Tìm nguyên nhân khiến doanh nghiệp nhà nước bị coi như "đứa trẻ chậm phát triển"

(CLO) Theo chương trình dự kiến, hôm nay (24/3), Thủ tướng Chính phủ sẽ chủ trì Hội nghị trực tuyến toàn quốc với doanh nghiệp nhà nước (DNNN) về tiếp tục đổi mới, nâng cao hiệu quả hoạt động nhằm huy động nguồn lực của DNNN trong phát triển kinh tế - xã hội.

Đây sẽ là một dịp để các cơ quan, ban ngành nhìn nhận, đánh giá lại quá trình cải cách khối DNNN thời gian qua.

Thủ tướng muốn biết: Vì sao nguồn lực lớn nhưng sức ỳ cũng lớn?

Chia sẻ với phóng viên của Nhà báo và Công luận, ông Đặng Quyết Tiến (Cục trưởng Cục Tài chính doanh nghiệp – Bộ Tài chính) cho biết, khi quyết định tổ chức hội nghị toàn quốc về DNNN, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã tỏ rõ 2 vấn đề Thủ tướng muốn ở hội nghị này.

tim nguyen nhan khien doanh nghiep nha nuoc bi coi nhu dua tre cham phat trien hinh 1

Ông Đặng Quyết Tiến nhận định trong một lần trao đổi với báo chí về cải cách doanh nghiệp nhà nước. (Đồ họa: VOV).

Thứ nhất, theo ông Tiến, tại hội nghị lần này, Thủ tướng muốn DNNN bộc bạch những khó khăn vướng mắc liên quan đến Đề án tái cơ cấu DNNN. Thứ hai, Thủ tướng muốn hỏi DNNN câu hỏi: vì sao có nguồn lực nhiều như thế, có bộ máy và con người tốt, quy định pháp lý cũng có rồi nhưng chưa hiệu quả, phát triển chưa tốt và sức ì rất lớn. Có lực cản nào không? Lực cản từ cơ quan nhà nước là thể chế chưa tốt, hay lực cản về quản lý từ cơ quan đại diện chủ sở hữu, hay lực cản là ở doanh nghiệp trong việc tổ chức, vận hành? Trong khi các thành phần kinh tế khác nguồn lực của họ ít như thế mà họ vẫn vận hành và phát triển được?

“Hội nghị này sẽ rất cởi mở, dân chủ để các DNNN nói lên và cơ quan quản lý Nhà nước lắng nghe, đề xuất những định hướng giải pháp để thực hiện tốt Đề án tái cơ cấu DNNN, để DNNN phát triển, hiệu quả”, Cục trưởng Đặng Quyết Tiến nói.

Kỳ vọng ở hội nghị về DNNN lần này, theo ông Tiến là rất lớn. Đó là sau hội nghị, cỗ xe DNNN nhanh chóng lăn bánh và lăn bằng các thành phần kinh tế khác, chứ không phải lăn được một đoạn lại dừng, ông Tiến chia sẻ. Nói lên điều này, Cục trưởng Cục Tài chính DNNN chỉ ra dư địa cho cỗ xe DNNN rất lớn, nguồn lực đã nhiều, đặc biệt trong giai đoạn thực hiện chương trình phục hồi và phát triển kinh tế xã hội thì nguồn lực rất nhiều.

Thông điệp đưa ra tại Hội nghị này được xác định: Chính phủ sẽ đồng hành cùng DNNN, sẽ tạo thể chế tốt nhất - thể chế phục vụ để doanh nghiệp tốt hơn, chứ không phải là thể chế để quản lý doanh nghiệp. Doanh nghiệp làm ăn hiệu quả sẽ được tôn vinh. Nhưng những làm ăn sai pháp luật sẽ bị xử lý kiên quyết. Thủ tướng cũng hỏi, để DNNN tốt hơn, doanh nghiệp có dám mạnh dạn làm và chịu trách nhiệm không. Dám làm thì cần những gì, cần giải pháp gì, cần thể chế gì và gắn với trách nhiệm như thế nào…

DNNN đã bị nhìn như những đứa trẻ hư, chậm phát triển

Và một thông điệp quan trọng của hội nghị lần này, xây dựng nhận thức mới về DNNN, thổi khí thế mới vào DNNN. “Thực sự thời gian qua, tất cả chúng ta đều coi DNNN như những đứa trẻ hư, cứ nhìn DNNN là chỉ thấy thua lỗ yếu kém sai phạm vi phạm pháp luật. DNNN là những đứa trẻ chậm phát triển. Vì thế một phần tâm lý của lãnh đạo DNNN là tự ty, không muốn làm”, ông Tiến nói.. Thực tế, khu vực DNNN không phát triển được như kỳ vọng, còn nhiều tồn tại.

"Nhưng DNNN cũng đã có những đóng góp đáng kể. Những lúc đất nước khó khăn, thể hiện rõ nhất trong hai năm đại dịch Covid-19, các DNNN đã thể hiện rõ vai trò của mình. Dù sao trong DNNN vẫn còn sự trì trệ, và còn vướng về quan điểm nhận thức. Vẫn có những người sợ trách nhiệm không dám làm", ông Tiến nói thêm.

Hội nghị này là cơ hội để doanh nghiệp bày tỏ. Có rất nhiều tổng giám đốc sẽ nói “Chúng tôi sẵn sàng chịu trách nhiệm”, nhưng cũng cần có thể chế và giải pháp phù hợp. Ông Tiến cho rằng, từ các vấn đề doanh nghiệp nêu, những gì doanh nghiệp cho biết họ đang cần, đó là cơ sở để cơ quan nhà nước thiết kế thể chế. Thiết kế thể chế lần này là theo hướng mở để tạo khuôn khổ cho DNNN làm và thể chế phải làm sao để giảm bớt hình sự hóa các vấn đề kinh tế.

Lâu nay, DNNN vẫn mong được bình đẳng với các thành phần doanh nghiệp khác, mong được linh hoạt, chủ động quyết định chuyện làm ăn trong khuôn khổ pháp luật cho phép. Ông Đặng Quyết Tiến cũng có quan điểm: Cơ quan chủ sở hữu chỉ cần làm đúng chức năng quản lý vốn nhà nước, không can thiệp vào hoạt động của doanh nghiệp. Ngay Ủy ban Quản lý vốn Nhà nước (UBQLVNN) tại doanh nghiệp cũng nên được xác định lại vai trò. Đó là vai trò của nhà đầu tư, là cổ đông lớn chứ không nên là một cấp trung gian thêm đầu việc. UBQLVNN chỉ giám sát vốn quản lý động đầu tư vốn.

Các vấn đề về quản trị DN, các vấn đề điều hành liên quan đến sản xuất kinh doanh để lãnh đạo DN quyết định và chịu trách nhiệm theo quy định của pháp luật. Thực tế là với cơ quan chủ sở hữu vẫn quản quá nhiều việc của doanh nghiệp nên đây chính là một cản trở, không ít doanh nghiệp đã mất nhiều cơ hội làm ăn.

Động lực để DN toàn tâm toàn lực đó là lợi ích

Một vấn đề quan trọng nữa là DNNN cần động lực. Và một động lực quan trọng đó chính là cơ chế tiền lương tiền thưởng hợp lý theo cơ chế thị trường còn nếu DNNN DN làm ra trăm ngàn tỷ cũng vẫn phải áp theo bảng lương cứng cùng doanh nghiệp thua lỗ thì DNNN vẫn sẽ chỉ đi ngang. Và nếu không có được cơ chế tiền lương tiền thưởng phù hợp thì nguồn nhân lực của DNNN có nguy cơ bị “đào chân tường”.

Và như Cục trưởng Cục Tài chính doanh nói: “Một trong những động lực để DN toàn tâm toàn lực đó là lợi ích. Lợi ích quan trọng nhất là tiền lương phải tương xứng với hiệu quả công việc của họ không tương xứng họ sẽ tìm cách khác để tăng thu nhập hoặc đi tìm lợi ích ở chỗ khác”.

tim nguyen nhan khien doanh nghiep nha nuoc bi coi nhu dua tre cham phat trien hinh 2

Cải cách khối doanh nghiệp nhà nước còn nhiều lực cản.

Doanh nghiệp làm ăn hiệu quả cần được hưởng tiền lương xứng đáng. Vấn đề này đã được đề cập đến từ lâu và Đề án Cơ cấu lại doanh nghiệp nhà nước, vừa được Chính phủ phê duyệt tại Quyết định 360/QĐ-TTg ngày 17/3/2022 (Đề án 360) đã đề cập đến nội dung này. Việc còn lại là Bộ Lao động Thương binh và xã hội phải nghiên cứu để đưa ra cơ chế tiền lương hợp lý cho DNNN. Hướng thay đổi cơ chế tiền lương, đó là người lao động thì hưởng lương theo năng suất lao động, tiền lương tăng theo tốc độ tăng năng suất lao động. Lãnh đạo hưởng lương theo hiệu quả doanh nghiệp. Tiền lương không tương xứng, sẽ nhiều người.

Cục trưởng Đặng Quyết Tiến tin rằng, Hội nghị của Thủ tướng với DNNN lần này và Đề án “Cơ cấu lại doanh nghiệp nhà nước, trọng tâm là tập đoàn kinh tế, tổng công ty nhà nước giai đoạn 2021-2025” vừa được Chính phủ phê duyệt tại Quyết định 360/QĐ-TTg ngày 17/3/2022 (Đề án 360) sẽ tạo nên những chuyển biến mạnh mẽ cả về nhận thức và hành động của cả cơ quan quản lý, chủ sở hữu và của chính lãnh đạo DNNN.

"DNNN sẽ có một khí thế mới, tâm lý mới, động lực mới. Lãnh đạo DNNN không còn phải mang tâm lý tự ty. Lãnh đạo DNNN có không gian, có động lực để dám quyết dám làm, phát huy sức sáng tạo, nỗ lực đổi mới và tiên phong. DNNN sẽ phát triển tốt, sẽ có nhiều tập đoàn kinh tế, tổng công ty nhà nước có quy mô lớn, có thương hiệu tốt, hoạt động sản xuất kinh doanh hiệu quả, có khả năng cạnh tranh khu vực và quốc tế", ông Tiến nói. 

Hà Chi

Xem thêm

BIM Land khởi công khu nghỉ dưỡng InterContinental Thanh Xuan Valley Resort giữa thung lũng rừng thông

BIM Land khởi công khu nghỉ dưỡng InterContinental Thanh Xuan Valley Resort giữa thung lũng rừng thông

Ngày 17/11/2026, BIM Land, thành viên Tập đoàn BIM, khởi công InterContinental Thanh Xuan Valley Resort – khu nghỉ dưỡng trong thung lũng rừng thông đầu tiên của thương hiệu InterContinental tại Việt Nam, hiếm có trên thế giới. Dự án tiếp nối quan hệ hợp tác hơn một thập kỷ giữa BIM Land và IHG Hotels & Resorts, hướng tới trải nghiệm nghỉ dưỡng sang trọng gắn với thiên nhiên nguyên bản.

Petrolimex - Di sản tiếp nối, khát vọng vươn xa

Petrolimex - Di sản tiếp nối, khát vọng vươn xa

Kế thừa những giá trị di sản, phát huy nền tảng đã được xây dựng qua nhiều thế hệ, Petrolimex chính thức giới thiệu diện mạo thương hiệu mới với tinh thần hiện đại, năng động và hội nhập. Không chỉ là sự đổi mới về nhận diện, đây còn là dấu ấn cho hành trình chuyển mình, khẳng định khát vọng đồng hành cùng đất nước và cùng tiến xa hơn trong tương lai.

EVNNPT tạo đột phá từ khoa học công nghệ và chuyển đổi số

EVNNPT tạo đột phá từ khoa học công nghệ và chuyển đổi số

Xác định khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực quan trọng cho phát triển, Tổng công ty Truyền tải điện Quốc gia (EVNNPT) đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp hiện đại trong quản lý vận hành, đầu tư xây dựng và quản trị doanh nghiệp. Những kết quả bước đầu không chỉ góp phần nâng cao độ tin cậy của hệ thống truyền tải điện mà còn giải phóng sức lao động, tăng năng suất và tạo nền tảng hình thành mô hình quản trị thông minh, hiện đại.

Trang sức giả vàng từ kim loại công nghiệp qua mặt nhiều cửa hàng tại Nhật Bản

Trang sức giả vàng từ kim loại công nghiệp qua mặt nhiều cửa hàng tại Nhật Bản

(CLO) Nhiều cửa hàng kinh doanh kim loại quý tại Nhật Bản đã bị lừa mua trang sức giả được chế tác từ tantali - một loại kim loại công nghiệp có đặc tính vật lý gần giống vàng. Những món đồ này được phủ lớp vàng bên ngoài, khiến việc nhận diện bằng các phương pháp kiểm tra thông thường trở nên khó khăn.

Bất ngờ nguyên liệu sữa Vinamilk trong thực đơn tiệc sinh nhật nhà vua Anh

Bất ngờ nguyên liệu sữa Vinamilk trong thực đơn tiệc sinh nhật nhà vua Anh

Bánh scone, món bánh biểu tượng của văn hóa trà chiều Anh, được các đầu bếp Sofitel biến tấu với sữa chua uống Vinamilk Green Farm trong thực đơn tiệc sinh nhật Nhà vua Anh năm 2026 tại TP.HCM. Từ một nguyên liệu quen thuộc với người Việt, sản phẩm Vinamilk đã góp mặt trong những trải nghiệm mang đậm dấu ấn văn hóa Vương quốc Anh.

Vàng và bạc lao dốc khi USD tăng giá

Vàng và bạc lao dốc khi USD tăng giá

(CLO) Giá vàng và bạc tiếp tục giảm, nối dài đà đi xuống từ tuần trước. Đồng USD mạnh lên, kỳ vọng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) duy trì chính sách tiền tệ thắt chặt và làn sóng bán tháo cổ phiếu công nghệ đã gây sức ép lên thị trường kim loại quý.

Thêm đường bay Đà Nẵng – Singapore, Vietnam Airlines mở rộng mạng bay quốc tế

Thêm đường bay Đà Nẵng – Singapore, Vietnam Airlines mở rộng mạng bay quốc tế

Vietnam Airlines chính thức khai trương đường bay thẳng Đà Nẵng – Singapore ngày 17/11, đưa Đà Nẵng trở thành điểm khởi hành thứ ba của Hãng tại Việt Nam có đường bay thẳng đến Singapore, sau Hà Nội và TP.HCM. Tổng tần suất khai thác của Vietnam Airlines giữa hai nước theo đó tăng lên 42 chuyến khứ hồi mỗi tuần.

Vĩnh Long thúc đẩy liên kết chuỗi giá trị, nâng tầm ngành dừa Việt Nam

Vĩnh Long thúc đẩy liên kết chuỗi giá trị, nâng tầm ngành dừa Việt Nam

(CLO) Sở hữu khoảng 120.000 ha dừa, chiếm gần 60% diện tích cả nước, Vĩnh Long có lợi thế lớn để phát triển ngành dừa. Tuy nhiên, để nâng cao sức cạnh tranh và mở rộng thị trường quốc tế, ngành dừa cần đẩy mạnh liên kết sản xuất, ứng dụng công nghệ và phát triển chế biến sâu.

Gamota đưa góc nhìn về thị trường game Việt đến gamescom asia 2026

Gamota đưa góc nhìn về thị trường game Việt đến gamescom asia 2026

Tại gamescom asia x Thailand Game Show 2026 ở Bangkok (Thái Lan), bà Vũ Thị Trang, Giám đốc Công ty cổ phần Gamota (thành viên Appota Group), đã chia sẻ góc nhìn về thị trường game Việt Nam, đồng thời thúc đẩy kết nối giữa các nhà phát triển, nhà phát hành quốc tế với thị trường Việt Nam và mở rộng cơ hội đưa các sản phẩm game trong nước ra thế giới.

Hoàn tất tinh gọn bộ máy, SACOMBANK ghi dấu ấn đầu tiên trên hành trình phát triển mới

Hoàn tất tinh gọn bộ máy, SACOMBANK ghi dấu ấn đầu tiên trên hành trình phát triển mới

Ngày 17/11/2026, Ngân hàng TMCP Sài Gòn Tài Lộc (SACOMBANK) vừa tuyên bố đã hoàn tất tinh gọn bộ máy, chính thức ổn định đội ngũ và sẵn sàng cho giai đoạn phát triển mới. Nhìn lại bức tranh hoạt động của SACOMBANK gần 1 năm vừa qua, dễ dàng nhận thấy Ngân hàng đang ghi nhận những chuyển biến tích cực, từ hiệu quả vận hành, quy mô kinh doanh đến xử lý các tồn đọng theo Đề án tái cơ cấu.

Nam A Bank 8 năm liên tiếp nhận giải thưởng thanh toán quốc tế xuất sắc

Nam A Bank 8 năm liên tiếp nhận giải thưởng thanh toán quốc tế xuất sắc

Ngày 16/11, Nam A Bank nhận giải thưởng Thanh toán quốc tế xuất sắc (BNY Payments Excellence Award) do Ngân hàng BNY (Mỹ) trao tặng. Đây là năm thứ 8 liên tiếp Nam A Bank được vinh danh, cho thấy năng lực duy trì chất lượng xử lý thanh toán theo những tiêu chuẩn khắt khe của hệ thống tài chính quốc tế.

BSR kiến tạo tương lai bằng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số

BSR kiến tạo tương lai bằng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số

(CLO) Với hơn 2.300 sáng kiến cải tiến, giá trị làm lợi gần 2.000 tỷ đồng và hàng chục sản phẩm mới được thương mại hóa, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạp và chuyển đổi số đang đóng góp trực tiếp vào hiệu quả sản xuất kinh doanh của Tổng công ty Lọc hóa dầu Việt Nam (BSR), đơn vị thành viên PETROVIETNAM. Trên nền tảng đó, doanh nghiệp tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), phát triển năng lượng xanh, hướng tới năng lực cạnh tranh toàn cầu trong lĩnh vực năng lượng và hóa dầu.

Goldman Sachs cảnh báo nguy cơ dư cung dầu toàn cầu vào năm 2027

Goldman Sachs cảnh báo nguy cơ dư cung dầu toàn cầu vào năm 2027

(CLO) Thị trường dầu mỏ toàn cầu có thể đối mặt với tình trạng dư cung lên tới 2 triệu thùng/ngày vào năm 2027, khi nhu cầu tại Trung Quốc suy yếu trong khi sản lượng ở Trung Đông phục hồi. Theo Goldman Sachs, diễn biến này có thể kéo giá dầu đi xuống, bất chấp những rủi ro gián đoạn nguồn cung vẫn hiện hữu.

Cỡ chữ bài viết: