"Tự chọn" môn lịch sử : Con cháu Việt Nam có nguy cơ "mất gốc"

Dự thảo mới của Bộ Giáo dục và Đào tạo (Bộ GD&DT) vừa ban hành lấy ý kiến,nhiều môn học sẽ bị thay đổi về vị trí theo hướng giảm môn học bắt buộc và tăng dần môn tự chọn. Điều đáng ngạc nhiên là môn Lịch sử lại được xếp vào nhóm không bắt buộc.

(CLO) Dự thảo mới của Bộ Giáo dục và Đào tạo (Bộ GD&DT) vừa ban hành lấy ý kiến,nhiều môn học sẽ bị thay đổi về vị trí theo hướng giảm môn học bắt buộc và tăng dần môn tự chọn. Điều đáng ngạc nhiên là môn Lịch sử lại được xếp vào nhóm không bắt buộc.

Cụ thể, cấp THPT sẽ chỉ còn 4 môn bắt buộc gồm: Ngữ văn, Ngoại ngữ 1, Toán, Công dân với Tổ quốc.

Các môn tự chọn bao gồm: Vật lý, Hóa học, Sinh học, Tin học, Lịch sử, Địa lý, Ngữ văn 2, Công nghệ, Toán, Khoa học tự nhiên, Khoa học xã hội, các chuyên đề học tập về Mỹ thuật, Âm nhạc, Thể dục, Hoạt động trải nghiệm sáng tạo và Nghiên cứu khoa học.

Điều đang gây xôn xao dư luận là môn lịch sử, một bộ môn vốn được xếp vào hạng bắt buộc đối với học sinh tiểu học lại đang được đề xuất là một môn tự chọn. Cụ thể, Lịch sử và Địa lý chỉ tách thành môn học độc lập ở cấp THPTdươis dạng môn học tự chọn, còn cấp tiểu học và trung học cơ sở thì được lồng ghép vào môn học Cuộc sống quanh ta (các lớp 1, 2, 3), Tìm hiểu xã hội (các lớp 4, 5) và Khoa học xã hội (cấp trung học cơ sở).

PGS.TS Đỗ Ngọc Thống – Phó Vụ trưởng Vụ giáo dục Trung học – Bộ GD&ĐT phân tích: “Nếu Lịch sử đặt ra là một môn học riêng sẽ có nội dung trùng với An ninh Quốc phòng, Giáo dục Công dân. Hơn nữa, nếu tách riêng sẽ không thực hiện được định hướng giảm môn bắt buộc và tăng cường môn tự chọn."

Ông cho hay, việc loại bỏ môn Lịch sử không đồng nghĩa với việc sử Việt hoàn toàn biến mất, nhưng nó cũng xuất hiện trong các môn Văn học, Âm nhạc, Giáo dục Công dân.

gia su lop 12 on thi tot nghiep dai hoc
"Tự chọn hoá" môn Lịch sử ẩn chứa rất nhiều nguy cơ, ảnh hưởng đến các thế hệ tương lai của đất nước (Ảnh Internet)

Tuy nhiên, "vấn đề dạy và học Lịch sử đã được báo động cách đây 2 thập kỷ, ở thời điểm năm 1996. Báo Tuổi Trẻ đã tiến hành một điều tra độc lập về sự quan tâm đối với môn Lịch sử trong giới học sinh. Song, vấn đề thờ ơ, lạnh nhạt với môn Lịch sử vẫn ngày càng trầm trọng. Mặc dù có nhiều lý do để dẫn đến tình cảnh này nhưng lẽ ra, thay vì Bộ GD&ĐT tăng cường cải thiện tình hình, khắc phục hạn chế để thúc đẩy môn Lịch sử, thì nay lại chủ trương thay đổi bằng một phương thức hoàn toàn mới. Dù môn Lịch sử vẫn được dạy ở một số môn học tích hợp nhưng đến giai đoạn quan trọng nhất là bậc THPT thì lại tích hợp gộp 3 môn lại" - nhà sử học Dương Trung Quốc cho hay.

Nhưng liệu rằng như vậy đã là đủ? Nếu như môn Lịch sử ở tiểu học dạy cho con cháu chúng ta về những trang sử hào hùng, về quá khứ dân tộc mấy nghìn năm trước, về Lạc Long Quân-Âu Cơ, thì việc "tự chọn hoá" môn học này đang có nguy cơ khiến cho thế hệ tương lai của chúng ta không có chút hiểu biết nào về hai cuộc chiến dân tộc chống Pháp và chống Mỹ, càng không dạy cho chúng biết rằng hoà bình mà chúng đang được hưởng ngay bây giờ đầy đã phải đánh đổi bằng máu của cha ông, và càng làm cho chúng không biết được rằng chúng may mắn đến nhường nào và nên trân trọng điều đó ra sao. Liệu rằng các nhà lãnh đạo tương lai của đất nước còn hiểu được ý nghĩa của ngày 2/9 hay 30/4 nữa hay không, hay đó chỉ còn đơn thuần là một ngày được nghỉ học, nghỉ làm.

[su_note note_color="#d3fee4"]Hãy nhìn ra thế giới. Ở các nước phát triển, không nước nào cho Lịch sử là môn tự chọn. Những nước quanh ta như Hàn Quốc, Nhật Bản là những nước chúng ta đang học tập về giáo dục, cũng coi lịch sử là bắt buộc. Trong một cuộc hội thảo với chúng tôi, khi nói tới tích hợp, các giáo sư Hàn Quốc cho biết họ không thể thực hiện được tích hợp môn Lịch sử với môn khác.Xét về mặt kinh tế, lịch sử không mang lại giá trị kinh tế, nhưng hậu họa của việc coi nhẹ môn lịch sử thì không thể lường trước được. Tình hình nước ta đang trong giai đoạn rất nhạy cảm khi vấn đề biển Đông, vấn đề chủ quyền quốc gia luôn luôn được Đảng, Nhà nước và nhân dân ta quan tâm. Do đó, đấu tranh giữ vững chủ quyền quốc gia là trách nhiệm hàng đầu của toàn dân, của các ngành, đặc biệt là môn lịch sử có vai trò to lớn. - GS Đỗ Thanh Bình, nguyên Chủ nhiệm khoa Lịch sử, ĐH Sư phạm Hà Nội[/su_note]

Vâng, điều đó không ngăn cản các em lớn lên và thành người, nhưng liệu rằng việc sống mà không cần biết nguồn cội, không biết tại sao đất nước chúng ta lại có được như ngày hôm nay có thực sự "ổn" hay không. Chúng ta nên đau đáu một điều rằng vì sao các mầm non của đất nước lại không biết chút gì về lịch sử của Việt Nam khi mà chúng có thể đọc vanh vách sử Tàu hay Hàn Quốc. Và các em sẽ dựa vào đâu để tự hào mình là người Việt Nam? Vì các em có vịnh Hạ Long ư? Hay vì các em có áo dài, nón lá?

Và trong thời kỳ mà chúng ta đang phải hứng chịu "cuộc chiến văn hoá" đến từ các nước phương Tây, các nước Châu Á như Nhật  Bản hay Hàn Quốc, thì việc không còn một bộ môn Lịch sử để níu giữ chút bản sắc dân tộc còn sót lại hiện nay. Chúng ta nên thấy đau vì những đứa trẻ hiện nay, những nhà lãnh đạo tương lai của đất nước lại không thuộc nổi một bài dân ca nào trong khi lại có thể hát thuộc lòng nhạc Hàn. Đó nên là một hồi chuông báo động cho những người đang "cầm chương" ngành Giáo dục các thế hệ tương lai của đất nước.

Hoàng Việt (T/h)

[su_note note_color="#d3fee4"]"Nếu Lịch sử trở thành môn tự chọn, thì bản chất là thủ tiêu môn học này. Chúng tôi sẽ có kiến nghị về dự thảo này...", Giáo sư Phan Huy Lê nêu quan điểm.[/su_note]

Xem thêm

Trường Cao đẳng Y tế Quảng Trị: Lấy người học làm trung tâm, nâng tầm chất lượng đào tạo

Trường Cao đẳng Y tế Quảng Trị: Lấy người học làm trung tâm, nâng tầm chất lượng đào tạo

Không chỉ đào tạo những người làm nghề y, Trường Cao đẳng Y tế Quảng Trị đang bền bỉ vun đắp một thế hệ cán bộ y tế có chuyên môn, kỹ năng và y đức. Từ đổi mới chương trình đào tạo, tăng cường thực hành, đẩy mạnh chuyển đổi số đến mở rộng hợp tác với bệnh viện và doanh nghiệp, nhà trường từng bước khẳng định vị thế là địa chỉ đào tạo nguồn nhân lực y tế chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu ngày càng khắt khe của ngành y trong thời đại mới.

Bàn ghế hơn 20 năm chưa thay, học sinh cao trên 1,75m vẫn phải ngồi 'chung cỡ' với cả lớp

Bàn ghế hơn 20 năm chưa thay, học sinh cao trên 1,75m vẫn phải ngồi 'chung cỡ' với cả lớp

(CLO) Gần 125.000 học sinh có chiều cao trên 1,75m, trong khi nhiều trường vẫn sử dụng một cỡ bàn ghế cho tất cả học sinh. Đáng chú ý, có những bộ bàn ghế được trang bị từ hơn 20 năm trước nhưng chưa sửa chữa, thay thế; Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) yêu cầu các trường đo chiều cao học sinh, rà soát và bố trí bàn ghế theo đúng cỡ.

31 thí sinh chuyên Tuyên Quang đỗ Đại học Bách khoa Hà Nội

31 thí sinh chuyên Tuyên Quang đỗ Đại học Bách khoa Hà Nội

(CLO) Trong 31 thí sinh Trường THPT chuyên Tuyên Quang dự kiến trúng tuyển Đại học Bách khoa Hà Nội, nhiều em vào các ngành có điểm chuẩn cao như Khoa học máy tính, Khoa học dữ liệu và Trí tuệ nhân tạo nhờ điểm TSA, giải học sinh giỏi và chứng chỉ quốc tế.

Nghệ An giảm gần một nửa đầu mối trường học sau sắp xếp, sáp nhập

Nghệ An giảm gần một nửa đầu mối trường học sau sắp xếp, sáp nhập

(CLO) Theo phương án vừa được UBND tỉnh Nghệ An phê duyệt, địa phương sẽ sắp xếp, sáp nhập 647 trường mầm non, tiểu học và THCS, giảm 48% số đầu mối so trước. Việc sắp xếp mạng lưới cơ sở giáo dục được Nghệ An xác định nhằm tinh gọn đầu mối, sử dụng hiệu quả cơ sở vật chất, đội ngũ và nguồn lực. Đồng thời, nâng cao chất lượng giáo dục và phù hợp với đặc điểm từng địa bàn.

Nhiều tập thể cá nhân ngành giáo dục QUảng Ninh được trao tặng các danh hiệu cao quý.

Ngành giáo dục Quảng Ninh từ tinh gọn bộ máy đến bứt phá toàn diện

(CLO) Vượt lên những thách thức từ quá trình sắp xếp lại hàng loạt cơ sở giáo dục, ngành Giáo dục và Đào tạo Quảng Ninh đã ghi dấu ấn lịch sử trong năm học 2025-2026 khi hoàn thành xuất sắc 100% chỉ tiêu đề ra và duy trì vững chắc vị thế tốp đầu cả nước về chất lượng giáo dục mũi nhọn.

Công ty Yến sào Khánh Hòa khen thưởng 2.170 học sinh khá, giỏi

Công ty Yến sào Khánh Hòa khen thưởng 2.170 học sinh khá, giỏi

Trước thềm năm học mới 2026 – 2027, Công ty Yến sào Khánh Hòa tiếp tục thể hiện trách nhiệm đồng hành cùng sự nghiệp “trồng người” của tỉnh nhà khi dành gần 2,3 tỷ đồng khen thưởng các em học sinh xuất sắc là con em cán bộ, công nhân viên và nhà phân phối.

Dùng AI để 'làm hộ' dự án nghiên cứu, học sinh có thể bị cấm thi 2 năm

Dùng AI để 'làm hộ' dự án nghiên cứu, học sinh có thể bị cấm thi 2 năm

(CLO) Dự thảo Quy chế Cuộc thi nghiên cứu khoa học, kỹ thuật cấp quốc gia dành cho học sinh THCS, THPT siết chặt yêu cầu về tính nguyên gốc, công khai và liêm chính khoa học; đáng chú ý, học sinh được dùng AI nhưng phải kê khai và không được sử dụng công cụ này để tạo dữ liệu giả, thay thế hoạt động phân tích, sáng tạo.

Học STEM không lo 'đẻ' thêm môn, thêm tiết, phụ huynh không bắt buộc đóng góp

Học STEM không lo 'đẻ' thêm môn, thêm tiết, phụ huynh không bắt buộc đóng góp

(CLO) Dự thảo Thông tư của Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) quy định giáo dục STEM trong trường phổ thông theo hướng không phát sinh môn học, đầu điểm, thời lượng hay hồ sơ riêng; học sinh có thể trải nghiệm STEM tại doanh nghiệp, viện nghiên cứu, bảo tàng… trên tinh thần tự nguyện. Đáng chú ý, dự thảo khẳng định không phát sinh nghĩa vụ đóng góp bắt buộc đối với học sinh, cha mẹ học sinh.

Đêm không ngủ ở biên giới Gia Lai, chạy đua với thời gian đưa 7 trường nội trú về đích đúng hẹn

Đêm không ngủ ở biên giới Gia Lai, chạy đua với thời gian đưa 7 trường nội trú về đích đúng hẹn

(CLO) Chỉ còn chưa đầy nửa tháng, năm học mới sẽ bắt đầu. Tại 7 điểm trường biên giới Gia Lai, hàng trăm công nhân, cán bộ, chiến sĩ vẫn miệt mài ngày đêm giữa nắng mưa, chạy đua với thời gian để những ngôi trường mới kịp hoàn thành, đón học sinh trong ngày khai giảng (5/9).

Sát ngày tựu trường, phụ huynh Nghệ An chạy khắp nơi “săn” sách giáo khoa

Sát ngày tựu trường, phụ huynh Nghệ An chạy khắp nơi “săn” sách giáo khoa

(CLO) Sát ngày tựu trường, nhiều phụ huynh ở Nghệ An vẫn tất tả 'săn' sách giáo khoa cho con khi không ít nhà sách rơi vào cảnh hết hàng. Tình trạng khan hiếm diễn ra ở nhiều khối lớp, nhiều môn học, khiến phụ huynh phải đi nhiều nơi, mua được cuốn nào hay cuốn đó và chờ bổ sung những cuốn còn thiếu.

Màn hình và AI đang thay đổi cách trẻ lớn lên như thế nào?

Màn hình và AI đang thay đổi cách trẻ lớn lên như thế nào?

Ngày 5–6/9/2026, Hệ thống Giáo dục Vinschool tổ chức hai buổi tọa đàm về mối quan hệ giữa trẻ và công nghệ tại TP. Hồ Chí Minh, với sự tham gia của nhà tâm lý học người Australia, cô Jocelyn Brewer. Hai buổi tọa đàm (dành cho phụ huynh trẻ 0–6 tuổi và 7–12 tuổi) sẽ đặt ra những câu hỏi về màn hình, thuật toán và AI, từ đó giúp cha mẹ tìm cách đồng hành phù hợp với sự phát triển và giá trị của gia đình.

Học sinh phổ thông sẽ học 12 tiết AI mỗi năm từ 2026-2027

Học sinh phổ thông sẽ học 12 tiết AI mỗi năm từ 2026-2027

(CLO) Từ năm học 2026-2027, giáo dục trí tuệ nhân tạo (AI) được triển khai đại trà tại các trường phổ thông trên cả nước, với nội dung cốt lõi 12 tiết mỗi lớp mỗi năm. Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) yêu cầu việc dạy AI không gây quá tải, đồng thời đặc biệt chú trọng kỹ năng kiểm chứng thông tin, sử dụng AI an toàn, có đạo đức và trách nhiệm.

Cỡ chữ bài viết: