Thấu hiểu công việc mình đang làm, vững tin về tôn chỉ mục đích của tờ báo

Nhà báo Nguyễn Xuân Khánh – Tổng Biên tập báo Pháp luật & Xã hội đã khẳng định như vậy khi trò chuyện về sự phát triển của tờ báo.

+ Được biết, đầu năm 2019, ông chính thức nhận nhiệm vụ TBT báo Pháp luật & Xã hội nhưng trước đó đã có 17 năm công tác báo chí, từng là Trưởng phòng Bạn đọc, Trưởng phòng Thư ký tòa soạn, Phó Tổng biên tập Báo Pháp luật & Xã hội (PL&XH). Việc kinh qua nhiều nhiệm vụ chắc hẳn sẽ là những bước đệm vững chắc để ông bắt tay vào nhiệm vụ mới một cách thuận lợi hơn?

 - Câu hỏi này làm nhiều kỷ niệm đang như những thước phim quay chậm hiện lên trong suy nghĩ của tôi. Đó là những bỡ ngỡ của ngày đầu làm phóng viên tập sự, rồi đến những vụ việc mất nhiều thời gian và công sức để điều tra tìm đến tận cùng của sự thật, những vụ án oan sai mà khi có sự lên tiếng của các nhà báo báo PL&XH, công bằng đã được thực thi. Tôi có may mắn là người trưởng thành từ một phóng viên, rồi phụ trách phòng Bạn đọc, phụ trách phòng Thư ký tòa soạn. Thậm chí thời điểm tờ báo mới thành lập, còn ít người, tôi tham gia hỗ trợ cả công tác phát hành. Tất cả công đoạn từ khi ý tưởng của một bài báo hình thành đến khi tờ báo được phát hành đến tay bạn đọc, tôi đều đã trải qua. Việc thấu hiểu về công việc mình đang làm, vững tin về tôn chỉ mục đích của tờ báo đã gắn bó với mình từ lúc bắt đầu sự nghiệp giúp tôi có nhiều thuận lợi khi được giao nhiệm vụ đứng đầu tòa soạn.

+ Dù vậy, bối cảnh báo chí hiện nay vẫn đặt ra cho những người đứng đầu các tờ báo những thách thức không hề nhỏ. Theo nhìn nhận của ông, những thách thức ấy của báo chí nói chung và của riêng báo PL&XH sẽ là gì?

 - Không chỉ là đến năm 2019, đã từ vài năm trở lại đây, báo chí nói chung và báo PL&XH phải đối mặt với không ít thách thức. Sự phát triển của công nghệ thông tin đưa tới sự phổ cập của mạng xã hội trên phạm vi toàn cầu, báo chí không còn là phương tiện thông tin đại chúng độc quyền nữa. Dù vậy, đáng mừng là trong dòng tin tức cuồn cuộn hằng giờ, hằng phút, báo chí vẫn là nơi tin cậy nhất với người dân, bằng chứng là truyền hình và phát thanh vẫn là những người bạn không thể thiếu trong mỗi gia đình, báo in vẫn duy trì lượng phát hành, báo điện tử vẫn có lượng độc giả đông đảo. Thêm vào đó, tốc độ phát triển của báo mạng điện tử ở nước ta hiện nay rất nhanh. Giống như mọi loại hình báo chí khác, trên báo điện tử cũng có đầy đủ các thể loại báo chí. Sự ra đời của báo điện tử dẫn đến việc nhiều cơ quan báo chí truyền thống (tức là cơ quan một loại hình) phải tính đến việc đa loại hình báo chí, dẫn đến cần nhiều thay đổi trong tổ chức quản lý ở một cơ quan cho nhiều loại hình.

+ Những bước đi ban đầu này, với ông có thực sự gian nan?

 - Theo tôi, cái gì ban đầu cũng sẽ đầy gian nan chứ không riêng gì công việc của chúng tôi. Báo PL&XH đã trải qua 13 năm trưởng thành. Tờ báo và các cán bộ, phóng viên đã may mắn có được một người thuyền trưởng đầy bản lĩnh và kinh nghiệm chèo lái trong 12 năm- đó là nguyên Tổng Biên tập Nguyễn Văn Bình. TBT Nguyễn Văn Bình được làng báo nhắc đến là người dám nghĩ dám làm. Thời báo giấy huy hoàng, báo PL&XH phát triển báo dạo rất tốt. Có những số báo, vì nhu cầu của bạn đọc mà phải in nối bản. Những người bán báo dạo thậm chí còn phô tô bài báo của PL&XH để kịp phục vụ độc giả. Đó là vì, TBT Nguyễn Văn Bình có những chỉ đạo để tờ báo bám sát dân sinh, phục vụ nhu cầu tìm hiểu pháp luật của nhân dân. Rồi khi báo giấy không còn trên đỉnh cao mà nhường sân cho báo điện tử thì chính ông đã nhanh chóng chuyển hướng. Từ trang điện tử, năm 2013, báo PL&XH ra đời báo điện tử phapluatxahoi.vn. Tôi mới nhận nhiệm vụ chưa đầy một năm, đương nhiên, khó khăn và thách thức đối với tờ báo vẫn còn rất nhiều. Ví dụ như sự sụt giảm nghiêm trọng của doanh thu quảng cáo trên báo in và báo điện tử. Rồi việc phải làm thế nào để hoạt động đúng tôn chỉ, mục đích và chuyển đổi sang tự chủ hoàn toàn về kinh tế được vững vàng.

+ Đổi mới luôn là một cuộc hành trình không dễ dàng. Vậy trong thời gian tới, báo PL&XH  sẽ có những chuyển đổi như thế nào để phù hợp với sự phát triển, thưa ông?

Nhận định được sự thay đổi tất yếu cần phải có của xu hướng báo chí hiện đại. Để bắt kịp thời đại làm báo công nghệ 4.0, từ năm 2017, Ban Biên tập báo PL&XH đã áp dụng mô hình tòa soạn hội tụ, gồm cả báo giấy và điện tử, trong đó lấy báo điện tử làm trung tâm. Báo đã đầu tư thay thế hệ thống CMS hiện đại, tiện dụng, nhiều tính năng thông minh, SEO, để mang đến cho bạn đọc sự tiện lợi. Báo còn tiến hành thay đổi, cải tiến giao diện báo điện tử thể hiện sự đơn giản, dễ tìm và văn minh, được bạn đọc đánh giá cao và lượng truy cập ngày càng tăng. Đặc biệt, năm 2019, được sự cho phép của cơ quan chức năng báo đã nâng cấp chuyên mục video thành chuyên mục TVphapluatxahoi với hình ảnh được nâng cấp, nội dung phong phú, truyền tải được những kiến thức pháp luật theo đúng tôn chỉ, mục đích của tờ báo.

Theo quan điểm của tôi, hiện nay, chúng ta không nên đặt nặng việc luôn luôn phải cạnh tranh thông tin nhanh và nhanh hơn nữa với mạng xã hội. Là người làm báo, có kỹ năng nghề nghiệp, cần biết cách khai thác thông tin. Do đó, báo chí cần phát huy tối đa lợi thế, thông qua việc nâng cao chất lượng thông tin, cách thức truyền tải để tạo niềm tin đối với công chúng, bạn đọc... Chúng ta nên cạnh tranh bằng cách tiếp nhận thông tin nhanh nhưng lùi lại một chút, làm sâu hơn, phỏng vấn nhiều bên hơn, đưa ra được các nhận định, đánh giá thì thông tin của chúng ta khi đưa ra vẫn sẽ chất lượng và được độc giả tin tưởng hơn thông tin trên mạng xã hội. Dĩ nhiên, yêu cầu về tốc độ phải nhanh vẫn là một tiêu chí không thể thiếu.

+ Với những đóng góp tích cực vào sự phát triển của ngành Tư pháp Thủ đô nói riêng và sự phát triển kinh tế - xã hội của TP nói chung đã giúp tờ báo ngày càng khẳng định được mình. Chặng đường tiếp tục phát triển trong thời gian tới của tờ báo, sẽ có lộ trình như thế nào, thưa tổng Biên tập?

- Lộ trình phát triển của báo PL&XH và có lẽ của không ít tờ báo trong thời gian tới đó là cần phải xác định được tầm quan trọng của cuộc cách mạng khoa học công nghệ và ứng dụng trong lĩnh vực báo chí, đổi mới tư duy, cách làm báo, đặc biệt là việc tiếp cận với công nghệ. Chúng tôi đã và sẽ áp dụng công nghệ thông tin vào trong công tác quản lý tin bài, điều hành công việc. Cụ thể, chúng tôi đã và sẽ tiếp tục nâng cấp việc sử dụng hệ thống phần mềm quản lý xuất bản báo chí giúp công tác quản lý phóng viên trong quá trình tác nghiệp; quản lý được biên tập viên; quản lý được quy trình xuất bản ấn phẩm báo chí; quản lý được tiến độ công việc… Nếu không bắt kịp với sự phát triển này, các cơ quan báo chí cũng như đội ngũ nhà báo sẽ bị tụt hậu. 

Bên cạnh đó, tôi cho rằng, muốn bộ máy vận hành tốt, cơ quan báo chí phải chú trọng đầu tư nguồn lực cơ sở vật chất và nguồn lực con người. Mỗi phóng viên phải là người thông thạo cách thể hiện tác phẩm trên nhiều loại hình báo chí. Nhưng dù đưa tin theo thể loại gì, thì thông tin đó phải chính xác, trung thực, thông tin phải hấp dẫn. Bản thân từ Ban biên tập đến từng phóng viên phải xác định rõ, sự hấp dẫn của báo điện tử chính là yếu tố đa phương tiện, khả năng tích hợp thông tin, tương thích đa loại hình sản phẩm truyền thông. Loại hình này còn đa ngôn ngữ, đa hình ảnh, có âm thanh, có tương tác đa chiều nên hấp dẫn hơn các loại hình báo chí khác. Với báo giấy, cần có sự đổi mới tư duy trong mỗi tòa soạn. Thông tin trên báo giấy hôm nay ngoài việc dành chỗ cho tin tức, cần dành nhiều chỗ cho các bài viết phân tích, lý giải, bình luận, phản biện chính sách chuyên sâu.

+ Vâng, xin cảm ơn ông!

An Vinh (Thực hiện)