Thỏa thuận đổi hạ tầng lấy khoáng sản trị giá 6 tỷ USD của Trung Quốc với Congo là “bất lương”

Theo Reuters, dự thảo này mô tả thỏa thuận được ký lần đầu tiên vào năm 2008 là "bất lương" và thúc giục Chính phủ Congo hủy bỏ một bản sửa đổi được ký bí mật vào năm 2017 nhằm đẩy nhanh các khoản thanh toán cho các nhà đầu tư khai thác Trung Quốc và làm chậm việc hoàn vốn đầu tư vào cơ sở hạ tầng.

thoa thuan doi ha tang lay khoang san tri gia 6 ty usd cua trung quoc voi congo la bat luong hinh 1

Một mỏ đồng và coban do Sicomines điều hành lộ thiên ở Kolwezi, Cộng hòa Dân chủ Congo hồi năm 2015. (Nguồn: Aaron Ross/Reuters).

Báo cáo cuối cùng dự kiến sẽ được công bố trong tháng này bởi Sáng kiến Minh bạch Công nghiệp Khai thác (EITI), tổ chức theo dõi dòng doanh thu trong lĩnh vực khai thác và dầu mỏ và có hơn 50 quốc gia, bao gồm Congo là thành viên.

Báo cáo không có hiệu lực pháp lý nhưng nếu vẫn giữ nguyên kết luận chính của dự thảo, nó có thể thúc đẩy Congo đảm bảo các điều khoản thuận lợi hơn từ các hợp đồng khai thác với các nhà đầu tư Trung Quốc.

Chính phủ của Tổng thống Felix Tshisekedi đang xem xét lại hợp đồng năm 2008 và mức dự trữ tại mỏ Tenke Fungurume của China Molybdenum sau khi cho rằng Congo không nhận được một thỏa thuận công bằng.

Thủ tướng Sama Lukonde Kyenge phát biểu trong một hội nghị khai thác mới đây rằng: “Cần phải có một số điều chỉnh”.

Các động thái này thể hiện sự phản kháng hiếm hoi của Congo, nhà sản xuất pin kim loại coban hàng đầu thế giới và là công ty khai thác đồng hàng đầu của châu Phi khi chống lại các nhà đầu tư Trung Quốc đang kiểm soát phần lớn ngành khai thác của nước này.

Theo thỏa thuận năm 2008 với chính phủ của cựu Tổng thống Joseph Kabila, các công ty nhà nước Trung Quốc Sinohydro và China Railway đã đồng ý xây dựng các con đường và bệnh viện được tài trợ bởi lợi nhuận từ liên doanh đồng và coban Sicomines của Congo.

Các nhà phê bình nói rằng một vài dự án trong số đó đã được thực hiện.

Người phát ngôn của Chính phủ Congo cho biết ông chưa đọc bản dự thảo và không thể bình luận. Văn phòng của EITI tại Congo đã chuyển cho Reuters các điều khoản tham chiếu của phái bộ và từ chối bình luận thêm. Đại diện của Sicomines đã không trả lời yêu cầu bình luận.

Phía China Railway không có bình luận ngay lập tức. Sinohydro cũng không trả lời yêu cầu bình luận.

Fred Zhang, một quan chức cấp cao của Sicomines, đã bảo vệ thỏa thuận trong các bình luận với Reuters vào tuần trước, nói rằng nó đã thúc đẩy sự phát triển cho người dân Congo và Sicomines sẽ giải ngân nhiều vốn hơn khi sản lượng tăng.

Dự thảo do hai nhà tư vấn người Congo viết, khuyến nghị “sự tố cáo của nhà nước Congo về tính cách vô lương tâm của công ước liên doanh ngày 22/4/2008 và sự trở lại bàn đàm phán của các cổ đông Sicomines”.

Dự thảo cho biết rằng 68% cổ phần của các công ty Trung Quốc tại Sicomines là quá cao vì người Congo đã đóng góp tất cả tài sản khai thác và chỉ sở hữu 32% vốn ban đầu.

Dự thảo cũng lên án bản sửa đổi năm 2017 chưa được tiết lộ trước đó.

Theo hợp đồng năm 2008, tất cả lợi nhuận của Sicomines ban đầu sẽ được dùng để hoàn trả các khoản đầu tư vào các dự án cơ sở hạ tầng cấp bách nhất của Congo. Trên cơ sở đó, quốc hội đã đồng ý miễn trừ tất cả các loại thuế cho Sicomines, dự thảo cho biết.

Theo bản sửa đổi năm 2017, chỉ 65% lợi nhuận của Sicomines ban đầu được hoàn trả cho các khoản đầu tư trong khi 35% thuộc về các cổ đông.

Dự thảo cho biết, sự thay đổi có thể làm chậm hơn nữa tốc độ của các dự án cơ sở hạ tầng. Cho đến nay, ít hơn 1 tỷ USD trong số 3 tỷ USD dự kiến đã được đầu tư, ít hơn khoảng 1 tỷ USD so với dự kiến ở giai đoạn này, nó cho biết.

“Sửa đổi này vi phạm an ninh các lợi ích của Congo,” dự thảo cho biết.

Dự thảo báo cáo kêu gọi đánh giá lại trữ lượng của Sicomines, nói rằng nghiên cứu khả thi năm 2010 là sai sót, và hủy bỏ một hợp đồng khác với cùng các nhà đầu tư Trung Quốc để xây dựng một đập thủy điện.

Sơn Tùng (Theo Reuters)

Xem thêm

'Cỗ máy' tăng trưởng cần dòng vốn mới, không thể chỉ trông chờ tín dụng ngân hàng

'Cỗ máy' tăng trưởng cần dòng vốn mới, không thể chỉ trông chờ tín dụng ngân hàng

(CLO) Việt Nam cần huy động khoảng 280–300 tỷ USD mỗi năm để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số giai đoạn 2026–2030. Trong bối cảnh nguồn vốn vẫn phụ thuộc lớn vào hệ thống ngân hàng, phát triển thị trường cổ phiếu, trái phiếu và các quỹ đầu tư dài hạn được xem là hướng đi quan trọng để đa dạng hóa dòng vốn, giảm áp lực tín dụng và tạo động lực cho tăng trưởng kinh tế.

Thế giới gánh nợ 365 nghìn tỷ USD, chi phí lãi vay ngày càng tăng

Thế giới gánh nợ 365 nghìn tỷ USD, chi phí lãi vay ngày càng tăng

(CLO) Nợ toàn cầu đã vượt 365 nghìn tỷ USD, trong khi chi phí vay vốn leo thang gây thêm sức ép lên ngân sách các chính phủ. Tại Pháp, lợi suất trái phiếu chính phủ kỳ hạn 10 năm vượt 5% lần đầu tiên kể từ năm 2002, làm dấy lên lo ngại về khả năng kiểm soát nợ công trong bối cảnh bất ổn kinh tế và xã hội.

Vĩnh Long tập trung phát triển chiến lược trở thành trung tâm kinh tế biển và năng lượng tái tạo ĐBSCL

Vĩnh Long tập trung phát triển chiến lược trở thành trung tâm kinh tế biển và năng lượng tái tạo ĐBSCL

(CLO) Sau sáp nhập địa giới hành chính, Vĩnh Long mang vóc dáng chiến lược mới với 130km bờ biển và vị trí tâm điểm kết nối Đồng bằng sông Cửu Long. Để tháo gỡ điểm nghẽn về hạ tầng và cơ cấu kinh tế, tỉnh đang tái định hình 3 phân vùng không gian, quyết tâm bứt phá thành trung tâm kinh tế biển và năng lượng tái tạo hàng đầu toàn vùng vào năm 2030.

Dầu Nga khó trở thành lời giải cho bài toán giá nhiên liệu tại Mỹ

Dầu Nga khó trở thành lời giải cho bài toán giá nhiên liệu tại Mỹ

(CLO) Giá xăng, dầu diesel tăng cao đang gây sức ép lên Tổng thống Donald Trump và Đảng Cộng hòa trước thềm bầu cử giữa nhiệm kỳ. Tuy nhiên, các biện pháp như nhập dầu diesel từ Nga, hỗ trợ nông dân hay tận dụng đội tàu chở dầu bị trừng phạt khó giúp hạ nhiệt giá nhiên liệu trong ngắn hạn.

Hội nghị Bộ trưởng Tài chính APEC lần thứ 33: Kinh tế vĩ mô là trọng tâm đối thoại chính sách hàng đầu

Hội nghị Bộ trưởng Tài chính APEC lần thứ 33: Kinh tế vĩ mô là trọng tâm đối thoại chính sách hàng đầu

(CLO) Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn đã có bài phát biểu quan trọng tại Hội nghị Bộ trưởng Tài chính APEC lần thứ 33, chia sẻ về tình hình, triển vọng kinh tế vĩ mô của Việt Nam và định hướng điều hành chính sách nhằm duy trì ổn định kinh tế vĩ mô, tạo nền tảng cho mục tiêu tăng trưởng hai con số trong năm 2027.

Thủ tướng sẽ chủ trì phiên đối thoại ‘Định vị Việt Nam’ tại Diễn đàn Kinh tế Mùa thu 2026

Thủ tướng sẽ chủ trì phiên đối thoại ‘Định vị Việt Nam’ tại Diễn đàn Kinh tế Mùa thu 2026

(CLO) Diễn ra từ ngày 26 đến 29/10 tại TP.HCM, Diễn đàn Kinh tế Mùa thu 2026 mang đến không gian đối thoại cấp cao để nhận diện các động lực tăng trưởng mới. Tâm điểm của chuỗi sự kiện là phiên đối thoại trực tiếp giữa Thủ tướng Chính phủ và lãnh đạo Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) với chủ đề "Định vị Việt Nam trong tương lai toàn cầu".

Chi phí sinh hoạt đắt đỏ làm gia tăng bất ổn tại châu Âu

Chi phí sinh hoạt đắt đỏ làm gia tăng bất ổn tại châu Âu

(CLO) Hàng nghìn người xuống đường tại nhiều quốc gia châu Âu để phản đối giá cả leo thang, nhà ở đắt đỏ, tiền lương thấp và dịch vụ công quá tải. Làn sóng biểu tình phản ánh áp lực ngày càng lớn đối với ngân sách hộ gia đình, đồng thời làm gia tăng lo ngại về ổn định kinh tế và thị trường tài chính khu vực.

Lai Châu chạy nước rút, quyết tâm tăng trưởng 10% trong năm 2026

Lai Châu chạy nước rút, quyết tâm tăng trưởng 10% trong năm 2026

(CLO) GRDP tăng 9,62% sau 9 tháng, nhưng để đạt mục tiêu tăng trưởng 10% cả năm 2026, Lai Châu phải duy trì mức tăng trưởng 11,52% trong quý IV. Áp lực về tiến độ dự án, giải ngân vốn đầu tư công và khai thác các động lực tăng trưởng đang đặt ra yêu cầu quyết liệt hơn trong chỉ đạo, điều hành.

IMF cảnh báo sức chống chịu của kinh tế toàn cầu đang suy yếu

IMF cảnh báo sức chống chịu của kinh tế toàn cầu đang suy yếu

(CLO) Kinh tế thế giới vẫn trụ vững trước những cú sốc địa chính trị, giá năng lượng tăng cao và bất ổn thương mại. Tuy nhiên, IMF cảnh báo nợ công gia tăng và nguy cơ điều chỉnh mạnh trên thị trường trí tuệ nhân tạo (AI) có thể phơi bày những điểm yếu đang tích tụ.

Zimbabwe tìm cách giúp người dân 'cai' đồng USD

Zimbabwe tìm cách giúp người dân 'cai' đồng USD

(CLO) Zimbabwe đang tìm cách thúc đẩy người dân sử dụng đồng nội tệ ZiG thay cho đô la Mỹ (USD). Tuy nhiên, sau nhiều lần nội tệ mất giá và tiền tiết kiệm bị xóa sổ, chính phủ vẫn phải đối mặt với thách thức lớn trong việc khôi phục niềm tin của công chúng.

Cỡ chữ bài viết: