Lợi dụng du khách thập phương và quốc tế đổ về phố đi bộ hồ Gươm đông đúc, nhiều tiểu thương bán hàng rong vẫn lén lút hoạt động. Các mặt hàng quen thuộc như thịt xiên, xúc xích, bánh tráng trộn, hoa quả cắt sẵn, nước giải khát… được bày bán la liệt trên các tuyến phố Đinh Tiên Hoàng, Lê Thái Tổ và quanh khu vực quảng trường Đông Kinh Nghĩa Thục.
Điều đáng lo ngại là hầu hết các món ăn này đều không được bảo quản đúng cách. Thịt xiên, xúc xích được nướng ngay tại chỗ trên những bếp than di động, không có sự kiểm định của cơ quan chức năng. Hoa quả tươi, đồ uống, bánh trái… được đặt trần trụi trên các xe đẩy hoặc trực tiếp trên nền đất, không có tấm che chắn nào bảo vệ khỏi khói bụi, nắng nóng và vi khuẩn từ môi trường xung quanh.
Thực tế này đặt ra nguy cơ lớn đối với sức khỏe người tiêu dùng, đặc biệt là trẻ em và người có hệ miễn dịch yếu. Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) từng cảnh báo về khả năng nhiễm vi sinh vật hoặc hóa chất độc hại trong các món ăn đường phố chế biến và bảo quản không đảm bảo vệ sinh. Những đồ ăn tưởng như vô hại có thể là nguồn gây ngộ độc thực phẩm nếu không được kiểm soát đúng cách.
Thực tế, dù UBND quận Hoàn Kiếm đã thành lập Ban Quản lý hồ Hoàn Kiếm và Phố cổ Hà Nội từ năm 2021 để đảm bảo trật tự khu vực, nhưng hiệu quả vẫn còn hạn chế. Đội An ninh trật tự thường xuyên tuyên truyền và nhắc nhở, song việc thiếu lực lượng, chế tài xử phạt chưa đủ mạnh và sự dễ dãi từ một bộ phận người dân và du khách khiến tình trạng tái diễn ngày một nghiêm trọng hơn.
Nhiều người bán hàng sử dụng dụng cụ tạm bợ như chai lọ tái chế, cốc nhựa cáu bẩn, gáo múc nước không vệ sinh. Quy trình chế biến và phục vụ hoàn toàn công khai giữa phố, trong điều kiện ô nhiễm mà không có bất kỳ biện pháp bảo vệ nào. Những hình ảnh này không chỉ gây mất mỹ quan đô thị, mà còn làm dấy lên lo ngại về các vấn đề y tế cộng đồng.
Việc đảm bảo không gian văn minh cho phố đi bộ hồ Gươm là một yêu cầu cấp thiết. Bên cạnh việc xử lý nghiêm hành vi vi phạm, cần đẩy mạnh công tác truyền thông nhằm nâng cao nhận thức của người dân và khách du lịch về vệ sinh an toàn thực phẩm, cũng như ý thức giữ gìn trật tự công cộng.
Tuy nhiên, cấm hoàn toàn hàng rong mà không có giải pháp thay thế là chưa đủ. Bài học từ nhiều thành phố lớn như Bangkok, Seoul, Singapore cho thấy, mô hình khu ẩm thực có kiểm soát là một hướng đi khả thi. Tại đây, các hàng rong được quy hoạch hợp lý, có đồng phục, được kiểm tra định kỳ về vệ sinh và an toàn thực phẩm – vừa giữ được bản sắc ẩm thực đường phố, vừa đảm bảo chuẩn mực văn minh đô thị.
Bài toán giữa sinh kế của người bán và quyền lợi sức khỏe của cộng đồng cần một lời giải đồng bộ, kiên trì và có tầm nhìn dài hạn. Chỉ khi chính quyền và người dân cùng đồng lòng, phố đi bộ hồ Gươm mới thực sự trở lại là một không gian văn hóa – du lịch đúng nghĩa, xứng đáng với vị thế biểu tượng của thủ đô ngàn năm văn hiến.
Một số hình ảnh phóng viên ghi nhận:
