Chỉ số Thành phố Toàn cầu của Oxford Economics xếp hạng 1.000 thành phố lớn nhất thế giới dựa trên 5 tiêu chí, trong đó có Kinh tế, Nguồn nhân lực, Chất lượng cuộc sống, Môi trường và Quản trị.
Riêng tiêu chí Kinh tế được đánh giá qua 6 thước đo, gồm quy mô và tăng trưởng GDP, ổn định kinh tế, GDP bình quân đầu người, tăng trưởng việc làm và đa dạng kinh tế, nhằm phản ánh cả sức mạnh hiện tại lẫn khả năng tăng trưởng bền vững của các đô thị.
New York giữ ngôi đầu, Mỹ áp đảo bảng xếp hạng
Theo Oxford Economics, New York tiếp tục giữ vị trí số một trong Chỉ số Thành phố Toàn cầu năm nay, chủ yếu nhờ dẫn đầu hạng mục Kinh tế.
New York sở hữu nền kinh tế đô thị lớn nhất thế giới, với quy mô gần gấp đôi Tokyo và Los Angeles, hai thành phố đứng ngay sau. Thành phố này còn được hỗ trợ bởi đà tăng trưởng GDP ổn định trong dài hạn.
Dù mức độ đa dạng kinh tế chưa bằng một số thành phố cùng nhóm do vai trò nổi bật của ngành tài chính, Oxford Economics dự báo New York sẽ tiếp tục duy trì vị thế dẫn đầu trong nhiều năm tới.
Đáng chú ý, 9 trong 10 thành phố đứng đầu bảng xếp hạng kinh tế của Oxford Economics nằm tại Mỹ. London là đại diện duy nhất ngoài nước Mỹ góp mặt trong nhóm này.
Los Angeles đứng thứ hai, với nền kinh tế đa dạng dựa trên các ngành giải trí, công nghệ và hàng không vũ trụ. Cơ cấu này góp phần đưa GDP bình quân đầu người của thành phố lên mức cao.
Trong khi đó, San Jose xếp thứ ba, hưởng lợi từ sự tập trung của các tập đoàn công nghệ lớn, trong đó có Apple. Thành phố này cũng ghi nhận GDP bình quân đầu người cao nhất trong số 1.000 đô thị được Oxford Economics khảo sát.
Nhìn rộng hơn, Bắc Mỹ và châu Âu tiếp tục chiếm ưu thế trong nhóm thành phố dẫn đầu. Riêng Mỹ có 30 thành phố nằm trong top 100.
Tuy nhiên, động lực tạo nên vị thế của hai khu vực có sự khác biệt. Tại Mỹ, các thành phố đạt điểm cao nhờ sức mạnh kinh tế và nguồn nhân lực. Trong khi đó, các đô thị châu Âu nổi bật hơn ở những tiêu chí về chất lượng cuộc sống, môi trường và quản trị.
Sự khác biệt này phản ánh những thế mạnh riêng trong mô hình phát triển đô thị của hai khu vực: Mỹ duy trì lợi thế về quy mô và động lực kinh tế, còn châu Âu có ưu thế về điều kiện sống và môi trường đô thị.
London dẫn đầu châu Âu, Dublin và Paris bám sát
Tại châu Âu, London tiếp tục là trung tâm kinh tế hàng đầu. Thành phố có nền kinh tế lớn thứ tư thế giới tính theo GDP, đồng thời được củng cố vị thế toàn cầu nhờ lịch sử tăng trưởng ổn định trong thời gian dài.
Hai thủ đô khác của châu Âu là Dublin và Paris lần lượt xếp thứ 12 và 13, ngay ngoài top 10.
Paris từ lâu nổi tiếng với vai trò trung tâm văn hóa, đồng thời sở hữu nền kinh tế định hướng dịch vụ. Theo Oxford Economics, thành phố này có quy mô GDP lớn thứ năm thế giới.
Với Dublin, Oxford Economics lưu ý cần thận trọng khi đánh giá GDP bình quân đầu người. Thành phố có chỉ số này cao thứ ba thế giới, nhưng con số phần nào bị đẩy lên bởi sự hiện diện của các tập đoàn đa quốc gia lớn.
Dù vậy, các yếu tố nền tảng của nền kinh tế Dublin vẫn được đánh giá tích cực. Tăng trưởng việc làm mạnh mẽ, cùng cơ cấu kinh tế trải rộng trên các lĩnh vực công nghệ, tài chính và dược phẩm, đang góp phần chuyển hóa tăng trưởng thành sự thịnh vượng thực tế.
Theo Oxford Economics, các thành phố dẫn đầu có một số điểm chung đáng chú ý. Những ngành kinh tế tạo ra thu nhập bình quân đầu người cao giúp thu hút lao động năng suất, từ đó tiếp tục thúc đẩy hoạt động kinh tế và hình thành vòng tuần hoàn tăng trưởng.
Tốc độ tăng trưởng GDP của các đô thị lớn có thể thấp hơn những thành phố nhỏ đang phát triển nhanh. Tuy nhiên, với quy mô kinh tế khổng lồ, ngay cả mức tăng trưởng khiêm tốn cũng tạo ra lượng giá trị gia tăng đáng kể, giúp các thành phố này duy trì vị trí cao qua nhiều năm.
Các đô thị châu Á nổi lên nhờ công nghệ và AI
Bên dưới nhóm những trung tâm kinh tế lớn đã được khẳng định, Oxford Economics ghi nhận sự vươn lên của nhiều thành phố quy mô vừa và nhỏ, đặc biệt tại châu Á.
Bengaluru của Ấn Độ là một ví dụ tiêu biểu. Thành phố phát triển nhanh nhờ ngành công nghệ thông tin và đang hướng tới những lĩnh vực tiên tiến hơn, trong đó có trí tuệ nhân tạo.
Tại Việt Nam, TP.HCM cũng đang tận dụng đà mở rộng thương mại, sự phát triển của các ngành sản xuất có giá trị gia tăng cao và khu vực tư nhân để thúc đẩy tăng trưởng GDP. Thành phố hiện nằm trong nhóm 5% thành phố có thứ hạng cao nhất của chỉ số.
Làn sóng đầu tư AI toàn cầu đang tạo thêm động lực cho nhiều trung tâm kinh tế châu Á. Trong số các đô thị được Oxford Economics chú ý có Kuala Lumpur và Thâm Quyến.
Kuala Lumpur đang tiến gần nhóm 50 thành phố đứng đầu Chỉ số Thành phố Toàn cầu, với vai trò là trung tâm kỹ thuật số hàng đầu Malaysia. Thủ đô này tập trung khoảng một nửa số trung tâm dữ liệu của cả nước, đồng thời thu hút các khoản đầu tư hàng tỷ USD từ Google và Amazon Web Services.
Trong khi đó, Thâm Quyến tiếp tục là thành phố có thứ hạng cao nhất tại Trung Quốc đại lục trong chỉ số. Đây là nơi đặt trụ sở của các tập đoàn công nghệ lớn như Huawei và Tencent, đồng thời hình thành hệ sinh thái doanh nghiệp robot và AI phát triển mạnh.
Một điểm đáng chú ý khác là Hsinchu, thành phố nằm cách Đài Bắc khoảng 70 km về phía tây nam. Đây là một trong những đô thị có tốc độ tăng trưởng GDP nhanh nhất châu Á, nhờ nhu cầu ngày càng tăng đối với chip phục vụ các ứng dụng AI.
Động lực tăng trưởng lan rộng sang châu Phi
Dù AI đang tạo ra động lực tăng trưởng đáng kể tại một số trung tâm công nghệ châu Á, triển vọng kinh tế đô thị không chỉ tập trung ở khu vực này.
Tại Ai Cập, Port Said và Suez đều hưởng lợi từ vị trí dọc theo hành lang kênh đào Suez, ghi nhận tốc độ tăng trưởng GDP nhanh thứ hai và thứ ba trong Chỉ số Thành phố Toàn cầu của Oxford Economics.
Trong khi đó, Cairo vẫn là trụ cột kinh tế chính của Ai Cập, với hoạt động kinh tế chủ yếu được thúc đẩy bởi ngành thông tin và truyền thông.
Ở những nơi khác tại châu Phi, Dakar của Senegal và Nairobi của Kenya đang đứng trước cơ hội tăng trưởng nhờ lực lượng lao động trẻ ngày càng mở rộng, cùng quá trình đa dạng hóa nền kinh tế.
10 thành phố hàng đầu thế giới theo sức mạnh kinh tế năm 2026
1. New York
2. Los Angeles
3. San Jose (Mỹ)
4. Seattle
5. San Francisco
6. Dallas
7. Luân Đôn
8. Washington, DC
9. Boston
10. Houston
