 ở Glasgow mới đây. Cả hai nước sẽ nhắc lại cam kết vững chắc của mình trong việc cùng hợp tác để thực hiện Thỏa thuận Paris 2015.

my trung quoc dang xich lai gan nhau hon ve khi hau va thuong mai hinh 1

Tổng thống Mỹ Joe Biden (trái) và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình sẽ có cuộc gặp thượng đỉnh trực tuyến vào thứ Hai (15/11) - Ảnh: Reuters

Mỹ và Trung Quốc cho biết họ có ý định hợp tác về các khuôn khổ quy định và tiêu chuẩn môi trường liên quan đến việc giảm phát thải khí nhà kính trong thập kỷ này; tối đa hóa lợi ích xã hội của quá trình chuyển đổi năng lượng sạch.

Hai nước sẽ triệu tập một cuộc họp vào nửa đầu năm 2022 để tập trung vào các chi tiết cụ thể của việc đo lường và giảm thiểu khí mê-tan; thông qua các tiêu chuẩn để giảm khí mê-tan từ các ngành nhiên liệu hóa thạch và chất thải, cũng như các khuyến khích và chương trình để giảm khí mê-tan từ ngành nông nghiệp.

Xie Zhenhua, đặc phái viên về biến đổi khí hậu của Trung Quốc, cho biết sự hợp tác Trung - Mỹ là sự lựa chọn đúng đắn và hai bên sẽ thu hẹp lại những khác biệt về biến đổi khí hậu.

Đồng thời, Đại diện Thương mại Mỹ Katherine Tai cho biết chính quyền Tổng thống Joe Biden đã đạt được thỏa thuận với Trung Quốc về việc tuân thủ thỏa thuận thương mại giai đoạn một được ký kết giữa hai bên hồi tháng 01/2020.

Theo đó, Trung Quốc sẽ tăng cường mua hàng hóa của Mỹ thêm 200 tỷ USD trong giai đoạn 2020 và 2021, so với mức của năm 2017. Dữ liệu chính thức cho thấy, tính đến ngày 30/9, nó chỉ đạt 60% mục tiêu.

Ngày 10/9, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Mỹ Joe Biden đã có cuộc điện đàm kéo dài 90 phút và nhất trí nối lại đối thoại về một loạt chủ đề. Đến hôm thứ Tư (10/11) vừa qua, các phương tiện truyền thông cho biết hai nhà lãnh đạo của Mỹ và Trung Quốc sẽ có một cuộc họp trực tuyến ngay trong đầu tuần tới, để giải quyết các vấn đề về khí hậu, thương mại và cả địa chính trị.

my trung quoc dang xich lai gan nhau hon ve khi hau va thuong mai hinh 2

Mối quan hệ giữa Mỹ và Trung Quốc đang ở mức thấp nhất trong 4 thập kỷ và cả ông Biden và ông Tập đang cố gắng kiểm soát mối quan hệ để không mất kiểm soát - Minh họa: Global Times

Vẫn còn nhiều thách thức

Bất chấp những tín hiệu tích cực trên, truyền thông nhà nước Trung Quốc tiếp tục thúc giục Mỹ thể hiện “sự chân thành hơn”, đồng thời yêu cầu Mỹ hủy bỏ thuế quan áp lên hàng hóa Trung Quốc và các biện pháp trừng phạt đối với các công ty Trung Quốc.

Đầu tháng 9, đặc phái viên khí hậu Mỹ John Kerry đã có chuyến công du thứ hai tới Trung Quốc trong năm nay, kêu gọi nước này phải làm nhiều hơn nữa để giảm lượng khí thải gây hiệu ứng nhà kính. Ông nói rằng: “Khí hậu không phải là ý thức hệ, không phải đảng phái và không phải là vũ khí địa chiến lược”.

Dẫu vậy, các quan chức Bắc Kinh nói với John Kerry rằng vấn đề biến đổi khí hậu không thể tách rời khỏi các tranh chấp chính trị rộng lớn hơn giữa hai bên.

Những tiến bộ về khí hậu và thương mại giữa hai nước diễn ra sau khi Cố vấn An ninh Quốc gia Mỹ Jake Sullivan nói rằng nước này không tìm kiếm một cuộc Chiến tranh Lạnh mới với Trung Quốc, cũng không có bất kỳ sự chuyển đổi chính trị nào trong nước, mà Mỹ muốn tìm kiếm một hệ thống chung sống hòa bình.

Tuy nhiên, vào đầu tuần này, Thời báo Hoàn cầu đã đăng một bài xã luận có tựa đề “Mỹ phải chứng minh rằng họ không còn tìm cách thay đổi hệ thống của Trung Quốc”. Bài báo còn cho biết Sullivan đưa ra tuyên bố như vậy vì Mỹ đã không đạt được mục tiêu chuyển đổi Trung Quốc.

Đến hôm thứ Năm (11/11), tờ Nhân dân Nhật báo bình luận rằng ông Sullivan thể hiện cử chỉ thân thiện với Trung Quốc, nhưng ông ta thực sự muốn sự chung sống dựa trên các giá trị và lợi ích của Mỹ và các đồng minh. Tờ báo còn nói thêm, tuyên bố của Sullivan giống như một lời đe dọa thúc giục Trung Quốc tuân theo trật tự quốc tế vốn được thiết lập bởi người Mỹ.

Xin Qiang, giáo sư kiêm phó giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Mỹ tại Đại học Fudan, được trích lời trong bài báo, cho rằng Sullivan đã đưa ra tuyên bố của mình một cách chiến lược, bởi Mỹ muốn Trung Quốc hỗ trợ các chính sách khôi phục kinh tế, chống dịch bệnh và biến đổi khí hậu.

my trung quoc dang xich lai gan nhau hon ve khi hau va thuong mai hinh 3

Cố vấn An ninh Quốc gia Jake Sullivan nói rằng Mỹ không tìm kiếm một cuộc Chiến tranh Lạnh mới với Trung Quốc - Ảnh: AFP

Trong khi đó, nhà bình luận chính trị Rong Ping tại Hồ Bắc đã viết trong một bài báo hôm thứ Năm rằng không hợp lý khi Sullivan yêu cầu Trung Quốc chịu trách nhiệm về các vấn đề khí hậu và thương mại quốc tế.

Cũng theo ông Rong, Mỹ bắt đầu một cuộc chiến thương mại mà cuối cùng sẽ tự làm tổn thương chính mình. Rồi sau khi cựu Tổng thống Donald Trump rút khỏi Hiệp định Paris, Mỹ đã không làm gì về biến đổi khí hậu ngoài việc cử Kerry đến Trung Quốc.

“Trung Quốc đã sống sót sau cuộc chiến thương mại và các lệnh trừng phạt của Mỹ. Làm sao bây giờ Mỹ lại có thể ngạo mạn ra lệnh cho Trung Quốc? Trung Quốc đã đóng góp rất nhiều và nhận trách nhiệm của mình. Ngoài việc thu lợi cho bản thân, khi nào Mỹ sẽ nhận trách nhiệm của mình với tư cách là một siêu cường?”, nhà bình luận chỉ trích thêm.

Trong khi đó và hôm thứ Ba (9/11) vừa rồi, Tổng thống Joe Biden cho biết Mỹ sẽ tiếp tục lệnh cấm từ thời Donald Trump để cấm các công ty đầu tư Mỹ, quỹ hưu trí và những người khác mua cổ phần của các công ty Trung Quốc được Bộ Quốc phòng chỉ định là hậu thuẫn hoặc liên kết với quân đội Trung Quốc.

Rõ ràng, dù đã thiện trí với nhau hơn về các vấn đề ngoại giao, khí hậu và thương mại, song rõ ràng Mỹ và Trung Quốc vẫn còn nhiều khoảng cách cần vượt qua.

