Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc và Phu nhân sẽ thăm chính thức Vương quốc Na Uy từ ngày 24 đến 26/5/2019. Ảnh: Zing
Nhận lời mời của Thủ tướng Na Uy Erna Solberg Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc và Phu nhân sẽ thăm chính thức Vương quốc Na Uy từ ngày 24 đến 26/5/2019.
Kể từ khi Việt Nam và Na Uy thiết lập quan hệ ngoại giao vào tháng 11/1971, quan hệ hữu nghị và hợp tác giữa hai nước không ngừng được củng cố và phát triển.
Trước đây, cũng như các nước Bắc Âu khác, Na Uy có phong trào ủng hộ cuộc đấu tranh giành độc lập dân tộc của Việt Nam rất mạnh mẽ. Hiện nay, Na Uy tích cực hỗ trợ Việt Nam trong công cuộc đổi mới, xoá đói giảm nghèo và hội nhập quốc tế.
Về quan hệ chính trị - ngoại giao, hai bên duy trì trao đổi đoàn và tiếp xúc các cấp, đặc biệt là cấp cao; phối hợp chặt chẽ, hiệu quả tại các diễn đàn, tổ chức quốc tế. Về phía Việt Nam, có các chuyến thăm Na Uy của Thủ tướng Phạm Văn Đồng vào tháng 6/1977, Thủ tướng Võ Văn Kiệt vào tháng 6/1995 và của Thủ tướng Phan Văn Khải vào tháng 9/1999. Gần đây nhất, vào đầu tháng 11/2018, Phó Thủ tướng Trịnh Đình Dũng đã có chuyến thăm Na Uy.
Về phía Na Uy, có các chuyến thăm Việt Nam của Thủ tướng Gro Harlem Brunntland vào tháng 10/1996, Công chúa Martha Louis thăm với tư cách cá nhân nhân dịp khai trương Làng trẻ em SOS vào tháng 12/1999 và chuyến thăm của Nhà Vua Harald V cùng Hoàng hậu Sonja vào tháng 11/2004. Năm 2015, Thủ tướng Vương quốc Na Uy Erna Solberg sang thăm chính thức Việt Nam từ ngày 16 - 18/4 theo lời mời của Thủ tướng Chính phủ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam Nguyễn Tấn Dũng.
Thủ tướng Na Uy và Thủ tướng Việt Nam đã gặp nhau bên lề Hội nghị thượng đỉnh Nhóm G7 (tháng 6/2018) và Hội nghị cấp cao Á - Âu lần thứ 12 (ASEM 12) vào tháng 10/2018. Chuyến thăm Na Uy lần này là chuyến thăm chính thức đầu tiên của Thủ tướng nước ta tới Vương quốc Na Uy kể từ năm 1999.
Hợp tác kinh tế hai nước trong những năm qua ngày càng gắn kết chặt chẽ và tập trung vào các lĩnh vực Na Uy có thế mạnh và Việt Nam có nhu cầu như: vận tải biển, thuỷ sản, dầu khí, viễn thông và năng lượng.
Quan hệ hợp tác phát triển giữa hai nước được nối lại kể từ khi hai nước ký Hiệp định khung về Hợp tác phát triển vào tháng 6/1996. Đến nay, tổng viện trợ không hoàn lại của Na Uy cho Việt Nam khoảng 200 triệu USD (trung bình mỗi năm 10 triệu USD), tập trung vào các lĩnh vực giáo dục, quản lý nhà nước và phát triển kinh tế, đặc biệt là khu vực kinh tế tư nhân. Khối lượng viện trợ của Na Uy tuy nhỏ nhưng hiệu quả, linh hoạt và phù hợp với điều kiện của Việt Nam.
Năm 2018, tổng kim ngạch thương mại song phương hai nước đạt trên 400 triệu USD, tăng 13,67% so với năm 2017; trong đó, kim ngạch xuất khẩu từ Việt Nam sang Na Uy giữ ở mức ổn định hàng năm là 115 triệu USD. Trong khi đó, nhập khẩu của Việt Nam từ Na Uy đạt gần 290 triệu USD, tăng 20,94 % so với năm 2017.
Các mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam sang Na Uy gồm hàng dệt may, giày dép, gỗ và sản phẩm gỗ, hạt điều. Việt Nam nhập khẩu chủ yếu là hàng thủy sản, máy móc, thiết bị, dụng cụ, phụ tùng, phân bón các loại, các sản phẩm hóa chất, sắt thép. Các mặt hàng nhập khẩu của Việt Nam từ Na Uy gồm hàng thủy sản, máy móc thiết bị, phụ tùng khác.
Cục Thống kê Na Uy cho biết Việt Nam cùng với Philippines và Trung Quốc là một trong ba nước thuộc châu Á duy trì được đà tăng trưởng xuất khẩu đều và ổn định vào Na Uy trong thời gian qua.
Riêng trong bốn tháng đầu năm 2019, kim ngạch thương mại giữa Việt Nam và Na Uy đạt trên 150 triệu USD, tăng 14,4 % so với cùng kỳ năm trước; trong đó, xuất khẩu đạt trên 53 triệu USD, tăng 33,5%; nhập khẩu đạt 97,56 triệu USD tăng 6% so với cùng kỳ 2018.
