(CLO) Câu chuyện về thảm họa hạt nhân Fukushima cách đây 10 năm, kèm theo trận động đất mạnh 9.1 độ Richter lại gợi nhớ về những ký ức đau buồn và những tiếc nuối khi thảm họa này vốn đã có thể tránh được.
Đã có nhiều nỗ lực để gây dựng lại cuộc sống sau thảm họa, nhưng vẫn còn rất ít nỗ lực để xem xét xem điều gì đã dẫn tới những thảm họa đó. Ví dụ, làm thế nào mọi người có thể tự thuyết phục mình rằng các lò phản ứng hạt nhân nằm trên một trong những khu vực kiến tạo hoạt động mạnh nhất trên thế giới có thể không gặp nguy hiểm?
Kể cả với những người bình thường khi đi máy bay có thể thấy rõ trên màn hình hiển thị một vệt màu xanh đậm dọc theo bờ biển phía Đông Bắc của nước Nhật.
Vệt màu xanh đậm đó đánh dấu Rãnh Nhật Bản - một khe nứt dài 800 km dưới nước, đạt độ sâu hơn 6.000 mét, được thiết lập sau khi mảng kiến tạo Thái Bình Dương bị đẩy xuống dưới mảng kiến tạo nơi có nước Nhật.
Những trận động đất siêu lớn là không thể tránh khỏi.
Các mảnh vỡ ven biển cho thấy sự xuất hiện thường xuyên của sóng thần trong nhiều thế kỷ, lần gần nhất trước khi xảy ra trước năm 2011 là vào năm 1896 với một trận động đất mạnh 8,5 độ Richter. Năm 1938, nước Nhật chứng kiến 7 trận động đất quy mô liên tiếp.
Tuy nhiên, các nhà lập kế hoạch của TEPCO (Tokyo Electric Power Company Holdings, công ty quản lý Nhà máy điện hạt nhân Fukushima Daiichi xấu số) cảm thấy rằng đặt những lò phản ứng hạt nhân dọc theo rãnh Nhật Bản này là hợp lý.
Sự tự tin thái quá thậm chí còn khiến họ đặt nhà máy ngay sát với bờ biển chứ không phải là một quả đồi nào đó độc lập cách xa đại dương.
Đối mặt với những bằng chứng về những nguy hiểm này sau thảm họa, các quan chức TEPCO chỉ có thể lặp lại điều mà ai cũng có thể đoán trước họ sẽ nói: điều này nằm ngoài dự đoán của chúng tôi.
Ở cả TEPCO và các tổ chức quản lý của chính phủ, vẫn còn tồn tại tư tưởng quan liêu nắm quyền. Ngay cả một người nghiệp dư trong ngành cũng không thể không hoảng hốt trước sự tự tin quá lớn của các chuyên gia TEPCO.
Đã từng có những tai nạn hạt nhân nguy hiểm xảy ra ở Mỹ và Liên Xô, nhưng nguyên nhân chủ yếu là do quản lý cẩu thả. Ở Nhật Bản, với tiêu chuẩn kiểm soát chất lượng cao hơn nhiều, những tai nạn như vậy là không thể tưởng tượng nổi.
Chúng ta hãy khoan nói đến vấn đề kỹ thuật. Khi đặt ra câu hỏi rằng có phần thưởng nào cho các hành vi tố cáo hay không, thì câu trả lời là một bài giảng về văn hóa Nhật Bản, lòng trung thành với nhóm và trách nhiệm của nhóm.
Ở Nhật Bản, người dân không cần phải dựa vào phần thưởng để khuyến khích mọi người ra ngoài và tìm ra các vấn đề tại nơi làm việc.
Đã có những nỗ lực rất tốn kém để xử lý lại nhiên liệu lò phản ứng thải để chiết xuất plutonium.
Plutonium từ Rokkasho sẽ được tái chế ở Hokkaido, sau đó được sử dụng để tạo ra nhiên liệu MOX để vận hành một loại lò phản ứng mới, Monju, cũng đang được xây dựng với chi phí lớn gần Niigata.
Lập luận được sử dụng để biện minh cho quy trình đắt tiền này là thế giới sẽ sớm cạn kiệt quặng uranium, vì vậy chúng ta cần phải xử lý lại.
Tuy nhiên, thực tế rằng giá quặng uranium toàn cầu còn đang giảm khi người ta thường xuyên phát hiện thêm được các mỏ quặng mới.
Nhật Bản cũng phải đối mặt với một cuộc chiến khác giữa những người ủng hộ ngành công nghiệp hạt nhân hùng mạnh và các phong trào chống hạt nhân.
Câu trả lời chính của ngành cho vấn đề này là các chiến dịch PR tốn kém và các cuộc họp ở tòa thị chính, nơi các chuyên gia ủng hộ hạt nhân, ngôi sao truyền hình và người phát ngôn sẽ được mời đến từ khắp quốc gia để đọc các câu thần chú an toàn của ngành.
Tất nhiên đa phần những người phản đối là người dân với tư tưởng hơi cực đoan, nhưng cũng không thiếu các chuyên gia sở hữu lượng kiến thức khổng lồ về các vấn đề và nguy hiểm hạt nhân.
Điều hiển nhiên mà chúng ta nên làm là hai bên cùng đối thoại, thậm chí đưa những người phản đối đi thăm quan các lò phản ứng để xem có thực sự có vấn đề tồn tại hay không.
Nhưng không, sự đối lập là quá lớn đến mức chỉ nói chuyện thôi cũng là điều cấm kỵ.
Và do đó, ngành công nghiệp được phép tiếp tục vui vẻ thêm ba năm nữa, bỏ qua các vấn đề và các tai nạn nhỏ cho đến khi những thành kiến và sự kiêu ngạo của họ phải trả giá bằng một thảm họa.
Hàng tỷ đô la đổ vào Rokkasho và Monju đã bị xóa sổ. Sự lỏng lẻo trong quy định đã được thay thế bằng quy định chặt tới quá mức cần thiết đến mức vào cuối năm 2020, khi chỉ có 9 trong số 54 lò phản ứng của Nhật Bản được thông qua để khởi động lại.
Một số người thì nói rằng nguyên do dẫn tới thảm họa là vì vấn đề văn hóa. Một trong những nguyên nhân được nêu lên nhiều nhất là tính quan liêu.
Nhà máy ở Onagawa, nơi gần tâm chấn của trận động đất nhất, đã tránh được thiệt hại nghiêm trọng. Nhà máy này được xây dựng bởi Tohoku Denryoku, một công ty nằm ngoài phạm vi của các quan chức và được tư vấn xây dựng bởi các kỹ sư chuyên về động đất.
Họ có ý thức xây dựng nhà máy trên một ngọn đồi cao hơn mực nước biển. Đây thậm chí còn là nơi trú ẩn cho các công dân của cảng cá Onagawa.
Theo một ấn phẩm của Nikkei, Nikkei Weekly, trích dẫn một nguồn tin quan liêu sau thảm họa Fukushima, người Nhật không thích suy đoán về các thảm họa trong tương lai vì sợ rằng chính những suy đoán đó có thể khuyến khích thảm họa xảy ra.
Thật khó tin rằng những nỗi sợ hãi như vậy lại có thể tồn tại ở một quốc gia hiện đại như Nhật Bản.
(CLO) Chiều ngày 22/11, Hội Nhà báo Việt Nam tổ chức Hội nghị phổ biến chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước về Hội và nâng cao chất lượng tham mưu trong công tác văn phòng của Hội Nhà báo khu vực phía Bắc.
(CLO) Hàng trăm tài liệu, cổ vật có niên đại cách ngày nay hơn 2.000 năm, phản ánh sự hình thành và phát triển của nền văn hóa Đông Sơn trên đất Vĩnh Phúc.
(CLO) Ngày 22/11, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) đã có Quyết định xử phạt Công ty cổ phần chứng khoán SmartInvest gần 1,4 tỷ đồng vì hàng loạt vi phạm.
(CLO) Bất chấp những thách thức từ cuộc chiến tranh xâm lược của Nga, kinh tế Ukraine đã tăng trưởng 4.2% trong 10 tháng đầu năm 2024 so với cùng kỳ năm ngoái, theo thông báo của Bộ Kinh tế Ukraine vào ngày 18 tháng 11.
(CLO) Triều Tiên và Nga vừa ký kết một thỏa thuận mới nhằm thúc đẩy hợp tác kinh tế sau các cuộc hội đàm tại Bình Nhưỡng trong tuần này, theo Thông tấn xã Trung ương Triều Tiên (KCNA).
(CLO) Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Lào Cai vừa phối hợp với Bệnh viện Tâm thần Trung ương 1 thực hiện điều tra, phỏng vấn sâu người dân vùng lũ lịch sử gây chết và mất tích nhiều người ở xã Phúc Khánh.
(CLO) Trong những tuần gần đây, các hãng sản xuất ô tô lớn trên thế giới đã liên tiếp công bố kế hoạch cắt giảm nhân sự và đóng cửa nhà máy khi họ chật vật tìm kiếm lợi nhuận từ các dòng xe điện (EV) và đối mặt với làn sóng cạnh tranh từ những sản phẩm giá rẻ hơn.
(CLO) Chính quyền Tổng thống Joe Biden vừa thông báo với Quốc hội kế hoạch xóa 4,65 tỷ USD khoản nợ mà Ukraine đang gánh chịu, theo một bức thư do Bloomberg News thu thập được.
(CLO) Ngày 22/11, Toà án nhân dân tỉnh Hà Tĩnh mở phiên toà sơ thẩm xét xử các bị cáo: Xeng và Sisavanh Yongyaerlor (cùng SN 1988, trú huyện Khăm Cợt, tỉnh Bolikhămxay, Lào) về tội “Vận chuyển trái phép chất ma túy”.
(CLO) Ngày 22/11, tại Nhà Thái Học thuộc Văn Miếu - Quốc Tử Giám (Hà Nội) đã diễn ra Vòng Chung kết Giải thưởng Hành động vì Cộng đồng - Human Act Prize 2024 với chủ đề “Cộng đồng kiến tạo”.
(CLO) Ngày 22/11, Hội môi giới Bất động sản Việt Nam (VARS) đã công bố Bộ Quy tắc đạo đức, ứng xử nghề nghiệp mới nhằm nâng cao uy tín, chất lượng và trách nhiệm của môi giới.
(CLO) Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Nguyễn Mạnh Quyền vừa ký ban hành Quyết định số 6068/QĐ-UBND ngày 22/11/2024 về việc công bố tình huống khẩn cấp các sạt lở trên các tuyến đê hữu Bùi, Bùi 2, Gò Khoăm, sạt lở bờ sông Bùi trên địa bàn huyện Chương Mỹ.
(CLO) Tỉnh Lai Châu cam kết tạo mọi thuận lợi để hỗ trợ các doanh nghiệp khai thác du lịch với mục tiêu "doanh nghiệp phát tài - Lai Châu phát triển''.
(CLO) Ngày 22/11, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Nguyễn Trọng Đông và lãnh đạo các sở, ngành thành phố đi kiểm tra tiến độ thi công và thực hiện Dự án hệ thống xử lý nước thải Yên Xá.
(CLO) Những trích đoạn từ cuốn hồi ký sắp xuất bản của cựu Thủ tướng Đức Angela Merkel đề cập đến mọi thứ, từ cuộc xung đột ở Ukraine cho đến Tổng thống Nga Vladimir Putin và Tổng thống đắc cử Mỹ Donald Trump.
(CLO) Ngày 22/11, Thủ tướng Viktor Orban cho biết ông sẽ mời Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đến thăm Hungary, đồng thời đảm bảo rằng lệnh bắt giữ ông Netanyahu của Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC) sẽ "không được thực hiện".
(CLO) Nga tuyên bố các hệ thống phòng không hiện đại trên thế giới, bao gồm của Mỹ và châu Âu, không thể đánh chặn loại tên lửa đạn đạo mới Oreshnik mà nước này vừa phóng vào thành phố Dnipro ở miền trung Ukraine.
(CLO) Quốc hội Ukraine đã hoãn phiên họp dự kiến diễn ra vào ngày 22/11 và có thể sẽ kéo dài vì lo ngại về an ninh, trong bối cảnh chiến sự với Nga đang leo thang nguy hiểm.
(CLO) Ít nhất 42 người, bao gồm 6 phụ nữ, đã thiệt mạng và 20 người khác bị thương trong một vụ tấn công bằng súng tại quận Kurram, thuộc tỉnh Khyber Pakhtunkhwa, Pakistan vào thứ Năm (21/11).
(CLO) Các cuộc không kích của Israel đã khiến 82 chiến binh thiệt mạng tại thành phố Palmyra, Syria, bao gồm các tay súng đến từ Iraq và Lebanon, theo Tổ chức Giám sát Nhân quyền Syria (SOHR) thông báo vào thứ Năm (21/11).
(CLO) Giới chức Hồng Kông (Trung Quốc) mới đây cho biết, một tổ chức ở đặc khu này đã điều hành đường dây mại dâm thông qua các nền tảng mạng xã hội, quảng bá các diễn viên phim người lớn Nhật Bản để thu hút khách hàng.
(CLO) Nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong Un đã chỉ trích Mỹ vì làm gia tăng căng thẳng, cho rằng Bán đảo Triều Tiên đang đối mặt với nguy cơ chiến tranh hạt nhân cao chưa từng có khi đến thăm triển lãm quốc phòng Triều Tiên.
(CLO) Israel đã tiến hành một loạt các cuộc không kích vào Dải Gaza khiến gần 90 người thiệt mạng, trong đó có nhiều trẻ em đang ngủ, sau khi Mỹ một lần nữa phủ quyết nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc yêu cầu ngừng bắn.