Bánh chưng: Bánh chưng là món ăn truyền thống có lịch sử lâu đời trong văn hóa ẩm thực Việt Nam. Bánh được làm từ loại gạo nếp ngon, thịt lợn, đậu xanh và được gói vuông văn bằng lá dong sau đó được đem luộc trong khảng 8 - 10 giờ cho đến khi chín. Bánh dẻo, rất thơm mùi thơm của gạo nếp và có màu xanh của lá dong.
Thịt đông: Đây là món ăn truyền thống quen thuộc đối với người dân miền Bắc vào mỗi dịp đầu năm. Thịt nấu đông dễ ăn, không ngán, kết hợp rất ăn ý với dưa hành ngày Tết.
Dưa hành: Mâm cơm Tết sẽ chẳng còn trọn vẹn nếu thiếu đi vị thơm nồng, chua cay của những củ hành muối chua giòn sần sật. Dưa hành dùng ăn kèm với các món ăn khác sẽ không bị ngấy, đặc biệt là đồ ăn nhiều dầu mỡ.
Canh khổ qua nhồi thịt: Với mỗi gia đình miền Nam thì món canh khổ qua nhồi thịt là một món ăn thường ngày quen thuộc. Và nó cũng được sử dụng trong những ngày Tết với ý nghĩa đẩy lùi những khó khăn đi qua. Không những thế, đây cũng là món ăn bổ dưỡng giải nhiệt cơ thể trong những ngày Tết.
Canh măng khô hầm với xương và móng giò: Trong ngày Tết canh măng khô hầm với xương và móng giò là món không thể thiếu trên mâm cơm của người miền Bắc. Vị ngọt đậm đà của nước xương ngấm vào măng khô, cộng với mùi thơm của hành lá, mùi tàu và khiến nhiều người có thể ăn no món này.
Gà luộc: Trong mâm cỗ ngày Tết, không thể không có món thịt gà luộc. Từ trước đến nay thì mọi người luôn tin tưởng rằng gà mang đến niềm may mắn, sự khởi đầu thuận lợi cho một năm mới. Để có một đĩa gà luộc ngon, đẹp mắt, phải chọn những con gà chắc thịt, luộc thật khéo léo để gà có màu vàng tươi, không bị rách da.
Nem chua: Đây là món ăn đặc trưng Tết tại miền Trung. Nem chua được làm từ thịt heo. Sau khi tẩm ướp gia vị, thịt được gói lại trong lá ổi, lá chùm ruột để trong vài ngày để lên men và có vị chua thanh. Nem chua miền Trung thường mịn màng, hương vị dịu nhẹ và được ăn kèm tép tỏi để cho tăng hương.
Lạp xưởng: Đây là món ăn phổ biến trong mâm cơm người dân Nam bộ. Với rất nhiều loại lạp xưởng từ tươi, khô, nạc, tôm, cá… Lạp xưởng có nguồn gốc từ vùng đất Trung Hoa và được nhiều người Việt ta yêu thích. Chúng được làm từ thịt nạc và thịt mỡ lợn xay nhuyễn trộn với rượu, đường rồi nhồi vào ruột lợn khô để làm chín bằng cách lên men tự nhiên.
Giò xào: Giò xào có thành phần chính là thịt thủ (phần thịt ở đầu con lợn), lưỡi... xào chín cùng một số nguyên liệu khác như mộc nhĩ, hạt tiêu, muối rồi gói và nén chặt. Bắt nguồn từ miền Bắc, món ăn này hiện phổ biến khắp nước.
Giò lụa: Đây là một trong những món ăn gần như bắt buộc phải có, nằm ở vị trí trung tâm của mâm cỗ ngày Tết với ý nghĩa “trong ấm ngoài êm, phúc lộc đầy nhà”. Giò lụa được làm từ thịt thăn heo xay nhuyễn, quấn chặt trong lá chuối tươi, được hấp nhiều giờ đến khi chín. Khi ăn, được cắt thành từng khoanh, chấm với nước mắm cốt cá đậm đà, vừa bùi vừa giòn làm nên hương vị ngày Tết truyền thống.
Nem rán: Đây là món ăn góp mặt trong hầu hết những bữa cơm sum họp gia đình, phổ biến trong mâm cơm ngày Tết. Món ăn này được rất nhiều người yêu thích, từ trẻ nhỏ cho đến người già, được coi là "quốc hồn quốc túy" của người Việt. Ở miền Nam, nem rán còn được gọi là chả giò, người miền Trung hay gọi là chả cuốn.
Thịt ngâm mắm: Mỗi dịp Tết đến Xuân về thì món thịt ngâm mắm là món phổ biến nhiều tỉnh miền Trung. Nguyên liệu có thể là thịt heo hoặc thịt bò, sơ chế xong được ngâm vào nước mắm đường đã pha nấu theo một tỷ lệ nhất định. Cũng tương tự thịt đông, thịt ngâm mắm thường được ăn kèm với dưa món, củ kiệu.
Bánh tét: Nếu miền Bắc đón Tết bằng bánh chưng xanh còn miền Trung và miền Nam đón tết bằng món bánh tét. Bánh tét của người miền Trung cũng có sự tương đồng về nguyên liệu như bánh chưng nhưng thay vì gói bằng hình vuông, người miền Trung gói thành từng đòn hình trụ. Bánh tét của miền Nam có chút khác biệt so với miền Trung về nhân bánh. Bánh Tét có hai loại là bánh tét nhân mặn và nhân ngọt.
Xôi gấc: Theo quan niệm của người Việt Nam, màu đỏ là màu đem đến may mắn, hạnh phúc lứa đôi. Vì vậy, những ngày lễ Tết thì xôi gấc đỏ được ưa chuộng hơn cả và được người dân khắp ba miền bày trên mâm cỗ. Xôi gấc được nấu từ gạo nếp ngon, trộn với gấc tươi rồi cho vào nồi hấp. Sau khi được đun chín, xôi có màu đỏ tươi rất hấp dẫn. Khi ăn, bạn sẽ cảm nhận được vị dẻo của gạo nếp, vị béo của nước cốt dừa và vị ngọt của đường.
Thịt kho tàu: Tương tự như miền Bắc, người miền Nam ăn Tết bằng món thịt kho tàu. Thịt được chọn là thị ba chỉ ngon nhất, được khi chung với trứng vịt hoặc trứng chim cút. Thịt kho với trứng trông rất hấp dẫn, dễ ăn, là món ăn giản dị, thân quen gắn với bữa cơm gia đình. Để thưởng thức món ăn này mà không cảm thấy ngấy, bạn nên ăn kèm với dưa giá.
DL (t/h)