Tính đến tháng 4/2019, Na Uy đã có 42 dự án đầu tư trực tiếp tại Việt Nam với tổng vốn đăng ký khoảng gần 164 triệu USD, đứng thứ 41 trong số 131 quốc gia và vùng lãnh thổ có vốn đầu tư trực tiếp vào Việt Nam. Khoảng 40 doanh nghiệp Na Uy đang hoạt động tại Việt Nam, tập trung chủ yếu ở Thành phố Hồ Chí Minh, Vũng Tàu, Hà Nội, Khánh Hòa, Bình Dương, Hải Phòng.
Các dự án của Na Uy chủ yếu tập trung trong lĩnh vực chế biến gỗ, vật liệu xây dựng và trang trí nội thất; nông lâm nghiệp, thủy sản, thông tin và truyền thông. Vốn đầu tư của Na Uy chủ yếu theo hình thức 100% vốn nước ngoài.
Tháng 3/2012, Việt Nam và khối Mậu dịch tự do châu Âu (EFTA) gồm Na Uy, Thụy Sĩ, Iceland và Liechtenstein, khởi động đàm phán Hiệp định Thương mại tự do (FTA). Trước đó, khối EFTA đã công nhận quy chế kinh tế thị trường cho Việt Nam. Hai bên đã tiến hành được 16 phiên đàm phán.
Trong nhiều thập kỷ hợp tác, Na Uy luôn là một trong những nhà tài trợ lớn nhất cho Việt Nam trong Chương trình Liên Hợp quốc về giảm phát thải khí nhà kính, thông qua việc hạn chế mất rừng và suy thoái rừng (UN-REDD). Hiện nay, Na Uy tích cực hỗ trợ Việt Nam trong công cuộc đổi mới, giảm nghèo và hội nhập quốc tế. Hai nước hợp tác rất hiệu quả trên các diễn đàn đa phương như Liên Hợp quốc, Tổ chức Thương mại Thế giới và Ngân hàng Thế giới.
Tháng 12/2012, hai bên ký Tuyên bố chung về “Hợp tác thực hiện sáng kiến REDD+ cho những nước đang phát triển”, và Na Uy đã cam kết tiếp tục tài trợ hơn 30 triệu USD cho Chương trình Liên Hợp quốc về giảm phát thải khí nhà kính thông qua việc hạn chế mất rừng và suy thoái rừng ở Việt Nam giai đoạn II (2013-2015), triển khai thí điểm tại 6 tỉnh Lào Cai, Bắc Kạn, Hà Tĩnh, Bình Thuận, Lâm Đồng, Cà Mau. Bên cạnh đó, các dự án trong nhiều lĩnh vực như giáo dục, y tế, quản lý tài nguyên thiên nhiên, năng lượng tái tạo… do Na Uy tài trợ cũng đang được triển khai hiệu quả.
Hợp tác văn hóa giữa Việt Nam và Na Uy ngày càng được tăng cường. Từ năm 2007, Na Uy bắt đầu viện trợ cho lĩnh vực văn hóa tại Việt Nam thông qua Dự án Transposition kết nối 12 tổ chức nghệ thuật (Nhà hát, Nhạc viện…), tổ chức các chương trình hòa nhạc chung, các lớp tập huấn, các chuyến tu nghiệp ngắn ngày cho học sinh, sinh viên và các nghệ sỹ, hỗ trợ công tác giảng dạy âm nhạc, giúp phát triển thư viện và lưu trữ tư liệu, cũng như hỗ trợ bảo dưỡng nhạc cụ.
Na Uy cung cấp học bổng cho lưu học sinh Việt Nam theo chương trình học bổng sinh viên quốc tế, hỗ trợ đào tạo nâng cao năng lực cho cán bộ giảng viên và cán bộ nghiên cứu thuộc các trường Đại học, Viện nghiên cứu của Việt Nam. Hàng năm, Na Uy có chương trình học bổng của Cơ quan Hợp tác phát triển Na Uy (NORAD) dành cho đào tạo cử nhân và thạc sĩ trong các trường Đại học tại Na Uy hoặc ở một số nước khác, trong đó có Việt Nam.
Na Uy cũng tích cực hỗ trợ Việt Nam xây trường nội trú cho trẻ em thiểu số ở Điện Biên, Quảng Trị, Thừa Thiên - Huế và Quảng Nam; đồng tài trợ dự án giáo dục tiểu học cho trẻ em khó khăn; giúp soạn Từ điển dân tộc học; giúp Bảo tàng dân tộc học di chuyển một ngôi nhà Chăm truyền thống từ Ninh Thuận và dựng lại khuôn viên Bảo tàng dân tộc.
Những năm qua, các hiệp định đã ký giữa hai nước gồm: Hiệp định tránh đánh thuế hai lần và trốn lậu thuế; Hiệp định về các điều khoản và thủ tục chung cho hợp tác phát triển; Hiệp định hợp tác kinh tế mại và thương; Hiệp định vận chuyển hàng không; Hiệp định về nhận trở lại công dân; Bản ghi nhớ (MOU) về hợp tác con nuôi…
Diễn ra trong bối cảnh quan hệ hợp tác Việt Nam - Na Uy phát triển tốt đẹp, chuyến thăm chính thức Vương quốc Na Uy của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc sẽ thúc đẩy hơn nữa mối quan hệ giữa hai nước, làm sâu sắc thêm tình hữu nghị truyền thống, và tăng cường quan hệ hợp tác giữa hai nước theo hướng thực chất hơn và hiệu quả hơn.
Thế Vũ