Xem thêm

Thế giới phòng chống thiên tai: Làm sao để từ “biết trước” trở thành “kịp thời hành động”?

Thế giới phòng chống thiên tai: Làm sao để từ “biết trước” trở thành “kịp thời hành động”?

(NB&CL) Từ Nepal đến Indonesia, những thiên tai gần đây cho thấy năng lực cảnh báo đang tiến rất nhanh về công nghệ nhưng vẫn có thể mắc kẹt ở những mắt xích tưởng như rất nhỏ. Trong bối cảnh Liên hợp quốc đặt mục tiêu tất cả các nước đều có năng lực cảnh báo sớm vào năm 2027, khoảng cách giữa “biết trước” và “kịp thời hành động” trở thành câu hỏi quan trọng.

Hội nghị thượng đỉnh BRICS 2026: Củng cố hợp tác, thúc đẩy đối thoại

Hội nghị thượng đỉnh BRICS 2026: Củng cố hợp tác, thúc đẩy đối thoại

(NB&CL) Trong bối cảnh tình hình quốc tế tiếp tục diễn biến phức tạp, cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn gia tăng, nhiều điểm nóng an ninh kéo dài và kinh tế thế giới đứng trước những biến động khó lường, Hội nghị thượng đỉnh BRICS năm 2026 tại New Delhi, Ấn Độ, được tổ chức trong điều kiện vừa có nhiều cơ hội, vừa đối mặt với không ít thách thức.

Ai được, ai mất sau 7 tháng chiến sự Mỹ - Iran?

Ai được, ai mất sau 7 tháng chiến sự Mỹ - Iran?

(CLO) Bảy tháng chiến sự Mỹ - Iran đã tạo ra những tác động kinh tế đối lập. Trong khi các tập đoàn dầu khí, ngân hàng và doanh nghiệp quốc phòng hưởng lợi, thì ngành hàng không, ô tô và người tiêu dùng lại phải gánh những hệ quả nặng nề.

Nếu Houthi kiểm soát cảng Mocha, họ có thể dễ dàng làm tê liệt eo biển Bab el-Mandeb. Ảnh: Roya News

Houthi thắng thế ở Yemen, hai 'huyết mạch' năng lượng cùng chịu sức ép

(CLO) Những cuộc giao tranh mới tại Yemen đang tạo thêm một biến số đáng lo cho thị trường năng lượng thế giới. Khi Houthi tiến xuống phía nam và áp sát Bab el-Mandeb, tuyến hàng hải vốn đã chịu sức ép từ cuộc khủng hoảng tại eo biển Hormuz có nguy cơ tiếp tục bị đẩy vào vòng xoáy bất ổn.

25 năm sau vụ 11/9: Khủng bố không biến mất, chỉ biến dạng

25 năm sau vụ 11/9: Khủng bố không biến mất, chỉ biến dạng

(NB&CL) Ngày 11/9/2001 mở đầu một giai đoạn đặc biệt trong cuộc chiến chống khủng bố toàn cầu. Hai mươi lăm năm sau, nhiều mạng lưới từng gây ra những cuộc tấn công chấn động đã bị suy yếu, nhưng khủng bố không biến mất. Mối đe dọa đang chuyển sang những hình thức phân tán hơn, khó nhận diện và khó ngăn chặn hơn.

Khi sông băng trở thành những ‘quả bom’ lơ lửng trên đầu hàng triệu người

Khi sông băng trở thành những ‘quả bom’ lơ lửng trên đầu hàng triệu người

(CLO) Trận lũ quét kinh hoàng trên biên giới Nepal - Tây Tạng một lần nữa cho thấy cuộc sống dưới chân những dãy núi băng giá đang trở nên khó đoán hơn. Khi sông băng thu hẹp, băng vĩnh cửu tan và các hồ băng tích tụ nước, những khối núi vốn tưởng như bất động có thể bất ngờ giải phóng một dòng thác gồm băng, nước, đá và bùn xuống các thung lũng bên dưới.

Từ Moscow, Vatican thúc đẩy đối thoại về Ukraine

Từ Moscow, Vatican thúc đẩy đối thoại về Ukraine

(CLO) Trong bối cảnh các kênh tiếp xúc trực tiếp giữa Nga và Ukraine vẫn gặp nhiều trở ngại, chuyến thăm Moscow của Ngoại trưởng Tòa Thánh Paul Richard Gallagher (từ ngày 24-28/8/2026) có thể được xem là một tín hiệu đáng chú ý đối với tiến trình tìm kiếm giải pháp cho xung đột Ukraine.

Robot hình người: Kỷ lục trên sân đấu, ‘canh bạc’ ngoài nhà xưởng

Robot hình người: Kỷ lục trên sân đấu, ‘canh bạc’ ngoài nhà xưởng

(CLO) Tại Bắc Kinh, một robot hình người vừa chạy 100m trong 9,39 giây, nhanh hơn kỷ lục 9,58 giây mà Usain Bolt lập năm 2009. Sự kiện làm dấy lên cuộc tranh luận về khả năng biến những màn trình diễn của robot thành giá trị thương mại thực sự cũng như hiệu quả của dòng vốn khổng lồ đang đổ vào ngành này.

Ukraine trước sức ép chính trị mới

Ukraine trước sức ép chính trị mới

(CLO) Chính trường Ukraine đang chịu sức ép ngày càng lớn từ yêu cầu ổn định bộ máy thời chiến, cải cách, chống tham nhũng và cạnh tranh quyền lực.

Đa dạng hóa lá chắn an ninh nhằm thích ứng với những biến động

Đa dạng hóa lá chắn an ninh nhằm thích ứng với những biến động

(NB&CL) Việc Ả Rập Xê Út cùng hơn 10 nước thành lập Liên minh Phòng thủ hàng hải (MMDC) tại Biển Đỏ, Eo biển Bab al-Mandeb và Vịnh Aden cho thấy các quốc gia này đang chủ động đa dạng hóa lá chắn an ninh nhằm thích ứng với những biến động địa chính trị ngày càng khó lường.

Nga và Myanmar mở ra giai đoạn phát triển mới trong quan hệ

Nga và Myanmar mở ra giai đoạn phát triển mới trong quan hệ

(CLO) Chuyến thăm chính thức Nga của Tổng thống Myanmar Min Aung Hlaing (16-19/8/2026) và các cuộc hội đàm với Tổng thống Vladimir Putin, Thủ tướng Mikhail Mishustin cho thấy quan hệ Nga-Myanmar tiếp tục được mở rộng theo hướng toàn diện.

Thái Lan đau đầu với bài toán kiểm soát súng

Thái Lan đau đầu với bài toán kiểm soát súng

(CLO) Sau những vụ xả súng liên tiếp, Thái Lan một lần nữa thúc đẩy siết quản lý súng. Nhưng khi vũ khí bất hợp pháp vẫn có thể được tìm mua dễ dàng trên mạng, còn hàng triệu khẩu súng đang lưu hành ngoài tầm kiểm soát, Bangkok phải đối mặt với nhiều câu hỏi khó hơn việc sửa luật.

Nút thắt Hormuz và thế trận giằng co trong xung đột Mỹ - Iran

Nút thắt Hormuz và thế trận giằng co trong xung đột Mỹ - Iran

(CLO) Động lực đàm phán và hoạt động quân sự giữa Mỹ và Iran đang chậm lại đáng kể, cho thấy cuộc đối đầu đã chuyển từ giai đoạn sử dụng sức mạnh trực tiếp sang một trạng thái giằng co, trong đó mỗi bên tìm cách duy trì sức ép và chờ đối phương thay đổi tính toán.

Cỡ chữ bài viết: