(CLO) Trung Quốc đang trên đà vượt qua Mỹ để trở thành nhà sản xuất năng lượng hạt nhân hàng đầu thế giới vào đầu năm 2030, phản ánh sự chần chừ trong việc nâng cao năng lực hạt nhân ở Nhật Bản cũng như các quốc gia phương Tây ngay cả khi các nền kinh tế mới nổi sắp vượt lên trên.
Trung Quốc tăng tốc trong khi Nhật, Mỹ, Châu Âu chần chừ
Lò phản ứng tổ máy số 4 của Nhà máy điện hạt nhân Tianwan ở tỉnh Giang Tô, Trung Quốc. Ảnh: Reuters
Tổng công suất phát điện hạt nhân của Trung Quốc, bao gồm cả các lò phản ứng đang được xây dựng và trong kế hoạch, đạt 108.700 MW vào tháng 4, nhiều hơn 105.120 MW của Mỹ, theo Hiệp hội Hạt nhân Thế giới.
Xu hướng này phản ánh các cách tiếp cận khác nhau đối với năng lượng hạt nhân sau sự cố Fukushima tháng 3 năm 2011 ở Nhật Bản. Trong khi Mỹ, châu Âu và Nhật Bản vẫn lo ngại về những rủi ro cũng như sự hoài nghi về tính an toàn của công chúng, các quốc gia mới nổi lại tỏ ra nhạy bén hơn.
Indonesia và Philippines là một trong những quốc gia loại bỏ các kế hoạch cũ về lò phản ứng. Còn Trung Quốc và Nga đã nổi lên như những nhà cung cấp chính.
Hideo Nakasugi, chuyên gia cấp cao của Diễn đàn Công nghiệp Nguyên tử Nhật Bản, cho biết Trung Quốc đã đưa nhà máy điện hạt nhân đầu tiên đi vào hoạt động cách đây chỉ khoảng ba thập kỷ, nhưng "về trình độ công nghệ của nước này, nó đã bắt kịp với trình độ tiên tiến nhất trên thế giới".
Hoa Kỳ vẫn dẫn đầu về công suất hoạt động, với khoảng 98.000 MW. Pháp theo sau với 62.000 MW, Trung Quốc đứng thứ ba với 45.000 MW. Tuy nhiên, trong khi Hoa Kỳ đang ngừng vận hành các lò phản ứng với một số lò mới trong đường ống để thay thế, thì Trung Quốc có 11 lò phản ứng mới đang được xây dựng và hơn 40 lò đang trong giai đoạn lập kế hoạch.
Tập đoàn hạt nhân quốc gia Trung Quốc thuộc sở hữu nhà nước vào đầu tháng 8 đã bắt đầu truyền điện từ lò phản ứng số 5 tại nhà máy Tianwan ở tỉnh Giang Tô, lò phản ứng thứ 48 của nước này đi vào hoạt động.
Trung Quốc đưa 3 lò phản ứng mới vào hoạt động vào năm 2019 trong khi Hoa Kỳ đóng cửa vĩnh viễn 1 lò phản ứng tại Đảo Three Mile ở Pennsylvania vào tháng 9 năm ngoái.
Các lò phản ứng thường mất khoảng 5 năm từ khi động thổ đến khi hoàn thành, có nghĩa là Trung Quốc có thể dẫn đầu về năng lực hoạt động trong khoảng một thập kỷ.
Dấy lên lo ngại về phổ biến vũ khí hạt nhân
Nhật Bản đã áp đặt các quy định cứng rắn đối với các nhà máy hạt nhân sau thảm họa Fukushima. Trong số hơn 50 lò phản ứng còn hoạt động được trước vụ tai nạn năm 2011, 24 lò đã được dự kiến ngừng hoạt động. Một vài kế hoạch cho việc nâng cao công suất mới vẫn còn, nhưng đã không được tiến hành.
Ngược lại, Trung Quốc đã khởi động khoảng 30 lò phản ứng mới kể từ sau thảm họa. Nga và Ấn Độ có các nhà máy hạt nhân đang trong giai đoạn lập kế hoạch hoặc đang trong quá trình xây dựng, dự kiến sẽ tăng gấp đôi công suất.
Ba quốc gia này đang phát triển công nghệ hạt nhân thế hệ tiếp theo và có rất nhiều nghiên cứu về lò phản ứng và các đơn vị nguyên mẫu đang được triển khai.
Năng lực điện hạt nhân của Trung Quốc đang vượt qua các nước dẫn đầu khác. Màu xanh đậm là năng lực hiện tại, màu xanh nhạt là năng lực đang được xây dựng, màu nâu nhạt là năng lực đang lên kế hoạch. Ảnh: Nikkei, dựa trên dữ liệu WNA
Bắc Kinh, song song với việc tăng cường nhanh chóng trong nước, đang tiếp thị thiết bị điện hạt nhân cho các nước đang phát triển vốn đối mặt với tình trạng thiếu điện. 4 lò phản ứng do Trung Quốc xây dựng đang hoạt động ở Pakistan, và khoảng 10 lò khác được lên kế hoạch ở Thổ Nhĩ Kỳ và các nơi khác.
Nhật Bản đã cố gắng xuất khẩu thiết bị điện hạt nhân sang Anh và Thổ Nhĩ Kỳ, nhưng các yếu tố như chi phí xây dựng tăng cao đã khiến các dự án đó phải dừng lại. Các đối thủ châu Âu và Mỹ đã chơi tốt hơn một chút. Hơn 70% trong tổng số các lò phản ứng mới được đưa vào hoạt động trên toàn thế giới kể từ năm 2010 là do Trung Quốc hoặc Nga xây dựng.
Shinichiro Takiguchi, chuyên gia cao cấp tại Viện Nghiên cứu Nhật Bản cho hay: "Điều này sẽ giúp họ (Trung Quốc và Nga) có nhiều ảnh hưởng hơn đối với các nước đang phát triển nói riêng."
Việc Bắc Kinh và Moscow trở thành nhà cung cấp lò phản ứng cũng làm dấy lên lo ngại về phổ biến vũ khí hạt nhân.
"Trung Quốc và Nga có các điều kiện lỏng lẻo hơn so với các nước như Nhật Bản và Mỹ khi yêu cầu người mua phải có các biện pháp bảo vệ để ngăn việc xuất khẩu điện hạt nhân bị chuyển hướng sang sử dụng làm vũ khí", Hirofumi Tosaki, nhà nghiên cứu cấp cao tại Viện Các vấn đề Quốc tế Nhật Bản cho hay.
Trong một nỗ lực để giúp các đối thủ Mỹ bắt kịp, Thượng viện Hoa Kỳ vào tháng 7 đã thông qua Đạo luật Lãnh đạo Năng lượng Hạt nhân để thúc đẩy sự đổi mới trong lĩnh vực này và Tập đoàn Tài chính Phát triển Quốc tế do chính phủ điều hành đã dỡ bỏ lệnh cấm tài trợ cho các dự án hạt nhân.
(CLO) Chiều 5/4, trong khuôn khổ chương trình đại lễ giỗ Quốc Tổ Hùng Vương năm 2025, tại Khu di tích lịch sử - văn hóa Đại Hùng (phường Đậu Liêu, thị xã Hồng Lĩnh), lãnh đạo các huyện, thành phố, thị xã trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh đã trang trọng tổ chức lễ dâng lễ vật lên Đức Thủy tổ Kinh Dương Vương và các Vua Hùng.
(CLO) Khởi tố Quang Linh Vlog và Hằng Du mục cùng 3 bị can khác vì có dấu hiệu các hành vi sản xuất hàng giả là thực phẩm và lừa dối khách hàng, theo quy định tại Điều 193 và Điều 198 Bộ luật hình sự. Đây là hồi chuông cảnh tỉnh cho những hành vi quảng cáo sai sự thật, lừa dối người tiêu dùng.
(CLO) Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn, ngày 6/4, Bắc Bộ và khu vực Thanh Hoá đến Huế nhiều mây, có mưa nhỏ, riêng vùng núi Bắc Bộ cục bộ có mưa to. Khu vực Đà Nẵng đến Bình Thuận và Nam Bộ ngày nắng nóng, chiều tối có mưa dông vài nơi.
(CLO) Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà đồng ý giao UBND tỉnh Bắc Giang là cơ quan chủ quản thực hiện Dự án đầu tư xây dựng cầu Vân Hà, kết nối xã Vân Hà, thị xã Việt Yên, tỉnh Bắc Giang với phường Hòa Long, thành phố Bắc Ninh, tỉnh Bắc Ninh.
(CLO) Ngày 4/4, Tổng thống Mỹ Donald Trump chia sẻ một video về cuộc không kích gần đây vào lực lượng Houthi với dòng chú thích: "Họ sẽ không bao giờ đánh chìm tàu của chúng ta nữa".
(CLO) Ngày 05/4/2025, Cơ quan CSĐT Công an Nghệ An đã khởi tố vụ án hình sự: “Vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ” làm 01 người tử vong. Đối tượng sau khi gây tai nạn, điều khiển xe ô tô bỏ chạy và liên tiếp gây ra nhiều vụ tai nạn khiến 1 người tử vong, 2 người bị thương
(CLO) Ngày 5/4, truyền thông nhà nước Triều Tiên đưa tin nhà lãnh đạo Kim Jong Un đã trực tiếp thử nghiệm một khẩu súng bắn tỉa mới được phát triển, trong chuyến thị sát một đơn vị đặc nhiệm.
(CLO) Ngày 5/4/2025, tại Trung tâm Thông tin văn hóa Hồ Gươm (quận Hoàn Kiếm, Hà Nội), Ban quản lý hồ Hoàn Kiếm và phố cổ Hà Nội phối hợp cùng họa sỹ Bùi Văn Toản tổ chức triển lãm nghệ thuật tranh kính vỡ với chủ đề "Sáng trong ngọc kính". Triển lãm trưng bày 08 tác phẩm tranh nghệ thuật, giới thiệu chân dung Chủ tịch Hồ Chí Minh, Đại tướng Võ Nguyên Giáp cùng các vị Tổng Bí thư của Đảng Cộng sản Việt Nam qua các thời kỳ từ năm 1945 đến nay.
(CLO) Liên minh châu Âu chuẩn bị áp mức phạt hơn 1 tỷ USD đối với nền tảng X của tỷ phú Elon Musk, do vi phạm nghiêm trọng các quy định về nội dung và thông tin sai lệch.
(CLO) Hôm 4/4, ba nhà máy hóa chất tại Nga đồng loạt gặp sự cố khẩn cấp, khiến ít nhất ba người bị thương và hai cơ sở phải ngừng hoạt động do mất điện.
(CLO) Hôm 4/4, SpaceX của Elon Musk, United Launch Alliance (ULA) và Blue Origin của Jeff Bezos đã giành được các hợp đồng phóng tên lửa từ Lực lượng Không gian Hoa Kỳ với tổng trị giá 13,5 tỷ USD.
(CLO) Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an đã đấu tranh làm rõ dấu hiệu vi phạm quy định về khai thác tài nguyên (cát) của Công ty Cổ phần khoáng sản Thiên An Phát và các đơn vị có liên quan, khởi tố 4 đối tượng.
(CLO) Giữa phố thị tấp nập, làng Định Công (quận Hoàng Mai, Hà Nội) vẫn giữ cho mình nét trầm mặc với nghề đậu bạc truyền thống – một trong bốn nghề tinh hoa từng làm nên tên tuổi đất Thăng Long xưa. Những người thợ nơi đây, qua bao thế hệ, vẫn miệt mài bên bàn nguội, hun đúc niềm đam mê và chung tay giữ lấy một phần hồn cốt của làng nghề Việt.
(CLO) Sáng ngày 5/4, tại thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh, Hội thảo quốc tế về “Hoàn thiện thể chế nhằm hiện thực hóa nguyên tắc “Lợi ích hài hòa, rủi ro chia sẻ” trong lĩnh vực đầu tư” đã khai mạc.
(CLO) Ngày 5/4, theo Sở Tài chính Hải Dương, tỉnh này đã tạm dừng chi 113,3 tỷ đồng mua sắm tài sản, trang thiết bị làm việc, nhằm tiết kiệm, chống lãng phí trong quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy, đơn vị hành chính,
(CLO) Bằng những kinh nghiệm nhiều năm "tác chiến", những cơ duyên được học hỏi từ các chuyên gia trên thế giới cùng thực tiễn đào tạo các phóng viên ảnh, nhà báo Nguyễn Tiến Anh Tuấn - Phó Ban Thư ký toà soạn, Trưởng khối nội dung Media - Báo Dân trí- đã đưa ra nhiều quan điểm, nhiều câu chuyện thực tế hữu ích xung quanh chủ đề này trong bài viết gửi báo Nhà báo và Công luận.
(CLO) Ngày 4/4, Tổng thống Mỹ Donald Trump chia sẻ một video về cuộc không kích gần đây vào lực lượng Houthi với dòng chú thích: "Họ sẽ không bao giờ đánh chìm tàu của chúng ta nữa".
(CLO) Ngày 5/4, truyền thông nhà nước Triều Tiên đưa tin nhà lãnh đạo Kim Jong Un đã trực tiếp thử nghiệm một khẩu súng bắn tỉa mới được phát triển, trong chuyến thị sát một đơn vị đặc nhiệm.
(CLO) Hôm 4/4, ba nhà máy hóa chất tại Nga đồng loạt gặp sự cố khẩn cấp, khiến ít nhất ba người bị thương và hai cơ sở phải ngừng hoạt động do mất điện.
(CLO) Từ ngày 5/4, Tổng thống Mỹ Donald Trump chính thức áp mức thuế 10% với tất cả hàng nhập khẩu vào Mỹ, động thái gây tranh cãi dữ dội trên cả trường quốc tế lẫn tại nước Mỹ.
(CLO) Hôm 4/4, SpaceX của Elon Musk, United Launch Alliance (ULA) và Blue Origin của Jeff Bezos đã giành được các hợp đồng phóng tên lửa từ Lực lượng Không gian Hoa Kỳ với tổng trị giá 13,5 tỷ USD.
(CLO) Sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố áp thuế nhập khẩu trên diện rộng, thị trường chứng khoán toàn cầu đã lao dốc trong hai ngày liên tiếp.
(CLO) Tổng thống Mỹ Donald Trump liên tục đề cập đến thâm hụt thương mại hàng hóa, nhưng lại bỏ qua thặng dư khổng lồ từ ngành dịch vụ - gồm doanh thu từ phim ảnh, Google, Amazon hay Facebook - nơi Mỹ đang thắng đậm trên toàn cầu.
(CLO) Bộ Quốc phòng Mỹ đã xác nhận việc sa thải Tướng Không quân bốn sao Timothy Haugh, Giám đốc Cơ quan An ninh Quốc gia (NSA) và Chỉ huy Bộ Tư lệnh Không gian mạng Hoa Kỳ.