Ngày 23/12, đại diện cho Ban nghiên cứu phát triển kinh tế tư nhân (Ban IV), ông Trương Gia Bình, Trưởng ban đã có văn bản gửi Thủ tướng Chính phủ về một số đề xuất cải thiện tình trạng ùn tắc tại các cửa khẩu đường bộ Việt - Trung.
Theo ông Trương Gia Bình, tình hình dồn ứ hàng hóa tại khu vực của khẩu đang rất nghiêm trọng, có thể khiến kinh tế Việt Nam thiệt hại hàng nghìn tỷ đồng. Với thực trạng này, ông Bình đề xuất 3 giải pháp cấp bách gửi Thủ tướng Chính phủ về tình trạng này.
Theo ông Trương Gia Bình, tình hình dồn ứ hàng hóa tại khu vực của khẩu đang rất nghiêm trọng, có thể khiến kinh tế Việt Nam thiệt hại hàng nghìn tỷ đồng. (Ảnh: Congthuong)
Thứ nhất, đối với hàng hóa hiện đang ùn tắc tại các cửa khẩu, bao gồm cả hàng nông, thủy sản ở diện “muốn xuất đi” và linh kiện điện tử, hàng nguyên phụ liệu phục vụ sản xuất “muốn nhập về”, do các cuộc đàm phán cấp địa phương giữa Việt Nam và Trung Quốc thời gian qua đã được tổ chức nhưng chưa thể giải quyết được vướng mắc.
Do đó, ông Bình đề xuất Chính phủ xem xét tiến hành một cuộc trao đổi cấp cao hơn giữa hai bên để cùng nhận diện nút thắt và đưa ra giải pháp tháo gỡ phù hợp với mục tiêu là khẩn trương giải phóng lượng hàng hóa và xe tồn tại các cửa khẩu, đưa hoạt động xuất nhập khẩu hai nước dần trở lại bình thường trên cơ sở tuân thủ các nguyên tắc đảm bảo an toàn phòng chống dịch.
Theo đó, ông Bình đề xuất lãnh đạo Chính phủ xem xét các nội dung: Trao đổi, đàm phán với phía Trung Quốc để bố trí cửa khẩu thông quan riêng cho hàng linh kiện điện tử, hàng nguyên phụ liệu phục vụ sản xuất trong nước so với hàng nông, thủy sản;
Đồng thời, phối hợp lực lượng chuyên môn hai nước để bàn giao theo đợt, giải phóng các xe hàng, công-ten-nơ, tài xế đang “kẹt” tại cửa khẩu hai bên.
Bên cạnh hoạt động đàm phán, đề xuất Chính phủ xem xét giao các địa phương có các cửa khẩu đường bộ với Trung Quốc khẩn trương rà soát, khảo sát, thiết lập vùng đệm đối với hàng hóa trao đổi với Trung Quốc để quản lý, kiểm soát chặt chẽ tình hình dịch bệnh Covid tại khu vực đệm này nhằm phát hiện sớm và cách ly người/vật mắc covid ngay tại đầu vùng đệm, không để xảy ra tình huống phát hiện người/vật mắc covid ở điểm giáp biên dẫn tới hành động “đóng biên tức thời” của phía Trung Quốc.
Với những điều kiện thuận lợi về địa lý, cơ sở hạ tầng, đề xuất triển khai thí điểm mô hình vùng đệm tại Móng Cái, tỉnh Quảng Ninh. Kết quả sơ kết mô hình vùng đệm thí điểm sẽ là cơ sở để áp dụng tại địa bàn khác có cửa khẩu thông quan hàng hóa với Trung Quốc.
Thứ hai, đối với hàng nông sản sắp thu hoạch và chuẩn bị xuất khẩu sang Trung Quốc qua các cửa khẩu đường bộ trong dịp cận Tết, đại diện ban IV đề xuất Chính phủ giao Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn khẩn trương thông tin, làm việc với các địa phương trên cả nước để dừng tạm thời các chuyến hàng đang có kế hoạch vận chuyển lên cửa khẩu, hướng dẫn người nông dân trì hoãn thu hoạch (nếu có thể) hoặc tiếp tục bảo quản tại kho, để chờ giải phóng bớt hàng ùn ứ hiện tại thì mới tiếp tục đưa hàng mới về các cửa khẩu;
Ban IV cũng mong muốn Chính phủ thiết lập kênh thông tin, liên lạc thông suốt để điều tiết lượng hàng nông sản lên các cửa khẩu ở mức độ vừa phải, tránh đẩy hoàn toàn áp lực cho các tỉnh biên giới;
“Trước mắt, cần khẩn trương phối hợp với Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức, đoàn thể, huy động đồng thời sự hỗ trợ từ các kênh báo, đài trong nước để khởi động gấp rút chiến dịch tuyên truyền “Người Việt hỗ trợ tiêu thụ nông sản Việt” dịp cận Tết”, ông Bình nói.
Song song với các biện pháp cấp bách trước mắt, Ban IV và các Hiệp hội cũng xin đề xuất Chính phủ chỉ đạo các Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, Bộ Công thương đẩy mạnh các hội nghị xúc tiến thương mại để doanh nghiệp tìm cơ hội mở rộng thị trường xuất khẩu sang các nước, giảm bớt sự phụ thuộc vào một thị trường truyền thống;
Các địa phương cũng cần kết hợp với các hiệp hội ngành hàng đẩy mạnh tuyên truyền để người nông dân, doanh nghiệp thay đổi tập quán kinh doanh xuất khẩu từ phương thức truyền thống, không có hợp đồng thương mại sang hình thức chính ngạch, mua bán theo hợp đồng, với điều kiện giao dịch, giao nhận rõ ràng, giao hàng tại cửa khẩu quốc tế, cửa khẩu chính;
Trong dài hạn, đề xuất Chính phủ chỉ đạo các địa phương có cửa khẩu với Trung Quốc chú trọng quy hoạch, đầu tư hạ tầng logistics, đặc biệt mở rộng, tăng diện tích các kho bãi, địa điểm tập kết cho hàng hóa và xe vận tải hàng hóa làm thủ tục thông quan thuận lợi.
