Bày tỏ sự thống nhất cao về việc Quốc hội ban hành Nghị quyết thí điểm một số cơ chế chính sách đặc thù để phát triển thành phố Hải Phòng, Thanh Hóa, Nghệ An và Thừa Thiên Huế, đại biểu Quốc hội Tạ Văn Hạ cho biết với các lý do chính sau: Thứ nhất, tạo cơ chế, tạo động lực, điều kiện để cho các tỉnh này phát triển; Thứ hai, là thể chế hóa nghị quyết của Bộ Chính trị, đường lối của Đảng; Thứ ba là thí điểm chính sách trong xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật.
Đại biểu đoàn Quảng Nam phát biểu thảo luận
Về nội dung Nghị quyết, theo đại biểu Hạ. Thứ nhất, Nghị quyết cần nghiên cứu bổ sung một số mục tiêu, chỉ tiêu cụ thể làm cơ sở và căn cứ để giám sát và đánh giá kết quả, hiệu quả thực hiện Nghị quyết này. Vì Quốc hội trao cho thêm những quyền phân cấp thêm thì chúng ta cũng phải có những chỉ tiêu cụ thể để sau này đánh giá kết quả của thực hiện Nghị quyết.
Thứ hai, về cơ chế, chính sách cụ thể cần cân nhắc nghiên cứu kỹ từng thế mạnh của từng tỉnh để có những chính sách cho phù hợp, để phát huy được cao nhất thế mạnh và đạt được hiệu quả cao nhất của các tỉnh.
Thứ ba, về phần tổ chức thực hiện, Nghị quyết đã quy định trách nhiệm của Chính phủ, các bộ ngành của cấp tỉnh. Tuy nhiên, đại biểu đề nghị bổ sung thêm trách nhiệm của người đứng đầu, thậm chí cả chế tài trong việc tổ chức thực hiện đúng, thực hiện nghiêm và thực hiện có hiệu quả Nghị quyết này. Vì Nghị quyết ban hành, không chỉ thách thức mà là cơ hội cho những người lãnh đạo, cho những người đứng đầu có năng lực, có tài năng, dám nghĩ dám làm. Nhưng đồng thời việc có thêm chế tài này, có thêm những quy định trách nhiệm của người đứng đầu thì khẳng định với các tỉnh, thành phố còn lại đây không phải là cơ chế xin - cho. Mà đây là phải có bản lĩnh thì mới dám xin cơ chế đặc thù. Ta phải khẳng định như vậy- đại biểu nói.
Trao đổi thêm về những băn khoăn và lo lắng của các đại biểu về vấn đề cơ chế thí điểm này có thể dẫn đến cơ chế xin cho; có thể dẫn đến bất bình đẳng giữa các địa phương; có một số ý kiến đề nghị phải ban hành chính sách đồng loạt.
Đại biểu Lê Thanh Vân - Cà Mau
Đại biểu Lê Thanh Vân - Cà Mau cho biết: Thứ nhất, chúng ta hiện nay có 63 tỉnh, thành phố hay nói cách khác là Tổ quốc chúng ta có 63 người con, nhưng năng lực khác nhau, khả năng khác nhau, tiềm năng lợi thế khác nhau, trừ luật Thủ đô ra thì 62 tỉnh, thành còn lại chung một nền tảng pháp lý. Nếu như chúng ta không tạo hành lang riêng cho mỗi địa phương có tiềm năng, lợi thế thì chúng ta khó có thể kích hoạt cho họ phát triển theo lợi thế tiềm năng.
Thứ hai, đó là nền tảng pháp lý chưa có thì chúng ta phải thí điểm mà thí điểm là phải có mô hình để từ đó chúng ta phân loại địa phương và cá biệt hóa chính sách cho từng nhóm. Lâu nay chúng ta chưa có chưa có thì phải thí điểm. Đây chính là thí điểm - đại biểu cho biết.
Vấn đề thứ ba, theo đại biểu Lê Thanh Vân, cơ sở cho việc thí điểm là gì. Một là cơ sở chính trị đã có một loạt Nghị quyết của Bộ Chính trị cho phép. Hai là cơ sở pháp lý về thẩm quyền là Hiến pháp cho phép Quốc hội được đặt ra các quy tắc xử sự ở tầm các đạo luật và Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật cho phép Quốc hội ban hành các nghị quyết để thực thi các chính sách thí điểm khi hệ thống pháp luật chưa có quy định, nói cách khác là dưới Hiến pháp nhưng có thể khác với các đạo luật. Đó là cơ sở pháp lý.
Thứ tư là cơ sở thực tiễn, lấp ló ở nhiều địa phương vì chưa có tháo gỡ về mặt cơ chế hay nói cách khác là chưa "xé rào" thì chúng ta phải tạo cơ chế bằng cách thí điểm này - đại biểu Vân cho biết.
