Xây dựng hồ sơ Di tích Quốc gia Trường dạy làm báo Huỳnh Thúc Kháng

(CLO)Chúng tôi, những người công tác tại Bảo tàng Báo chí VN vinh dự được trực tiếp tiếp cận nhân chứng và lập hồ sơ di tích Trường dạy làm báo Huỳnh Thúc Kháng. Từ khi lập hồ sơ khoanh vùng di tích đến khi khánh thành bia di tích là cả một hành trình dài, đòi hỏi nhiều nỗ lực và tâm huyết.

Dưới đây là một số mẩu chuyện của hành trình ấy.

Từ ý tưởng của Nhà báo Phan Hữu Minh

Tôi được về công tác tại Bảo tàng Báo chí Việt Nam năm 2017. Tôi nhớ ngày đầu gặp Nhà báo Phan Hữu Minh, Ủy viên Thường vụ Trung ương Hội Nhà báo Việt Nam, Trưởng Ban Kiểm tra Hội Nhà báo Việt Nam, anh vỗ vai tôi: “Vũ ạ, phải đặt được bia di tích Trường dạy làm báo Huỳnh Thúc Kháng ở Đại Từ, Thái Nguyên nữa thì mới yên tâm”. Sự yên tâm ở đây mà anh Minh nhắc đến, theo tôi nghĩ đó là sự yên tâm với lịch sử, với các vị tiền bối, với bề dày của việc đào tạo báo chí nước nhà, lớp học đầu tiên hơn 40 học viên ấy đã tỏa đi khắp các chiến trường, các nẻo đường đất nước đưa tin chiến sự, cổ vũ lòng dân đồng lòng đánh giặc xây dựng quê hương Việt Nam.

Chúng tôi bắt tay vào sưu tầm các hiện vật của các nhà báo đã từng là học viên của Trường dạy làm báo Huỳnh Thúc Kháng, đi phỏng vấn từng nhân vật còn sống. Tôi còn nhớ, ngày 31 tháng 10 năm 2017, tôi và đồng chí Trần Kim Hoa, Giám đốc Bảo tàng Báo chí Việt Nam, cùng Nguyễn Văn Ba, Bảo tàng viên đến nhà cụ Trần Kiên, nguyên Phó Tổng Biên tập Báo Nhân Dân. Cuộc gặp tại đây có bà Phạm Thị Mai Cương, bà Lý Thị Trung và bà Dung vợ ông Trần Kiên.

Tại đây mọi người như trở về thời trai trẻ, từ những câu chuyện về học hành, sinh hoạt của trường dạy làm báo ở chiến khu ấy, những tình cảm lứa đôi, những câu chuyện vui từ những món ăn như cà bung, làm báo tường... như làm chúng tôi sống lại thời kỳ hào hùng ấy. Bà Mai Cương kể lại, mắt vẫn ánh lên hãnh diện: “Trong lớp học, ba chị em phụ nữ được ngồi bàn đầu các thầy giáo vào dạy hoặc các đồng chí lãnh đạo đến thăm lớp đều được bắt tay trước, hãnh diện lắm so với cánh đàn ông”.

Bà Lý Thị Trung tâm sự: “Hồi ấy, nhà bếp cho ăn mãi món cà, hết cà nấu canh đến cà bung mắm tôm, nướng hấp đủ các kiểu đến nỗi chán không muốn ăn”. Ông Kiên thì trầm tĩnh: “Khó khăn, gian khổ là vậy, nhưng ai cũng hăng hái muốn trang bị cho mình kiến thức làm báo để phục vụ Tổ quốc, phụng sự nhân nhân”.

Nhiều lần đến thăm Nhà báo Phạm Viết Thiệu, ông tâm sự rằng sau khi học xong, đi thực tập phỏng vấn đồng chí Võ Nguyên Giáp, ông mất bình tĩnh run đến mức quên hết câu hỏi, nhờ bác Giáp trấn tĩnh động viên rồi ông cũng hoàn thành nhiệm vụ. Ông kể khu tập thể của học viên nam riêng, nữ riêng, nhà lớp lá, bàn ghế làm bằng tre chẻ đôi và xếp theo chiều cao dần về phía sau.

Những tấm ảnh, những bài viết, danh sách những buổi ghi hình về các nhân vật ...  ngày một dày thêm. Đây là cơ sở để chúng tôi từng bước hoàn thiện hồ sơ, khoanh vùng di tích, trình các ngành chức năng xem xét, công nhận.

Đến quyết tâm của Trung ương Hội Nhà báo Việt Nam

Trung ương Hội Nhà báo Việt Nam quyết tâm thực hiện việc lập hồ sơ để ngành chức năng công nhận Trường dạy làm báo Huỳnh Thúc Kháng là di tích Quốc gia. Khi có văn bản của Hội Nhà báo Việt Nam giao cho Bảo tàng Báo chí Việt Nam phối hợp với các cơ quan của tỉnh Thái Nguyên hoàn thiện hồ sơ khoanh vùng di tích là bước đầu để tiến tới xin công nhận di tích Quốc gia. Tôi và Nguyễn Văn Ba được đồng chí Trần Kim Hoa, Giám đốc Bảo tàng Báo chí Việt Nam giao nhiệm vụ phối hợp với cán bộ nghiệp vụ của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Thái Nguyên bám sát việc lập hồ sơ khoanh vùng di tích.

Thực tế để làm được việc này chúng tôi đã phải đi lại cơ sở rất nhiều lần. Tôi nhớ, ngày đầu tiên đến xã Tân Thái, huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên. Tôi nhờ anh Thưởng, Giám đốc Đài Truyền thanh truyền hình thành phố cho xe chở đến xã, vào phòng chờ của Chủ tịch UBND xã, anh Nghị tiếp chúng tôi. Khi nghe chúng tôi trình bày về công việc, anh Nghị, Chủ tịch UBND xã đã báo đồng chí Bí thư Đảng ủy xã và cho cán bộ địa chính đưa chúng tôi ra thực địa.

Khu vực Trường dạy làm báo Huỳnh Thúc Kháng xưa kia hiện nay phần lớn nằm dưới lòng Hồ Núi Cốc, một phần còn lại nằm trên địa phận của xã Tân Thái, huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên. Sau khi đo đạc, xác định tọa độ khoanh vùng di tích, vẽ bản đồ… một việc rất quan trọng để Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận là di tích Quốc gia.

Lãnh đạo Hội Nhà báo Việt Nam và UBND tỉnh Thái Nguyên tại cuộc họp chuẩn bị cho Lễ kỷ niệm 70 năm Trường dạy làm báo Huỳnh Thúc Kháng, ngày 26.02.2019 (Ảnh: Nguyễn Ba)

Lãnh đạo Hội Nhà báo Việt Nam và UBND tỉnh Thái Nguyên tại cuộc họp chuẩn bị cho Lễ kỷ niệm 70 năm Trường dạy làm báo Huỳnh Thúc Kháng, ngày 26.02.2019 (Ảnh: Nguyễn Ba)

Có lần khi đoàn công tác của Trung ương Hội Nhà báo Việt Nam có đồng chí Nguyễn Gia Thụy, Chánh Văn phòng và đồng chí Phan Hữu Minh, Trưởng Ban Kiểm tra đi cùng về xã Tân Thái. Chiều đoàn phải về Hà Nội có việc gấp, tôi đã tình nguyện ở lại để xin 8 con dấu trên bản đồ khoanh vùng từ xã đến huyện lên tỉnh. Khi xác định được lô đất, đo đạc, cắm cọc san ủi tất cả đều làm rất rốt ráo, đúng quy trình.

Có lần, một mình bắt taxi từ Hà Nội lên Thái Nguyên, từ thành phố đi xe ôm về Tân Thái làm việc. Xong việc lại về, về rồi lại lên... đi về rất nhiều lần, có lần được việc, có lần về không. Tuy nhiên chúng tôi không nản, thời gian kỷ niệm 70 năm Trường dạy làm báo Huỳnh Thúc Kháng càng đến gần, chúng tôi càng phải chạy nước rút bất kể ngày đêm.

truong- huynh- thuc-khang2.1
Đại diện Lãnh đạo Hội Nhà báo Việt Nam và UBND xã Tân Thái khảo sát tại địa điểm khoanh vùng di tích, ngày 01.3.2019 (Ảnh: Nguyễn Ba)

Đại diện Lãnh đạo Hội Nhà báo Việt Nam và UBND xã Tân Thái khảo sát tại địa điểm khoanh vùng di tích, ngày 01.3.2019 (Ảnh: Nguyễn Ba)

Khi hoàn thiện thủ tục, chỉ chờ một chữ ký trình Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch của Chủ tịch UBND tỉnh Thái Nguyên, tôi hồi hộp đứng chờ ở hành lang UBND tỉnh, vừa xong hồ sơ tôi lại cấp tốc bắt taxi về Hà Nội để cơ quan kịp trình lên Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ra quyết định công nhận di tích cấp Quốc gia.

Rồi ngày đó cũng đến. Khi biết thông tin Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ký quyết định công nhận Trường dạy làm báo Huỳnh Thúc Kháng là di tích Quốc gia, trong lòng chúng tôi ai cũng dâng trào niềm vui. Công việc lớn và khó hoàn thành được là nhờ tâm huyết, nỗ lực rất cao của Trung ương Hội Nhà báo Việt Nam, của các cán bộ Bảo tàng Báo chí Việt Nam, sự ra sức của các học viên, gia đình giảng viên và học viên. Đặc biệt, có sự quyết tâm và hỗ trợ đắc lực của Tỉnh ủy, UBND tỉnh Thái Nguyên, của nhân dân, chính quyền huyện Đại Từ và xã Tân Thái cùng sự đồng thuận, tạo điều kiện của các bộ, ban, ngành Trung ương.

Những ký ức của học viên như lời kể của các nhà báo Trần Kiên, Mai Cương, Lý Thị Trung... những bút tích của những giảng viên Trường dạy làm báo Huỳnh Thúc Kháng, những tấm ảnh, bài viết; những thước phim về Trường dạy làm báo Huỳnh Thúc Kháng đang được lưu giữ tại Bảo tàng Báo chí Việt Nam, rồi đây sẽ được phổ biến, trưng bày trang trọng nơi cách đây 70 năm là địa điểm Trường dạy làm báo Huỳnh Thúc Kháng là những bằng chứng sinh động của Di tích lịch sử quốc gia này; sẽ là những tài liệu giáo dục truyền thống vô giá về lòng yêu nước, về truyền thống vẻ vang của báo chí cách mạng./.

Mai Chí Vũ

Xem thêm

Định vị lối đi cho báo chí trong không gian phát triển mới

Định vị lối đi cho báo chí trong không gian phát triển mới

(NB&CL) Diễn đàn Tổng Biên tập lần thứ 8 với chủ đề “Báo chí cách mạng Việt Nam - Cơ hội trong không gian phát triển mới” đã đặt những thay đổi của báo chí vào chính thực tiễn vận hành của các tòa soạn. Nhìn lại những trao đổi tại Diễn đàn, ông Nguyễn Đức Lợi, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nhà báo Việt Nam, cho rằng điều quan trọng không chỉ là nhận diện những thay đổi đang diễn ra, mà từ đó các toà soạn phải nhìn thấy cơ hội, chuẩn bị năng lực và tìm được cách biến cơ hội thành giá trị phát triển thực tế.

Di sản Huỳnh Thúc Kháng và những giá trị cho nghề báo hôm nay

Di sản Huỳnh Thúc Kháng và những giá trị cho nghề báo hôm nay

(CLO) Từ Báo Tiếng Dân đến Trường dạy làm báo Huỳnh Thúc Kháng, di sản của nhà chí sĩ, nhà báo Huỳnh Thúc Kháng không chỉ ghi dấu một chặng đường của báo chí cách mạng Việt Nam, mà còn gợi mở những giá trị bền vững của nghề báo hôm nay - đó là bản lĩnh, đạo đức nghề nghiệp và trách nhiệm với đất nước, nhân dân và xã hội.

Khai mạc Trưng bày chuyên đề 'Nhà chí sĩ, nhà báo Huỳnh Thúc Kháng: Trọn đời vì nước, vì dân'

Khai mạc Trưng bày chuyên đề 'Nhà chí sĩ, nhà báo Huỳnh Thúc Kháng: Trọn đời vì nước, vì dân'

(CLO) Sáng 30/9, tại Tỉnh ủy Thái Nguyên, Bảo tàng Báo chí Việt Nam phối hợp với Tỉnh ủy Thái Nguyên tổ chức lễ khai mạc Trưng bày chuyên đề “Nhà chí sĩ, nhà báo Huỳnh Thúc Kháng: Trọn đời vì nước, vì dân”, nhân kỷ niệm 150 năm Ngày sinh nhà chí sĩ, nhà báo Huỳnh Thúc Kháng (1/10/1876 - 1/10/2026).

Các tòa soạn tìm lời giải trong không gian phát triển mới: Không để báo chí đơn độc trước AI

Các tòa soạn tìm lời giải trong không gian phát triển mới: Không để báo chí đơn độc trước AI

(CLO) Tại Phiên thứ hai với chủ đề “Kinh nghiệm thực tế của các tòa soạn từ việc khai mở các cơ hội trong không gian phát triển mới” của Diễn đàn Tổng Biên tập lần thứ 8 - năm 2026, các nhà quản lý, lãnh đạo cơ quan báo chí tập trung chia sẻ những bài toán thực tế về tài chính, công nghệ, nhân lực, bảo vệ bản quyền và đổi mới phương thức tiếp cận độc giả.

AI, video, podcast mở ra không gian phát triển mới cho báo chí

AI, video, podcast mở ra không gian phát triển mới cho báo chí

(CLO) Báo chí Việt Nam đang đứng trước một không gian phát triển mới, trong đó công nghệ, nền tảng số, dữ liệu, video, podcast và những mô hình kinh tế báo chí mới tạo ra nhiều cơ hội. Nhưng để biến cơ hội thành năng lực phát triển thực tế, các tòa soạn phải đồng thời giải bài toán nguồn lực, nhân sự, bản quyền và khả năng thích ứng.

Cục trưởng Cục Báo chí Lưu Đình Phúc: Báo chí cần chuyển từ hệ sinh thái số sang hệ sinh thái giá trị

Cục trưởng Cục Báo chí Lưu Đình Phúc: Báo chí cần chuyển từ hệ sinh thái số sang hệ sinh thái giá trị

(CLO) Theo ông Lưu Đình Phúc, Cục trưởng Cục Báo chí (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch), trong không gian phát triển mới, báo chí không chỉ cần xây dựng hệ sinh thái số, hệ sinh thái nội dung mà phải hướng tới một tư duy rộng hơn: xây dựng hệ sinh thái giá trị báo chí, lấy dữ liệu, tri thức, trí tuệ, cộng đồng và niềm tin làm những thành tố quan trọng.

Nhà báo Nguyễn Đức Lợi: Báo chí cần nắm bắt cơ hội trong không gian phát triển mới

Nhà báo Nguyễn Đức Lợi: Báo chí cần nắm bắt cơ hội trong không gian phát triển mới

(CLO) Phát biểu khai mạc Diễn đàn Tổng Biên tập 2026 với chủ đề “Báo chí cách mạng Việt Nam - Cơ hội trong không gian phát triển mới” tại Hạ Long, ông Nguyễn Đức Lợi, nguyên Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nhà báo Việt Nam, cho rằng: Báo chí Việt Nam đang bước vào một không gian phát triển mới với nhiều cơ hội nhưng cũng đặt ra những yêu cầu mới đối với các tòa soạn.

Sẵn sàng cho Diễn đàn Tổng Biên tập 2026

Sẵn sàng cho Diễn đàn Tổng Biên tập 2026

(CLO) Tiếp nối thành công của Diễn đàn Tổng Biên tập năm 2025, Hội Nhà báo Việt Nam giao Báo Nhà báo và Công luận tổ chức Diễn đàn Tổng Biên tập lần thứ 8 - năm 2026 với chủ đề “Báo chí Cách mạng Việt Nam - Cơ hội trong không gian phát triển mới”.

Hội Nhà báo Hải Phòng: "Tiếp sức" sáng tạo, nâng tầm tác phẩm báo chí chất lượng cao

Hội Nhà báo TP Hải Phòng: Tiếp sức sáng tạo nâng tầm tác phẩm báo chí chất lượng cao

(CLO) Qua 5 năm triển khai Quyết định 558/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, chương trình đã giải ngân 1,8 tỷ đồng, trực tiếp hỗ trợ 225 tác phẩm báo chí xuất sắc, tạo động lực lớn động viên các nhà báo bám sát thực tiễn. Từ nguồn "tiếp sức" này, hàng chục tác phẩm đã xuất sắc đoạt Giải Báo chí Quốc gia, Giải Búa Liềm Vàng, Giải Diên Hồng và các giải báo chí thành phố, góp phần đắc lực vào nhiệm vụ tuyên truyền và phát triển kinh tế - xã hội địa phương.

Mở rộng không gian hợp tác báo chí Việt Nam - Vân Nam (Trung Quốc)

Mở rộng không gian hợp tác báo chí Việt Nam - Vân Nam (Trung Quốc)

(NB&CL) Các hoạt động giao lưu văn hóa, du lịch cùng những cuộc gặp gỡ giữa người làm báo đang mở thêm cơ hội hợp tác trong quan hệ Việt Nam - Vân Nam (Trung Quốc). Trong đó, báo chí không chỉ phản ánh các hoạt động giao lưu mà còn góp phần đưa công chúng hai bên đến gần hơn với đất nước, con người Việt Nam và Trung Quốc.

Thúc đẩy hợp tác, trao đổi báo chí Việt Nam - Trung Quốc

Thúc đẩy hợp tác, trao đổi báo chí Việt Nam - Trung Quốc

(CLO) Ngày 22/9, tại Hà Nội, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nhà báo Việt Nam Nguyễn Đức Lợi đã tiếp và làm việc với đoàn công tác tỉnh Vân Nam (Trung Quốc) do ông Bành Bân, Phó Trưởng Ban Tuyên truyền Tỉnh ủy, Giám đốc Văn phòng Văn minh tỉnh Vân Nam làm trưởng đoàn. 

Báo chí trước yêu cầu mới: Nhận diện rủi ro, giữ vững chuẩn mực nghề nghiệp

Báo chí trước yêu cầu mới: Nhận diện rủi ro, giữ vững chuẩn mực nghề nghiệp

(NB&CL) Chuỗi tọa đàm “Những điểm mới của Luật Báo chí và chế tài pháp lý: Nhận diện rủi ro, bảo vệ đạo đức nghề báo” do Trung tâm Bồi dưỡng nghiệp vụ báo chí, Hội Nhà báo Việt Nam tổ chức diễn ra trong bối cảnh pháp luật về báo chí có nhiều thay đổi, đặt ra yêu cầu mới đối với cơ quan báo chí và người làm báo. Cùng với đó, sự phát triển nhanh của công nghệ số, mạng xã hội và AI đang làm gia tăng những rủi ro trong quá trình tác nghiệp, đòi hỏi báo chí không chỉ nắm luật mà còn phải chủ động phòng ngừa.

Cỡ chữ bài viết: