Thị trường phát điện cạnh tranh: Nhiều nhà máy điện gặp “khó” trong thanh toán

(CLO) “Trước đây, khi chưa tham gia vào thị trường điện cạnh tranh, ngay sau khi kết thúc tháng, đơn vị phát điện có thể phát hành ngay hồ sơ và hóa đơn thanh toán. Nhưng hiện nay, hồ sơ thanh toán phức tạp hơn và việc thanh toán phải kéo dài hơn do phải có sự xác nhận của nhiều bên tham gia” – một lãnh đạo của TKV xác nhận.

Đến nay cả nước đã có 87 nhà máy điện tham gia giao dịch trên thị trường điện cạnh trạnh (Ảnh TL)

Giảm cơ hội kinh doanh

Báo cáo của Bộ Công Thương cho hay, đến nay cả nước đã có 87 nhà máy điện tham gia giao dịch trên thị trường điện cạnh trạnh với tổng công suất 22.946 MW, tăng 2,8 lần so với thời điểm mới vận hành thị trường vào tháng 7/2012 mới chỉ có 31 nhà máy điện. 

Cục trưởng Cục Điều tiết điện lực Nguyễn Anh Tuấn cũng cho biết, thời gian tới sẽ đưa các nhà máy thủy điện chiến lược đa mục tiêu của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), các nhà máy năng lượng tái tạo... tham gia thị trường điện nhằm tăng số lượng các nhà máy trên thị trường.

Sau một thời gian tham gia vào thị trường phát điện cạnh tranh, nhiều nhà máy đã thấy rõ những bất cập, ảnh hưởng đến hiệu quả sản xuất kinh doanh cũng như vấn đề cân đối thu chi.

Theo đại diện Tổng công ty Phát điện 2 (GENCO2), khi tham gia thị trường điện cạnh tranh giúp, bên cạnh những thuận lợi, doanh nghiệp gặp phải những khó khăn. Cụ thể như liên quan đến vấn đề thời tiết. Nếu gặp phải tình hình thời tiết cực đoan, lưu lượng nước về hồ thủy điện thấp hơn nhiều so với kế hoạch tính toán thì nhà máy vừa phải thực hiện cấp nước hạ du, vừa đảm bảo không vi phạm mực nước giới hạn theo quy định. Điều này ảnh hưởng không nhỏ đến hiệu quả sản xuất kinh doanh của các nhà máy. 

Ngược lại, khi có mưa lũ, lưu lượng nước về hồ nhiều dẫn đến nguy cơ xả tràn nhưng do giới hạn truyền tải nên một số thời điểm các nhà máy thủy điện vẫn không được khai thác hết công suất như mong muốn theo bản chào giá. 

Ngoài ra, việc vận hành theo quy trình vận hành liên hồ chứa bị ràng buộc về mực nước giới hạn trong mùa khô cũng như mùa lũ. Từ đó làm hạn chế nhà máy trong việc linh động trong xây dựng chiến lược chào giá vận hành tối ưu, giảm thiểu cơ hội kinh doanh trong thị trường điện. Đặc biệt, còn có nguy cơ rất cao trong việc tích không đủ nước cho hồ chứa phục vụ kế hoạch vận hành năm sau trong trường hợp xả tràn điều tiết về mực nước đón lũ và trước lũ nếu dự báo mới bị sai lệch. 

Thời gian thanh toán của các nhà máy bị kéo dài hơn so với trước khi vào thị trường (Ảnh TL)



Cần đảm bảo cân đối nguồn thu chi

Đại diện lãnh đạo Tổng công ty Phát điện 3 (GENCO 3) cho hay, trong thực tế, khi nhà máy đi vào vận hành, một số nhà máy điện không thể đảm bảo được suất tiêu hao nhiên liệu như thiết kế ban đầu. Vì thế GENCO 3 kiến nghị, Cục Điều tiết điện lực (Bộ Công Thương) xem xét có cơ chế cho phép điều chỉnh giá điện của nhà máy điện theo kết quả thí nghiệm đo đạc suất hao nhiên liệu của tổ máy hoặc nhà máy điện. 

Ngoài ra, GENCO 3 cũng có những đề xuất liên quan tới thanh toán chênh lệch tỷ giá hàng năm. Theo đó, quy định tại Điểm 3, Mục III, Phụ lục V, Hợp đồng mua bán điện mẫu của Thông tư số 56/2016/TT-BCT: "Hàng năm, hai bên báo cáo Bộ Công Thương, Cục Điều tiết điện lực kết quả tính toán chênh lệch tỷ giá của năm liền kề trước đó, đề xuất phương án thanh toán." Tuy nhiên, đến nay, Bộ Công Thương mới quyết định cho phép các đơn vị phát điện được thanh toán chênh lệch thực hiện cho phần trả gốc vay ngoại tệ hàng năm của năm 2015 và năm 2016, nhưng thực tế là các đơn vị phát điện mới chỉ được thanh toán qua doanh thu phát điện khoản thực hiện của năm 2015. 

"Để phản ánh đúng chi phí thực tế phát sinh của đơn vị phát điện, GENCO3 kiến nghị Bộ Công Thương cho phép các đơn vị được thanh toán chênh lệch phần trả gốc vay ngoại tệ hàng năm theo tỷ giá gốc là tỷ giá ngoại tệ tính toán trong phương án giá điện và hợp đồng mua bán điện của các nhà máy. Cùng đó, cho phép các đơn vị phát điện được thanh toán phần chênh lệch hàng năm sớm hơn để đảm bảo cân đối nguồn thu chi," đại diện lãnh đạo GENCO 3 nhấn mạnh. 

Về vấn đề thanh toán, theo ông Phạm Xuân Phong, Phó Tổng giám đốc Tổng công ty Điện lực – Tập đoàn Công nghiệp Than-Khoáng sản Việt Nam (TKV) cho biết, thời gian thanh toán của các nhà máy bị kéo dài hơn so với trước khi vào thị trường. 

“Trước đây, khi chưa tham gia vào thị trường điện cạnh tranh, ngay sau khi kết thúc tháng, đơn vị phát điện có thể phát hành ngay hồ sơ và hóa đơn thanh toán. Nhưng hiện nay, hồ sơ thanh toán phức tạp hơn và việc thanh toán phải kéo dài hơn do phải có sự xác nhận của nhiều bên tham gia. Do hồ sơ thanh toán nhiều nên các đơn vị cũng mất nhiều thời gian trong việc lập và phê duyệt hồ sơ thanh toán,” ông Phong nói. 

Ngoài ra, các doanh nghiệp cũng kiến nghị Bộ Công Thương có biện pháp xem xét tính toán giá trần thị trường phù hợp để giá thị trường phản ánh đúng với quy luật cung cầu đồng thời, xem xét các phương án để đơn giản và rút ngắn hơn nữa việc lập, phê duyệt và thanh toán đối với hồ sơ thanh toán hàng tháng của các đơn vị phát điện. 

Nguyễn Mạnh

Xem thêm

Quỹ cổ phiếu bị rút vốn 31 tháng liên tiếp

Quỹ cổ phiếu bị rút vốn 31 tháng liên tiếp

(CLO) Dù VN-Index duy trì đà tăng và Việt Nam được FTSE Russell nâng hạng, các quỹ cổ phiếu vẫn tiếp tục bị rút vốn tháng thứ 31 liên tiếp với quy mô lũy kế gần 69,4 nghìn tỷ đồng.

EU bị hối thúc tăng tốc "chia tay" dầu Nga

EU bị hối thúc tăng tốc "chia tay" dầu Nga

(CLO) Các quốc gia Baltic đang gây sức ép lên Liên minh châu Âu (EU) để đẩy nhanh lệnh cấm nhập khẩu dầu mỏ của Nga, sau khi những lo ngại về một cuộc khủng hoảng năng lượng do xung đột với Iran không còn nghiêm trọng như dự báo.

Vietnam Airlines tổ chức Đại hội đồng cổ đông thường niên năm 2026: Chủ động thích ứng, củng cố nền tảng phát triển trong giai đoạn mới

Vietnam Airlines tổ chức Đại hội đồng cổ đông thường niên năm 2026: Chủ động thích ứng, củng cố nền tảng phát triển trong giai đoạn mới

Vietnam Airlines vừa tổ chức Đại hội đồng cổ đông thường niên năm 2026 thông qua báo cáo tài chính năm 2025 đã được kiểm toán, báo cáo hoạt động của Hội đồng quản trị năm 2025, kế hoạch sản xuất kinh doanh và định hướng phát triển năm 2026.

Vượt kế hoạch 6 tháng, Phân bón Cà Mau tiếp tục bứt phá

Vượt kế hoạch 6 tháng, Phân bón Cà Mau tiếp tục bứt phá

Với nền tảng sản xuất ổn định, thị trường tiếp tục được mở rộng và hệ thống phân phối ngày càng được củng cố, Tổng Công ty Phân bón Dầu khí Cà Mau (PVCFC; Hose: DCM; đơn vị thành viên của Petrovietnam) đang duy trì đà tăng trưởng tích cực, tạo động lực cho việc hoàn thành các mục tiêu sản xuất kinh doanh năm 2026.

Vinamilk đồng hành cùng Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ XIII

Vinamilk đồng hành cùng Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ XIII

Sáng 25/6, phiên trọng thể Đại hội đại biểu toàn quốc Đoàn TNCS Hồ Chí Minh lần thứ XIII, nhiệm kỳ 2026-2031 chính thức diễn ra tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia (Hà Nội), với sự tham dự của 786 đại biểu đại diện cho hơn 21,6 triệu đoàn viên, thanh niên Việt Nam trong và ngoài nước. Đồng hành cùng sự kiện chính trị quan trọng của tuổi trẻ cả nước, Vinamilk hỗ trợ 60.000 sản phẩm dinh dưỡng, góp phần chăm lo sức khỏe cho các đại biểu, lực lượng phục vụ và tình nguyện viên trong suốt thời gian diễn ra Đại hội.

Vietnam Airlines hai năm liên tiếp vào Top 10 Doanh nghiệp ESG Việt Nam Xanh

Vietnam Airlines hai năm liên tiếp vào Top 10 Doanh nghiệp ESG Việt Nam Xanh

Vietnam Airlines được vinh danh trong Top 10 Doanh nghiệp ESG Việt Nam Xanh 2026 ngành Logistics và Top 100 ESG Việt Nam Xanh 2026 tại Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam 2026 với chủ đề "Sáng tạo để Tăng trưởng - Xanh để Bền vững". Đây là năm thứ hai liên tiếp Hãng Hàng không Quốc gia góp mặt trong bảng xếp hạng này, ghi nhận những kết quả đạt được trong thực hiện các tiêu chí về môi trường, xã hội và quản trị (ESG).

LILAMA: Củng cố nội lực, hướng tới giai đoạn phát triển mới

LILAMA: Củng cố nội lực, hướng tới giai đoạn phát triển mới

(CLO) Ngày 26/6/2026, Tổng công ty Lắp máy Việt Nam - CTCP (LILAMA) tổ chức Đại hội đồng cổ đông thường niên năm 2026 nhằm đánh giá kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh năm 2025, thông qua kế hoạch năm 2026 và xem xét các nội dung quan trọng thuộc thẩm quyền Đại hội.

IPA Group (IPA) chào bán riêng lẻ 50 triệu cổ phiếu thu tối thiểu 1.000 tỷ đồng để mua lại trước hạn trái phiếu, định danh mô hình “Ngân hàng Năng lực”

IPA Group (IPA) chào bán riêng lẻ 50 triệu cổ phiếu thu tối thiểu 1.000 tỷ đồng để mua lại trước hạn trái phiếu, định danh mô hình “Ngân hàng Năng lực”

Công ty Cổ phần Tập đoàn Đầu tư I.P.A (HNX: IPA) vừa thông qua phương án chào bán riêng lẻ 50 triệu cổ phiếu, dự kiến thu tối thiểu 1.000 tỷ đồng để mua lại trước hạn một phần hoặc toàn bộ các lô trái phiếu phát hành trong năm 2024. Cùng với kế hoạch tăng vốn điều lệ lên khoảng 3.066 tỷ đồng, đại hội cổ đông năm 2026 của IPA Group cũng chính thức định danh mô hình vận hành mới là “Ngân hàng Năng lực”.

Techcombank và Techcom Life thắng lớn 3 giải thưởng quốc tế từ The Asian Banker 2026

Techcombank và Techcom Life thắng lớn 3 giải thưởng quốc tế từ The Asian Banker 2026

(CLO) Ngân hàng TMCP Kỹ Thương Việt Nam (Techcombank) và hệ sinh thái – đại diện là Công ty Cổ phần Bảo hiểm Nhân thọ Kỹ Thương (Techcom Life) – vừa xuất sắc nhận 3 giải thưởng uy tín từ The Asian Banker - tổ chức đánh giá và xếp hạng uy tín hàng đầu trong lĩnh vực tài chính ngân hàng tại châu Á. Thành tích này khẳng định vị thế dẫn dắt của doanh nghiệp quốc gia Techcombank trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI), nền tảng số vượt trội cùng các giải pháp tài chính tiên phong, lấy khách hàng làm trọng tâm.

Nhà máy bia 400 năm tuổi của Đức nộp đơn xin phá sản

Nhà máy bia 400 năm tuổi của Đức nộp đơn xin phá sản

(CLO) Hofbrauhaus Wolters, một trong những nhà máy bia lâu đời nhất nước Đức, có lịch sử từ năm 1627, đã nộp đơn xin phá sản sau gần 400 năm hoạt động. Doanh nghiệp cho biết nguyên nhân chính là chi phí vận hành tăng cao trong khi nhu cầu tiêu thụ bia tại Đức liên tục suy giảm trong những năm gần đây.

Cỡ chữ bài viết: